I mbliana, chuaigh Ardán Eorpach Gheallsealbhóirí an Gheilleagair Chiorclaigh (ECESP), tionscnamh arna fhorbairt agus arna óstáil go comhpháirteach ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE), i gcomhar le hUachtaránacht na Beilge ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus leis an bhFóram Domhanda um an nGeilleagar Ciorclach (WCEF) atá bunaithe san Fhionlainn, chun a chomhdháil shuaitheanta a eagrú, comhdháil a reáchtáladh an 15 agus an 16 Aibreán.

Tionóladh an chomhdháil san ionad comhdhála ‘Square’ sa Bhruiséil agus ghlac níos mó ná 1 000 rannpháirtí agus 150 cainteoir páirt inti. Cuireadh réitigh i láthair a raibh tionchar mór acu agus a bunaíodh ar na torthaí eolaíocha is déanaí. Labhair toscairí CESE faoin rath atá ar ECESP.

Mhol Cillian Lohan, comhalta de CESE agus comhbhunaitheoir ECESP, an t-ardán agus dúirt sé gurb éard atá ann ‘líonra na líonraí’ a thugann an ceapadh beartas agus an tsochaí shibhialta le chéile chun dul chun cinn ciorclach a bhaint amach. Leag Anders Ladefoged, ball de Ghrúpa Stiúrtha ECESP, béim ar ról an ardáin maidir le dul chun cinn agus bearnaí na hEorpa a phlé a mhéid a bhaineann leis an gciorclaíocht, agus chuir sé in iúl gur ardán atá bunaithe ar an gcomhoibriú agus ar an bhfoghlaim atá ann. Leag Maria Nikolopoulou, comhalta de chuid CESE, béim ar idirghníomhaíocht mhéadaitheach an ardáin, rud a éascaíonn an t-idirphlé trí thionscnaimh amhail #EUCircularTalks.

Le linn sheisiún iomlánach deiridh na comhdhála, d’fhógair an Coimisinéir um Chomhpháirtíochtaí Idirnáisiúnta, Jutta Urpilainen, dhá thionscnamh chun tacú leis an aistriú domhanda chuig geilleagar ciorclach: an Lárionad um Acmhainní do Gheilleagar Ciorclach an Aontais, a mhaoineoidh an Coimisiún Eorpach trí EUR 15 mhilliún a chur ar fáil, agus an clár ‘SWITCH to Circular Economy in East and Southern Africa’ a gcuirfidh an Coimisiún EUR 40 milliún ar fáil ina leith thar thréimhse cúig bliana. Gheall an t-ardán go dtabharfadh sé tacaíocht don dá thionscnamh sin.

Faoin ardán seo a thionscain CESE agus an Coimisiún Eorpach in 2017, cuirtear an t-idirphlé chun cinn, scaiptear dea-chleachtais agus cuirtear faisnéis ar fáil maidir leis an ngeilleagar ciorclach chun gníomhaíochtaí a dhéanamh de na físeanna. Tá CESE ag tacú go gníomhach leis an gciorclaíocht. In 2015 chuir sé in iúl go dtacódh sé le Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh don Gheilleagar Ciorclach. Is éard atá san ardán iarracht chomhpháirteach chun na geallsealbhóirí uile a rannpháirtiú chun fís chiorclach a bhaint amach, arb é is aidhm di dlús a chur leis an aistriú tríd an idirphlé agus tríd an gcomhar.

Le Jarosław Pietras

Déanann an Dr Jarosław Pietras, iar-Leas-Phríomh-Idirbheartaí le haghaidh aontachas na Polainne leis an Aontas, machnamh ar thionchar an mhéadaithe a tharla 20 bliain ó shin agus ar na tairbhí eacnamaíocha, agus ar na tairbhí nach iad, a rinne sé ní hamháin don Pholainn agus do thíortha nach í a tháinig isteach san Aontas Eorpach ach don Aontas ina iomláine freisin. An cinneadh a rinneadh an tAontas Eorpach a mhéadú in 2004, b'fhianaise é ar a thiomanta atá an tAontas don aontacht, don éagsúlacht agus don dlúthpháirtíocht. Sa lá atá inniu ann, tá ceachtanna luachmhara fós le foghlaim uaidh le haghaidh na caibidlíochta réamhaontachais a bheidh ar siúl sna blianta atá amach romhainn. 

Tar éis 20 bliain, is ríléir gur ‘méadú ollmhór’ ar an Aontas Eorpach a bhí ann nuair a ligeadh isteach don Aontas formhór thíortha Lár na hEorpa, mar aon le Málta agus an Chipir, sin agus cloch mhíle stairiúil don Aontas ina iomláine. Ba chéadach an tionchar a bhí aige, go háirithe ar staid eacnamaíoch na mBallstát nua.

Chuir méadú an Aontais go mór leis an gcaighdeán maireachtála i dtíortha Lár na hEorpa. Tháinig méadú suntasach ar OTI per capita na n-ocht dtír i Lár na hEorpa a ndearnadh Ballstáit díobh – Poblacht na Seice, an Eastóin, an Ungáir, an Laitvia, an Liotuáin, an Pholainn, an tSlóvaic agus an tSlóivéin – i dteannta a chéile, agus ba mhéadú é sin nach bhféadfaidís a bhaint amach dá bhfanfaidís lasmuigh den Aontas. Is do mheánleibhéil na dtairbhí nithiúla a eascraíonn as an gcomhtháthú a thagraíonn an staidreamh sa réimse sin i gcónaí. Cé gur fíor nár dáileadh na gnóthachain go cothrom ó Bhallstát go chéile agus gur mó d’fheabhas a tháinig ar chuid acu ná a chéile, is fiú a thabhairt faoi deara go bhfuil feabhsuithe suntasacha le sonrú i ngach tír, mar sin féin. Cuir i gcás, sheas an Liotuáin agus an Pholainn amach ós amhlaidh ba iad ba mhó a bhain tairbhe go dtí seo as a mballraíocht san Aontas; os a choinne sin, is lú an dul chun cinn atá déanta ag an Eastóin agus ag an tSlóivéin i ngeall ar dhúshláin éagsúla, go háirithe tionchar ghéarchéim airgeadais 2008.

Nuair a rinneadh Ballstáit den Pholainn agus dá macasamhlacha i Lár na hEorpa, réitigh sin an bóthar do ré nua rathúnais eacnamaíoch sna tíortha sin. Thar aon tír eile, seasann an Pholainn amach go mór ós amhlaidh a d’éirigh thar barr léi i réimse na forbartha iar-aontachais. Tháinig fás eacnamaíoch faoin tír, fás nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo, sin agus dúbailt ar a OTI idir 2004 agus 2022. Ar an gcaoi chéanna, tháinig fás suntasach ar OTI per capita na mBallstát eile sa réigiún, siúd is gur ar rátaí éagsúla ó thír go chéile a tharla sin. Léirigh an tSlóvaic agus an Liotuáin, mar shampla, go raibh dul chun cinn inmholta déanta acu, rud a chiorraigh arís eile ar an mbearna forbartha le hIarthar na hEorpa a bhí eatarthu. Tugann na sonraí staidrimh ón tréimhse sin léargas dúinn ar an athléimneacht agus an dinimiceas, ós rud é gur bhain na tíortha sin leas as a mballraíocht san Aontas chun an fás eacnamaíoch a bhrú chun cinn agus chun feabhas a chur ar a n-iomaíochas domhanda. Cuireann an t-éacht suntasach seo chun suntais a mhéad a rinne a lánpháirtiú san Aontas Eorpach claochlú ar gheilleagair na mBallstát nua go léir. Agus tharla sin in ainneoin dhrochthionchar na géarchéime airgeadais: is amhlaidh a bhain Ballstáit nua an Aontais rátaí fáis ní b’airde amach le linn na géarchéime ná mar a bhíothas ag súil leis.

Bhí a cuid dúshlán féin le sárú le linn na tréimhse tar éis mhéadú an Aontais in 2004. Mar shampla, is mór mar a chuir géarchéim dhomhanda airgeadais 2008 isteach ar gheilleagar na hEorpa agus chuir sí féachaint chrua ar athléimneacht na mBallstát seanbhunaithe agus na mBallstát nua. D’ainneoin éifeachtaí díobhálacha na géarchéime, léirigh Ballstáit nua an Aontais a athléimní a bhí siad, agus sháraigh siad na réamh-mheastacháin fáis a rinneadh ina leith i dtosach báire. Ba léiriú é a gcumas chun an stoirm sin a sheasamh agus chun rátaí fáis dearfacha a choinneáil ar threise a ngeilleagar agus ar na tairbhí a bhaineann le lánpháirtiú an Aontais Eorpaigh. Ar a shon go raibh dúshláin nach beag ag roinnt leis an ngéarchéim, thug sí deis freisin do na tíortha sin tairbhe iomlán a bhaint as an dlúthnasc a bhí acu le geilleagar na hEorpa. Ba thástáil é sin freisin ar a thiomanta a bhí na Ballstáit nua do luachanna agus do dhlúthpháirtíocht na hEorpa in aimsir na hanacra.

Le linn phróiseas na caibidlíochta, tháinig sochaí shibhialta na Polainne chun cinn mar fhórsa cumhachtach ar son an athraithe agus an dul chun cinn. Bhí ról ríthábhachtach ag eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ag gluaiseachtaí na cosmhuintire agus ag grúpaí abhcóideachta maidir le lánpháirtiú an Aontais a chur chun cinn agus maidir le luachanna daonlathacha a chaomhnú sa Pholainn. Bhí a n-iarrachtaí lándícheallacha chun feasacht a mhúscailt, tacaíocht a mhealladh chucu agus ceannairí a thabhairt chun cuntais ríthábhachtach chun tuairimí an phobail a mhúnlú agus athrú dearfach a spreagadh. Trí theagmháil ghníomhach a dhéanamh leis na saoránaigh, trí idirphlé a chothú agus trí thrédhearcacht a chur chun cinn, rinne sochaí shibhialta na Polainne a cion féin lena áirithiú go leanfadh an próiseas caibidlíochta de bheith cuimsitheach, daonlathach agus in ann freastal ar riachtanais na ndaoine. Ní hamháin gur éascaigh a rannchuidiú aontachas na Polainne leis an Aontas ach neartaigh sé bunsraith an daonlathais agus na sochaí sibhialta sa tír freisin.

An cinneadh a rinneadh an tAontas Eorpach a mhéadú in 2004, b'fhianaise é ar thiomanta atá an tAontas don aontacht, don éagsúlacht agus don dlúthpháirtíocht. Trí bheith istigh san Aontas Eorpach a thabhairt d’fhormhór thíortha Lár na hEorpa, mar aon le Málta agus an Chipir, chuir an tAontas lena acmhainneacht eacnamaíoch, lena shaibhreas cultúir agus lena thionchar geopholaitiúil. Le haontachas na dtíortha sin, cuireadh peirspictíochtaí, buanna agus deiseanna nua ar fáil don Aontas, rud a shaibhríonn an éagsúlacht nach beag atá le haithint ann cheana agus a neartaíonn a láithreacht ar an leibhéal domhanda. Ó thaobh na geopholaitíochta de, chuir an méadú le tionchar agus cobhsaíocht an Aontais trí thíortha Lár agus Oirthear na hEorpa a chomhtháthú i gcreat comhair agus comhoibriúcháin an Aontais. Ó thaobh na n-institiúidí de, chuir sé le héagsúlacht dhearcthaí an Aontais agus chuir lena chomhtháthú, rud a leag an bhunchloch síos d’aontas a bheadh ní b’aontaithe agus ní b’athléimní.

Agus súil siar á caitheamh ar an taithí a fuarthas ó mhéadú an Aontais in 2004, tá ceachtanna luachmhara le foghlaim uaidh, go háirithe maidir leis an bpróiseas caibidlíochta agus maidir leis na hullmhúcháin réamhaontachais. Dá gcaithfinn turas den chineál céanna a dhéanamh inniu, chuirfinnse ar son tuilleadh béime a leagan ar choinníollacha réamhaontachais agus ar shásraí tacaíochta i ngach próiseas caibidlíochta feasta, go háirithe i réimsí an rialachais agus an smachta reachta. Is ríthábhachtach a áirithiú go gcomhlíonann na tíortha is iarrthóirí na critéir agus na caighdeáin is gá sula dtéann siad isteach san Aontas i dtreo gur féidir sláine an Aontais a chosaint agus seasamh lena luachanna. Ina theannta sin, is tábhachtach agus is ríthábhachtach tacaíocht agus cúnamh leordhóthanach a chur ar fáil do thíortha is iarrthóirí le linn an phróisis caibidlíochta ionas go n-éireoidh lena lánpháirtiú agus lena gcobhsaíocht fhadtéarmach laistigh den Aontas.

I gcroílár an phróisis caibidlíochta le haghaidh mhéadú an Aontais in 2004, bhí tiomantas comhchoiteann chun cobhsaíocht, daonlathas agus rathúnas a chothú ar fud na hEorpa. An fonn a bhí ann spiorad an chomhair agus na dlúthpháirtíochta i measc náisiúin na hEorpa a neartú, is é a threoraigh an chaibidlíocht, ós rud é gur aithin na tíortha ab iarrthóirí agus Ballstáit an Aontais araon na tairbhí ceachtartha a bhaineann leis an méadú. Cé go raibh an chaibidlíocht féin casta agus dúshlánach, bhí sí bunaithe ar fhís chomhroinnte den Eoraip, Eoraip a bhí aontaithe agus rathúil, áit a bhféadfadh rath a bheith ar na náisiúin uile le chéile faoi chuimsiú an Aontais Eorpaigh.

Fad atá na tíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas ag dul i dtreo an aontachais in 2024, tá roinnt saincheisteanna mórthábhachtacha le cur san áireamh. Ar an gcéad rud, tá sé ríthábhachtach tús áite a thabhairt d’athchóirithe atá i gcomhréir le caighdeáin agus luachanna an Aontais i dtreo go n-éireoidh leis an lánpháirtiú agus leis an gcobhsaíocht fhadtéarmach laistigh den Aontas. Áirítear leis sin institiúidí daonlathacha a neartú, an smacht reachta a chur chun cinn, sin agus cearta agus saoirsí bunúsacha a chosaint. Ar an dara rud, tá sé ríthábhachtach dul i dteagmháil go réamhghníomhach le Ballstáit seanbhunaithe an Aontais le muinín agus tacaíocht a chothú má táthar chun aistriú rianúil isteach san Aontas a áirithiú. Trí thiomantas ceart do luachanna Eorpacha agus don chomhar a léiriú, beidh ar chumas na dtíortha is iarrthóirí an bealach a réiteach dá dtodhchaí féin laistigh den Aontas Eorpach, ar todhchaí í a bhfuil gealladh fúithi.

Tá Jarosław Pietras ina Chomhalta ar Cuairt faoi láthair in Ionad Léinn Eorpaigh Wilfried Martens sa Bhruiséil agus ina Ollamh ar Cuairt i gColáiste na hEorpa in Brugge.

Bhí sé ar an bhfoireann a bhí i mbun caibidlíochta maidir le haontachas na Polainne leis an Aontas Eorpach ó 1998, tráth a cuireadh tús leis an gcaibidlíocht, go dtí 2004 nuair a tháinig an Pholainn isteach san Aontas. Ó 1990 go 2006, ina thír dhúchais, eadhon an Pholainn, bhí sé ina Státrúnaí san Aireacht Airgeadais, ina Státrúnaí don Eoraip agus ina Cheann ar Oifig an Choiste um Lánpháirtiú na hEorpa. Ó 2008 go 2020, d’oibrigh sé mar Ard-Stiúrthóir i gComhairle an Aontais Eorpaigh, áit ar cuireadh raon leathan réimsí beartais de chúram air (an t-athrú aeráide, an comhshaol, iompar, teileachumarsáid, fuinneamh, oideachas, cultúr, closamharc, an óige agus spórt). Bhain sé Dochtúireacht san Eacnamaíocht amach in Ollscoil Vársá agus tá roinnt foilseachán scríofa aige faoin Aontas Eorpach, faoin inbhuanaitheacht agus faoi shaincheisteanna trádála. Chomh maith leis sin, bhí sé ina scoláire de chuid Fhondúireacht Fulbright agus ina chomhalta de bhord na meithle machnaimh Bruegel (2008-2011). 

Le Grúpa na nOibrithe in CESE

Is oiriúnach an feachtas ó Pharlaimint na hEorpa ‘Úsáid do vóta, nó déanfaidh daoine eile cinneadh ar do shon’. San fhíseán a d’eisigh siad don toghchán pléitear na fréamhacha atá faoi thionscadal na hEorpa agus an cuspóir atá leis, is é sin, todhchaí shíochánta a chruthú as luaithreach an chogaidh agus an chinedhíothaithe. Measaimid go rachaidh sé sin i bhfeidhm ar dhaoine. Go háirithe sa lá atá inniu ann, tá an t-antoisceachas imithe ó smacht agus neamhshuim ag níos mó daoine, dealraíonn sé gur seó réaltachta atá i gceist leis an bpolaitíocht seachas fóram ceart.

Ar mian leat an deis a thabhairt do dhaoine eile cinneadh a dhéanamh ar do shon? Tá sé sin á dhéanamh acu cheana féin agus is í an déine atá roghnaithe acu arís.

Bhí ár nÚachtarán, Lucie Studničná, an-soiléir nuair a dúirt sí nach bhféadfaimís géarchéim déine eile a sheasamh. Tá roinnt tíortha fós i ngalar na gcás mar gheall ar na bearta a rinneadh le linn na géarchéime airgeadais deireanaí, agus meath eacnamaíoch agus imirce daoine oilte le feiceáil iontu anois. Sa Spáinn, san Iodáil agus sa Ghréig, tá an dífhostaíocht fós ard, agus tá OTI per capita fós i bhfad ón leibhéal a bhí ann in 2008. Mar fhreagairt ar an réiteach neamhleor sin, tá méadú tar éis teacht ar an eoraisceipteachas agus ar an bpobalachas, rud a bhí éascaithe ag an aistriú i dtreo na heite deise.

Fágfaidh na rialacha fioscacha nua nach mbeidh dóthain cumhachta ná acmhainneachta ag formhór na mBallstát chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin aeráide agus shóisialta a bheidh rompu sa todhchaí. Is fánach a bheidh na gealltanais a rinneadh in La Hulpe. Is iad na saoránaigh a bheidh thíos leis, agus d’fhéadfadh deacrachtaí breise eacnamaíocha a bheith mar bhuille na tubaiste le haghaidh go leor daoine, agus níl aon dabht go ndéanfaidh rialtais cur síos ar na deacrachtaí sin mar bhearta a ‘d’fhorchur an Bhruiséil orthu’.

Ní bhaineann an daonlathas le vóta a chaitheamh amháin. Baineann an-tábhacht leis an tsochaí shibhialta agus le ceardchumainn chun an daonlathas a choinneáil slán. Agus fós féin, ní hamháin gur uirlis dlisteanachta í an vótáil, agus baineann an-úsáid le do vóta. Is ceart atá ann a d’éirigh le hiarrachtaí, agus saol, na milliún duine ar fad neart glúnta, a bhaint amach ar ár son. Agus d’fhéadfaimis an ceart sin a chailleadh.

Níl na cinntí maidir le déine greanta i gcloch. Maidir leis na toghcháin atá le teacht i Meitheamh agus na toghcháin náisiúnta atá ar na bacáin, iarraimid ort: úsáid do vóta. Ná lig d’éinne an vóta sin a bhaint díot. Vótáil ar son dul chun cinn sóisialta. I dteannta a chéile, is féidir linn leanúint d’fheabhas a chur ar ár dtíortha agus ar an Aontas Eorpach, agus an méid nach n-oibríonn a athrú. 

Le linn sheisiún iomlánach CESE i mí Aibreáin, rinne Leas-Ardstiúrthóir um an Margadh Inmheánach, Maive Rute, agus Uachtarán CESE, Oliver Röpke, béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé iomaíochas an Aontais a neartú, má táthar chun fás an gheilleagair a mhéadú agus folláine na sochaí a chur chun cinn.

Dar le M.Rute, níl am ar bith le spáráil. Ní mór don Aontas beart a dhéanamh gan mhoill, má theastaíonn uaidh an bhris a thabhairt isteach agus an fód a sheasamh in aghaidh neart as cuimse ollchumhachtaí eacnamaíocha na cruinne.

Seo mar a thug sí a meas ar iomaíochas an Aontais i láthair na huaire: ‘Athrú ó bhonn atá ag teastáil uainn. Ní leor cur chun feidhme an mhargaidh aonair a fhágáil faoin dea-thoil – teastaíonn forfheidhmiú ceart mar chúl taca aige. Ní mór dúinn ár n-earraí agus ár dteicneolaíochtaí a onnmhairiú, ach ár bpoist a choinneáil sa bhaile. Ní mór dár dtionscail a bheith iomaíoch agus ní mór infheistiú san Eoraip.’

Chuir O.Röpke i bhfáth go raibh an t-iomaíochas ar cheann de na bunchlocha ar ar tógadh ráth eacnamaíoch an Aontais, go raibh sé ina chúis mhór leis an bhfás, an nuálaíocht agus an rathúnas san Eoraip, agus gur chuir sé go mór le tionchar domhanda agus athléimneacht an Aontais. Dúirt sé an méid a leanas freisin: ‘Agus iomaíochas na hEorpa á phlé againn, tá sé ríthábhachtach na daoine a chur i gcroílár na díospóireachta agus nach bhfágfaí aon duine ar lár. I ndeireadh na dála, meastar mar atá ag éirí leis an iomaíochas de réir an tionchair a imríonn sé ar fholláine, deiseanna agus rathúnas an duine aonair agus an phobail. Dá bhrí sin, i ndíospóireacht ar bith faoin iomaíochas, ba cheart tús áite a thabhairt do riachtanais, cearta agus mianta na ndaoine.’

Glacadh tuairim sa seisiún iomlánach freisin, mar a bhí Straitéis iomaíochais san fhadtéarma, tuairim a bhí tarraingthe suas ag an rapóirtéir Emilie Prouzet agus an comhrapóirtéir Stefano Palmieri. (mp)

Bean amháin as gach deichniúr, níl aici ach ón lámh go dtí an bhéal. Bean amháin as gach triúr, bíonn foréigean á dhéanamh uirthi. Táthar ag cur i gcoinne chearta na mban ar bhonn níos coitianta sa domhan trí chéile, agus an tAontas san áireamh. Agus na toghcháin Eorpacha agus bunú an chéad Choimisiúin Eorpaigh eile ag druidim linn go tapa, tá sé an-tábhachtach go deo go leanfaí den tacaíocht institiúideach agus de thacaíocht na sochaí sibhialta chun na mná agus na cailíní a chumhachtú a thuilleadh fós.

An 25 Aibreán, bhí seisiún iomlánach ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) inar thug sé faoi dhíospóireacht le cuid de phríomheagraíochtaí an Aontais ó thaobh chur chun cinn an chomhionannais inscne de. Ba é cuspóir na díospóireachta sin a chur i bhfáth gur práinneach fós leanúint den troid ar son chearta na mban sa chéad tréimhse oifige eile a bheidh ag an Aontas.

Bhí an díospóireacht sin ann lá tar éis do Pharlaimint na hEorpa cead a thabhairt don chéad Treoir ón Aontas maidir leis an bhforéigean inscnebhunaithe a chomhrac. Ba é téama na díospóireachta na conclúidí ón 68ú seisiún de Choimisiún na Náisiún Aontaithe um Stádas na mBan. Is é an Coimisiún um Stádas na mBan an fóram idirnáisiúnta is mó ar domhan chun measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn i dtreo an comhionannas inscne a bhaint amach. I mbliana tá an fóram ag díriú ar an mbochtaineacht i measc na mban.

Chun cur leis an seisiún sin den Choimisiún um Stádas na mBan, a tionóladh i mí an Mhárta i Nua-Eabhrac, chuir CESE isteach an dearbhú ‘Comhionannas idir fir agus mná i réimse na bochtaineachta’. Leagtar amach 10 bpointe gníomhaíochta sa dearbhú sin maidir le cumhachtú eacnamaíoch agus cosaint shóisialta na mban.

‘Níl an bhochtaineacht neodrach ó thaobh inscne de agus, mar sin, ní féidir linne freagairt neodrach a thabhairt uirthi ach oiread. Nuair a dhéantar foréigean ar bhean, bíonn tionchar aige sin ar a dhóichí atá sé go dtitfidh sí i ngreim ag an mbochtaineacht agus ar an gcumas atá inti páirt chomhionann a ghlacadh sa mhargadh saothair. Ní féidir liom, mar sin, gan bheith sásta faoin vóta deiridh a rinne Parlaimint na hEorpa maidir leis an gcéad Treoir riamh chun na mná a chosaint ar an bhforéigean inscnebhunaithe agus ar an bhforéigean teaghlaigh ar an leibhéal Eorpach,’ arsa Oliver Röpke, Uachtarán CESE.

A bhuí le gníomhaíocht chomhbheartaithe ar gach uile leibhéal, d’éirigh leis an gCoimisiún roinnt garspriocanna a bhaint amach sa téarma oifige seo, amhail Treoir an Aontais maidir le trédhearcacht pá. B’in an méid a bhí le rá ag Lanfranco Fanti, comhalta de chuid oifig phríobháideach Helena Dalli, an Coimisinéir um Chomhionannas.

D’iarr na rannpháirtithe sa díospóireacht go mbunófaí leagan amach i gComhairle an Aontais Eorpaigh a bheadh tiomanta don chomhionannas inscne, sin agus go mbunófaí comhordaitheoir AE maidir leis an bhforéigean in aghaidh na mban agus sainordú athnuaite don Choimisinéir um Chomhionannas.

‘Is éard atá uainn tacaíocht pholaitiúil ón Aontas,’ a dúirt Florence Raes, Stiúrthóir Mhná na Náisiún Aontaithe, an Bhruiséil. Cé go bhfuil fíordhul chun cinn déanta ó thaobh an chomhionannais de, tá an bonn á bhaint de chearta na mban ar bhealach nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe agus tá an baol ann, agus an baol sin ag dul i méid, go mbainfí an comhionannas inscne den liosta tosaíochtaí atá ann.

‘Agus tú i do bhean de bhunadh grúpa mionlaigh, beidh an saol dian ort. Ní mór dúinn a choinneáil i gcuimhne nach leor an comhionannas a thuilleadh: ní comhionannas go trasnachas,’ is ea a dúirt Ilaria Todde, Stiúrthóir Abhcóideachta EuroCentralAsian Lesbian Community.

‘Tá an foréigean in aghaidh na mban fréamhaithe go domhain sna córais phatrarcacha atá ann ar fud an domhain. Ceiliúraimid inniu glacadh na chéad Treorach riamh ón Aontas maidir leis an bhforéigean in aghaidh na mban agus foréigean teaghlaigh,’ arsa Mary Collins, Stiúrthóir Bhrúghrúpa Mhná na hEorpa. (ll)

Ag an seisiún iomlánach a bhí aige i mí Aibreáin, phléigh Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) an Pacáiste Soghluaisteachta Tallainne. Is é atá sa tionscnamh seo sraith beart nua a ceapadh chun an tAontas a dhéanamh níos tarraingtí do thallann ó lasmuigh den Aontas, agus chun an tsoghluaiseacht laistigh den Aontas a éascú.

D’iarr an t-aoichainteoir, an Coimisinéir um Ghnóthaí Baile, Ylva Johansson, ar CESE tacaíocht a chur ar fáil chun na Ballstáit agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta a thabhairt le chéile chun go nglacfaidh siad leis an nuálaíocht sin agus chun a áirithiú go mbeidh beartas éifeachtach ann maidir le himirce an lucht saothair.

Is ceann de na bearta bunúsacha sa Phacáiste Soghluaisteachta Tallainne é an tionscnamh ‘Linn Tallaine’, an chéad uirlis meaitseála deonaí ar leibhéal an Aontais, lenár féidir leis na Ballstáit leasmhara fostóirí ón Aontas agus cuardaitheoirí poist ó thríú tíortha a thabhairt le chéile.

Chuir Uachtarán CESE, Oliver Röpke, i bhfios go láidir go bhfuil ‘ganntanas mór lucht saothair agus scileanna roimh an Aontas i ngeall ar an aistriú chuig an ngeilleagar glas agus an geilleagar digiteach, agus dúshláin dhéimeagrafacha. Ionstraim amháin i measc ionstraimí eile is ea an pacáiste soghluaisteachta tallainne, ar féidir úsáid a bhaint aisti chun na dúshláin sin a mhaolú’.

D’iarr an Coimisinéir Eorpach um Ghnóthaí Baile, Ylva Johansson, go mbeidh cur chuige Fhoireann na hEorpa ann i leith imirce an lucht saothair a mbeidh gné Eorpach níos leithne ag baint leis. ‘Is inniúlacht náisiúnta den chuid is mó í imirce an lucht saothair agus leanfaidh sí de bheith amhlaidh. Ach ní mór dúinn cur chuige Fhoireann na hEorpa a chruthú, cur chuige ina mbeidh institiúidí an Aontais, na Ballstáit agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta ag obair le chéile chun tionscnaimh nua a chur ar fáil agus chun cur chun feidhme beartas soghluaisteachta saothair a éascú.’

Chuir Tatjana Babrauskienė, comhalta de CESE agus rapóirtéir na tuairime Pacáiste Soghluaisteachta Tallainne a glacadh ag an seisiún iomlánach sin, i bhfios go láidir ‘nach mór do Linn Tallainne an Aontais Eorpaigh a bheith ina huirlis phraiticiúil atá éasca le húsáid, iontaofa, agus tarraingteach ó thaobh na n-oibrithe agus na bhfostóirí de. Ag an am céanna, ní mór di tacú le himirce dhleathach chothrom agus eiticiúil an lucht saothair’. (at) 

Thionóil an Rannóg um Chaidreamh Seachtrach (REX) in CESE dhá chruinniú lena mhacasamhail sa tSeirbia agus i Montainéagró faoi chuimsiú na gComhchoistí Comhairliúcháin. Cuireann an institiúid chomhpháirteach sin ar chumas eagraíochtaí na sochaí sibhialta ar an dá thaobh faireachán a dhéanamh ar chaibidlíocht aontachais na tíre, saincheisteanna leasa choitinn a phlé, agus aird a tharraingt ar ábhair imní nach mór dul i ngleic leo agus iad ar an mbealach dul isteach san Aontas Eorpach.

An 5 Aibreán 2024, chuir CESE fáilte roimh chomhaltaí na Seirbia den Chomhchoiste Comhairleach chun na Bruiséile chun plé a dhéanamh ar staid reatha na himeartha maidir leis an gcaidreamh idir an tAontas agus an tSeirbia agus maidir leis an gcaibidlíocht faoin bpróiseas aontachais leis an Aontas. I measc na saincheisteanna eile a bhí le plé, bhí na deiseanna don tSeirbia a cuireadh i láthair leis an bPlean fáis nua agus an tSaoráid Athchóirithe agus Fáis do na Balcáin Thiar, an staid iarthoghcháin sa tír agus forléargas ar staid an daonlathais agus an smachta reachta.

Ag an ócáid bhí Ceann Misin ar Phoblacht na Seirbia chuig an AE, Danijel Apostolović, agus é nuacheaptha, agus leag sé béim ar an seasamh céanna atá ag an Aontas agus ag an tSeirbia a mhéid a bhaineann le comhar níos dlúithe, i ndáil leis na saincheisteanna ábhartha go léir a bhaineann le cainteanna chaibidlíocht aontachas na Seirbia.

Leag Laurentiu Plosceanu, Leas-Uachtarán um an gCumarsáid in CESE, béim ar an tábhacht atá na cruinnithe sin ós rud é go ráthaíonn siad go mbeidh ionadaithe ón tsochaí shibhialta i láthair, d’fhonn cur le hinsint an aontachais Eorpaigh sa tSeirbia. 

Glacadh dearbhú comhpháirteach ag deireadh an chruinnithe, agus cuirfear é sin ar aghaidh chuig institiúidí an Aontais agus chuig na húdaráis áitiúla agus chuig an rialtas sa tSeirbia.

Is féidir leat féachaint ar fhís-tuarascáil ar an gcruinniú anseo.

An 13 Bealtaine, toghadh comhalta de Chomhchoiste Comhairliúcháin AE-na Seirbia Nataša Vučković ina huachtarán nua ar an gComhlachas Eorpach um Dhaonlathas Áitiúil (ALDA). Rinne Laurentiu Plosceanu ionadaíocht thar ceann CESE ag Comhthionól Ginearálta ALDA in Barcelona, agus thréaslaigh sé le Nataša Vučković as an gceapachán. 

******

Tionóladh an 18ú cruinniú de Chomhchoiste Comhairliúcháin AE-Mhontainéagró i bPodgairítse an 16 Aibreán agus cuireadh in iúl go soiléir d’institiúidí an Aontais go bhfuil Montainéagró tiomanta go daingean do bheith ar an 28ú Ballstát faoi 2028.

Mhol comhaltaí an Chomhchoiste Comhairliúcháin dá n-eagraíochtaí, do na húdaráis náisiúnta agus d’institiúidí an Aontais a seacht ndícheall a dhéanamh chun na tagarmharcanna eatramhacha maidir leis an smacht reachta a bhaint amach. Bainfidh an-tábhacht, i gcomhthéacs phróiseas aontachais an Aontais, leis an Tuarascáil Eatramhach maidir le Measúnú Tagarmhairc (IBAR) a fháil don smacht reachta faoi mhí an Mheithimh, rud a fhágfaidh go mbeifear in ann rudaí eile a chur i gcrích go sealadach.

Dúirt Decebal-Ștefăniță Padure, comhchathaoirleach agus comhalta CESE, gur cheart d’údaráis Mhontainéagró a spriocanna uaillmhianacha a bhaint amach, agus gur cheart go mbeadh an tsochaí shibhialta eagraithe rannpháirteach i ngach céim den chaibidlíocht aontachais. D’iarr an comhchathaoirleach ó thaobh Mhontainéagró, Gordana Đurović, ar na geallsealbhóirí uile tacú leis na hiarrachtaí chun tuarascáil dhearfach a fháil ón gCoimisiún faoi mhí an Mheithimh.

Dhírigh an príomh-idirbheartaí, an Dr Predrag Zenović, aird ar an ról tábhachtach agus ar an chabhair nithiúil a thugann an tsochaí shibhialta sa phróiseas caibidlíochta, agus ar an bhfíoras go dtacaíonn 80 % de mhuintir Mhontainéagró le ballraíocht na tíre san Aontas Eorpach.

Thug Ambasadóir Mhontainéagró an Aontais Oana Cristina Popa faoi deara go ndealraíonn sé mar go bhfuil an chobhsaíocht riachtanach bainte amach ag Montainéagró faoi dheireadh chun díriú ar aontachas san Aontas mar phríomhthosaíocht straitéiseach agus dúirt sí go ndéanfaidh siad gach iarracht chun a chinntiú nach gcaillfí an deis seo.

Glacadh dearbhú comhpháirteach ag deireadh an chruinnithe, déanfar an dearbhú sin a chur i láthair don Choiste Cobhsaíochta agus Comhlachais, don Choiste Parlaiminteach Cobhsaíochta agus Comhlachais, don tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, don Choimisiún Eorpach agus do Rialtas Mhontainéagró. (at)