15 uaire a bronnadh duais shuaitheanta CESE, Duais na Sochaí Sibhialta go dtí seo. Bronntar í ar thionscadail a chleachtann cur chuige fíorchruthaitheach agus nuálaíoch i leith saincheisteanna atá an-ábhartha don Aontas.

Féadfaidh gach eagraíocht sochaí sibhialta atá cláraithe san Aontas Eorpach agus atá ag obair ar an leibhéal áitiúil, náisiúnta, réigiúnach nó Eorpach iarratas a chur isteach. Féadfaidh daoine aonair cur isteach ar an duais freisin ach cónaí a bheith orthu san Aontas Eorpach, chomh maith le cuideachtaí atá cláraithe san Aontas nó atá ag feidhmiú ann, ar an gcoinníoll gur tionscadail neamhbhrabúis atá ina dtionscadail.

Ionas go mbeidh siad incháilithe, ní mór na tionscnaimh agus na tionscadail a dhéanamh san Aontas. Ní mór iad a bheith curtha i gcrích nó iad a bheith ar bun roimh an dáta deiridh le haghaidh na n-iarratas.

Is é is aidhm don duais feasacht a mhúscailt faoin obair mhór a dhéanann an tsochaí shibhialta chun an fhéiniúlacht agus an tsaoránacht Eorpach a chruthú agus chun na luachanna coiteanna a chur chun cinn a threisíonn an lánpháirtiú san Eoraip.

Roghnaítear ábhar eile gach bliain. In 2023, is tionscadail a bhí dírithe ar an meabhairshláinte a roghnaíodh. In 2022, bhronn CESE duais ar dhá ábhar: an óige agus an Úcráin, ach is éisteacht a bhí ansin. In 2021, is ar tionscadail aeráide a chuireann an t-aistriú cóir chun cinn a bronnadh an duais. In 2020, in ionad Dhuais na Sochaí Sibhialta, sheol CESE Duais na Dlúthpháirtíochta Sibhialta, duais aonuaire a bhí tiomnaithe don chomhrac i gcoinne COVID-19. I measc na n-ábhar eile a bhí ann roimhe seo, tá an comhionannas inscne agus cumhachtú na mban, féiniúlachtaí Eorpacha agus an oidhreacht chultúrtha, mar aon leis an imirce.

I mí Dheireadh Fómhair, sheol CESE an 15ú duais don tsochaí shibhialta. Is éard ba théama dó i mbliana an deighilt dhíobhálach i sochaí na hEorpa a chomhrac.

Is práinní ná riamh téama na deighilte. Agus géarchéimeanna iomadúla forluiteacha ann – lena n-áirítear paindéim COVID-19, cogadh na Rúise san Úcráin agus an éagobhsaíocht shóisialta agus eacnamaíoch atá ann go forleathan – tá méadú tagtha ar an mímhuinín sna hinstitiúidí agus sna húdaráis phoiblí. Is as sin a eascraíonn an deighilt dhíobhálach.

Tá ról ríthábhachtach ag an tsochaí shibhialta leis an mínhuinín sin a chomhrac agus faireachán a dhéanamh ar chearta deighilte ar líne agus as líne, an comhtháthú sóisialta a fheabhsú agus idéil dhaonlathacha a chaomhnú. I bpáirtíocht leis na húdaráis phoiblí agus leis an tsochaí shibhialta, d’fhéadfaí cuidiú lecosaint an daonlathais liobrálaigh ar threochtaí forlámhacha.

Ar an gcúis sin, chinn CESE Duais na Sochaí Sibhialta sa chomórtas is déanaí a bhronnadh ar thionscnaimh neamhbhrabúsacha a dhéanann idirghabháil éifeachtach. Déanann siad sin trí bhearta coisctheacha, luathrabhaidh agus (nuair is gá) cúldréim a chur chun feidhme, rud lena gcinntítear go gcloítear le luachanna daonlathacha, nach mbíonn díobháil ann de dheasca na deighilte, agus nach n-eascraíonn gníomhartha foréigin as insintí aontaobhacha.

‘Múinimid do dhaltaí nach mór fíricí a fhíorú ach gur cheart tuairimí a phlé go measúil. Dar le Richard Vaško ó Chomhlachas Díospóireachta na Slóvaice (SDA), a bhuaigh Dhuais na Sochaí Sibhialta in CESE maidir leis an bpolarú a chomhrac leis an ‘Oilimpiad um Smaointeoireacht Chriticiúil’, tá an fhíorsmaointeoireacht chriticiúil bunaithe ar an urraim do thuairimí éagsúla. Labhair Richard, ar bhuaigh a thionscadal an chéad duais, linn faoin Oilimpiad agus faoina ríthábhachtach atá sé an smaointeoireacht chriticiúil a mhúineadh i ndomhan deighilte an lae inniu ina bhfuil an bhréagaisnéis i réim.

An bhféadfá cur síos a dhéanamh ar chluiche nó babhta amháin den Oilimpiad um Smaointeoireacht Chriticiúil? An féidir sampla leat de thasc nó de cheist a thabhairt?

Le linn bhabhtaí scoile agus réigiúnacha an Oilimpiaid um Smaointeoireacht Chriticiúil, glacann daltaí páirt i dtrialacha aon uair an chloig go dhá uair an chloig ina bhféachann siad le sraith tascanna a réiteach. Bíonn rochtain iomlán acu ar an idirlíon agus ar uirlisí seiceála fíricí ar líne. Bíonn na tascanna sin dírithe ar litearthacht sna meáin, ar ionramháil agus claontacht a bhrath, ar shonraí agus staidéir a léirmhíniú, ar mhíthuiscintí loighciúla a shainaithint agus ar argóintí na ndaltaí féin a fhorbairt.

Mar shampla, le déanaí, iarradh ar dhaltaí argóint a chur le chéile maidir le cé acu ba cheart nó nár cheart ceamaraí slándála a shuiteáil i scoileanna chun an tsábháilteacht a mhéadú – rud atá á phlé faoi láthair sa tSlóvaic. I dtasc eile, iarradh orthu anailís a dhéanamh ar fhíseán mearscaipthe TikTok ina gcuirtear teoiric chomhcheilge chun cinn faoi Taylor Swift agus gnéithe tipiciúla na smaointeoireachta comhcheilge a shainaithint. I gcás eile, cuireadh dhá fhíseán rompu agus bhí orthu a chinneadh cé acu díobh a gineadh leis an intleacht shaorga agus cé acu díobh a bhí ina fhíorfhíseán.

Tá gach triail a rinneadh roimhe seo ar fáil go poiblí i Slóvaicis ar www.okm.sk.

Cad ba mhaith leat a bhaint amach leis an Oilimpiad um Smaointeoireacht Chriticiúil? Cad a spreag thú chun tús a chur leis an tionscadal seo?

Tá sé d’aidhm againn cuidiú le daltaí scileanna a fhorbairt chun gur féidir leo smaoineamh ar dhóigh chriticiúil, fhreagrach agus chúramach agus iad ag an aois nuair a thosaíonn siad ag baint úsáid as na meán sóisialta agus as ábhar digiteach. Trí aiseolas rialta a fhaigheann siad tar éis gach babhta agus trí chúrsaí ríomhfhoghlama atá ar fáil lena n-ullmhú, foghlaimíonn daltaí nósanna agus scileanna inaistrithe is féidir leo a chur i bhfeidhm sa saol laethúil. I ndeireadh na dála, is é an sprioc atá againn glúin daoine óga a chothú atá eolach, athléimneach i gcoinne na bréagaisnéise agus atá in ann dul i mbun plé cuiditheach atá bunaithe ar fhíricí.

Is mar fhreagairt ar bhearna chriticiúil inár gcóras oideachais a sheolamar an tionscadal seo; is beag aird a thugtar ar an litearthacht sna meáin agus an smaointeoireacht chriticiúil i gcuraclaim fhoirmiúla fós. Ní fhoghlaimíonn níos mó ná leath de dhaltaí Slóvacacha conas a mheas cé acu atá an t-eolas rompu iontaofa nó nach bhfuil. Ní dhéanann ach 16 % d’aos óg na Slóvaice faisnéis ó na meáin a fhíorú go rialta. Mar thoradh air sin, tá claonadh ag 56 % den daonra teoiricí comhcheilge nó deargbhréaga a chreidiúint. Theastaigh uainn é sin a athrú trí ghníomhaíocht inscálaithe a mbeadh tionchar aige a thabhairt isteach i scoileanna ar fud na tíre.

Cén fáth a measann tú go bhfuil forbairt na smaointeoireachta criticiúla chomh tábhachtach sin sa lá atá inniu ann? An féidir linn an cogadh i gcoinne na bréagnuachta a bhuachan?

Ní rud nua í an bhreagnuacht ach táimid ag maireachtáil anois i ré ina bhfuil ró-ualach faisnéise nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo. Ós iad na meáin shóisialta an phríomhfhoinse faisnéise do roinnt mhaith daoine óga, is féidir le duine ar bith bréagaisnéis, mífhaisnéis nó fuathchaint a scaipeadh go héasca. Is scil saoil ríthábhachtach anois é foghlaim conas an ró-ualach faisnéise sin a scagadh agus a thuiscint.

Mar sin féin, is cogadh é an cogadh i gcoinne na bréagnuachta nach féidir a bhuachan ina iomláine – bíonn sé de shíor ag athrú. Ach is é an rud is féidir linn a dhéanamh ná na scileanna a thabhairt do dhaoine óga chun gur féidir leo a mbealach a dhéanamh tríd an timpeallacht seo, ceisteanna maithe a chur agus machnamh a dhéanamh sula roinneann siad rudaí ar líne.

An bhfuil aiseolas ar bith faighte agat faoi do thionscadal? An féidir leat sampla a thabhairt?

Bailímid aiseolas mionsonraithe tar éis gach babhta agus is fíordhearfach na freagraí a fhaighimid. Mar shampla, dúirt 93 % de mhúinteoirí ar ghlac a gcuid daltaí páirt san Oilimpiad go gcuidíonn sé le hathléimneacht a ndaltaí a fhorbairt i gcoinne na bréagaisnéise agus i gcoinne cur i gcéill. Thairis sin, ba é +76 an Glanscór Tionscnóra – príomh-mhéadrach lena dtomhaistear sástacht na n-úsáideoirí – a fuaireamar sa bhabhta deireanach. Is scór den scoth é sin.

Cén chomhairle a chuirfeá ar eagraíochtaí eile na sochaí sibhialta i dtreo is go mbeadh rath orthu freisin agus iad i mbun gníomhaíochtaí nó cláir den chineál céanna?

Tá gach tír agus comhthéacs éagsúil ó chéile agus is fearr a thuigeann na heagraíochtaí áitiúla cad a oibríonn dá bpobail. Seo a leanas roinnt prionsabal a raibh éifeacht leo inár gcás féin:

Ar an gcéad dul síos, agus is é an rud is tábhachtaí, ní insímid do dhaoine óga cad ba cheart dóibh a bheith ag smaoineamh. Tá an fhíorsmaointeoireacht chriticiúil bunaithe ar an urraim do thuairimí éagsúla. Má bhraitheann daltaí go bhfuil beag is fiú á dhéanamh dá dtuairimí nó go bhfuil fios a ngnó á insint dóibh, éiríonn siad as bheith ag éisteacht. Múinimid dóibh nach mór fíricí a fhíorú ach gur cheart tuairimí a phlé go measúil.

Ar an dara dul síos, tá ríthábhacht leis an inrochtaineacht agus an chuimsitheacht. Más mian linn difear ceart a dhéanamh, is gá oibriú le scoileanna éagsúla seachas scoileanna don scothaicme amháin. Tá ár gclár saor in aisce, go hiomlán ar líne, so-rochtana agus tá sé ar fáil freisin i dteanga an mhionlaigh eitnigh is mó atá againn. I mbliana, tháinig 53 % de na rannpháirtithe ó ard-ghairmscoileanna

Ar an tríú dul síos, is gá an inscálaitheacht a chur san áireamh ón tús agus teicneolaíocht nua a úsáid chun í a bhaint amach. Bainimid úsáid as an intleacht shaorga chun freagraí ceannoscailte a ghrádú, rud a chuireann ar ár gcumas eispéireas oideachais ardcháilíochta a choinneáil gan dul i muinín trialacha ilrogha. Cé go bhfuil dúshláin thromchúiseacha ag baint leis an ré dhigiteach, tá uirlisí cumhachtacha á gcur ar fáil dúinn freisin chun aghaidh a thabhairt orthu.

Tá Richard Vaško ag obair le Comhlachas Díospóireachta na Slóvaice ó bhí sé 12 bhliain d’aois. Bhuaigh sé Comórtas Díospóireachta Náisiúnta na Slóvaice san ardscoil agus rinne sé ionadaíocht ar an tSlóvaic ag Craobhchomórtas Díospóireachta na Scoileanna Domhanda. Bhain sé céim amach sa Dlí, sa Pholaitíocht agus san Fhealsúnacht in Ollscoil Warwick, an Ríocht Aontaithe, agus na marcanna is airde aige sa rang, agus tá MPhil san Oideachas (Eolas, Cumhacht, Polaitíocht) á dhéanamh aige faoi láthair in Ollscoil Cambridge.

Ó bhí 2021 ann, tá Richard ag obair le Comhlachas Díospóireachta na Slóvaice, faoinar bhunaigh sé agus faoina gcomhordaíonn sé an Oilimpiad um Smaointeoireacht Chriticiúil. D’oibrigh sé freisin le Foireann Cumarsáide Straitéisí Aireacht Oideachais na Slóvaice (StratCom) agus comhscríobh sé lámhleabhair oiliúna do mhúinteoirí maidir leis an litearthacht sna meáin don Institiúid Náisiúnta um an Oideachas agus an Óige. Bíonn taighde á dhéanamh aige agus eagraíonn sé scoil samhraidh il-eitneach do leanaí faoi mhíbhuntáiste i gcomhar le hInstitiúid Mathias Bel, eagraíocht neamhrialtasach atá dírithe ar mhionlaigh eitneacha agus ar phobail imeallaithe Romacha sa tSlóvaic.

Le Clár Oibre an Choimisiún Eorpaigh le haghaidh 2025, clár ina leagtar amach tosaíochtaí reachtacha agus beartais an Aontais, tá Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) ag iarraidh go ndíreofaí ar an athléimneacht eacnamaíoch, ar an gcothroime shóisialta agus ar an inbhuanaitheacht. Is mór an ról atá ag CESE i múnlú an chláir oibre sin. I ndíospóireacht iomlánach a bhí ag an gCoiste leis an gCoimisinéir um an nGeilleagar agus Táirgiúlacht, Valdis Dombrovskis, d’athdhearbhaigh sé go bhfuil sé tiomanta clár oibre a fhorbairt lena rachfar i ngleic le dúshláin phráinneacha, agus Aontas Eorpach níos cuimsithí atá dírithe níos mó ar an todhchaí a thógáil ag an am céanna.

I mí na Nollag 2024, rinne CESE ionchur an Choiste leis an gclár oibre a chur i láthair. ‘Dul ar aghaidh le chéile: Aontas níos dána, níos simplí agus níos tapúla’ ab ea téama a ionchuir. Leis sin, tá CESE ag iarraidh dul i ngleic le bunchúiseanna dhúshláin eacnamaíocha agus gheopholaitiúla an Aontais. Gach bliain, déanann CESE an clár oibre a bheachtú trí chomhairliúcháin a dhéanamh agus moltaí a chur le chéile d’fhonn a chinntiú go bhfreastalaíonn an clár oibre ar shaoránaigh agus ar ghnólachtaí na hEorpa ar an mbealach is fearr is féidir.

Chuir Uachtarán CESE, Oliver Röpke, in iúl gur mór aige an comhar láidir atá ar siúl leis an gCoimisiún Eorpach. D’aithin an tUachtarán iarrachtaí an Choimisiúin ina leith sin, ach d’iarr sé go nglacfaí cur chuige ní b’uaillmhianaí agus ní ba chuimsithí: ‘Táimid tiomanta i gcónaí beartais a mhúnlú lena gcuirtear cobhsaíocht eacnamaíoch, cothromas sóisialta agus luachanna daonlathacha chun cinn,’ arsa seisean.

D’athdhearbhaigh an Coimisinéar Dombrovskis gurb é is aidhm do chlár oibre an Choimisiúin le haghaidh na chéad chúig bliana eile borradh a chur faoin iomaíochas eacnamaíoch agus faoin tslándáil: ‘Is ríthábhachtach an ní é an rómhaorlathas a laghdú más uainn Eoraip níos iomaíche a thógáil. Leis an gclár oibre simpliúcháin seo, is mian linn a chinntiú go gcabhróidh ár rialacha lenár spriocanna eacnamaíocha, sóisialta, comhshaoil agus slándála – seachas teacht sa bhealach orthu,’ a dúirt sé.

Príomhthosaíochtaí le haghaidh 2025

Fás eacnamaíoch agus iomaíochas

Dírítear sa chlár oibre ar athchóirithe struchtúracha, ar an gcreat airgeadais ilbhliantúil (CAI) nua agus ar mhargaí caipitil níos láidre. Molann CESE go nglacfaí cur chuige ní ba leithne i dtaca leis an athléimneacht eacnamaíoch, sin agus go rachfaí i ngleic leis an bhfás mall, le géarchéim an chostais maireachtála agus leis an éiginnteacht gheopholaitiúil atá ag dul i méid.

Ná gearraimis siar ar an rialáil amháin, ach rialaímis go cliste freisin

Tacaíonn CESE le tiomantas an Choimisiúin ualaí riaracháin a laghdú. Ag an am céanna, áfach, tá rabhadh á thabhairt aige go mbeimis ar ár n-airdeall nach mbainfí an bonn den chosaint sóisialta ná de chaighdeáin chomhshaoil agus an creat rialála á shimpliú againn.

Nuálaíocht agus infheistíocht a spreagadh

Agus béim láidir á leagan ar líonraí digiteacha, ar an intleacht shaorga agus ar theicneolaíochtaí candamacha, tugtar tús áite sa chlár oibre do cheannaireacht theicneolaíoch an Aontais. Tá CESE ag tathant ar an gCoimisiún dálaí a chruthú lena gcuirfear cosc ar eis-sreafaí caipitil agus lena gcothófar infheistíocht fhadtéarmach san Eoraip.

Eoraip níos cothroime agus níos glaise

Agus aghaidh á tabhairt ar dhúshláin amhail ganntanas scileanna, slándáil bia agus maoiniú inbhuanaithe, is é is aidhm don chlár oibre an inbhuanaitheacht shóisialta agus chomhshaoil a neartú. Leagann CESE béim ar a thábhachtaí atá beartais lena gcuirtear comhtháthú sóisialta agus aistriú cóir digiteach chun cinn.

Ullmhú don mhéadú agus don todhchaí

De réir mar atá an tAontas ag ullmhú don mhéadú a d’fhéadfaí teacht air tar éis 2028, tá pleananna le haghaidh cobhsaíocht airgeadais agus cobhsaíocht pholaitiúil leagtha amach sa chlár oibre. Áitíonn CESE nach mór peirspictíochtaí na sochaí sibhialta a chomhtháthú chun a áirithiú go bhfreastalóidh beartais ar riachtanais mhuintir uile na hEorpa. (tk)

Le Antonio García Del Riego, comhalta de Ghrúpa na bhFostóirí in CESE

Tá uair na cinniúna buailte linn san Eoraip agus dúshláin stairiúla le sárú againn, ina measc an t-aistriú glas, an cogadh atá ag titim amach béal dorais linn agus an iomaíocht dhomhanda ag dul i ndéine. Ní leor dearbhuithe beartais chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin. Beidh airgead ag teastáil chuige sin agus an cumas a bheith againn é a úsáid, a threorú, agus a mhéadú. Go bunúsach, tá córas airgeadais atá láidir, iomaíoch agus uathrialach de dhíth. Ar an drochuair, ní hé sin atá againn faoi láthair.

Is ar an airgeadas a bhraitheann aon gheilleagar nua-aimseartha. Ó mhonarchana nua, feithicilí leictreacha, leathnuithe ospidéil go gnólachtaí nuathionscanta teicneolaíochta glaine, bíonn gach fiontar nua ag brath ar dhuine atá sásta dul sa seans agus é a mhaoiniú. Agus san Eoraip, is minic gur banc é an ‘duine’ sin. Bíonn FBManna, arb ionann iad agus 99 % de chuideachtaí an Aontais, ag brath go mór ar chreidmheas bainc chun fás, infheistíocht agus onnmhairiú a dhéanamh. Mar sin féin, is baolach go bhfaighfeadh iomaitheoirí eile an lámh in uachtar ar na hinstitiúidí sin atá i gcroílár ár n-éiceachóras maoinithe agus go ndéanfaí ró-rialáil orthu.

Is minic a labhraítear san Eoraip faoin ‘uathriail straitéiseach’ sa bhonneagar fuinnimh, cosanta agus digiteach, ach is annamh a thugtar aird ar an neamhspleáchas airgeadais. Níor cheart gurb amhlaidh an cás.

Sa lá atá inniu ann, tá ceithre bhanc Mheiriceánacha freagrach as os cionn 60 % den infheistíocht baincéireachta san Eoraip a láimhseáil. Cuirfear rialacha Basel IV atá ar na bacáin i bhfeidhm ina n-iomláine san Aontas, ach ní chuirfear i bhfeidhm iad sna Stáit Aontaithe, sa Ríocht Aontaithe ná sa tSeapáin. Fágann sin go mbeidh bainc na hEorpa faoi mhíbhuntáiste iomaíoch. Más mian linn go maoineoidh bainc na hEorpa an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach agus go dtacóidh siad le hearnálacha straitéiseacha, ní mór dóibh a bheith in ann dul san iomaíocht ar bhonn cothrom.

Ní mór beart a dhéanamh de réir an bhriathair agus fíormhargadh aonair le haghaidh coigiltis agus infheistíochtaí a dhéanamh d’Aontas na Margaí Caipitil. Chun é sin a bhaint amach, tá gá le rialáil chliste, chomhréireach agus chumasúcháin lena gcosnaítear an chobhsaíocht agus na tomhaltóirí, ach lena gcuirtear borradh faoin bhfás agus faoin iomaíochas san am céanna. Chuige sin, tá an méid a leanas ag teastáil:

• comhréireacht;
• neodracht na teicneolaíochta; agus
• rialacha bunaithe ar thorthaí.

Ní haon tráth soineantachta don Eoraip é. I ndomhan inar rábach, murab ionann is riamh, polaitíocht na cumhachta agus bloic eacnamaíocha, is ionann láidreacht airgeadais agus an cheannasacht. Tuigeann na Stáit Aontaithe agus an tSín é sin. Ba cheart dúinne é sin a thuiscint chomh maith.

I ndíospóireacht le Michael McGrath, an Coimisinéir um an Daonlathas, an Ceartas, agus an Smacht Reachta agus um Chosaint Tomhaltóirí, thug CESE rabhadh faoi na hiarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh chun iad siúd a sheasann ar son an daonlathais, an cheartais shóisialta agus na gceart bunúsach a chur ina dtost, a lagú agus míchlú a tharraingt orthu. Chuir sé in iúl freisin go bhfuil sé réidh le hoibriú i gcomhar leis an gCoimisiún chun sochaí shibhialta na hEorpa a chosaint agus an polarú a chomhrac.

Tá Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) ullamh chun ról praiticiúil a imirt i Straitéis an Choimisiúin Eorpaigh maidir leis an tSochaí Shibhialta a bheidh ann amach anseo, straitéis atá á hullmhú chun an daonlathas agus an spás sibhialta a neartú agus chun pobail scoilte ar fud an Aontais a thabhairt le chéile. Agus méadú ag teacht ar na hionsaithe ar ghrúpaí na sochaí sibhialta agus ar na meáin neamhspleácha, tá CESE tiomanta an fód a sheasamh agus cuidiú le bunsraith sochaí saoire agus oscailte a chosaint.

‘Seasann CESE go daingean leis an ngealltanas a thug sé chun an tsochaí shibhialta a chosaint agus a chumhachtú. Ós ionann CESE agus croílár shochaí shibhialta na hEorpa, ní bheimid inar mbreathnóirí éighníomhacha. Cuirfimid go mór i gcoinne iarrachtaí chun an spás sibhialta a lagú. Iarrfaimid go mbeadh tacaíocht níos láidre ann, sin agus cosaint níos fearr agus aitheantas níos fearr do ról na sochaí sibhialta maidir lenár ndaonlathais a neartú,’ a chuir Uachtarán CESE, Oliver Röpke, i bhfios go láidir ag seisiún iomlánach CESE an 27 Márta, ar lena linn a reáchtáladh díospóireacht ardleibhéil leis an gCoimisinéir McGrath maidir leis an scoilteadh sa tsochaí a réiteach.

Dúirt an tUachtarán Röpke go bhfuil eagraíochtaí neamhrialtasacha agus gluaiseachtaí pobail ag dul i ngleic, murab ionann is riamh, le cúlú an daonlathais, reachtaíocht shriantach, feachtais chlúmhillte agus cásanna dlí straitéiseacha atá ceaptha an t-easaontú a chur faoi chois agus atá mar chuid d’iarracht níos leithne chun míchlú a tharraingt orthu siúd a thacaíonn leis an daonlathas, leis an gceartas sóisialta agus le cearta bunúsacha, agus iad a lagú.

Ag tagairt dó do na cúisimh a rinne Feisirí áirithe in aghaidh eagraíochtaí neamhrialtasacha comhshaoil le déanaí, dúirt an tUachtarán Röpke gur chúis mhór imní é go bhfuil ionsaithe den chineál sin á ndéanamh ní hamháin taobh amuigh dár n-institiúidí, ach laistigh díobh chomh maith.

Dúirt an Coimisinéir McGrath go bhfuil cumas uathúil ag CESE cur go mór le hiarrachtaí an Choimisiúin an daonlathas a neartú agus deighiltí sa tsochaí a dhruidim. Dar leis, is é an dóigh is fearr chun dul i ngleic leis an deighilt ná muintir na hEorpa a chumhachtú agus a chur in iúl dóibh go bhfuil ionadaíocht á déanamh orthu. ‘Más féidir linn é sin a dhéanamh, éireoidh linn ár bpobail, ár sochaithe agus an tAontas a thabhairt níos gaire dá chéile. Cibé rud a dhéanaimid, tá a fhios againn go mbeidh rannpháirtíocht eagraíochtaí na sochaí sibhialta ríthábhachtach i gcónaí.’

Le Straitéis nua an Aontais maidir leis an tSochaí Shibhialta, a fógraíodh i gclár oibre 2025 an Choimisiúin, tacófar le heagraíochtaí na sochaí sibhialta agus le cosantóirí chearta an duine, cosnófar iad agus déanfar iad a chumhachtú.

Cuireadh chun cinn sa díospóireacht freisin na príomhphointí ó Sheachtain na Sochaí Sibhialta 2025 in CESE, arbh é An comhtháthú agus an rannpháirtíocht a threisiú sa tsochaí atá scoilte go mór ba théama di. I measc na gcainteoirí bhí Brikena Xhomaqi, comhchathaoirleach an Ghrúpa Idirchaidrimh, a chuir príomhtheachtaireachtaí na Seachtaine i láthair; Richard Vaško, buaiteoir Duais na Sochaí Sibhialta ó Chomhlachas Díospóireachta na Slóvaice; agus Kristýna Bulvasová, gníomhaí óige a chuir i láthair na príomh-mholtaí ó imeacht bliantúil CESE ar son na hóige, Leatsa an Eoraip, Abair leat! (YEYS).(ll)