Νικήτρια του διαγωνισμού φωτογραφίας του σεμιναρίου «Συνδέοντας την ΕΕ» αναδείχθηκε για το 2024 η Martina Cikojević, συντάκτρια και δημοσιογράφος της κροατικής συνδικαλιστικής οργάνωσης των ταχυδρομικών υπαλλήλων.

Η φωτογραφία της με τίτλο «Η Grand Place των Βρυξελλών στο σεληνόφως» τής χάρισε μια διήμερη διαμονή στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ που θα εορταστεί τον Μάρτιο του 2025.

Η κ. Cikojević συμμετείχε στο σεμινάριο «Συνδέοντας την ΕΕ» του 2024 που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Στο σεμινάριο συμμετείχαν υπεύθυνοι Τύπου και επικοινωνίας από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ, καθώς και δημοσιογράφοι. Το σεμινάριο που είχε ως τίτλο «Προπύργιο της δημοκρατίας: βοηθούμε τη δημοσιογραφία να επιβιώσει και να διαπρέψει» επικεντρώθηκε στις πρωτοφανείς προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι σε έναν κόσμο που δέχεται ραγδαία μεταβαλλόμενες και εντεινόμενες πιέσεις στα πεδία της τεχνητής νοημοσύνης και της πολιτικής.

Οι συμμετέχοντες έλαβαν επίσης μέρος στη συνεδρία δικτύωσης με θέμα «Η εργασία του υπευθύνου Τύπου ή επικοινωνίας στην εποχή του Instagram, του TikTok και της τεχνητής νοημοσύνης – πώς να μεταδώσετε το μήνυμά σας», η οποία περιλάμβανε δύο εργαστήρια. Ο διαγωνισμός φωτογραφίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του εργαστηρίου με θέμα «Διδάγματα σχετικά με το περιεχόμενο της επικοινωνίας», το οποίο υλοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του ειδικού σε θέματα επικοινωνίας Tom Moylan.

Η κ. Cikojević δήλωσε ότι η φωτογραφία της, η οποία απεικονίζει το φεγγάρι να ξετρυπώνει ανάμεσα από τα σκοτεινά σύννεφα και να λούζει με φως τη νύχτα, θα μπορούσε επίσης να συνδεθεί συμβολικά με το θέμα του σεμιναρίου. «Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει το φεγγάρι να ρίχνει φως στο σκοτάδι. Κανείς δεν πρέπει να εμποδίζει τους δημοσιογράφους να αναζητούν την αλήθεια για μια καλύτερη, ασφαλέστερη και δικαιότερη κοινωνία» δήλωσε η ίδια.

Ως η νικήτρια του διαγωνισμού φωτογραφίας, η κ. Cikojević θα συμμετάσχει στη δεύτερη Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 17 έως τις 21 Μαρτίου στο κτίριο της ΕΟΚΕ στις Βρυξέλλες. Το φετινό θέμα θα είναι η «Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής στις πολωμένες κοινωνίες».

Η Μονάδα Τύπου της ΕΟΚΕ συγχαίρει τη Martina και ευχαριστεί όλους τους ενδιαφερόμενους που έστειλαν τις φωτογραφίες τους. (ll)

Τον Οκτώβριο, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση στην οποία προτείνει να επανεξεταστεί ριζικά ο τρόπος κατάρτισης του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ζήτησε να αυξηθούν η διαφάνεια και η συμμετοχή των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να ενισχυθούν η δημοκρατία και η εμπιστοσύνη του κοινού. 

Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ συνέστησε την ανάπτυξη κοινού πλαισίου δημοσιονομικής διαφάνειας, με τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού, και τη δημιουργία ψηφιακών εργαλείων που θα διευκολύνουν την ανάγνωση του προϋπολογισμού.

«Φανταστείτε μόνο να μπορείτε να παρακολουθείτε κάθε ευρώ που θα εκταμιεύεται από τις Βρυξέλλες και θα διοχετεύεται μέσω των εθνικών κυβερνήσεων στην τοπική σας κοινότητα», δήλωσε η εισηγήτρια της γνωμοδότησης Elena Calistru.

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το κοινό πλαίσιο δημοσιονομικής διαφάνειας θα καθιερώσει σαφή και συνεκτικά πρότυπα για όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και θα εξασφαλίσει την υποβολή ομοιόμορφων εκθέσεων και την εύκολη πρόσβαση σε χρηματοοικονομικά δεδομένα σε όλα τα κράτη μέλη. Θα δίνει επίσης έμφαση περισσότερο στην προώθηση βέλτιστων πρακτικών και λιγότερο στη θέσπιση νέων κανονισμών.

Η συμμετοχική κατάρτιση του προϋπολογισμού θα επιτρέψει στους πολίτες να έχουν άμεσο λόγο στις αποφάσεις για τις δημόσιες δαπάνες, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, ενσωματώνοντας παράλληλα συμμετοχικά στοιχεία στις διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού σε επίπεδο ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ ζήτησε να δημιουργηθεί μια ενιαία, φιλική προς τον χρήστη ψηφιακή πλατφόρμα που θα παρέχει δεδομένα για τον προϋπολογισμό σε πραγματικό χρόνο, απλές απεικονίσεις και διαφωτιστικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αποφέρουν αποτελέσματα τα κονδύλια της ΕΕ. Η πλατφόρμα αυτή θα βοηθήσει το κοινό να κατανοεί καλύτερα τα δημοσιονομικά στοιχεία και να συμμετέχει.

Η ΕΟΚΕ τόνισε επίσης ότι είναι σημαντικό να ευαισθητοποιηθεί το κοινό, να ενισχυθεί η εποπτεία και να εναρμονιστούν οι δημοσιονομικές πρακτικές με τους στόχους της ΕΕ, όπως η συνοχή και η βιωσιμότητα, ώστε να δοθεί ώθηση στη συνεργασία και τη λογοδοσία.

«Η κατάρτιση του προϋπολογισμού της ΕΕ δεν αφορά μόνο αριθμούς. Αφορά την εμπιστοσύνη και τη δημοκρατία, εξασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει στην υπηρεσία των πολιτών της», κατέληξε η κ. Calistru. (tk)

Το νέο λιθουανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει την κόπωση από τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για το κλίμα και να επαναφέρει το θέμα της κλιματικής αλλαγής στις προτεραιότητες των συντακτικών ομάδων. Αποτελώντας λαμπρό παράδειγμα για τη δημοσιογραφία των πολιτών, οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» συνδυάζουν την επικοινωνία με τον κλιματικό ακτιβισμό προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους πολίτες σε θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και να δώσουν φωνή στη Μητέρα Γη κατά τη διάρκεια της περιβαλλοντικής κρίσης.

Της Rūta Trainytė

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» ξεκίνησε να λειτουργεί φέτος στη Λιθουανία. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και αποτελεί παράδειγμα της δημοσιογραφίας των πολιτών. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο φιλοδοξεί να βοηθήσει τους δημοσιογράφους ώστε να δημοσιοποιούν πληροφορίες για τις διάφορες πτυχές της περιβαλλοντικής κρίσης. Για τον σκοπό αυτό, η ομάδα του πρακτορείου συντάσσει κείμενα και τα διαβιβάζει σε γραφεία σύνταξης.

Το έργο του πρακτορείου υλοποιείται από μια κοινότητα ακτιβιστών. Τα κείμενα συντάσσονται από δημοσιογράφους, ειδικούς στις δημόσιες σχέσεις, εκπροσώπους ΜΚΟ, ακτιβιστές και επιστήμονες —με λίγα λόγια, από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τα τεκταινόμενα και που είναι θετικοί στις κοινωνικές αλλαγές. Οι άνθρωποι αυτοί απαρτίζουν επίσης το διοικητικό συμβούλιο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Το διοικητικό συμβούλιο διασφαλίζει την αξιοπιστία της νέας πρωτοβουλίας.

Οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» δεν ανακαλύπτουν τώρα τον κόσμο της επικοινωνίας, καθώς έχουν ήδη μεγάλη πείρα στις δημόσιες σχέσεις, στη σύνταξη κειμένων και στη δημιουργία και συντήρηση διαδικτυακών πυλών. Επίσης, δεν είμαστε πρωτάρηδες στα ζητήματα για το κλίμα. Η ιδέα προέκυψε ως εξής: Κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλύτερα και το συνδυάζουμε με τον κλιματικό ακτιβισμό. Δίνουμε στη Μητέρα Γη φωνή κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιβαλλοντικής κρίσης.

Φυσικά, είμαστε σε επαφή με δημοσιογράφους. Στα συντακτικά γραφεία κυριαρχεί η άποψη ότι οι ειδήσεις για το κλίμα δεν ενδιαφέρουν το κοινό και δεν προσελκύουν αναγνώστες. Αποφεύγουν έτσι να δημοσιεύουν άρθρα με τίτλους που περιέχουν όρους όπως «κλιματική αλλαγή» ή «κλιματική κρίση». Τι σημαίνει όμως «άρνηση της κλιματικής κρίσης»; Μήπως ο όρος αυτός αποτελεί έναν τρόπο προστασίας της κοινωνίας από τις κακές ειδήσεις και το άγχος;

Αλλά αυτό μπορεί τελικά να μην είναι και τόσο κακό. Κάθε μέρα τα συντακτικά γραφεία κατακλύζονται από πληθώρα ειδήσεων, διαδικασία που είναι δύσκολο να διεκπεραιωθεί στην πράξη, ακόμα και χωρίς να παραχθεί ειδησεογραφικό υλικό για το κλίμα. Πρέπει επίσης να είστε εξοικειωμένοι με το θέμα. Αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος μας. Το επόμενο βήμα των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα» είναι η εκπαίδευση των δημοσιογράφων. Διαπιστώνουμε ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να κατανοήσουν το ζήτημα ώστε να μην μεταδίδουν παραπλανητικές πληροφορίες για δήθεν περιβαλλοντικές πρακτικές («πράσινο ξέπλυμα»).

Σκοπός μας είναι επίσης να διδάξουμε σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες το θέμα της κλιματικής αλλαγής με ελκυστικό τρόπο. Πάνω απ’ όλα, θέλουμε να προσεγγίσουμε τους νέους και έχουμε συνειδητοποιήσει ότι οι νέοι ανταποκρίνονται καλά στο χιούμορ. Δεν είμαστε ακόμη βέβαιοι για τη μορφή που θα προσλάβει η δράση μας στο μέλλον, αλλά σκεφτόμαστε ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση.

Το ειδησεογραφικό πρακτορείο έχει πλέον συμπληρώσει έξι μήνες λειτουργίας. Γνωρίζουμε από την εμπειρία μας ότι πρέπει να κάνουμε υπομονή. Χτυπάμε συνεχώς και σκοπίμως τις πόρτες των συντακτικών γραφείων για να διανείμουμε το ειδησεογραφικό μας υλικό. Τα κείμενά μας δημοσιεύονται ήδη σε μεγάλες ειδησεογραφικές πύλες της Λιθουανίας, και μας προσκαλούν σε ραδιοφωνικές εκπομπές.

Για να είμαστε σίγουροι ότι προσφέρουμε ποιοτικό συντακτικό έργο, θεωρούμε πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε σημαντική στήριξη από λιθουανικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οργανώσεις μας να είναι μέλη διεθνών δικτύων ΜΚΟ, τα μέλη μας να συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας σε επίπεδο ΕΕ και να εκπροσωπούν τη Λιθουανία στην ΕΟΚΕ. Με τον τρόπο αυτό διευρύνουμε το φάσμα των θεμάτων που καλύπτουμε και παραμένουμε ενημερωμένοι για όλες τις εξελίξεις.

Η σχέση μας με την ΕΟΚΕ δεν περιορίζεται μόνο στον Kęstutis Kupšys, ο οποίος είναι ένας από τους υπεύθυνους για την υλοποίηση του έργου και μέλος της ΕΟΚΕ. Τα μέλη της ΕΟΚΕ έχουν τη δυνατότητα να κοινοποιούν σχετικές εμπειρίες από τις χώρες τους ώστε να εμπλουτίζουν τις ειδήσεις για το κλίμα που δημοσιεύονται από τους «Δημοσιογράφους για το Κλίμα». Στο πλαίσιο αυτό, μιλήσαμε πρόσφατα με τον Arnaud Schwartz, μέλος της ΕΟΚΕ από τη Γαλλία, στο περιθώριο της παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής της COP16 για τη βιοποικιλότητα. Με τη βοήθεια των διαφωτιστικών του πληροφοριών, τις οποίες μας κοινοποίησε απευθείας από το Κάλι, συντάξαμε άρθρο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Οι σκέψεις του διαδόθηκαν γρήγορα στα λιθουανικά μέσα ενημέρωσης. Η μέθοδος αυτή, σύμφωνα με την οποία η εμπειρογνωμοσύνη των μελών της ΕΟΚΕ χρησιμοποιείται για να μεταδίδονται παγκόσμιες ειδήσεις στα τοπικά κοινά, έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Ως εκ τούτου, θα τη χρησιμοποιήσουμε πάλι στο μέλλον.

Η Rūta Trainytė είναι η συντάκτρια του ειδησεογραφικού πρακτορείου για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα». Το πρακτορείο εντάσσεται στο πλαίσιο του έργου ŽALINK που χρηματοδοτείται από το κράτος. Το έργο, το οποίο διαχειρίζεται η Συμμαχία Καταναλωτών, η Πλατφόρμα Συνεργασίας για την Ανάπτυξη και η ΜΚΟ «Κυκλική Οικονομία», χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα για την κλιματική αλλαγή του οργανισμού διαχείρισης περιβαλλοντικών έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Δημοκρατίας της Λιθουανίας.

Της Ομάδας των Εργαζομένων

Η παράφραση του σλόγκαν της προεκλογικής εκστρατείας του Bill Clinton το 1992 — «Είναι η οικονομία, ηλίθιε!», το οποίο την εποχή εκείνη είχε πολύ μεγάλη απήχηση στους Αμερικανούς ψηφοφόρους που πάλευαν με την ύφεση, φαίνεται σήμερα κάτι παραπάνω από αρμόζουσα. Αρκεί μια ματιά στα αποτελέσματα της τελευταίας ευρωπαϊκής μετεκλογικής έρευνας του Ευρωβαρόμετρου, η οποία αποκάλυψε ότι ο πληθωρισμός και η οικονομία ήταν τα σημαντικότερα θέματα που καθορίζουν την ψήφο των πολιτών. 

Όντως, δεν υπάρχει μία λύση για όλες τις περιπτώσεις και οι οικονομικές δυσχέρειες δεν μπορούν από μόνες τους να αποτελούν εξήγηση για όλα τα προβλήματα των μελλοντικών εκλογικών αναμετρήσεων. Ωστόσο, μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι η αύξηση των τιμών, το κόστος ζωής και η οικονομική κατάσταση αποτέλεσαν τους σημαντικότερους παράγοντες που κινητοποίησαν τους ψηφοφόρους στην ΕΕ την περασμένη άνοιξη και τους ψηφοφόρους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού πριν από λίγες εβδομάδες. Όχι ότι δεν υπήρξαν προειδοποιητικά μηνύματα: η οικονομία αποτελούσε το σημαντικότερο ζήτημα που προβλημάτιζε τους πολίτες (με τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό να ακολουθούν) ήδη από τις αρχές του 2023. Μολονότι οι μακροοικονομικοί δείκτες μοιάζουν να δικαιώνουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ο άμεσος αντίκτυπος του πληθωρισμού σε βασικά αγαθά όπως τα τρόφιμα και η ενέργεια παραμένει σοβαρός, επηρεάζοντας δυσανάλογα όσους διαθέτουν μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός τους για αυτές τις ανάγκες. Το πρόβλημα αυτό ήρθε να προστεθεί στην ανάκαμψη από την πανδημία και στην καταστροφική πολιτική της διαχείριση, τη στιγμή μάλιστα που πολλές χώρες δεν έχουν ακόμα συνέλθει από τις επιπτώσεις της κρίσης του 2008.

Εδώ και δεκαετίες, οι μισθοί έχουν αποσυνδεθεί από την αύξηση της παραγωγικότητας, και έτσι πολλοί Ευρωπαίοι πολίτες της εργατικής και μεσαίας τάξης βλέπουν τις προοπτικές για ένα καλύτερο μέλλον να εξανεμίζονται. Ο πολιτικός εξτρεμισμός και η εκλογική αστάθεια ήρθαν για να μείνουν.

Η αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς το πρόβλημα αυτό αναδεικνύει διαρθρωτικά ζητήματα των κοινωνιών και των οικονομιών μας, ενώ θέτει υπό αμφισβήτηση τις αρχές που υποστηρίζουν τον κοινωνικό ιστό των δημοκρατιών μας.

Στις 26 Νοεμβρίου, η Ομάδα των Εργαζομένων συναντήθηκε με διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς για να συζητήσει το θέμα αυτό. Σας καλούμε να ρίξετε μια ματιά σε αυτήν τη συζήτηση και να υποστηρίξετε το κάλεσμα που απευθύνουμε προς τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής ώστε να εγκαταλείψουν τα συνθήματα, να καλύψουν το δικό τους έλλειμμα δεξιοτήτων και να επικεντρωθούν σε ό,τι έχει πραγματικά σημασία. 

Η ΕΟΚΕ παρουσίασε το όραμά της για τον μετασχηματισμό των τομέων της γεωργίας, της αλιείας και των τροφίμων της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζονται η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα σε περιόδους κρίσης. 

Σε γνωμοδότηση που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ενός συστήματος τροφίμων το οποίο θα είναι ανταγωνιστικό, ανθεκτικό στις κρίσεις και θα ευθυγραμμίζεται με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της ΕΕ. Στη γνωμοδότηση τονίζεται η σημασία της επισιτιστικής ασφάλειας, ενός δίκαιου εισοδήματος για τους παραγωγούς, της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας και της στήριξης της επόμενης γενιάς παραγωγών τροφίμων.

«Η εξασφάλιση σταθερών και βιώσιμων εισοδημάτων για τους παραγωγούς είναι απαραίτητη, όπως και η προώθηση μιας βασισμένης στη γνώση πολιτικής τροφίμων που ενθαρρύνει την καινοτομία», δήλωσε ο Arnold Puech d’Alissac, πρόεδρος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γεωργών και ένας από τους τρεις εισηγητές της γνωμοδότησης.

Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η ΕΟΚΕ προτείνει την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος του γεωργικού τομέα στις διαπραγματεύσεις για τις τιμές και την αύξηση της χρηματοδότησης της ΕΕ για τη γεωργία και την αλιεία. Ζητεί επίσης οι μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες να ενσωματώνουν την Πράσινη Συμφωνία και τα πρότυπα «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», διασφαλίζοντας τον θεμιτό ανταγωνισμό και την υψηλή ποιότητα των τροφίμων.

«Η διασφάλιση δίκαιων εισοδημάτων για τους πρωτογενείς παραγωγούς είναι ζωτικής σημασίας», δήλωσε η Piroska Kállay, έτερη εισηγήτρια της γνωμοδότησης.

Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί αυστηρότερη επιβολή των θεμιτών εμπορικών πρακτικών και απαγόρευση των πωλήσεων σε τιμές κάτω του κόστους, προκειμένου να επανέλθει η ισορροπία στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Οι πολιτικές για την προώθηση της ανανέωσης των γενεών, με έμφαση στους νέους και τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της στήριξης των συνεταιρισμών, είναι επίσης υψίστης σημασίας.

Για να στηριχθεί η βιωσιμότητα, η ΕΟΚΕ συνιστά την επιβράβευση των προσπαθειών παγίδευσης του άνθρακα, όπως η βιώσιμη διαχείριση του εδάφους και η πρόληψη της διαρροής άνθρακα. «Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην ευθυγράμμιση της παραγωγής τροφίμων με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ και τις παγκόσμιες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις», δήλωσε ο Joe Healy, ο τρίτος εισηγητής της γνωμοδότησης.

Μια άλλη πρόταση είναι η θέσπιση ενός συστήματος δημόσιας ασφάλισης για την προστασία των παραγωγών από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια του εφοδιασμού με τρόφιμα.

Η ΕΟΚΕ ζητεί πολιτικές για την αποκατάσταση της υγείας του εδάφους και των υδάτων, τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υδάτων και τη μείωση της χρήσης τους, παράλληλα με τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της διαφάνειας με ψηφιοποιημένη παρακολούθηση των τιμών και του κόστους.

Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Επισιτιστικής Πολιτικής (EFPC) με σκοπό την προώθηση του διαλόγου για θέματα που σχετίζονται με τα τρόφιμα και την ευθυγράμμιση της πολιτικής για τα τρόφιμα με ευρύτερους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Οι προτάσεις αυτές αποτελούν έναν χάρτη πορείας προκειμένου να καταστούν τα συστήματα τροφίμων της ΕΕ πιο ανθεκτικά, βιώσιμα και ισότιμα απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις.(ks)

του Séamus Boland, προέδρου της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών

Παρά το γεγονός ότι η ΕΕ είναι πλουσιότερη από τις περισσότερες περιοχές του κόσμου, εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να βασίζονται στο σχολείο τους για να εξασφαλίσουν το καθημερινό φαγητό τους. Μάλιστα, ο αριθμός των κρατών μελών που προμηθεύουν γεύματα σε παιδιά κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών αυξάνεται σταθερά. Το γεγονός αυτό και μόνο αποδεικνύει ότι η φτώχεια, στη βασικότερη έκφρασή της, είναι υπαρκτή, βρίσκεται σε άνοδο και πρέπει να αντιμετωπιστεί δυναμικά και αποφασιστικά από τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι ευρωπαϊκές στατιστικές για τη φτώχεια προκαλούν θλίψη. Περίπου το 21 % του πληθυσμού της ΕΕ διατρέχει κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού (στοιχεία της Eurostat για το 2023) και σχεδόν το 25 % των παιδιών κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν στον φαύλο κύκλο της φτώχειας (στοιχεία της Eurostat για το 2023). Το πρόβλημα θα ήταν ενδεχομένως εντονότερο χωρίς τις υφιστάμενες πρωτοβουλίες της ΕΕ για την αλλαγή αυτής της κατάστασης, οι οποίες, ομολογουμένως όμως, δεν επαρκούν. Για τον λόγο αυτό, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και η Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της χαιρετίζουν την εξαγγελία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας 2024-2029, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εκπονήσει στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της. Η ΕΟΚΕ, και ειδικότερα η Ομάδα μου, ζητούν εδώ και πολύ καιρό την εκπόνηση μιας τέτοιας στρατηγικής.

Δυστυχώς, η φτώχεια δεν συνιστά απλώς «έλλειψη» των βασικών πόρων που χρειάζονται οι οικογένειες σε καθημερινή βάση. Είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς μακροχρόνιων περιστάσεων που συμβαδίζουν με τη μακροχρόνια στέρηση. Η στέρηση αυτή συνδέεται με τα πολιτικά συστήματα, τα οποία, στην καλύτερη περίπτωση, παραβλέπουν ορισμένα δημογραφικά στοιχεία και, στη χειρότερη, εισάγουν διακρίσεις.

Για να βρεθούν λύσεις, θα πρέπει να αξιολογηθούν τα βαθύτερα ιστορικά αίτια της φτώχειας και, συγκεκριμένα, να εξεταστεί κάθε στάδιο της ζωής των ανθρώπων, από τη γέννηση έως τον θάνατό τους. Το ίδιο ισχύει και για την παροχή στέγης, η οποία εξελίσσεται σε ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. Για τον λόγο αυτό, κατόπιν αιτήματος της Ομάδας μου, η ΕΟΚΕ ανέθεσε την εκπόνηση μελέτης σχετικά με την οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση στην ΕΕ. Η μελέτη παρουσιάστηκε στη διάσκεψή μας της 21ης Νοεμβρίου που είχε ως θέμα την προστασία των πλέον ευάλωτων ατόμων στην Ευρώπη μέσω της παροχής βιώσιμης και οικονομικά προσιτής στέγης. Με τη διάσκεψη αυτή, αποδείξαμε ότι η οικονομικά προσιτή στέγαση αποτελεί ένα από τα βασικά μέσα για την καταπολέμηση της φτώχειας.

Εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για το γεγονός ότι η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα διαθέτει επίτροπο αρμόδιο για θέματα ενέργειας και στέγασης, συμβάλλοντας έτσι στην εξάλειψη της φτώχειας. Ωστόσο, είναι ανησυχητικό ότι οι περισσότεροι πολιτικοί εξακολουθούν να προσεγγίζουν την εξάλειψη της φτώχειας ως πρόβλημα που επιλύεται με μεγάλους προϋπολογισμούς υπό γραφειοκρατική διαχείριση. Οι πόροι θα φτάσουν σε όσους πλήττονται από τη φτώχεια μόνο εάν αλλάξει αυτή η νοοτροπία. Η φτώχεια αποτελεί οριζόντιο πρόβλημα και οι νέοι Ευρωπαίοι επίτροποι που θα είναι αρμόδιοι για θέματα ενέργειας και στέγασης, ισότητας, συνοχής και μεταρρυθμίσεων, καθώς και για θέματα δίκαιης μετάβασης, πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη να αλλάξουν επειγόντως την κατάσταση αυτή.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) καλεί την ΕΕ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στηριζόμενη σε ένα μοντέλο βιώσιμης βιοοικονομίας ευθυγραμμισμένο με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία και τους στόχους για το κλίμα.

Στη γνωμοδότησή της με θέμα «Ευθυγράμμιση της κυκλικής οικονομίας και της βιοοικονομίας», η ΕΟΚΕ περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο μια ισχυρή βιοοικονομία μπορεί να τονώσει τα οικονομικά και οικολογικά οφέλη της Ευρώπης, να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και να στηρίξει μια δίκαιη μετάβαση. Οι στρατηγικές επενδύσεις στη διατομεακή συνεργασία και η κινητοποίηση των τοπικών κοινοτήτων μπορούν να καταστήσουν τη βιοοικονομία της ΕΕ παγκόσμιο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης.

Για να είναι βιώσιμη, η βιοοικονομία πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τα πλαίσια της ΕΕ, όπως η Πράσινη Συμφωνία, η κυκλική οικονομία και οι στόχοι για τη βιοποικιλότητα, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι δραστηριότητες της βιοοικονομίας συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα παραμένοντας συγχρόνως εντός των ορίων του πλανήτη.

Μια ολοκληρωμένη και φιλόδοξη στρατηγική για τη βιοοικονομία είναι ουσιαστικής σημασίας. Ευθυγραμμιζόμενη με την κυκλική οικονομία και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, η βιοοικονομία μπορεί να προσφέρει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην ΕΕ με τη δημιουργία βιώσιμων και καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, καθώς και με τη διασφάλιση ανάπτυξης που σέβεται τα οικολογικά όρια», δήλωσε ο Cillian Lohan, εισηγητής της γνωμοδότησης.

Η βιοοικονομία μπορεί να στηριχτεί στις αρχές της κυκλικής οικονομίας και να συμβάλει στη μείωση των αποβλήτων και στη βελτίωση της αποδοτικότητας μέσω της αλυσιδωτής χρήσης των πόρων και της επανακυκλοφορίας των βιολογικών υλικών. Ταυτόχρονα, προσφέρει κοινωνικά οφέλη, ιδίως στις αγροτικές περιοχές, με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την παροχή ευκαιριών για την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η στήριξη των αγροτικών κοινοτήτων και η συμμετοχή των νέων σε αυτόν τον τομέα είναι ζωτικής σημασίας.

Η εκπαίδευση σε θέματα βιοικονομίας μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση ειδικευμένου εργατικού δυναμικού, στην ευαισθητοποίηση σχετικά με τη βιωσιμότητα και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας μέσω της μείωσης του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Βασικό στοιχείο αυτής της προσπάθειας είναι οι τεχνολογικές εξελίξεις και η βιώσιμη χρήση γης, όπως η αναγεννητική γεωργία και δασοκομία, οι οποίες ενισχύουν την αποθήκευση άνθρακα και τη βιοποικιλότητα.

Η αστική γεωργία και οι κυκλικοί κόμβοι τροφίμων μπορούν να μειώσουν τη σπατάλη τροφίμων και να ενισχύσουν τα τοπικά συστήματα τροφίμων. Η ΕΕ θα πρέπει να τηρεί υψηλά πρότυπα στους τομείς των επιχειρήσεων και της καινοτομίας, ενθαρρύνοντας την έγκαιρη υιοθέτηση τεχνολογιών βιολογικής βάσης. Η χρηματοδότηση θα πρέπει να δίνει προτεραιότητα στους φορείς καινοτόμων σχεδίων και να στηρίζει τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Για την ενσωμάτωση της βιοοικονομίας στις πολιτικές της ΕΕ απαιτείται σαφής ορισμός του όρου. Η επικαιροποίηση της στρατηγικής για τη βιοοικονομία έως το 2025 θα πρέπει να ευθυγραμμιστεί με την Πράσινη Συμφωνία και τη συμφωνία του Παρισιού και να παράσχει έναν χάρτη πορείας για μια βιώσιμη και ανθεκτική οικονομία βιολογικής βάσης. (ks) 

Η ΕΟΚΕ έχει ζητήσει τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία, προτείνοντας τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας και παροτρύνοντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύσει ένα σχέδιο δράσης για τις σπάνιες νόσους με σαφώς επιτεύξιμους στόχους.

Κατά τη διάρκεια συζήτησης με θέμα «Μια ευρωπαϊκή εμβληματική πρωτοβουλία για την υγεία», η οποία πραγματοποιήθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου, η ΕΟΚΕ κάλεσε την ΕΕ να δρομολογήσει μια φιλόδοξη πρωτοβουλία, με στόχο την οικοδόμηση μιας οριζόντιας αρχιτεκτονικής στον τομέα της υγείας εντός της ΕΕ. Στην ημερήσια διάταξη περιλαμβανόταν επίσης η εκπόνηση ενός ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για τις σπάνιες νόσους (ΣΔΣΝ).

Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke δήλωσε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι όσοι ζουν στην ΕΕ να έχουν πρόσβαση σε ποιοτική και οικονομικά προσιτή υγειονομική περίθαλψη. Πρέπει να επενδύσουμε σε καινοτόμα και βιώσιμα συστήματα υγείας και να αναλάβουμε αποφασιστική δράση για την καταπολέμηση των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, τόσο εντός της ΕΕ όσο και παγκοσμίως. Οι σπάνιες νόσοι καθιστούν ακόμη πιο ορατές τις συνεχιζόμενες ανισότητες και τα τρωτά σημεία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρειαζόμαστε ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή δράση για τις σπάνιες νόσους».

Ο Alain Coheur, εισηγητής της γνωμοδότησης σχετικά με την ευρωπαϊκή εμβληματική πρωτοβουλία για την υγεία, δήλωσε: «Σήμερα επιδιώκουμε να εγκρίνουμε έναν χάρτη πορείας για τους μελλοντικούς επιτρόπους της ΕΕ, ο οποίος να προάγει την υγειονομική περίθαλψη για όλους και να προστατεύει τους ανθρώπους από μελλοντικές κρίσεις». Η Ágnes Cser, εισηγήτρια της γνωμοδότησης για τις σπάνιες νόσους, πρόσθεσε: «Πρέπει να καταρτίσουμε ένα σχέδιο δράσης. Ωστόσο, δεν πρέπει να επικεντρωθούμε μόνο στο σχέδιο δράσης για τις σπάνιες νόσους, αλλά και στην υγεία —η υγεία είναι το κλειδί για την ανταγωνιστικότητα. Η Ένωση Υγείας μας δεν μπορεί να παραμείνει μια φράση κενή νοήματος».

Η γνωμοδότηση με θέμα «Σχεδιασμός μιας ευρωπαϊκής εμβληματικής πρωτοβουλίας για την υγεία» καθορίζει τους στρατηγικούς πυλώνες για την ενίσχυση της αλληλεγγύης και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της υγείας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η θέσπιση μιας ευρωπαϊκής εγγύησης για τη φροντίδα και την υγειονομική περίθαλψη, η οποία θα καθορίζει πολυετείς στόχους για την υγεία σε επίπεδο ΕΕ. Αυτή η εγγύηση θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάρτιση ενός νομικά δεσμευτικού κειμένου (όπως μιας οδηγίας).

Ένας άλλος πυλώνας είναι η υλοποίηση της προσέγγισης «Μία υγεία», η οποία συνδέει τις πολιτικές για την υγεία των ανθρώπων, των ζώων, των φυτών και του περιβάλλοντος. Η γνωμοδότηση σχετικά με την αντιμετώπιση των σπάνιων νόσων καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκδώσει ανακοίνωση που θα περιέχει ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης για τις σπάνιες νόσους (ΣΔΣΝ), με συγκεκριμένους, μετρήσιμους, εφικτούς, ρεαλιστικούς και χρονικά προσδιορισμένους στόχους που μπορούν να επιτευχθούν έως το 2030. (lm) 

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) φιλοξενεί τη συναρπαστική έκθεση φωτογραφίας «Powerful Encounters: Picturing an end to energy poverty» (Καθηλωτικές συναντήσεις: Απεικονίζοντας το τέλος της ενεργειακής φτώχειας), η οποία παρουσιάζει το έργο της φωτογράφου Miriam Strong. Η έκθεση, η οποία διοργανώνεται με πρωτοβουλία της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ σε συνεργασία με την οργάνωση Friends of the Earth Europe, αναδεικνύει τον ακτιβισμό, τον κολεκτιβισμό και τη χειραφέτηση των κοινοτήτων που αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα έργα θα εκτεθούν στο κτίριο JDE της ΕΟΚΕ στις Βρυξέλλες (Rue Belliard 99-101), από τις 4 έως τις 16 Δεκεμβρίου.

Κατά τα εγκαίνια της έκθεσης, ο Αντιπρόεδρος Επικοινωνίας της ΕΟΚΕ, Aurel Laurenţiu Plosceanu, και ο πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, Séamus Boland, τόνισαν τη προσήλωση της ΕΟΚΕ στην εξάλειψη της φτώχειας, στην προώθηση της οικονομικά προσιτής ενέργειας, στην ενίσχυση των συστημικών αλλαγών και στην επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ). 

Στην ομιλία του, ο κ. Boland εξέτασε το αυξανόμενο κόστος ζωής και τα ανοδικά επίπεδα φτώχειας στην Ευρώπη, τονίζοντας την ανάγκη για μια έντονη πολιτική αντίδραση από τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. «Η πρώτη στρατηγική της ΕΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας και η συμφωνία για καθαρή βιομηχανία, οι οποίες ανακοινώθηκαν από την Πρόεδρο της Επιτροπής, κ. Ursula von der Leyen, στις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές της για τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει να εξασφαλίσουν βιώσιμες λύσεις για τις πραγματικές συνθήκες που ισχύουν επί τόπου» δήλωσε ο κ. Boland.

Η ακτιβίστρια για την ενεργειακή δικαιοσύνη Laia Segura και η υπεύθυνη επικοινωνίας της οργάνωσης Friends of the Earth, Yvonne Lemmen, υπογράμμισαν ότι το εν λόγω φωτογραφικό εγχείρημα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν την ενεργειακή φτώχεια και αγωνίζονται για το δικαίωμά τους σε αξιοπρεπή και ανθεκτικά στην κλιματική αλλαγή σπίτια που τροφοδοτούνται από οικονομικά προσιτή και καθαρή ενέργεια. Για περισσότερες πληροφορίες, πατήστε εδώ.