«Είναι καιρός να κάνουμε ένα βήμα προόδου με συγκεκριμένα μέτρα εμπνευσμένα από την έκθεση Draghi προτού αυτή χαθεί στους διαδρόμους της πολιτικής. Χρειαζόμαστε καλούς υπεύθυνους χάραξης στρατηγικής και πολιτικής, ικανούς να προχωρήσουν πέρα από την εν λόγω έκθεση και να αναπτύξουν στρατηγικές για τη βιομηχανική πολιτική της ΕΕ», λέει ο Κροάτης επιχειρηματίας και επιστήμονας Stjepan Orešković.  Από κοινού με τον Jörn Fleck, ανώτερο διευθυντή της διατλαντικής ομάδας προβληματισμού του Ατλαντικού Συμβουλίου, παρουσίασαν τη φιλόδοξη πρωτοβουλία «Future 500» στη δημόσια διεθνή διάσκεψη Conclave II στις Βρυξέλλες. Η «Future 500» αποτελεί μέρος της ευρύτερης πλατφόρμας SEEUS Futures του Ατλαντικού Συμβουλίου και έχει ως στόχο τον εντοπισμό και τη στήριξη 500 ευρωπαϊκών επιχειρήσεων με σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό και παγκόσμιο αντίκτυπο. Στόχος είναι να στηριχθούν οι νέοι επιχειρηματίες της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό, με παράλληλη ενίσχυση της παρουσίας της Ευρώπης στη διεθνή οικονομική σκηνή. Ο Stjepan Orešković μας είπε περισσότερα για το εν λόγω σχέδιο.

Μπορείτε να παρουσιάσετε εν συντομία τη βασική ιδέα του σχεδίου «Future 500»;

Με βάση τις πληροφορίες που αντλήθηκαν από σημαντικές εκθέσεις για το μέλλον της Ευρώπης —που εκπονήθηκαν από τους Draghi, Letta και Heitor— και αναλύθηκαν υπό τη διττή οπτική των επιστημόνων και των επιχειρηματιών, η πρωτοβουλία εγείρει διάφορα κρίσιμα ερωτήματα: Ποιος θα εκτελέσει αυτά τα σχέδια ανταγωνιστικότητας και την πρόσφατα δημοσιευθείσα Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας; Ποιοι μηχανισμοί θα χρησιμοποιηθούν; Ποιες δαπάνες θα προκύψουν; Και ποιες αποδόσεις μπορούν να αναμένονται σε σύγκριση με τις αποδόσεις των πρόσφατων εταιρειών ταχείας ανάπτυξης των ΗΠΑ; Το σχέδιο «Future 500» αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της πλατφόρμας SEEUS, καθώς εκπροσωπεί τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, και αποσκοπεί στην ενίσχυση της προβολής και της συνεργασίας μεταξύ των περιοχών αυτών. Έχει σχεδιαστεί στρατηγικά για την αντιμετώπιση της πιεστικής ανάγκης της Ευρώπης να καλλιεργήσει ένα δυναμικό περιβάλλον που θα ανεβάζει τις τοπικές επιχειρήσεις σε ηγετικές θέσεις στην παγκόσμια σκηνή. Η πρωτοβουλία επικεντρώνεται στην παροχή επιχειρηματικών κεφαλαίων, στρατηγικής καθοδήγησης και διεθνούς δικτύωσης, αντλώντας διδάγματα από εμπειρογνώμονες όπως ο Dani Rodrik του Πανεπιστημίου Harvard και η Beata Jaworcik  της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (ΕΤΑΑ), για την ανάπτυξη βιομηχανικών πολιτικών του 21ου αιώνα που θα ενισχύουν σημαντικά τη θέση μας στον ανταγωνισμό.

Έχετε ήδη δυνητικούς υποψηφίους για τις 500 επιχειρήσεις που σκοπεύετε να επιλέξετε; Ποιες είναι οι βασικές απαιτήσεις που πρέπει να πληροί μια επιχείρηση προκειμένου να επιλεγεί;

Μολονότι δεν έχουν επιλεγεί ακόμη συγκεκριμένες επιχειρήσεις, το «Future 500» θα απευθύνεται σε οντότητες με δυνατότητα επέκτασης και δυναμικό ταχείας ανάπτυξης. Η διαδικασία θα είναι ανοικτή και συνεχής και θα δίνει προτεραιότητα στα οικονομικά υποσχόμενα, την καινοτομία και τη στρατηγική σημασία στους αντίστοιχους τομείς. Θα επιδιώξουμε επίσης τη δημιουργία εταιρικών σχέσεων με πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης και επενδυτές που ήδη στηρίζουν επιχειρήσεις ώστε να καταστούν ανταγωνιστική δύναμη. Δίνεται έμφαση στις επιχειρήσεις που ήδη επιδεικνύουν ισχυρή αναπτυξιακή πορεία, καινοτόμες ικανότητες και τη φιλοδοξία για επέκταση σε παγκόσμια κλίμακα. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι οι επιχειρήσεις δεν κατέχουν μόνο ηγετική θέση στην αγορά, αλλά είναι και πρωτοπόροι στην τεχνολογία και τα επιχειρηματικά μοντέλα. Θα αξιοποιήσουμε τις εμπειρίες από μεγάλα έργα όπως η Scale-Up Europe, τα οποία φέρνουν σε επαφή ιδρυτές, επενδυτές, στελέχη και επιστήμονες με σκοπό να καταστήσουμε την Ευρώπη φυτώριο πρωταθλητών στον τομέα της τεχνολογίας. Για τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες, αυτές οι δυνητικά επιλεγμένες εταιρείες είναι ιδιαίτερα κρίσιμες — θα ενσωματώσουν τις αρχές της νέας οικονομίας και θα χρησιμεύσουν ως πρότυπα για φιλόδοξες, διεθνώς ανταγωνιστικές εταιρείες που δεν βασίζονται κυρίως στη χρηματοδότηση από τους εθνικά φορολογουμένους.

Πόσο αισιόδοξος είστε για το δυναμικό της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης;

Υπάρχει μεγάλη αισιοδοξία ως προς την ικανότητα της Ευρώπης να ενισχύσει την παγκόσμια θέση της στον ανταγωνισμό καθώς και ως προς την εγκατάλειψη της κρατούσας στάσης του αυτοοικτιρμού. Οι συνολικές αποδόσεις του δείκτη αναφοράς αποθεμάτων της ζώνης του ευρώ, από την έναρξη αυτής της ανοδικής αγοράς στα τέλη του 2022, ξεπέρασαν σε επιδόσεις τον S&P 500, εάν δεν ληφθεί υπόψη η Nvidia. Τα ευρωπαϊκά κοινωνικά συστήματα και τα συστήματα υγείας διατηρούν τους ανθρώπους υγιείς και ενεργούς για μεγαλύτερες περιόδους με πολύ χαμηλότερο κόστος και έχουν θετικό αντίκτυπο στην παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας σε παγκόσμια κλίμακα.

Προσπαθούμε να απηχήσουμε την έννοια του «γνήσιου ενθουσιασμού» του Immanuel Kant, την οποία ανέφερε στο πλαίσιο της Γαλλικής Επανάστασης. Ένας τέτοιος τρόπος σκέψης μπορεί να μετατρέψει τις προκλήσεις σε κινητήρια δύναμη και να οδηγήσει σε μία καταφανώς ανίκητη αποφασιστικότητα. Στον επιχειρηματικό κόσμο, χρειαζόμαστε λιγότερες καλοταϊσμένες γάτες και σκυλάκια —πλούσιες και βολεμένες ελίτ και τυφλά πιστούς ακολούθους χωρίς φιλοδοξίες— που έχουν πάρει τη μερίδα του λέοντος κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Αντ’ αυτού, χρειαζόμαστε περισσότερους «πεινασμένους νέους ανθρώπους», με ιδέες και φιλοδοξίες, έτοιμους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις.

Η πρωτοβουλία «Future 500» αποσκοπεί στην προορατική αντιμετώπιση χρόνιων ζητημάτων που επισημαίνονται στις εκθέσεις για την ανταγωνιστικότητα, όπως η ανάγκη για τολμηρή καινοτομία και η επέκταση των επιχειρήσεων. Η παγκόσμια θέση της Ευρώπης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητά της να ενσωματώνει προηγμένες τεχνολογίες, να καλλιεργεί επιχειρηματικά ταλέντα και να βελτιώνει τις βιομηχανικές πολιτικές για τη στήριξη της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς. Αξιοποιώντας το καλά εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό της, την πλούσια καινοτόμο κληρονομιά και τους παραδοσιακούς και νέους βιομηχανικούς τομείς —και αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως ο κανονιστικός κατακερματισμός και οι ανισορροπίες της αγοράς— η πρωτοβουλία επιδιώκει να δημιουργήσει ένα γόνιμο περιβάλλον για τους επικεφαλής των επιχειρήσεων και τους φορείς καινοτομίας.

Εν ολίγοις, η πρωτοβουλία «Future 500» αποτελεί σημαντικό βήμα για να δοκιμαστεί ο οικονομικός ιστός της Ευρώπης και να πάρει η ήπειρος τη θέση του παγκόσμιου ανταγωνιστή, μέσω της προώθησης επιχειρήσεων υψηλού δυναμικού και της ενίσχυσης παράλληλα του επιχειρηματικού οικοσυστήματος. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να κερδίσουμε στον ανταγωνισμό χωρίς να γνωρίζουμε ποιοι είναι οι ανταγωνιστές μας.

Ο Δρ Stjepan Orešković είναι επιστήμονας και επιχειρηματίας. Είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών και ιδρυτής της Bosqar Invest. Υπό την οικογενειακή ηγεσία του, η Bosqar Invest αύξησε το εργατικό δυναμικό της από 300 σε περισσότερους από 16.000 εργαζομένους μέσα σε μια πενταετία, επιδεικνύοντας μια εκπληκτική στρατηγική επέκτασης, που ενσωματώνει την επιστήμη, την τεχνολογία, τις επενδύσεις από συνταξιοδοτικά και άλλα ταμεία, καθώς και το επιχειρηματικό θάρρος — μια ζωτικής σημασίας προσέγγιση που υποστηρίζει η έκθεση Draghi. Αυτός ο στρατηγικός προσανατολισμός πιθανότατα επηρέασε τη δρομολόγηση από το Ατλαντικό Συμβούλιο του σχεδίου Future 500 για το οποίο μιλά.