Po 20 latach oczekiwania na wejście do UE poparcie społeczeństwa Macedonii Północnej dla członkostwa w UE maleje. Jednak pomimo powolnego tempa postępów, niepowodzeń i opóźnień (Macedonia Północna otrzymała status kraju kandydującego w grudniu 2005 r. i trzeba było aż 15 lat na rozpoczęcie rozmów akcesyjnych, co stanowi najdłuższy okres w historii UE), obietnica dobrobytu gospodarczego i stabilności w regionie w dalszym ciągu napędza dążenie do akcesji. UE musi jednak również pokazać, że jest gotowa przyspieszyć proces akcesyjny i nagradzać postępy, pisze nasza gościni Biljana Spasovska, dyrektorka wykonawcza Bałkańskiej Sieci Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego i członkini EKES-u z kraju kandydującego Macedonii Północnej.

Biljana Spasovska jest dyrektorką wykonawczą Bałkańskiej Sieci Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (BCSDN) – regionalnej sieci organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które współpracują na rzecz wzmocnienia pozycji społeczeństwa obywatelskiego na Bałkanach i zapewnienia jego dalszego rozwoju. Jest również obecnie współprzewodniczącą partnerstwa organizacji społeczeństwa obywatelskiego w sprawie skutecznej współpracy na rzecz rozwoju, członkinią partnerstwa w sprawie globalnego standardu na rzecz rozliczalności organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz członkinią z kraju kandydującego w EKES-ie.

Biljana Spasovska ma ponad dziesięć lat doświadczenia w kierowaniu działaniami politycznymi i wspierającymi mającymi wzmocnić rolę społeczeństwa obywatelskiego na Bałkanach i jego udział w krajowych i unijnych procesach politycznych. Była odpowiedzialna za szereg regionalnych, unijnych i globalnych projektów opartych na współpracy mających na celu wspieranie bardziej sprzyjającego otoczenia dla społeczeństwa obywatelskiego, wiarygodniejszej polityki rozszerzenia UE, większej rozliczalności społeczeństwa obywatelskiego i skuteczniejszej współpracy na rzecz rozwoju.

Posiada tytuł magistra w dziedzinie studiów interdyscyplinarnych na Uniwersytecie w Bolonii i obecnie przygotowuje doktorat w dziedzinie globalizacji i demokracji.

W tym roku europejska platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym – której pomysłodawcą i gospodarzem jest między innymi Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) – połączyła siły z belgijską prezydencją Rady UE i mającym siedzibę w Finlandii Światowym Forum Gospodarki o Obiegu Zamkniętym w celu organizacji konferencji przewodniej w dniach 15–16 kwietnia.

Konferencja odbyła się w Square – centrum kongresowym w Brukseli – z udziałem ponad tysiąca osób i 150 prelegentów. Zaprezentowano na niej istotne rozwiązania oparte na obiegu zamkniętym oraz na najnowszych ustaleniach naukowych. Delegaci EKES-u opowiedzieli o sukcesie platformy zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym.

Cillian Lohan, członek EKES-u i współzałożyciel platformy, wyraził dla niej uznanie jako „sieci łączącej sieci”, a także jako pomostu między kreowaniem polityki a społeczeństwem obywatelskim, przyczyniającego się do postępów w obiegu zamkniętym. Anders Ladefoged, członek grupy sterującej platformy, podkreślił jej rolę w omawianiu postępów i luk w obiegu zamkniętym w Europie, a także we współpracy i uczeniu się. Maria Nikolopoulou z EKES-u położyła nacisk na coraz większą interaktywność platformy, co ułatwia dialog za pośrednictwem takich inicjatyw jak #EUCircularTalks.

Podczas sesji zamykającej konferencję komisarz do spraw partnerstw międzynarodowych Jutta Urpilainen zapowiedziała dwie inicjatywy wspierające globalne przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym: centrum zasobów gospodarki o obiegu zamkniętym, na które Komisja wyasygnowała 15 mln EUR, oraz program „SWITCH to Circular Economy in East and Southern Africa”, na który w ciągu 5 lat Komisja przeznaczy 40 mln EUR. Platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym zobowiązała się do wsparcia obu inicjatyw.

Została ona zapoczątkowana przez EKES i Komisję Europejską w 2017 r., propaguje dobre praktyki i dostarcza informacji o gospodarce o obiegu zamkniętym w celu przekucia wizji w czyny. EKES jest aktywnym orędownikiem obiegu zamkniętego i już w 2015 r. wyraził poparcie dla planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym. Platforma jest wspólnym przedsięwzięciem na rzecz zaangażowania wszystkich zainteresowanych stron w realizację wizji opartej na obiegu zamkniętym i ma na celu przyspieszenie transformacji w drodze dialogu i współpracy.(ks)

Jarosław Pietras

Dr Jarosław Pietras, były zastępca głównego negocjatora ds. przystąpienia Polski do UE, ocenia wpływ rozszerzenia sprzed 20 lat oraz korzyści gospodarcze i nie tylko, które odniosła Polska i pozostałe państwa przystępujące, a także cała Unia Europejska. Decyzja o rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 r. była dowodem zaangażowania Unii na rzecz jedności, różnorodności i solidarności. To wydarzenie, które także dziś może być cenną inspiracją dla kolejnych negocjacji przedakcesyjnych. 

Dziś, po 20 latach, oczywiste jest, że przyjęcie do UE większości państw Europy Środkowej, wraz z Maltą i Cyprem, było nie tylko dużym rozszerzeniem, lecz historycznym kamieniem milowym dla całej Unii Europejskiej. Skutki były dalekosiężne, zwłaszcza dla sytuacji gospodarczej nowo przyjętych narodów.

Rozszerzenie znacznie podniosło poziom życia w krajach Europy Środkowej. Osiem państw Europy Środkowej – Czechy, Estonia, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Słowacja i Słowenia – odczuło wyraźny wzrost parytetu siły nabywczej (PPP) i wzrost PKB na mieszkańca, poprawiając swoje wskaźniki ponad to, co mogłyby te kraje osiągnąć, gdyby pozostawały poza UE. Przy czym statystyki zawsze odnoszą się do średnich wartości, jeśli chodzi o wymierne korzyści płynące z integracji. Warto więc zauważyć, że nawet jeśli korzyści nie rozłożyły się równomiernie między państwa członkowskie i niektóre z nich odnotowały większą poprawę niż inne, to i tak wszystkie wyszły na plus. Dla przykładu Litwa i Polska okazały się liderami i najbardziej skorzystały na członkostwie w UE, podczas gdy Estonia i Słowenia poczyniły mniejsze postępy, ponieważ borykały się z trudnościami, wynikającymi zwłaszcza z kryzysu finansowego w 2008 r.

Integracja z Unią Europejską rozpoczęła nowy okres dobrobytu gospodarczego Polski i jej środkowoeuropejskich towarzyszy. Polska wyróżnia się pod względem udanego rozwoju poakcesyjnego. Nasz kraj odnotował bezprecedensowy wzrost gospodarczy – w latach 2004–2022 jego PKB podwoiło się. Również w innych państwach członkowskich tego regionu wskaźniki PKB na mieszkańca znacznie, choć nierównomiernie wzrosły. Na przykład Słowacja i Litwa mogły poszczycić się sporymi postępami, jeszcze bardziej zmniejszając różnice w rozwoju w porównaniu z Europą Zachodnią. Dane statystyczne z tego okresu świadczą o odporności i dynamice, ponieważ nowe kraje członkowskie wykorzystały swoją akcesję do pobudzenia rozwoju gospodarczego i zwiększenia globalnej konkurencyjności. To niezwykłe osiągnięcie wyraźnie pokazuje, do jakiego stopnia przystąpienie do UE przeobraziło gospodarki wszystkich nowych państw członkowskich. I to pomimo skutków kryzysu finansowego, podczas którego nowe państwa członkowskie UE odnotowały wyższe stopy wzrostu niż prognozowano.

Zarazem po rozszerzeniu UE w 2004 r. nie brakowało wyzwań. Na przykład światowy kryzys finansowy z 2008 r. wywołał fale wstrząsów w całej gospodarce europejskiej, testując odporność zarówno dotychczasowych, jak i nowo zintegrowanych państw członkowskich. Mimo negatywnych skutków kryzysu nowe państwa członkowskie UE wykazały się niezwykłą odpornością i przekroczyły nawet początkowe prognozy wzrostu. Ich zdolność do przetrwania tego burzliwego okresu i utrzymania dodatnich stóp wzrostu podkreśla siłę ich gospodarek i korzyści płynące z integracji z UE. Wprawdzie kryzys przyniósł niemałe wyzwania, ale i umożliwił pełne wykorzystanie ścisłych więzi z gospodarką europejską. Był to również sprawdzian, na ile poważnie nowi członkowie traktują przestrzeganie europejskich wartości i zasadę solidarności w trudnych momentach.

Przez cały okres negocjacji polskie społeczeństwo obywatelskie było potężną siłą napędową zmian i postępu. Organizacje społeczeństwa obywatelskiego, ruchy oddolne i grupy reprezentujące postulaty różnych środowisk przekonywały Polaków do Unii i zabiegały o rozwój wartości demokratycznych w Polsce. Ich niestrudzone wysiłki na rzecz informowania, mobilizowania wsparcia i egzekwowania od liderów politycznych odpowiedzialności odegrały zasadniczą rolę w kształtowaniu opinii publicznej i wdrażania zmian na lepsze. Polskie społeczeństwo obywatelskie aktywnie angażowało obywatelki i obywateli, krzewiło dialog i dbało o przejrzystość – w ten sposób sprawiło, że proces negocjacji przebiegał pluralistycznie, demokratycznie, a potrzeby obywateli były brane pod uwagę. Wkład niezliczonych organizacji nie tylko ułatwił przystąpienie Polski do UE, ale także wzmocnił podstawy demokracji i społeczeństwa obywatelskiego w naszym kraju.

Decyzja o rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 r. była dowodem zaangażowania Unii na rzecz jedności, różnorodności i solidarności. Przyjmując większość państw Europy Środkowej oraz Maltę i Cypr, UE zwiększyła swój potencjał gospodarczy, bogactwo kulturowe, a także wpływy geopolityczne. Nowe kraje wniosły nowe punkty widzenia, talenty i możliwości. UE stała się jeszcze bardziej różnorodna i wzmocniła swą globalną obecność. Z geopolitycznego punktu widzenia rozszerzenie zwiększyło skalę oddziaływania i stabilność Unii, gdyż w ramy jej działań i współpracy weszły nowe kraje Europy Środkowej i Wschodniej. W wymiarze instytucjonalnym rozszerzenie zdywersyfikowało perspektywy i pogłębiło integrację, kładąc podwaliny pod bardziej zjednoczoną i odporną Unię.

Z doświadczeń zebranych przy rozszerzeniu z 2004 r. trzeba wyciągać cenne wnioski, zwłaszcza w odniesieniu do procesu negocjacji i przygotowań przedakcesyjnych. Gdybym dziś miał się podjąć podobnego zadania, we wszystkich negocjacjach nalegałbym na silniejsze zaakcentowanie warunków przedakcesyjnych i mechanizmów wsparcia, zwłaszcza w dziedzinie sprawowania rządów i praworządności. Należy zadbać o to, by kraje kandydujące jeszcze przed przystąpieniem do UE spełniały niezbędne kryteria i standardy, aby chronić integralność Unii i bronić jej wartości. Natomiast zapewnienie odpowiedniego wsparcia i pomocy krajom kandydującym podczas procesu negocjacyjnego ma kluczowe znaczenie dla ich udanej integracji i długoterminowej stabilności w UE.

Zasadniczym elementem negocjacji przed rozszerzeniem w 2004 r. było wspólne zobowiązanie do wspierania stabilności, demokracji i dobrobytu w całej Europie. Chęć wzmocnienia współpracy i solidarności między narodami europejskimi była podstawą, ponieważ zarówno kraje kandydujące, jak i dotychczasowe państwa członkowskie UE widziały wzajemne korzyści płynące z rozszerzenia. Negocjacje były złożone i trudne, ale ostatecznie opierały się na wspólnej wizji zjednoczonej i zamożnej Europy, w ramach której wszystkie narody będą mogły się razem rozwijać.

Kraje obecnie kandydujące przygotowują się do przystąpienia do UE, trzeba zatem pamiętać o kilku kluczowych kwestiach. Po pierwsze, należy priorytetowo traktować reformy spójne ze standardami i wartościami UE, gdyż ma to zasadnicze znaczenie dla udanej integracji i długoterminowej stabilności w Unii. Dotyczy to m.in. wzmocnienia instytucji demokratycznych, szerzenia praworządności oraz przestrzegania podstawowych praw i wolności. Ponadto dla płynnego wejścia do Unii już teraz bardzo ważna jest proaktywna współpraca z dotychczasowymi jej członkami, służąca budowaniu zaufania i wsparciu. Kraje kandydujące mogą utorować drogę do lepszej przyszłości w Unii Europejskiej poprzez autentyczne zaangażowanie na rzecz europejskich wartości i współpracy.

Jarosław Pietras jest obecnie stypendystą prowadzącym gościnnie badania w Ośrodku Studiów Europejskich im. Wilfrieda Martensa w Brukseli oraz profesorem wizytującym w Kolegium Europejskim w Brugii.

Był członkiem zespołu negocjującego integrację Polski z UE od 1998 r., kiedy to rozpoczęły się negocjacje, do 2004 r., kiedy to Polska przystąpiła do UE. W latach 1990–2006 piastował m.in. stanowiska sekretarza stanu w polskim Ministerstwie Finansów, ministra ds. europejskich oraz sekretarza stanu w Komitecie Integracji Europejskiej. W latach 2008–2020 pracował jako dyrektor generalny w Radzie Unii Europejskiej i zajmował się szerokim zakresem dziedzin polityki (zmiana klimatu, środowisko, transport, telekomunikacja, energia, edukacja, kultura, sektor audiowizualny, młodzież i sport). Ma tytuł doktora nauk ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego i jest autorem szeregu publikacji na temat UE, zrównoważonego rozwoju oraz handlu. Był również stypendystą Komisji Fulbrighta i członkiem zarządu ośrodka analitycznego BRUEGEL (w latach 2008–2011). 

Grupa Pracowników w EKES-ie

Kampania Parlamentu Europejskiego pod hasłem „Skorzystaj z prawa głosu albo inni zdecydują za Ciebie” jest bardzo trafna. Nagranie wideo dotyczące wyborów, które ukazuje korzenie europejskiego projektu i budowania pokojowej przyszłości na zgliszczach wojny i ludobójstwa, trafia w punkt. Szczególnie obecnie, gdy w obliczu ekstremizmu i apatii polityka często bardziej przypomina reality show niż prawdziwą agorę.

Czy na pewno chcesz pozwolić innym decydować za Ciebie? Oni już to robią i wybierają ponownie politykę oszczędnościową.

Nasza przewodnicząca Lucie Studničná powiedziała głośno i wyraźnie: nie możemy sobie pozwolić na kolejny kryzys oszczędnościowy. Środki podjęte podczas ostatniego kryzysu finansowego sprawiły, że niektóre kraje znalazły się w trudnej sytuacji gospodarczej i doświadczyły drenażu mózgów. W Hiszpanii, Włoszech i Grecji bezrobocie utrzymuje się na wysokim poziomie, a PKB na mieszkańca jest nadal dalekie od poziomu z 2008 r. W odpowiedzi na ten brak rozwiązań doszło do gwałtownego wzrostu eurosceptycyzmu i populizmu związanego z sukcesami skrajnej prawicy.

Nowe reguły fiskalne sprawią, że większość państw członkowskich będzie bezradna wobec przyszłych wyzwań klimatycznych i społecznych. Obietnice z La Hulpe brzmieć będą pusto. Obywatele ucierpią, a dodatkowe trudności gospodarcze, które rządy z pewnością określą jako „narzucone przez Brukselę”, mogą przelać czarę goryczy.

Demokracja nie polega tylko na głosowaniu: społeczeństwo obywatelskie i związki zawodowe mają zasadnicze znaczenie dla jej zdrowia. A głosowanie jest nie tylko narzędziem legitymizacji; jest ono użyteczne z wielu powodów. Jest to prawo wywalczone wysiłkiem i często ofiarą życia milionów ludzi z wielu pokoleń. I możemy je stracić.

Decyzje dotyczące polityki oszczędnościowej nie są wykute w kamieniu. Z myślą o wyborach w czerwcu i o wszystkich nadchodzących wyborach krajowych raz jeszcze wzywamy: skorzystaj ze swoich praw. Nie pozwól ich sobie odebrać. Głosuj za postępem społecznym. Razem możemy nadal ulepszać nasze kraje i Unię Europejską oraz zmieniać to, co nie działa. 

Na kwietniowej sesji plenarnej EKES-u Maive Rute, zastępczyni dyrektora generalnego DG ds. Rynku Wewnętrznego, oraz Oliver Röpke, przewodniczący EKES-u, podkreślili, że wzmocnienie konkurencyjności UE ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia wzrostu i dobrobytu naszej gospodarki i naszego społeczeństwa.

Zdaniem Maive Rute nie ma czasu do stracenia. UE musi szybko podjąć pilne działania, aby nadrobić zaległości i przetrwać w obliczu nadmiernej siły światowych gigantów gospodarczych.

Oceniając stan konkurencyjności UE, Maive Rute stwierdziła: „Potrzebujemy radykalnych zmian” Nie możemy pozwolić na to, by wdrażanie jednolitego rynku odbywało się na podstawie dobrej woli – potrzebujemy rzeczywistego egzekwowania. Musimy eksportować nasze towary i technologie, ale nie nasze miejsca pracy. Nasz przemysł musi być konkurencyjny, a inwestycje realizowane na miejscu”.

Podkreślając, że konkurencyjność jest kamieniem węgielnym sukcesu gospodarczego UE, napędzającym wzrost gospodarczy, innowacje i dobrobyt przy jednoczesnym zwiększeniu globalnego wpływu i odporności Unii, Oliver Röpke dodał „W centrum dyskusji o konkurencyjności Europy powinni znaleźć się ludzie – powinniśmy zadbać o to, by nikt nie pozostał w tyle. Ostateczny wpływ i znaczenie konkurencyjności to sposób, w jaki wpływa ona na dobre samopoczucie, szanse i dobrobyt jednostek oraz społeczności. W związku z tym w każdej debacie na temat konkurencyjności należy priorytetowo traktować potrzeby, prawa i aspiracje ludzi”.

Na sesji plenarnej przyjęto również opinię w sprawie strategii na rzecz długoterminowej konkurencyjności, sporządzoną przez sprawozdawczynię Emilie Prouzet i współsprawozdawcę Stefana Palmieriego. (mp)

Co dziesiąta kobieta żyje w skrajnej nędzy. Co trzecia doświadcza przemocy. Jesteśmy świadkami coraz większego sprzeciwu wobec praw kobiet na całym świecie, również w UE. Wielkimi krokami zbliżają się wybory europejskie i wyłonienie nowego składu Komisji Europejskiej. Dlatego też dla wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt niezbędne będzie dalsze wsparcie instytucji i społeczeństwa obywatelskiego.

By zwrócić uwagę na pilną potrzebę dalszego krzewienia praw kobiet w następnej kadencji UE, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przeprowadził 25 kwietnia debatę plenarną z udziałem niektórych czołowych organizacji UE propagujących równouprawnienie płci.

Debata odbyła się dzień po wyrażeniu przez Parlament Europejski zgody na pierwszą dyrektywę UE w sprawie zwalczania przemocy ze względu na płeć i dotyczyła wniosków płynących z 68. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (UNCSW68). Komisja ds. Statusu Kobiet jest czołowym międzynarodowym gremium, które ocenia postępy na drodze do równouprawnienia płci. W tym roku skupiła się na ubóstwie kobiet.

Przyczynkiem EKES-u do UNCSW68 w marcu w Nowym Jorku była deklaracja pt. „Spojrzenie na ubóstwo przez pryzmat płci”, która przewiduje dziesięć działań na rzecz wzmocnienia pozycji ekonomicznej i ochrony socjalnej kobiet.

Ponieważ ubóstwo nie jest neutralne pod względem płci, nasze rozwiązania też nie mogą takie być. Przemoc wobec kobiet zwiększa ich zagrożenie ubóstwem i osłabia ich zdolność do równego uczestnictwa w rynku pracy. Dlatego też mogę jedynie poprzeć głosowanie końcowe Parlamentu Europejskiego nad pierwszą w historii dyrektywą w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej na szczeblu europejskim – powiedział przewodniczący EKES-u Oliver Röpke.

Lanfranco Fanti, członek gabinetu komisarz do spraw równości Heleny Dalli, stwierdził, że dzięki wspólnym działaniom na wszystkich szczeblach podczas obecnej kadencji Komisji osiągnięto szereg kamieni milowych, takich jak unijna dyrektywa w sprawie przejrzystości wynagrodzeń oraz strategia w dziedzinie opieki.

Uczestnicy debaty zaapelowali o utworzenie składu Rady UE ds. równości płci i koordynatora UE w dziedzinie przemocy wobec kobiet oraz o odnowienie mandatu komisarza do spraw równości.

Potrzebujemy wsparcia politycznego ze strony UE – powiedziała Florence Raes, dyrektorka UN Women Brussels. Pomimo wymiernych postępów w dziedzinie równości – prawa kobiet są podważane na niespotykaną dotąd skalę i istnieje coraz większe ryzyko, że równouprawnienie płci zostanie zepchnięte na dalszy plan.

Kobiety należące do grupy mniejszościowej napotykają jeszcze większe problemy. Musimy pamiętać, że sama równość już nie wystarczy, gdyż potrzebna jest też intersekcjonalność – powiedziała Ilaria Todde, dyrektorka ds. rzecznictwa w EuroCentralAsian Lesbian Community.

Przemoc wobec kobiet jest głęboko zakorzeniona w systemach patriarchalnych na całym świecie. Z entuzjazmem odnosimy się dzisiaj do przyjęcia pierwszej w historii dyrektywy UE w sprawie przemocy wobec kobiet i przemocy domowej – dodała Mary Collins, dyrektorka Europejskiego Lobby Kobiet. (ll)

Na kwietniowej sesji plenarnej Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) debatował nad pakietem dotyczącym mobilności talentów. Inicjatywa ta obejmuje szereg nowych środków, które mają uczynić Unię atrakcyjniejszą dla talentów spoza jej terytorium i ułatwić mobilność wewnątrz Unii.

Goszcząca na sesji plenarnej komisarz do spraw wewnętrznych Ylva Johansson zaapelowała o wsparcie EKES-u, by umożliwić wspólne przyjęcie tej innowacji przez państwa członkowskie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz zapewnić skuteczną politykę w dziedzinie migracji pracowników.

Jednym z podstawowych środków pakietu dotyczącego mobilności talentów jest inicjatywa „pula talentów” – pierwsze na szczeblu unijnym dobrowolne narzędzie kojarzenia ofert pracy z poszukującymi zatrudnienia. Za jego pomocą zainteresowane państwa członkowskie mogą łączyć pracodawców z Unii z poszukującymi pracy obywatelami państw trzecich.

Przewodniczący EKES-u Oliver Röpke zaznaczył: Unia boryka się z poważnym niedoborem siły roboczej i kwalifikacji, który wynika z transformacji w kierunku gospodarki ekologicznej i cyfrowej oraz z wyzwań demograficznych. Pakiet dotyczący mobilności talentów może być jednym z instrumentów służących łagodzeniu tych trudności.

Komisarz Ylva Johansson zaapelowała, aby do migracji pracowników przyjąć podejście „Drużyna Europy”, o szerszym wymiarze europejskim. Migracja zarobkowa należy głównie do kompetencji krajowych i tak będzie w dalszym ciągu. Musimy jednak stworzyć podejście „Drużyna Europy”, w ramach którego instytucje UE, państwa członkowskie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego będą ze sobą współpracowały, by realizować nowe inicjatywy i ułatwiać wdrażanie polityki w obszarze mobilności pracowników.

Członkini EKES-u Tatjana Babrauskienė, sprawozdawczyni opinii w sprawie pakietu, przyjętej na tej sesji plenarnej, wskazała: Unijna pula talentów powinna stanowić praktyczne, łatwe w użyciu i godne zaufania narzędzie, które będzie atrakcyjne dla pracowników i pracodawców. Jednocześnie musi wspierać sprawiedliwą i etyczną legalną migrację zarobkową. (at) 

Sekcja Stosunków Zewnętrznych (REX) EKES-u odbyła dwa posiedzenia ze swoimi serbskimi i czarnogórskimi odpowiednikami w ramach odpowiednich wspólnych komitetów konsultacyjnych (WKK). Ta wspólna instytucja umożliwia organizacjom społeczeństwa obywatelskiego obu stron monitorowanie negocjacji akcesyjnych, omawianie kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zwracanie uwagi na obawy, które należy rozwiać na drodze do przystąpienia do Unii Europejskiej.

5 kwietnia 2024 r. EKES powitał serbskich członków Wspólnego Komitetu Konsultacyjnego w Brukseli, aby omówić obecny stan stosunków UE-Serbia i negocjacje z UE w sprawie procesu akcesyjnego. Inne poruszone kwestie obejmowały możliwości, jakie stwarza dla Serbii nowy plan wzrostu gospodarczego oraz Instrument Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich, sytuację powyborczą w tym kraju oraz przegląd stanu demokracji i praworządności.

W wydarzeniu uczestniczył nowo mianowany szef misji Republiki Serbii przy UE Danijel Apostolović, który podkreślił wspólne stanowisko Unii Europejskiej i Serbii w sprawie ściślejszej współpracy we wszystkich kwestiach istotnych dla negocjacji akcesyjnych Serbii.

Wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Laurentiu Plosceanu podkreślił znaczenie tych spotkań, ponieważ gwarantują one obecność przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, co wzmacnia narrację o przystąpieniu do UE w Serbii. 

Posiedzenie zakończyło się przyjęciem wspólnej deklaracji, która zostanie przekazana instytucjom UE oraz władzom lokalnym i rządowi Serbii.

Nagranie wideo z posiedzenia można obejrzeć tutaj.

13 maja br. członkini WKK UE-Serbia Nataša Vučković została wybrana na nową przewodniczącą Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Demokracji Lokalnej (ALDA). Na Zgromadzeniu Ogólnym ALDA w Barcelonie EKES reprezentował Laurentiu Plosceanu, który pogratulował nowej przewodniczącej. 

******

16 kwietnia br. w Podgoricy odbyło się 18. posiedzenie Wspólnego Komitetu Konsultacyjnego (WKK) UE-Czarnogóra. Spotkanie stanowiło jasny sygnał dla instytucji unijnych, że Czarnogóra jest zdecydowana stać się 28. państwem członkowskim UE do 2028 r.

Członkinie i członkowie WKK zachęcili swoje organizacje, władze krajowe i instytucje UE, by nie szczędziły wysiłków na rzecz spełnienia kryteriów pośrednich w zakresie praworządności. Uzyskanie do czerwca tymczasowego sprawozdania z oceny spełnienia kryteriów (IBAR) w zakresie praworządności będzie punktem zwrotnym w procesie przystąpienia do UE, co umożliwi tymczasowe zamknięcie innych rozdziałów.

Współprzewodniczący i członek EKES-u Decebal-Ștefăniță Padure stwierdził, że „czarnogórskie władze powinny realizować swoje ambitne cele, a zorganizowane społeczeństwo obywatelskie należy angażować na wszystkich etapach negocjacji akcesyjnych”. Współprzewodnicząca ze strony Czarnogóry Gordana Đurović wezwała wszystkie zainteresowane strony do wspierania wysiłków na rzecz otrzymania w czerwcu pozytywnego sprawozdania ze strony Komisji.

Główny negocjator dr Predrag Zenović zwrócił uwagę na ważną rolę i konkretną pomoc społeczeństwa obywatelskiego w procesie negocjacji, przy czym poparcie społeczne dla członkostwa Czarnogóry w UE wynosi 80%.

Ambasadorka UE w Czarnogórze Oana Cristina Popa zauważyła, iż wydaje się, że Czarnogóra nareszcie osiągnęła niezbędną stabilność umożliwiającą jej uznanie przystąpienia do UE za główny priorytet strategiczny, a także dodała: „Wszyscy dołożymy wszelkich starań, aby nie zaprzepaścić tej szansy”.

Na zakończenie posiedzenia przyjęto wspólną deklarację, która zostanie przedstawiona Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia, Parlamentarnemu Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Komisji Europejskiej i rządowi Czarnogóry. (at)