Na majowej sesji plenarnej Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) omówił wnioski wyciągnięte z rozszerzenia Unii Europejskiej, które miało miejsce w 2004 r. Obecna sytuacja geopolityczna i okoliczności związane z bezpieczeństwem powodują, że dalsze rozszerzenie jest dla Europy jeszcze pilniejszym zadaniem. 

Na debacie plenarnej poświęconej wielkiemu rozszerzeniu z roku 2004 EKES gościł prelegentów, którzy odegrali znaczącą rolę w negocjacjach: byłego polskiego sekretarza stanu odpowiedzialnego za akcesję do Unii, Jarosława Pietrasa, sekretarza generalnego Fundacji Progresywnych Studiów Europejskich, László Andora z Węgier, oraz byłego komisarza europejskiego ds. rozszerzenia, Štefana Fülego z Czech. 

Uczestnicy dyskusji podkreślili, że Unia – która dopiero niedawno ponownie zainteresowała się dalszym rozszerzeniem – musi przedstawić krajom kandydującym jasny plan działania prowadzący do członkostwa. Jeśli każe się im zbyt długo pukać do drzwi, proces rozszerzenia może stracić wiarygodność. 

Przewodniczący EKES-u Oliver Röpke zauważył: Ta dwudziesta rocznica nie tylko wyznacza ważną cezurę, lecz także pokazuje ciągłe powodzenie procesu rozszerzenia Unii, do której chciałyby się przyłączyć kolejne kraje. 

Jarosław Pietras stwierdził: Rozszerzenie to dwukierunkowy proces transformacji, który przynosi korzyści nie tylko krajom kandydującym, lecz także państwom członkowskim Unii. 

Štefan Füle, który obecnie przewodniczy grupie zadaniowej ds. rozszerzenia UE w Centrum Polityki Europejskiej, podkreślił, że musimy przygotować na nową falę rozszerzeń zarówno kraje kandydujące, jak i państwa członkowskie. 

Dr Tinatin Akhvlediani, pracownik naukowy w Wydziale Polityki Zagranicznej UE w Centrum Studiów nad Polityką Europejską, określił rozszerzenie z 2004 roku mianem siły napędowej. Zwrócił szczególną uwagę na jego gospodarcze aspekty, zważywszy, że kraje kandydujące znajdowały się wtedy w trudnej sytuacji finansowej. Jednak podstawową motywacją przyszłego rozszerzenia jest dziś bezpieczeństwo. 

Według László Andora jedną z wad rozszerzenia z 2004 r. była kwestia praworządności, gdyż Unia nie stworzyła odpowiednich narzędzi, by zaradzić problemom w tym obszarze. Doprowadziło to niedawno do ustanowienia warunkowości w zakresie praworządności. 

We wrześniu Komitet zorganizuje szczyt społeczeństwa obywatelskiego w sprawie rozszerzenia. Po raz pierwszy w historii zaprosi do udziału w swojej sesji plenarnej członków z wszystkich krajów kandydujących.

W związku z niepokojącym wzrostem liczby nowotworów i powiązanych zgonów w całej UE Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) apeluje o pilne środki profilaktyczne, ponieważ około 40% przypadków zachorowań na raka uznaje się za możliwe do uniknięcia. 

Na majowej sesji plenarnej EKES przyjął opinię, w której pozytywnie odniósł się do wniosku Komisji Europejskiej dotyczącego zalecenia Rady w sprawie nowotworów zwalczanych drogą szczepień jako kontynuację europejskiego planu walki z rakiem. 

W opinii skupiono się na szczepieniach przeciwko wirusom brodawczaka ludzkiego (HPV) i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (HBV), ponieważ mogłyby one zapobiec kilku rodzajom nowotworów wywoływanych przez te wirusy. 

EKES podkreśla potrzebę odpowiedniej informacji, edukacji i komunikacji zachęcających grupy docelowe do zaszczepienia się. Podkreśla również ważną rolę, jaką w tym przedsięwzięciu odgrywają lekarki i lekarze, w tym lekarze rodzinni i szkolni, a także organizacje społeczeństwa obywatelskiego. 

Milena Angełowa, sprawozdawczyni opinii „Nowotwory zwalczane drogą szczepień”, stwierdziła: Musimy walczyć ze stygmatyzacją i fałszywymi przekonaniami o szczepionkach. Na przykład istnieje błędne przekonanie, że szczepionki są skierowane wyłącznie do młodych dziewcząt. Niemniej tak nie jest. Zwalczanie tych wirusów (HPV, HBV) wymaga współpracy również z chłopcami i rodzicami. Szczepionki muszą być dostępne dla wszystkich. 

Współsprawozdawczyni Sára Felszeghi dodała, że niezwykle ważne jest przeciwdziałanie sceptycyzmowi. Walka z informacjami wprowadzającymi w błąd i dezinformacją stanowi istotny element zachęcania ludzi do szczepień. 

EKES wzywa do przyjęcia kompleksowego podejścia do walki z rakiem, obejmującego dobrze funkcjonujący i zintegrowany system łączący wszystkie formy profilaktyki, w tym profilaktykę pierwotną (szczepienie, zdrowy styl życia), profilaktykę wtórną (badanie przesiewowe) i profilaktykę trzeciego stopnia (opieka i rehabilitacja). 

Milena Angełowa potwierdziła, że państwa członkowskie muszą lepiej skoordynować działania oraz wymieniać się najlepszymi praktykami w celu nasilenia walki z rakiem i zwiększenia stanu zaszczepienia w całej UE. Niezwykle ważne jest, aby profilaktykę nowotworów postrzegać jako priorytet polityczny. (sg)

Ponieważ nawoływanie do nienawiści i przestępstwa z nienawiści szerzą się w przerażającym tempie, społeczeństwo obywatelskie, obywatele i instytucje łączą siły i intensyfikują działania przeciwko wszelkim formom nienawiści, aby dać sygnał, że w UE nie ma na nią miejsca. 

EKES przyłącza się do wysiłków UE na rzecz przeciwdziałania nienawiści w Europie, ponieważ odnotowano jej alarmujący wzrost, a grupy i osoby są coraz częściej celem ataków ze względu na ich wiarę, pochodzenie rasowe lub etniczne, płeć, orientację seksualną lub przekonania polityczne. 

EKES, wraz z obywatelami i instytucjami, zobowiązuje się do zwiększenia wysiłków na rzecz zwalczania nienawiści zarówno w internecie, jak i poza nim. Podczas debaty wysokiego szczebla na majowej sesji plenarnej Komitet przyjął opinię „Nie ma miejsca na nienawiść: Europa zjednoczona przeciwko nienawiści”, w której potępił wszelkie formy nienawiści i z zadowoleniem przyjął komunikat Komisji Europejskiej na ten sam temat. 

Wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za zwalczanie nienawiści – powiedział przewodniczący EKES-u Oliver Röpke, otwierając debatę na sesji plenarnej EKES-u. Aby skutecznie rozwiązać ten problem, musimy współpracować – politycy, społeczeństwo obywatelskie i obywatele. Tylko razem i w ramach dialogu możemy skutecznie walczyć z rosnącą wrogością w naszym społeczeństwie, która stanowi prawdziwe zagrożenie dla naszej demokracji.

W debacie udział wzięli czołowi urzędnicy Komisji Europejskiej i belgijskiego rządu oraz przedstawiciele obywateli i organizacji społeczeństwa obywatelskiego (w tym ILGA-Europe i Europejskiej Sieci Przeciwko Rasizmowi (ENAR)), którzy podkreślili wzrost nienawiści i przemocy. 

Niedawne ataki na polityków ujawniły głębokie podziały w społeczeństwie europejskim. Z danych liczbowych wynika, że w 2023 r. komunikaty antymuzułmańskie i antysemickie podwoiły się. Częstymi celami są społeczności LGBTQIA+, osoby pochodzenia afrykańskiego i migranci. Mizoginia również utrzymuje się na wysokim poziomie. Z niedawnej analizy przekazów internetowych w UE wynika, że od początku 2023 r. odnotowano wzrost toksycznej nienawiści o 30%. 

W komunikacie „Europa zjednoczona przeciwko nienawiści” Komisja wzywa do aktywnego przeciwdziałania nienawiści i do głoszenia tolerancji i szacunku. 

Wartości określone w Traktacie UE wyraźnie wykluczają przestępstwa z nienawiści i nawoływanie do nienawiści. Niestety w ostatnim czasie obserwowaliśmy ich wzrost – powiedziała wiceprzewodnicząca Komisji do spraw demokracji i demografii Dubravka Šuica.

W swojej opinii EKES wezwał UE do przyjęcia kompleksowego podejścia do walki z nienawiścią godzącą we wszelkie chronione cechy ludzkie oraz do stosowania tego samego podejścia do zwalczania wszelkich rodzajów nienawiści. (ll)

W dniu 26 maja Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny dołączył do 44. brukselskiego biegu na 20 km, w którym w tym roku wzięło udział rekordowe 45330 uczestników. EKES był częścią Międzyinstytucjonalnego Komitetu Organizacyjnego „Running for Europe”, którego członkowie biegli, by zachęcić obywateli do głosowania w wyborach europejskich pod hasłem „Wykorzystaj swój głos”. Wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Laurenţiu Plosceanu wraz z przedstawicielami Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego dali sygnał startu. Alex Kibet z Kenii ukończył bieg jako pierwszy w 59 minut i 57 sekund, a Belgijka Sophie Hardy, najszybsza uczestniczka, uzyskała wynik 1 godzina, 10 minut i 56 sekund.