Nu de bommen dagelijks op hun land neerkomen, is de verre toekomst wel het laatste waar jonge Oekraïners aan denken. Overleven is nu het enige wat telt, zegt de 18-jarige Yevheniia Senyk, deelnemer aan “Jouw Europa, jouw mening!” in 2025 en jeugdactivist uit Oekraïne. Ze vertelt over de gevolgen van de oorlog voor jongerenorganisaties in haar land en waarom zij gehoord moeten worden op het Europese toneel.

Wat zijn volgens jou de gevolgen van de voorbije drie jaar oorlog in Oekraïne voor jouw organisatie en hoe zijn jullie activiteiten erdoor veranderd?

Het SD-platform is opgericht in 2013 en heeft als doel waarden zoals vrijheid, solidariteit, gelijkheid en rechtvaardigheid te beschermen. Wij geloven dat dit de belangrijkste waarden zijn die een progressieve toekomst in Oekraïne moeten schragen. We hebben ook veel afdelingen in het buitenland zodat Oekraïense jongeren die hun thuisland hebben moeten verlaten, zich van daaruit kunnen blijven inzetten. 

De oorlog heeft gevolgen gehad voor het werk van de regionale afdelingen. Er zijn er namelijk veel die zich zeer dicht bij de frontlinie bevinden, bijvoorbeeld in Odessa en Zaporizja, en de mensen daar worden elke dag gebombardeerd. Ze kunnen nauwelijks denken aan het organiseren van evenementen, alles draait om overleven. In het hele land lijden jongeren onder die dagelijkse bombardementen. Wat heeft het voor zin om na te denken over de verre toekomst als je niet weet wat de dag van morgen brengt?

Door de oorlog is de economische situatie in Oekraïne ook instabiel en is er niet genoeg werk voor jongeren. Ze moeten een baan vinden en tegelijkertijd proberen te studeren en actief te zijn in jongerenorganisaties. Dat alles is moeilijk te combineren.

Na de grootschalige invasie in Oekraïne hebben veel jongeren zich gewapenderhand tegen de Russische agressor verzet in plaats van hem te bestrijden via jeugdraden of jongerenorganisaties. Jonge Oekraïners missen daardoor politieke ervaring. In de toekomst zal het moeilijk zijn ervoor te zorgen dat iedereen aan het politieke leven kan deelnemen.

Bij SD-platform bieden we gratis niet-formele politieke educatie aan, zodat jongeren kunnen leren hoe ze invloed kunnen uitoefenen op de politiek op regionaal en nationaal niveau.

Waarom is het volgens jou belangrijk voor Oekraïense jongerenorganisaties of hun vertegenwoordigers om deel te nemen aan evenementen zoals YEYS?

Dankzij dit soort van internationale evenementen beseffen wij Oekraïners dat Europa ons niet is vergeten. Het is belangrijk voor ons om hier te zijn, onze stem te laten horen, anderen naar hun ervaringen te vragen en zo met frisse ideeën naar ons land terug te keren.

Het laat ook zien dat we deel kunnen en willen uitmaken van de Europese Unie, want als we hier zijn, kunnen de Europese jongeren naar ons luisteren en wij naar hen. Het is als een partnerschap tussen ons allemaal.

Hoe kunnen jongeren worden gesteund of geholpen om hen aan te moedigen zich te blijven inzetten voor jeugdwerk en jeugdactivisme?

Ik denk dat het heel belangrijk is dat de Europese Unie de Oekraïense jeugd raadpleegt. Als de Europese Unie ons de mogelijkheid blijft bieden om inspraak te hebben in de EU-beleidsvorming, zullen we tot gemeenschappelijke conclusies komen die voor beide partijen gunstig zijn. We maken immers deel uit van Europa, dus moeten er gemeenschappelijke standpunten zijn op alle beleidsterreinen. Als de Europese Unie Oekraïense jongeren financieel blijft steunen om aan dit soort evenementen deel te nemen, zal dat hen helpen om in de toekomst politiek actief te blijven. De kostprijs zal dan geen obstakel meer vormen.

Yevheniia Senyk is jongerenactivist bij SD-platform, een organisatie binnen de nationale jeugdraad van Oekraïne. Zij studeert internationale betrekkingen aan de polytechnische universiteit van Lviv.  

Door Javier GARAT PÉREZ

In reactie op het initiatief voor een Europees oceaanpact van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) belangrijke aanbevelingen gedaan voor een alomvattende en evenwichtige benadering van oceaanbeheer. De visie van het EESC is gericht op het waarborgen van gezonde en productieve oceanen, het stimuleren van de blauwe economie van de EU, het versterken van marien onderzoek en mariene innovatie en het veiligstellen van mariene ecosystemen voor toekomstige generaties.

Het potentieel van de blauwe economie ontsluiten

Het EESC onderstreept het belang van de ontwikkeling van een robuuste en concurrerende blauwe economie. Dit houdt in dat regelgevingskaders moeten worden vereenvoudigd, voor strategische autonomie moet worden gezorgd, innovatie moet worden gestimuleerd en vooruitgang moet worden geboekt op weg naar decarbonisatie.

Ten behoeve van een bloeiende maritieme industrie bepleit het EESC dringende investeringen in e-brandstoffen, hernieuwbare offshore-energie en innovatieve mariene technologieën. Daarnaast zal het opzetten van een sterke maritieme cluster met duidelijke duurzaamheidsdoelen bijdragen tot het behoud van Europa’s leidende positie in de maritieme industrie. Daartoe is het onontbeerlijk een “Industriële alliantie voor waardeketens van de blauwe economie” in het leven te roepen en de EU-strategie voor maritieme veiligheid te versterken.

Het EESC beveelt aan om bestaand beleid, zoals het gemeenschappelijk visserijbeleid, te evalueren. Duurzame visserij moet voortdurend worden ondersteund en de afhankelijkheid van ingevoerde vis en schaal- en schelpdieren moet worden verminderd. Voor deze invoer moeten dezelfde sociale en milieunormen gelden als voor EU-visserijproducten. Voorts dringt het EESC er bij de Commissie op aan om voor 2026 een EU-actieplan voor "blauw voedsel" te ontwikkelen.

Verbetering van mariene kennis, marien onderzoek en mariene innovatie

Het EESC dringt aan op meer financiering voor marien onderzoek en mariene innovatie en benadrukt de behoefte aan wereldwijde wetenschappelijke samenwerking en betere technologie in de maritieme sector. Om dit mogelijk te maken, stelt het voor om centra voor de blauwe economie en een waarnemingspost voor de oceanen op te zetten.

Stimuleren van investeringen en financiering voor duurzame oceanen

Het EESC wijst op de noodzaak om aanzienlijke publieke en private financiering te mobiliseren ter ondersteuning van SDG 14 (leven in het water). Daartoe moeten binnen EU-financieringsprogramma’s zoals Horizon Europa speciale begrotingslijnen voor oceaangerelateerde projecten worden gecreëerd. Het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur (EFMZVA) moet ook meer middelen krijgen om concurrerende en koolstofvrije sectoren te ondersteunen.

Een sociaal inclusieve en rechtvaardige transitie

In een veerkrachtige oceaaneconomie moeten werknemers in de maritieme sector billijk worden behandeld. Het EESC pleit voor maatregelen om het tekort aan arbeidskrachten aan te pakken, generatievernieuwing te stimuleren en omscholingsmogelijkheden te bieden. Er moet in uitgebreide sociale ondersteuningssystemen worden voorzien om werknemers te beschermen, met name werknemers die door technologische veranderingen niet kunnen overstappen naar een nieuwe functie.

Zorgen voor gezonde en veerkrachtige oceanen

Onze oceanen worden op tal van manieren bedreigd, door klimaatverandering, vervuiling, plastic en menselijke druk. Het EESC roept daarom op tot meer inspanningen voor herstel, bescherming en duurzame instandhouding van mariene omgevingen, overeenkomstig mondiale verbintenissen op het gebied van biodiversiteit. Het bereiken van een “goede milieutoestand” is tegelijkertijd cruciaal voor economische stabiliteit en klimaatbestendigheid. Daarnaast moeten we dringend investeren in groene infrastructuur, het terugdringen van verontreiniging en een Europees plan voor aanpassing aan de klimaatverandering, terwijl we ook het leiderschap van de EU in de mondiale mariene governance moeten versterken.

Zorgen voor een alomvattend kader voor oceaanbeheer

Om de economische welvaart te stimuleren en tegelijkertijd de grenzen van onze planeet te respecteren, pleit het EESC voor regionale samenwerking met lokale gemeenschappen met het oog op coherent beleid. Ook dringt het aan op betere internationale overeenkomsten, sterkere EU-oceaandiplomatie en specifieke werkgroepen die zich binnen de EU-instellingen met maritieme kwesties bezighouden.

Tot slot beveelt het EESC aan om de maritieme ruimtelijke ordening te verbeteren, zodat er een evenwicht kan worden gevonden tussen uiteenlopende belangen, zoals de uitbreiding van offshore-energie enerzijds en visserij en aquacultuur anderzijds. Doel is co-existentie en duurzaamheid te bevorderen en er tegelijkertijd voor te zorgen dat traditionele vissersgemeenschappen in stand worden gehouden en bij de besluitvorming worden betrokken.

De 17-jarige student Adam Mokhtari was een van de Ierse vertegenwoordigers tijdens Jouw Europa, jouw mening! (YEYS), dat in maart in Brussel werd gehouden onder het motto “De jeugd een stem geven”. Later presenteerde hij de aanbevelingen van YEYS tijdens de EESC-Week van het maatschappelijk middenveld, waarin hij tijdens een bijeenkomst sprak over Charting Europe’s course – Reconnecting polarised societies through community learning and citizenship education. Adam beschrijft wat hij leuk vond aan YEYS en deelt zijn persoonlijke indrukken om te benadrukken waarom hij een Europa wil waar iedereen zich thuis voelt.

Door Adam Mokhtari

Hallo, mijn naam is Adam Mokhtari en ik heb een geweldige ervaring gehad door Ierland te vertegenwoordigen tijdens Jouw Europa, jouw mening (YEYS) 2025. Ongeveer 90 jongeren uit heel Europa kwamen bijeen om ideeën uit te wisselen en de toekomst vorm te geven.  

Een van mijn favoriete onderdelen was het werken in groepen om belangrijke kwesties te bespreken en beslissingen te nemen. Zeer positief ben ik ook over de activiteit waarbij we om de beurt luisteraar, spreker en waarnemer waren en bespraken wat Europa voor ieder van ons persoonlijk betekende. Iedereen had zeven minuten spreektijd; zo kwam iedereen aan het woord.

Aan het eind waren we het eens over vijf belangrijke aanbevelingen. Dit zijn: het openbaar bestuur transparanter maken en jongeren daarbij betrekken, actief burgerschap op scholen onderwijzen, gelijkheid voor iedereen garanderen, jongeren een echte stem in de politiek geven en een sterk klimaatactieplan opstellen.

Aan mij de eer om alle YEYS-deelnemers te vertegenwoordigen tijdens de EESC-Week van het maatschappelijk middenveld en onze aanbevelingen met beleidsmakers te delen. Daaruit bleek dat stemmen van jongeren ertoe doen!

De kracht van onderwijs

Onderwijs is van groot belang om jongeren bij de democratie te betrekken. Het leert ons kritisch na te denken, nepnieuws te herkennen en in actie te komen. Zonder de steun van mijn school zou ik deze kans niet hebben gekregen. Nu wil ik anderen zover krijgen om ook mee te doen.

Tijdens YEYS luisterden EESC-voorzitter Oliver Röpke en EU-jeugdcoördinator Biliana Sirakova naar onze ideeën en moedigden ze ons aan om te blijven aandringen op verandering.

Mijn verhaal en waarom inclusie belangrijk is

Ik ben geboren in Ierland, maar mijn ouders zijn pas eind jaren 90 daar naartoe verhuisd. Toen ze zich er vestigden, ervoeren ze liefde en respect van het Ierse volk. Mijn ouders vertelden me dat er in die tijd heel weinig diversiteit was in Ierland. Desondanks ging het mijn ouders in de jaren 90 voor de wind.

Ik ben Iers en ik ben Europeaan. Ik heb een Algerijnse achtergrond.  Soms voel ik me anders dan anderen, maar meestal voel ik me net als iedereen.  Ik heb veel geleerd van verschillende culturen en ik denk dat dit het leven beter maakt. Als we allemaal hetzelfde waren, zou het saai zijn.  Het gaat erom open te staan voor verschillen en begrip te hebben voor anderen.

Helaas hebben sommige migranten en jongeren vandaag de dag te maken met discriminatie, haat en oneerlijke behandeling, wat kan worden gestimuleerd door sociale media. Dat moet veranderen. Het maakt me ongelukkig om dit vast te stellen. Met sommige immigranten in Ierland gaat het nu slecht: ze leven op straat en worden gezien als een probleem. Het is niet gemakkelijk en het is heel triest.

Ik heb het geluk gehad naar scholen te gaan waar niemand uitgesloten werd, maar dat is niet voor alle jongeren weggelegd. We moeten ervoor zorgen dat alle jongeren zich geaccepteerd voelen en dat ze erbij horen, zodat ze zich niet buitengesloten of afgesloten voelen van de maatschappij.

Bouwen aan een betere toekomst

Om Ierland en de Europese Unie inclusiever te maken, hebben we beter onderwijs nodig over verschillende culturen en over wat de EU voor ons doet.  Dit helpt bij het begrip en zorgt voor meer inclusie.

Gemeenschapsevenementen kunnen mensen samenbrengen en op een positieve manier met elkaar laten omgaan. Meer jongeren moeten invloed krijgen bij beslissingen op lokaal niveau, ook in jeugd- en sportclubs of op school of op EU-niveau. Hierdoor zullen ze zich betrokken voelen bij de dingen die voor hen belangrijk zijn. Laat jongeren zien hoe ze bij de zaak betrokken kunnen raken.

We hebben steun van de EU nodig om inclusie tot een prioriteit te maken.  Het was fantastisch om te horen dat inclusie een prioriteit was voor het EESC.

Wat ik wil voor Europa

Veel jongeren zijn slecht op de hoogte van wat de EU voor hen doet. De EU zou meer moeten doen om ons meer bij de politiek en bij verkiezingen te betrekken. 

Ik wil een Europa dat verenigd, eerlijk en gastvrij is, waar alle mensen zich welkom voelen, ongeacht hun achtergrond.

YEYS heeft me duidelijk gemaakt dat jongeren de doorslag kunnen geven. Ook als onze ideeën niet allemaal meteen worden geaccepteerd, worden ze tenminste gehoord. Als Ierse jongere met Algerijnse roots heb ik het gevoel dat mijn stem ertoe doet; en ik wil dat anderen dezelfde kans krijgen.

Onderwijs kan mensen samenbrengen, discriminatie tegengaan en jongeren een stem geven. Ik neem deze ervaring met me mee en moedig anderen aan om mee te doen. De toekomst ligt in onze handen!  Het is ons Europa en we hebben inspraak!

Adam Mokhtari is een 17-jarige scholier uit Ierland. Hij gaat naar de Bremore Educate Together Secondary School in Balbriggan bij Dublin. Enthousiast over de EU en gedreven om samenlevingen inclusiever en succesvoller te maken, nam Adam deel aan YEYS 2025 en was hij YEYS-vertegenwoordiger tijdens de Week van het maatschappelijk middenveld dit jaar.

Het maatschappelijk middenveld kan kloven overbruggen en schadelijke polarisatie tegengaan

In een tijd waarin onze samenlevingen kampen met groeiende polarisatie en afbrokkelend vertrouwen in democratische instellingen, moet het maatschappelijk middenveld opstaan. Polarisatie is op zich niet altijd negatief, want uiteenlopende meningen zijn goed voor het democratische debat, maar als polarisatie leidt tot vijandigheid, desinformatie en verdeeldheid worden de fundamenten van onze democratie erdoor aangetast.

Tijdens de Week van het maatschappelijk middenveld van dit jaar passeerden bijzondere initiatieven ter bestrijding van schadelijke polarisatie de revue. Met de EESC-prijs voor het maatschappelijk middenveld hebben we organisaties in de schijnwerpers gezet die zich bezighouden met mediawijsheid, het tegengaan van desinformatie en het bevorderen van de dialoog tussen de generaties. Het zijn de projecten van dit soort organisaties die we moeten ondersteunen om veerkrachtige en hechte samenlevingen te kunnen opbouwen.

Overal in Europa is sprake van toenemende maatschappelijke versplintering. We staan voor tal van uitdagingen: economische ongelijkheid, sociale uitsluiting, digitale desinformatie en politiek extremisme. De opkomst van populistische bewegingen in heel Europa de afgelopen jaren, de krimpende pluriformiteit van de media en het afkalvende vertrouwen in instellingen illustreren hoe polarisatie ontevredenheid aanwakkert. Deze ontwikkelingen ondermijnen de democratische structuren en hollen de sociale cohesie uit. Dan is het maatschappelijk middenveld niet alleen meer een deelnemer aan het democratische proces – het is de hoeder van de veerkracht daarvan.

Maatschappelijke organisaties zijn al lange tijd voorvechters van de democratische waarden. Ze fungeren als bemiddelaars, brengen mensen met uiteenlopende meningen samen, weerleggen desinformatie en bevorderen een geïnformeerd publiek debat. Ze bieden een platform voor hen die zich niet gehoord voelen en ijveren voor inclusief beleid dat kloven overbrugt in plaats van ze te verdiepen. Via maatschappelijke betrokkenheid, op feiten gebaseerde discussies en initiatieven die verdraagzaamheid stimuleren, draagt het maatschappelijk middenveld actief bij aan het bestrijden van krachten die verdeeldheid zaaien.

Het EESC is er stellig van overtuigd dat het verstevigen van participatie en dialoog de enige weg voorwaarts is. We zien dit elke dag in ons werk: onze leden, die werkgevers, vakbonden en ngo’s vertegenwoordigen, gaan stevige debatten aan, maar altijd met het doel om punten van overeenstemming te vinden. Onze kracht ligt in het streven naar consensus en dit model moet in heel Europa worden verspreid.

Het maatschappelijk middenveld moet in staat worden gesteld om zijn rol bij de bestrijding van polarisatie volledig te vervullen. Dit betekent dat de toegang van maatschappelijke organisaties tot financiering moet worden gewaarborgd, dat hun handelingsvrijheid moet worden beschermd en dat een klimaat moet worden bevorderd waarin hun bijdrage aan de democratie erkenning en waardering krijgt. Participatie-instrumenten, of het nu gaat om burgerraadplegingen, grassrootsinitiatieven of verschillende soorten overlegdemocratie, moeten worden versterkt om ervoor te zorgen dat mensen zich bij de besluitvorming betrokken voelen.

Voor de toekomst van Europa is het doorslaggevend dat zijn burgers zich vertegenwoordigd, betrokken en gehoord voelen. Het maatschappelijk middenveld is geen democratische accessoire – het vormt de ruggengraat van de democratie. In deze tijd van verdeeldheid moeten we maatschappelijke organisaties de instrumenten, erkenning en ruimte geven die ze nodig hebben om onze democratische waarden te blijven verdedigen. Door dialoog te bevorderen, sociale integratie te stimuleren en extremisme te bestrijden kan het maatschappelijk middenveld de kracht zijn die polarisatie verandert van een bron van conflict in een aanjager van constructief debat en sociale vooruitgang.

Laten we ons er samen voor inspannen dat verdeeldheid niet onze toekomst bepaalt. Laten we dus werken aan een Europa waar de diversiteit van meningen onze eenheid versterkt, waar betrokkenheid het vertrouwen herstelt en waar het maatschappelijk middenveld het voortouw neemt om kloven te overbruggen.

Oliver Röpke

Voorzitter van het EESC

We vroegen Javier Garat Pérez, rapporteur voor het EESC-advies Aanbevelingen van het maatschappelijk middenveld voor een Europees oceaanpact, naar het belangrijkste advies van het EESC ten behoeve van het initiatief van de Europese Commissie waarin een alomvattende visie voor het oceaangerelateerde beleid in brede zin wordt uiteengezet. Welke specifieke maatregelen moeten worden genomen om de oceanen te beschermen tegen verwoesting en vervuiling en om hun biodiversiteit te behouden? Wat zijn de grootste bedreigingen voor de gezondheid van oceanen en welke oplossingen stelt het EESC voor?