Την 1η Ιουλίου η Ουγγαρία ανέλαβε την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και θα διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο στα ηνία της Ευρώπης. 

Σε μια περίοδο πολιτικής ανανέωσης μετά τις ευρωεκλογές, η ΕΟΚΕ προτίθεται να αποτελέσει υπεύθυνο εταίρο της ουγγρικής Προεδρίας και να διαδραματίσει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση ορισμένων εκ των πολιτικών προτεραιοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια του επερχόμενου νομοθετικού κύκλου. 

Κατόπιν αιτήματος της ουγγρικής Προεδρίας, η ΕΟΚΕ θα καταρτίσει 10 διερευνητικές γνωμοδοτήσεις. Διαβάστε το νέο μας ενημερωτικό έντυπο για περισσότερες πληροφορίες και για να μάθετε ποια είναι τα μέλη της ΕΟΚΕ από την Ουγγαρία και ποιες οργανώσεις εκπροσωπούν. (cw)

από την Cláudia Pinto, Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας 

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, η μεγαλύτερη πλατφόρμα των οργανώσεων νεολαίας στην Ευρώπη η οποία εδώ και 10 χρόνια τάσσεται υπέρ της ποιοτικής πρακτικής άσκησης, στηρίζει το αίτημα της ΕΟΚΕ για απαγόρευση της μη αμειβόμενης πρακτικής άσκησης. Η ειδική προσκεκλημένη μας, η Cláudia Pinto από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, αναλύει για εμάς την τελευταία πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας της πρακτικής άσκησης στην ΕΕ και απαριθμεί όλες τις αδυναμίες της πρότασης αυτής, παρότι την χαρακτηρίζει ως σημαντικό βήμα προόδου.

Η αναζήτηση εργασίας για τους νέους στις μέρες μας περιορίζεται συχνά σε αλλεπάλληλες περιόδους μη αμειβόμενης πρακτικής άσκησης. Ποια είναι η υπόσχεση προς τους νέους; Η υπόσχεση ότι η μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση αποτελεί πύλη εισόδου στην αγορά εργασίας καθότι παρέχει στους νέους πρόσβαση σε δίκτυα και τους προσφέρει νέες εμπειρίες μάθησης. 

Αυτό που σαφώς δεν παρέχει μια μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση είναι οικονομική ανεξαρτησία. Πώς μπορείς να αγοράσεις τρόφιμα, να πληρώσεις το ενοίκιό σου και όλους τους λογαριασμούς που συσσωρεύονται όταν εργάζεσαι δωρεάν; 

Η μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση αποτελεί μορφή εκμετάλλευσης των νέων στην αγορά εργασίας. Ενισχύει τον κοινωνικό αποκλεισμό, καθότι η δωρεάν εργασία είναι εφικτή μόνο για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα να αντεπεξέλθουν και, ως εκ τούτου, οι νέοι που προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα αποκλείονται εξαρχής. Αυτό που δυσχεραίνει την κατάσταση ακόμη περισσότερο είναι το γεγονός ότι η μη αμειβόμενη πρακτική άσκηση αντικαθιστά θέσεις εργασίας της κατώτατης βαθμίδας και ευνοεί, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μία ακόμη πιο επισφαλή αγορά εργασίας. 

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας τάσσεται υπέρ της ποιοτικής πρακτικής άσκησης εδώ και δέκα χρόνια. Την τελευταία διετία διεξάγουμε ενεργά την εκστρατεία «Έχετε την πολυτέλεια να εργάζεστε δωρεάν;», στο πλαίσιο της οποίας απαιτούμε τη θέσπιση οδηγίας για την απαγόρευση της μη αμειβόμενης πρακτικής άσκησης στην αγορά εργασίας σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τελικά πρόταση για τη βελτίωση της ποιότητας της πρακτικής άσκησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον περασμένο Μάρτιο και ζήτησε την έκδοση οδηγίας. Πρόκειται για σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, το οποίο επιτεύχθηκε χάρη στην αμέριστη υποστήριξη των νέων σε ολόκληρη την ήπειρο. Δυστυχώς, παρά το συγκεκριμένο βήμα προόδου, η οδηγία δεν εγγυάται ρητά την αμειβόμενη πρακτική άσκηση στην αγορά εργασίας. 

Η κύρια ανησυχία του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας όσον αφορά το προτεινόμενο κείμενο είναι ότι αντιμετωπίζει μόνο μία πτυχή του προβλήματος. Εξετάζει μόνο τις εικονικές θέσεις πρακτικής άσκησης —θέσεις πρακτικής άσκησης που υποκρύπτουν πραγματικές θέσεις εργασίας με στόχο την υποβάθμιση των συνθηκών εργασίας και ιδίως τη μείωση των αμοιβών— αντί να επικεντρώνεται σε όλα τα είδη πρακτικής άσκησης στην αγορά εργασίας. Αυτό που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι μια οδηγία εφαρμογής που έχει ως αποτέλεσμα την άσκηση μεγάλης πίεσης στις επιθεωρήσεις εργασίας, οι οποίες ήδη υποχρηματοδοτούνται και πνίγονται στη δουλειά. 

Ως εκ τούτου, το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας ανησυχεί ιδιαίτερα όσον αφορά την πρακτική εφαρμογή της οδηγίας και τον τρόπο με τον οποίο τα δικαιώματα των νέων μπορούν να γίνουν σεβαστά στην πράξη. Στην ουσία, η πρόταση δεν παρέχει δικαιώματα στους ασκούμενους, αλλά ορίζει τι δεν θα πρέπει να είναι η πρακτική άσκηση. Περιλαμβάνει επίσης την αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης των ασκούμενων. Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας εκφράζει την ανησυχία του για τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη θα μεταφέρουν την οδηγία στην εθνική τους νομοθεσία, αφήνοντας ενδεχομένως περιθώρια στους εργοδότες να συνεχίσουν να εκμεταλλεύονται τους νέους. 

Μαζί με την πρόταση οδηγίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε επίσης μια νέα σύσταση του Συμβουλίου για την επικαιροποίηση του πλαισίου ποιότητας της πρακτικής άσκησης, με τη διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής του εν λόγω πλαισίου σε όλα τα είδη πρακτικής άσκησης και με τη συμπερίληψη ορισμένων αρχών σχετικά με την πρόσβαση στην αμοιβή και την κοινωνική προστασία. Παρόλο που είναι σπουδαίο να διαβάζουμε σχετικά με αυτές τις αρχές σε μία πρόταση, δυστυχώς η σύσταση του Συμβουλίου δεν είναι δεσμευτική. 

Το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας θα συνεχίσει να προασπίζεται τα δικαιώματα των νέων και να αγωνίζεται για δίκαιες συνθήκες εργασίας. Καλούμε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ενισχύσουν το κείμενο και να διασφαλίσουν ότι δεν υπάρχουν νομοθετικά κενά που θα μπορούσαν να επιτρέψουν τη συνεχιζόμενη εκμετάλλευση των νέων. Για την πλήρη ανάλυση της παρούσας πρότασης, διαβάστε το άρθρο μας με τίτλο «Δύο βήματα μπροστά, ένα βήμα πίσω».

Η Cláudia Pinto ηγείται των δράσεων ευαισθητοποίησης του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Νεολαίας σχετικά με τη μετάβαση των νέων από τις σπουδές στην αγορά εργασίας, με εστίαση στις πολιτικές για τη βελτίωση της ποιότητας της πρακτικής άσκησης στην Ευρώπη. Έχοντας εμπειρία στον τομέα της ευρωπαϊκής κοινωνικής και εργασιακής πολιτικής, η Cláudia Pinto έχει εργαστεί στο παρελθόν στην Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Ανεξάρτητων Συνδικαλιστικών Οργανώσεων.

του Christophe Préault, διευθυντής σύνταξης του ιστοτόπου Touteleurope.eu

Στις ευρωεκλογές του 2024, το γαλλικό ακροδεξιό κόμμα της «Εθνικής Συσπείρωσης» (Rassemblement national) διέψευσε πανηγυρικά τις δημοσκοπήσεις, επιτυγχάνοντας το καλύτερο αποτέλεσμα στην ιστορία του, ενώ έλαβε και πάνω από το ένα τρίτο των ψήφων στις ηλικίες κάτω των 35 ετών. Ο ειδικός προσκεκλημένος μας και διευθυντής σύνταξης του ιστοτόπου Touteleurope.eu Christophe Préault αναλύει την επιτυχία της «Εθνικής Συσπείρωσης» και του ―μόλις 28 ετών, προερχόμενου από τα προάστια του Παρισιού και πανταχού παρόντος στο TikTok― ηγέτη της Jordan Bardella.

Στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024, το κόμμα της «Εθνικής Συσπείρωσης» συγκέντρωσε τα υψηλότερα ποσοστά στην ιστορία του, προσελκύοντας σχεδόν το ένα τρίτο των ψηφοφόρων (31,4 %). Το ακροδεξιό αυτό κόμμα αναδείχθηκε πρώτο σε όλες σχεδόν τις ηλικιακές και κοινωνικοεπαγγελματικές ομάδες, αλλάζοντας έτσι άρδην τους εκλογικούς χάρτες. Τούτο ισχύει ιδιαιτέρως για τους νέους, όπου ο εκλογικός συνδυασμός του Jordan Bardella προσέλκυσε το 32 % των ατόμων ηλικίας 25-34 ετών και αύξησε κατά πάνω από 10 μονάδες (26 %) το ποσοστό του στην ηλικιακή ομάδα 18-24 ετών σε σύγκριση με τις ευρωεκλογές του 2019.

Υπάρχουν διάφορες αιτίες που εξηγούν την απήχηση της «Εθνικής Συσπείρωσης» στους νέους. Κατ’ αρχάς, αξίζει να αναφερθεί η προσωπικότητα του ίδιου του Bardella, επικεφαλής του ψηφοδελτίου των ευρωεκλογών και προέδρου του κόμματος, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τα πολιτικά ήθη. Κατά την άποψη των νέων, ο Bardella μιλάει τη γλώσσα της αλήθειας, είναι ευθύς και μοιάζει να είναι ειλικρινής εν μέσω μιας γενικής αμφισβήτησης του πολιτικού κόσμου. Επίσης, η προσωπική του πορεία κάνει πολλούς να ταυτίζονται μαζί του: παιδί οικογένειας της μεσαίας τάξης και μεγαλωμένος στο παρισινό προάστιο του Σεν Ντενί, όχι μόνο δεν είναι απόφοιτος κάποιας διαπρεπούς ανώτατης σχολής, αλλά δεν είναι καν πτυχιούχος πανεπιστημίου, έχοντας ως μόνο τίτλο αυτόν του απολυτηρίου λυκείου. Κάπως έτσι γοητεύει τα πιο λαϊκά στρώματα της νεολαίας, τα οποία ανησυχούν για το μέλλον τους και αισθάνονται περιθωριοποιημένα, αν όχι εντελώς ξεχασμένα.

Επίσης, το ότι καταφέρνει να ασκεί γοητεία σε τόσους πολλούς ανθρώπους ηλικίας 18-34 ετών οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι και ο ίδιος ο Jordan Bardella είναι νέος. Στην ηλικία των 28 ετών, κατέχει στην εντέλεια τη γλώσσα αυτής της γενιάς και γνωρίζει πώς να τη χειρίζεται. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι το 2017 ήταν ο Emmanuel Macron εκείνος που ενσάρκωνε αυτήν τη θριαμβεύουσα νεολαία, αλλά σε ένα άλλο κοινωνικό στρώμα.

Επομένως, η «Εθνική Συσπείρωση» αξιοποιεί την προσωπικότητα του ηγέτη της και μια εικόνα που καλλιεργείται ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ο Bardella είναι πανταχού παρών στο TikTok, το οποίο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην προεκλογική στρατηγική του, σε μια εποχή κατά την οποία οι νέοι δεν ενημερώνονται πλέον μέσω των παραδοσιακών μέσων μαζικής ενημέρωσης. Η δημοτικότητά του αυξάνεται συνεχώς με τον λογαριασμό του να έχει φθάσει το 1,6 εκατομμύριο συνδρομητές. Δεν μιλά για τη μεταρρύθμιση των Συνθηκών της ΕΕ, για την Ουκρανία ή την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, αλλά προβάλλει κυρίως την καθημερινή του ζωή, εύχεται στις μητέρες την «Ημέρα της μητέρας», ανεβάζει βίντεο με τον ίδιο στο γραφείο του ή με τις διάφορες μετακινήσεις του· είναι στο επίκεντρο των νέων τάσεων, μιλώντας για τα θέματα της επικαιρότητας. Μάλιστα, προκαλεί τους νεαρούς ―και λιγότερο νεαρούς― φανατικούς παίκτες βιντεοπαιχνιδιών να καταφέρουν τούτον ή τον άλλον στόχο σε κάποιο βιντεοπαιχνίδι.

Η αυξανόμενη απόσταση μεταξύ των νέων γενεών και του παραδοσιακού πολιτικού κόσμου ενισχύει την εικόνα, τη θέση και τον λαϊκιστικό λόγο του, ενώ οι ανησυχίες των ψηφοφόρων έχουν παρεκκλίνει σε σχέση με τις ευρωεκλογές του 2019. Ο αγώνας των νέων σε περιβαλλοντικά ζητήματα το 2019 μετατοπίστηκε σε άλλα θέματα εξίσου σοβαρά, αλλά και ριζωμένα στην καθημερινή τους ζωή· σήμερα αυτό που τους απασχολεί είναι η ανασφάλεια (που συνδέεται με τη μετανάστευση) και η αγοραστική τους δύναμη. Το ακροδεξιό αυτό κόμμα τρέφεται από αυτόν τον θυμό, εκμεταλλευόμενο το αίσθημα μιας γενιάς που αισθάνεται αδικημένη. Η πολιτική τάξη στο σύνολό της δεν συνεκτίμησε επαρκώς τις συνέπειες της κρίσης COVID το 2020. Η πανδημία COVID-19 αποκάλυψε και επιδείνωσε δραματικά τις ανισότητες που υπήρχαν ήδη εις βάρος των Γάλλων και των λοιπών νέων της Ευρώπης τόσο στην αγορά εργασίας όσο και στις ευκαιρίες εκπαίδευσης ― με πολλούς εξ αυτών να δυσκολεύονται πολύ να συνεχίσουν τις σπουδές τους ή απλώς να λάβουν επαγγελματική κατάρτιση σε μια εποχή όπου η ψηφιοποίηση επιβάλλεται ως η μόνη λύση!

Συνεπώς, αντί να μας απασχολεί το ίδιο το κόμμα της «Εθνικής Συσπείρωσης», θα πρέπει πρωτίστως να εγκύψουμε στους ψηφοφόρους του και ιδίως στους νέους των μεσαίων τάξεων. Πρέπει να δοθούν σαφείς και συγκεκριμένες απαντήσεις σύμφωνες με τις ανησυχίες τους, όπως η αυξανόμενη βία στην κοινωνία, η μειούμενη παροχή δημόσιων υπηρεσιών στις αγροτικές περιοχές, η δυσκολία εύρεσης εργασίας ή ικανοποιητικής επαγγελματικής κατάρτισης, καθώς και η εντύπωση της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης. Για τα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να χαμηλώσουν τον πήχη και να αρχίσουν να ασχολούνται με όσους συχνά περνούν απαρατήρητοι, όσους δεν ενδιαφέρονται, επειδή δεν είναι επαρκώς πολιτικοποιημένοι και ενεργοί. Σε αυτόν τον αγώνα, πρέπει να το παραδεχθούμε, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι πολύ ορατή, παρά τα πολυάριθμα προγράμματα που αφορούν τη νεολαία, την εκπαίδευση, την υποστήριξη της απασχόλησης και την καταπολέμηση της φτώχειας. Βεβαίως, το Erasmus, το οποίο προάγει την κινητικότητα και τη συγκέντρωση εμπειριών για διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες (μαθητευόμενοι, άνεργοι κ.λπ.), αποτελεί μεν μια κάποια απάντηση, αλλά σήμερα προφανώς δεν αρκεί επ’ ουδενί. Η εξεύρεση απάντησης προϋποθέτει ότι πρέπει να τεθεί καταλλήλως το ερώτημα της διαχείρισης της μετανάστευσης, ένα ζήτημα κεντρικό και διχαστικό στις κοινωνίες μας. Πρόκειται για ένα θέμα το οποίο συζητείται ακόμη, παρά την πρόσφατη έγκριση του Ευρωπαϊκού συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο.

Ο Christophe Préault είναι δημοσιογράφος και διευθυντής σύνταξης του Touteleurope.eu, ενός εκπαιδευτικού ενημερωτικού ιστοτόπου που ασχολείται με τη λειτουργία και τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει μακρά πείρα στην ανάλυση θεμάτων επικαιρότητας, ιδίως ευρωπαϊκών και οικονομικών. Είναι απόφοιτος του Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών του Μπορντό και του Κύκλου Ανώτερων Ευρωπαϊκών Σπουδών της Εθνικής Σχολής Δημοσίας Διοίκησης της Γαλλίας (École Nationale d’Administration). Επί του παρόντος είναι διευθυντής σύνταξης του Touteleurope.eu και συντονίζει τακτικά συζητήσεις και διασκέψεις για ευρωπαϊκά θέματα.

Χρειαζόμαστε μια Ευρώπη όπου η φωνή των νέων θα έχει βαρύτητα

Το νεοεκλεγέν Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πραγματοποιήσει την πρώτη του σύνοδο ολομέλειας τον Ιούλιο. Οι φιλοδημοκρατικοί εξακολουθούν μεν να αποτελούν την πλειοψηφία, ωστόσο η άνοδος των ακροδεξιών και ευρωσκεπτικιστικών δυνάμεων μετά τις εκλογές του Ιουνίου αποτελεί ανησυχητική τάση. Διαπιστώσαμε επίσης την αυξανόμενη απήχηση των ακροδεξιών κομμάτων στις νεότερες γενιές, οι οποίες σαφώς επηρεάζονται από αυτές τις τάσεις. Είναι η ώρα οι δημοκρατικές δυνάμεις να αναλάβουν ευθύνες, να συνεργαστούν και να επιδείξουν σαφή δέσμευση για μια ισχυρή Ευρώπη, όπου η φωνή των νέων θα έχει βαρύτητα.

Η συμμετοχή των νέων στη διαδικασία χάραξης πολιτικής της ΕΕ είναι επιτακτική για μια ανθεκτική, βιώσιμη και μακρόπνοη Ευρώπη. Πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για την πλήρη ενσωμάτωση των απόψεων των νέων στις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί σε επίπεδο ΕΕ. Οι εκλογές δεν θα πρέπει να είναι η μόνη στιγμή που η φωνή των νέων μετράει: η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ συστημικών και τακτικών τρόπων έκφρασης των νέων. 

Το άνοιγμα της ΕΟΚΕ προς τους νέους —συμπεριλαμβανομένων των προερχόμενων από υποψήφιες χώρες— αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της θητείας μου. Τον Μάιο του 2024, η ΕΟΚΕ πρωτοστάτησε ως ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο καθότι εφάρμοσε την αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας (Youth Test) —ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να διασφαλίσει ότι οι προτάσεις ωφελούν τους νέους— στις συστάσεις πολιτικής της. Με την εφαρμογή της αξιολόγησης του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας στις γνωμοδοτήσεις μας, διασφαλίζουμε ότι η οπτική των νέων περιλαμβάνεται στις πολιτικές, ότι ο αντίκτυπος στους νέους λαμβάνεται υπόψη και ότι μετριάζουμε τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν σε αυτούς οι εκάστοτε πολιτικές. 

Πριν από την καθιέρωση της αξιολόγησης του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας, εκτελούμε ένα πιλοτικό έργο για να διαπιστώσουμε πώς θα λειτουργούσε στην πράξη μια τέτοια δοκιμή. Εργαστήκαμε με νέους σε ολόκληρη την Ευρώπη και πέραν αυτής, οι οποίοι συμμετείχαν στις συνεδριάσεις μας και συνέδραμαν κατά τη σύνταξη γνωμοδοτήσεων. Η δέσμευση και η αφοσίωσή τους, οι λαμπρές τους ιδέες και η εμπειρογνωμοσύνη τους υπήρξαν πηγή έμπνευσης. Έχουμε πλέον δημοσιεύσει την πρόσκληση υποβολής αιτήσεων για την επίσημη αξιολόγηση του αντικτύπου της ΕΟΚΕ από τη σκοπιά της νεολαίας, η οποία έληξε στις 30 Ιουνίου. Θέλω να ευχαριστήσω όλους τους εκπροσώπους της νεολαίας που συμμετείχαν στο πιλοτικό έργο και τα μέλη της Ομάδας Νεολαίας της ΕΟΚΕ για την αφοσίωσή τους στο να γίνει πραγματικότητα η αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας. 

Η ΕΕ χρειάζεται τους νέους. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να ακολουθήσουν το παράδειγμά μας για να δημιουργήσουν μια Ευρώπη με γνώμονα τους νέους. Ενόσω το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ετοιμάζεται για τη συγκρότησή του τον επόμενο μήνα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζεται για την επόμενη θητεία της το φθινόπωρο, η ΕΟΚΕ συνεχίζει να προωθεί μεγαλύτερες επενδύσεις στους νέους: είναι ώρα να κάνουμε ένα βήμα μπροστά! 

Στις αρχές του καλοκαιριού, δράττομαι της ευκαιρίας για να ευχαριστήσω θερμά όλους τους συναδέλφους που κατέστησαν δυνατή την επίτευξη ενός ακόμη σημαντικού ορόσημου για την ΕΟΚΕ.

Oliver Röpke 

Πρόεδρος της ΕΟΚΕ

Σε αυτό το τεύχος: 

• Όχι στην εκμετάλλευση των ασκούμενων!, από τη Nicoletta Merlo 
• Η νεολαία στην ΕΕ στο προσκήνιο: η πρωτοποριακή πρωτοβουλία της ΕΟΚΕ «Αξιολόγηση του αντικτύπου από τη σκοπιά της νεολαίας» (Youth Test) αποκτά δυναμική 
• Πώς η «Εθνική Συσπείρωση» εκμεταλλεύεται την ψήφο των νέων στη Γαλλία, από τον Christophe Préault, Touteleurope.eu
• Πώς μπορούμε να διατηρήσουμε επαφή με τη γενιά του TikTok;, από την Rieke Smit, Social News Daily / #UseTheNews 
   

της Nicoletta Merlo 

Οι περίοδοι πρακτικής άσκησης αποτελούν ένα στάδιο προσανατολισμού και κατάρτισης των νέων με σκοπό την εξοικείωσή τους με τον κόσμο της εργασίας. Έχουν αναπτυχθεί σημαντικά σε ολόκληρη την Ευρώπη, μεταξύ άλλων χάρη στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία». Η σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με ένα ποιοτικό πλαίσιο για τις περιόδους πρακτικής άσκησης από το 2014 παρείχε πολύτιμες κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη μέλη για τη χρήση αυτού του μέσου. 

Δυστυχώς, με την πάροδο του χρόνου, υπήρξαν καταχρήσεις και στρεβλώσεις στον τρόπο διενέργειας των περιόδων πρακτικής άσκησης, με αύξηση των κρουσμάτων εκμετάλλευσης νέων ασκούμενων που χρησιμοποιούνται ως φθηνό εργατικό δυναμικό για να αντικαθιστούν εργαζομένους, χωρίς πρόσβαση σε επαρκείς διασφαλίσεις και κοινωνική προστασία. 

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ επικροτεί την επιδίωξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να βελτιώσει το πλαίσιο ποιότητας για την πρακτική άσκηση σε ολόκληρη την Ευρώπη, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση του μαθησιακού και εκπαιδευτικού περιεχομένου της, και να καταπολεμήσει την κατάχρηση και την εσφαλμένη χρήση της πρακτικής άσκησης. 

Ωστόσο, οι δύο προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής —οι οποίες περιλαμβάνουν μια επικαιροποιημένη σύσταση του Συμβουλίου και μια οδηγία— αφορούν ορισμένα μόνο από τα ζητήματα και περιέχουν ορισμένες προβληματικές πτυχές όπως οι εξής: 

• αναφέρονται αδιακρίτως σε όλες τις μορφές πρακτικής άσκησης, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι υφιστάμενες διαφορές μεταξύ των διαφόρων τύπων πρακτικής άσκησης και των σκοπών τους ή οι διαφορετικοί τρόποι εφαρμογής τους στα κράτη μέλη, 
• δεν προβλέπονται τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη της κατάχρησης της πρακτικής άσκησης εκ των προτέρων, ούτε θεσπίζονται δεσμευτικοί κανόνες για τη βελτίωση των προτύπων ποιότητας και 
• επιπλέον, το πεδίο εφαρμογής της πρότασης οδηγίας περιορίζεται μόνο στους ασκούμενους που θεωρούνται εργαζόμενοι ή τελούν σε σχέση εργασίας. Αυτό ισχύει σε λιγότερο από τα μισά κράτη μέλη και, κατά συνέπεια, περιορίζει το φάσμα των δικαιούχων ή ενέχει τον κίνδυνο να μην επιτευχθούν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. 

Κατ’ εμέ, για να βελτιωθεί η ποιότητα της πρακτικής άσκησης, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να καθοριστούν ελάχιστα κριτήρια ποιότητας σε κάθε είδος πρακτικής άσκησης και να περιοριστεί έτσι η χρήση τους εξ αρχής. Με τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να παρέχονται βασικές διασφαλίσεις και να δίνεται έμφαση στην κατάρτιση, καθώς και στον καθορισμό δεσμεύσεων για την καταπολέμηση όλων των περιπτώσεων κατάχρησης με κατάλληλα μέτρα, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση του συστήματος επιθεώρησης. 

Επιπλέον, για να καταστεί η εμπειρία της πρακτικής άσκησης δυνατή για όλους —μολονότι δεν μπορούμε να μιλάμε εν γένει για μισθούς, δεδομένου ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ασκούμενοι δεν θεωρούνται εργαζόμενοι και η πρακτική άσκηση θεωρείται ως επί το πλείστον ότι δεν εντάσσεται στο πλαίσιο της απασχόλησης—, θα ήταν σημαντικό να τεθεί τέρμα στις μη αμειβόμενες περιόδους πρακτικής άσκησης με την υποχρεωτική καταβολή επιδόματος, το οποίο όχι μόνο θα παραμετροποιείται με βάση τα καθήκοντα και τις ευθύνες που συνεπάγεται η πρακτική άσκηση, αλλά θα συνυπολογίζονται σε αυτό τυχόν έξοδα με τα οποία επιβαρύνονται οι ασκούμενοι για να μπορούν να συμμετέχουν στην πρακτική άσκηση. 

Τέλος, θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι κοινωνικοί εταίροι στην εφαρμογή των κανόνων σε εθνικό επίπεδο, καθώς και στην παρακολούθηση και τον έλεγχο της χρήσης αυτού του μέσου.