Η Βουλγαρία και η Ρουμανία καταβάλλουν υψηλό οικονομικό και πολιτικό τίμημα επειδή δεν απολαμβάνουν τα πλήρη οφέλη που προσφέρει ο χώρος Σένγκεν, γεγονός που επηρεάζει επίσης αρνητικά την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ. Είναι πλέον καιρός το Συμβούλιο της ΕΕ να ορίσει ημερομηνία για την άρση των ελέγχων στα χερσαία σύνορα μεταξύ των δύο χωρών και των άλλων κρατών μελών του χώρου Σένγκεν, γράφει η Mariya Mincheva, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Το κόστος της μη εφαρμογής του χώρου Σένγκεν για την ενιαία αγορά – Ο αντίκτυπος στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία». (ll)
Η Βουλγαρία και η Ρουμανία καταβάλλουν υψηλό οικονομικό και πολιτικό τίμημα επειδή δεν απολαμβάνουν τα πλήρη οφέλη που προσφέρει ο χώρος Σένγκεν, γεγονός που επηρεάζει επίσης αρνητικά την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη της ΕΕ. Είναι πλέον καιρός το Συμβούλιο της ΕΕ να ορίσει ημερομηνία για την άρση των ελέγχων στα χερσαία σύνορα μεταξύ των δύο χωρών και των άλλων κρατών μελών του χώρου Σένγκεν, γράφει η Mariya Mincheva, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα «Το κόστος της μη εφαρμογής του χώρου Σένγκεν για την ενιαία αγορά – Ο αντίκτυπος στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία». (ll)
«Εμείς οι γυναίκες της υπαίθρου δεν θέλουμε έλεος ή συμπόνια· θέλουμε να είμαστε αναγνωρισμένοι, πολύτιμοι σύμμαχοι στην επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε ευκαιρίες και ποιοτικές βασικές υπηρεσίες για να είμαστε σε θέση να παραμείνουμε στον τόπο μας και να συνεχίσουμε να τρέφουμε τον κόσμο», δηλώνει η Luz Haro Guanga, αγρότισσα από τον Ισημερινό και εκτελεστική γραμματέας του Δικτύου Γυναικών της υπαίθρου της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (RedLAC), η οποία μίλησε πρόσφατα στη συζήτηση της ΕΟΚΕ με θέμα Οι γυναίκες και η τριπλή πλανητική κρίση. Κατά τη συνέντευξή της στο ΕΟΚΕ Info, η κ. Haro Guanga αναφέρεται στον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στη Λατινική Αμερική και στους λόγους για τους οποίους —παρά τις αποτυχίες της COP16— δεν υπάρχει περιθώριο ή χρόνος για απαισιοδοξία στον αγώνα για έναν πιο βιώσιμο και υγιέστερο πλανήτη.
«Εμείς οι γυναίκες της υπαίθρου δεν θέλουμε έλεος ή συμπόνια· θέλουμε να είμαστε αναγνωρισμένοι, πολύτιμοι σύμμαχοι στην επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Χρειαζόμαστε ευκαιρίες και ποιοτικές βασικές υπηρεσίες για να είμαστε σε θέση να παραμείνουμε στον τόπο μας και να συνεχίσουμε να τρέφουμε τον κόσμο», δηλώνει η Luz Haro Guanga, αγρότισσα από τον Ισημερινό και εκτελεστική γραμματέας του Δικτύου Γυναικών της υπαίθρου της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (RedLAC), η οποία μίλησε πρόσφατα στη συζήτηση της ΕΟΚΕ με θέμα Οι γυναίκες και η τριπλή πλανητική κρίση. Κατά τη συνέντευξή της στο ΕΟΚΕ Info, η κ. Haro Guanga αναφέρεται στον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στη Λατινική Αμερική και στους λόγους για τους οποίους —παρά τις αποτυχίες της COP16— δεν υπάρχει περιθώριο ή χρόνος για απαισιοδοξία στον αγώνα για έναν πιο βιώσιμο και υγιέστερο πλανήτη.
Η οργάνωσή σας, το RedLAC, συμμετείχε στην COP16.Είστε απογοητευμένη από τα αποτελέσματα της διάσκεψης, δεδομένου ότι δεν επιτεύχθηκε συναίνεση σχετικά με τη χρηματοδότηση για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας; Πέτυχε κάτι η COP16;
Luz Haro Guanga: Ως γυναίκα της υπαίθρου από τον Ισημερινό, αγωνίζομαι για τα δικαιώματα των αδελφών μου στην ύπαιθρο του Ισημερινού από τη δεκαετία του 1980. Ένα από τα διδάγματα αυτών των σχεδόν 40 χρόνων είναι ότι οι κοινωνικές διεργασίες απαιτούν τεράστιες προσπάθειες, αποδίδουν λίγα άμεσα οφέλη και, κυρίως, απαιτούν αδιάκοπη προσπάθεια, συνέπεια και επιμονή. Η συναίνεση σχετικά με τη χρηματοδότηση για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας θα ήταν μεγάλο επίτευγμα, αλλά είμαι βέβαιη ότι οι φωνές χιλιάδων ανδρών και γυναικών από αστικές και αγροτικές περιοχές, που έπεσαν στην COP16 σαν καταιγισμός κόκκων άμμου, κέρδισαν καρδιές και μυαλά που προηγουμένως δεν είχαν την παραμικρή διάθεση να στηρίξουν αυτή την επείγουσα δράση για το κλίμα.
Εν τέλει δεν επιτύχαμε τον στόχο μας, αλλά τώρα πρέπει να συνεχίσουμε να επιμένουμε ενώπιον των αρχών κάθε πόλης, κοινότητας και χώρας, ώστε να μας λάβουν υπόψη και, με προσωπική, τεχνική και πολιτική βούληση, να λάβουν τις καλύτερες αποφάσεις για την αποφυγή θανάτων ανθρώπων από την πείνα στο μέλλον ως αποτέλεσμα της μη ανάληψης δράσης σήμερα.
Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τις αυτόχθονες γυναίκες και τις γυναίκες της υπαίθρου στη Λατινική Αμερική;
Θα ήθελα να επισημάνω ορισμένα στοιχεία από έγγραφο που συνέταξε η Διαμερικανική Επιτροπή Γυναικών (CIM) του Οργανισμού Αμερικανικών Κρατών (ΟΑΚ), βάσει διαλόγων με 70 γυναίκες ηγέτιδες από 16 χώρες. Η διαδικασία διαλόγου ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2024. Το έγγραφο παρουσιάστηκε στην COP16 και παρουσιάζει τις απόψεις των γυναικών της υπαίθρου.
Το συμπέρασμα ήταν ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί πραγματικότητα σε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής ηπείρου, και προκαλεί σοβαρές επιπτώσεις. Ωστόσο, επισημάνθηκαν ιδιαίτερα τέσσερα κλιματικά γεγονότα.
Παρατεταμένη λειψυδρία: Ορισμένες χώρες ανέφεραν μήνες με ελάχιστες βροχοπτώσεις, ενώ οι χώρες του Νότου ανέφεραν περιπτώσεις λειψυδρίας επί ολόκληρα έτη.
Αύξηση των περιπτώσεων αφύσικα υψηλών θερμοκρασιών: Αυτές οι υψηλές θερμοκρασίες, σε συνδυασμό με τα ξηρά εδάφη, συμβάλλουν σε πολυάριθμες πυρκαγιές (κάποιες από φυσικά αίτια, άλλες ως αποτέλεσμα εμπρησμών), οι οποίες επιδεινώνονται από τις ξηρές συνθήκες, επηρεάζοντας τη ζωή και τα συστήματα βιοποικιλότητας. Για παράδειγμα, κατά τον χρόνο της συνεδρίασης στη Βραζιλία, αναφέρθηκε ότι υπήρχαν 300 ενεργές εστίες πυρκαγιάς στην πολιτεία Πιαουί.
Ανεμοθύελλες: Αναφέρθηκε ότι η βροχή είναι έντονη και χαρακτηρίζεται από πολύ σύντομα ξεσπάσματα, που συχνά συνοδεύονται από ισχυρές ανεμοθύελλες. Συμμετέχοντες από την Κεντρική Αμερική, το Μεξικό, τη Δομινικανή Δημοκρατία και την παράκτια Κολομβία μίλησαν για την αύξηση της έντασης και της συχνότητας των τυφώνων και των τροπικών καταιγίδων που επηρεάζουν τις περιοχές τους.
Αλλαγές στα μοτίβα των βροχοπτώσεων: Η φράση «βρέχει όταν δεν το περιμένεις» ανέκυψε σε όλες τις συνεδριάσεις, ενώ στον Νότο και στις περιοχές των Άνδεων αναφέρθηκε απροσδόκητος παγετός, χαλάζι και χιονοπτώσεις. Γενικά, παρατηρήθηκε μείωση των ετήσιων βροχοπτώσεων, αλλά αναφέρθηκε ότι όταν όντως σημειώνονται βροχοπτώσεις, είναι καταρρακτώδεις, προκαλώντας πλημμύρες και φυσικές καταστροφές, με αποτέλεσμα την απώλεια ανθρώπινων ζωών, υποδομών, οδών και καλλιεργειών και με αντίκτυπο στις συνθήκες διαβίωσης, κυρίως στην ύπαιθρο. Ένας συμμετέχων συνόψισε λέγοντας «μερικές φορές η βροχόπτωση είναι τρομακτική».
Από την άλλη πλευρά, εφαρμόζονται μη βιώσιμες πρακτικές που εξαντλούν τους φυσικούς πόρους. Τα πιο ανησυχητικά και τα συχνότερα αναφερθέντα ζητήματα ήταν η υλοτομία ή η αποψίλωση δασών και μαγκρόβιων δασών· οι δασικοί εμπρησμοί· η ανεπαρκής διαχείριση των υδάτινων πόρων· η ρύπανση· η προώθηση εντατικών, επεκτατικών, υψηλής υδατικής έντασης και ρυπογόνων δραστηριοτήτων· και η υπερβολική χρήση αγροχημικών, ζιζανιοκτόνων και φυτοφαρμάκων.
Μια πτυχή που ξεχώρισε ήταν η αδράνεια ορισμένων τοπικών και εθνικών κυβερνήσεων που δεν ανέπτυξαν ρυθμιστικά πλαίσια για τον περιορισμό των καταστροφικών δραστηριοτήτων και την προώθηση βιώσιμων παραγωγικών στρατηγικών. Ορισμένες χώρες διαθέτουν κανονισμούς, αλλά λόγω διαφθοράς ή προσωπικών πολιτικών συμφερόντων, οι αρχές δεν τους εφαρμόζουν.
Ως εκ τούτου, οι διεθνείς ηγέτες καλούνται να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στα κράτη, ώστε να συμμορφωθούν με τις Συνθήκες για τη βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή που έχουν υπογράψει.
Είστε αισιόδοξη ή απαισιόδοξη ως προς την κατεύθυνση που ακολουθεί ο αγώνας για το κλίμα και την προστασία του περιβάλλοντος; Τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει;
Χωρίς μεγάλη φιλοδοξία, δεν θα επιτύχουμε μεγάλα πράγματα. Ενώ η κλιματική αλλαγή μας επηρεάζει και οι επιπτώσεις της σημειώνουν ταχεία πρόοδο, δεν μπορούμε να σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε ώστε οι πολιτικοί ιθύνοντες να δώσουν προσοχή στις θεμελιώδεις πτυχές που απαιτούν επείγουσα δράση, όχι μόνο όσον αφορά τη χρηματοδότηση, αλλά και όσον αφορά τον συντονισμό, τη συνεργασία και τη μείωση του εγωισμού και του κομματικού πολιτικού ζήλου.
Αισιοδοξώ ότι εάν συνεχίσουμε να επιμένουμε, να υψώνουμε τη φωνή μας και να διατηρούμε τις μακροπρόθεσμες κοινωνικές διεργασίες με την επιμονή μας, εάν δημιουργήσουμε στρατηγικές συμμαχίες, στην Αμερική και σε ολόκληρο τον κόσμο, μπορούμε να επηρεάσουμε τις δημόσιες πολιτικές και να διασφαλίσουμε ότι όσοι αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας ή ρόλους λήψης αποφάσεων το πράττουν με την πεποίθηση ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να καταπολεμηθεί η κλιματική αλλαγή και, ταυτόχρονα, να μειωθούν οι δράσεις που επιταχύνουν τις επιβλαβείς και καταστροφικές επιπτώσεις της στον πλανήτη μας: πυρκαγιές, μονοκαλλιέργεια, αδιάκριτη χρήση εντομοκτόνων και χημικών ουσιών, καταστροφή λεκανών απορροής, αδιάκριτη αλιεία, καταστροφή υδάτινων πηγών, επεξεργασία λυμάτων κ.λπ.
Η απαισιοδοξία θα αποδυναμώσει τη φωνή μας, οδηγώντας μας τελικά να εγκαταλείψουμε το έργο μας και τον αγώνα μας. Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο, ούτε χώρος για απαισιοδοξία στον αγώνα για έναν πιο βιώσιμο και πιο υγιή πλανήτη, παρά τα όσα αρνητικά συμβαίνουν. Είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές!
Ο χρόνος για την ανάληψη δράσης ήταν χθες. Σήμερα, όμως, εξακολουθεί να είναι μια καλή μέρα για να αρχίσουμε να αλλάζουμε νοοτροπίες και να αναλάβουμε δεσμεύσεις για το καλό όλων των ανθρώπων.
Η Luz Haro Guanga είναι αγρότισσα από τον Ισημερινό και εκτελεστική γραμματέας του Δικτύου Γυναικών της υπαίθρου της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής (RedLAC), καθώς και πρόεδρος του ιδρύματος FUNMUJERURAL-E του Ισημερινού.Το δίκτυο RedLAC είναι κοινωνική οργάνωση που απαρτίζεται από πάνω από 200 ενώσεις γυναικών της υπαίθρου από όλη τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική. Ιδρύθηκε στην Αργεντινή το 1990 και αποσκοπεί στην προώθηση της αποτελεσματικής συμμετοχής των γυναικών της υπαίθρου στα κοινά και στον πολιτικό βίο. Χάρη στις μακροχρόνιες προσπάθειες του RedLAC, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών ανακήρυξε την περίοδο 2024-2034 «Διαμερικανική δεκαετία για τα δικαιώματα όλων των γυναικών, των εφήβων και των κοριτσιών στην ύπαιθρο της Αμερικής».
Στη Λευκορωσία, η επιλογή και μόνο του λάθος επαγγέλματος αρκεί για να συλληφθείτε. Όπως αποδεικνύεται, για ένα τέτοιο μοιραίο λάθος μπορεί να συλληφθείτε ακόμη και στο κέντρο της Ευρώπης, για παράδειγμα στη Σερβία. Και ένας διεθνής οργανισμός υψηλού κύρους όπως η Ιντερπόλ θα διευκολύνει τη σύλληψη. Τα λόγια μου διακατέχονται από πικρό σαρκασμό και εκφράζουν μια πικρή αλήθεια, αλλά δεν υπερβάλλω. Ονομάζομαι Andrey Gnyot. Είμαι Λευκορώσος σκηνοθέτης, δημοσιογράφος και πρώην πολιτικός κρατούμενος. Αυτή είναι η ιστορία μου.
Στη Λευκορωσία, η επιλογή και μόνο του λάθος επαγγέλματος αρκεί για να συλληφθείτε. Όπως αποδεικνύεται, για ένα τέτοιο μοιραίο λάθος μπορεί να συλληφθείτε ακόμη και στο κέντρο της Ευρώπης, για παράδειγμα στη Σερβία. Και ένας διεθνής οργανισμός υψηλού κύρους όπως η Ιντερπόλ θα διευκολύνει τη σύλληψη. Τα λόγια μου διακατέχονται από πικρό σαρκασμό και εκφράζουν μια πικρή αλήθεια, αλλά δεν υπερβάλλω. Ονομάζομαι Andrey Gnyot. Είμαι Λευκορώσος σκηνοθέτης, δημοσιογράφος και πρώην πολιτικός κρατούμενος. Αυτή είναι η ιστορία μου.
Αποφάσισα να γίνω δημοσιογράφος το 1999. Η τηλεόραση και το ραδιόφωνο ήταν το πάθος μου, το όνειρό μου και το χόμπι μου. Θα μπορούσε ένας 17χρονος να φανταστεί ότι, στη χώρα του, η ανεξάρτητη δημοσιογραφία θα αποκαλούταν εξτρεμισμός και ότι όλα τα άλλα μέσα ενημέρωσης θα κατέληγαν να μετατραπούν σε προπαγανδιστικά φερέφωνα; Όχι, κανένας μας δεν περίμενε να συμβεί αυτό στην Ευρώπη του 21ου αιώνα. Ωστόσο, αυτή ακριβώς είναι η κατάσταση στη δικτατορική Λευκορωσία του σήμερα: δεν υπάρχει κανένα ανεξάρτητο μέσο ενημέρωσης στη χώρα. Όλες οι δομές μέσων ενημέρωσης ανήκουν στο κράτος. Το κράτος ασκεί αυστηρό έλεγχο επί της συντακτικής πολιτικής, η οποία είναι πολύ απλή: το αυτοανακηρυχθέν καθεστώς του Λουκασένκο εξυμνείται και όποιος τολμά να το επικρίνει, ακόμη και με εποικοδομητικό τρόπο, αποκαλείται «εχθρός του λαού» —ένας χαρακτηρισμός που κληρονομήθηκε από το κομμουνιστικό παρελθόν.
Έτσι, στα μέσα της δεκαετίας του 2000, ένας νέος και αφελής απόφοιτος δημοσιογραφίας προσπάθησε να βρει τη θέση του στο επάγγελμα. Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου και μετά από αυτές, απέκτησα μεγάλη πρακτική εμπειρία στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο και ήξερα ακριβώς τι ήθελα. Το παράθυρο όμως της ευκαιρίας έκλεινε γρήγορα: οι ιδιωτικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί έκλειναν ή περνούσαν στον έλεγχο του κράτους, ενώ οι ανεξάρτητοι τηλεοπτικοί σταθμοί δεν μπορούσαν καν να εξασφαλίσουν συχνότητα εκπομπής. Η επιλογή ήταν περιορισμένη: είτε θα γινόσουν υποστηρικτής της προπαγάνδας είτε θα απέφευγες ευαίσθητα θέματα και θα περιοριζόσουν σε ανώδυνη ψυχαγωγία. Η δημοσιογραφία επέζησε στη Λευκορωσία μόνο χάρη σε λίγες εφημερίδες και ανεξάρτητες διαδικτυακές πύλες. Πολλοί δημοσιογράφοι εγκατέλειψαν το επάγγελμα, πολλοί υπήρξαν θύματα καταστολής. Το Υπουργείο Ενημέρωσης της Λευκορωσίας εξέδιδε τακτικά προειδοποιήσεις προς τα μέσα ενημέρωσης, ενώ επαρκούσαν μόλις τρεις προειδοποιήσεις για να ανακληθεί η άδεια λειτουργίας τους. Σύμφωνα με την Ένωση Δημοσιογράφων της Λευκορωσίας, ο αριθμός των εφημερίδων μειώθηκε κατά 21 % την περίοδο 2020-2024. Στη λευκορωσική αγορά παρέμειναν μόνο αβλαβή έντυπα μέσα ενημέρωσης, όπως αυτά που απευθύνονται σε ιδιοκτήτες εξοχικών, σε αναγνώστες χιουμοριστικών περιοδικών και σε λάτρεις των σταυρόλεξων. Όλα τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου είτε τέθηκαν εκτός λειτουργίας από τις αρχές είτε επέλεξαν να παύσουν την εκδοτική τους δραστηριότητα λόγω αδυναμίας λειτουργίας.
Ευτυχώς, μπόρεσα να βρω μια συμβιβαστική λύση για εμένα: έκανα δημοσίως στροφή στην επαγγελματική μου καριέρα και πέρασα στη σκηνοθεσία και το δημιουργικό έργο, όπου σημείωσα μεγάλη επιτυχία. Παράλληλα, συνέχισα το δημοσιογραφικό μου έργο ως εθελοντής, χωρίς να αποκαλύπτω το όνομά μου, ώστε να μην εκτεθώ. Η τακτική αυτή αποδείχθηκε αποτελεσματική. Αξιοποιώντας όλη την εμπειρία και τις επαγγελματικές μου επαφές, μπόρεσα να παράσχω στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης νέο βιντεοληπτικό υλικό από το 2020, και επίσης ήμουν σε θέση να συμμετάσχω ενεργά στον πολιτικό ακτιβισμό και στον ακτιβισμό της κοινωνίας των πολιτών: έγινα συνιδρυτής του κινήματος ανθρωπίνων δικαιωμάτων «Ελεύθερη Ένωση Αθλητών της Λευκορωσίας SOS.BY». Δεν νομίζω ότι μπορώ να κατηγορηθώ για προκαταλήψεις και εμπλοκή, διότι επέλεξα την πλευρά του λαού της χώρας μου —μια δικτατορία δεν έχει καμία σχέση με την αντικειμενικότητα, όπως ακριβώς και η προπαγάνδα δεν έχει καμία σχέση με τη δημοσιογραφία.
Το 2021 η Λευκορωσία βρέθηκε στην 158η θέση μεταξύ 180 χωρών στον δείκτη ελευθερίας του Τύπου. Σε σύγκριση με το 2020, έχασε πέντε θέσεις. «Η Λευκορωσία είναι η πλέον επικίνδυνη χώρα στην Ευρώπη για τους εργαζομένους στα μέσα ενημέρωσης» προειδοποιεί η διεθνής οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα «Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα».
Προσέξτε ότι το 2020, έτος των διαδηλώσεων στη Λευκορωσία, το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν οι κύριες πηγές ειδήσεων για 60% των ερωτηθέντων Λευκορώσων, ενώ μόλις 11% των ερωτηθέντων απάντησαν ότι η βασική πηγή ενημέρωσής τους ήταν η τηλεόραση, με τα έντυπα μέσα ενημέρωσης να καταγράφουν ποσοστό 7% και το ραδιόφωνο 5%. Όταν συνειδητοποίησε αυτή την πραγματικότητα, το δικτατορικό καθεστώς άρχισε να δρα σκληρά και αμείλικτα. Το κύριο εύρημά του ήταν η «καταπολέμηση του εξτρεμισμού», η οποία χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για λογοκρισία και διώξεις. Οι αρχές αποκλείουν την πρόσβαση στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης που συνεχίζουν τις δραστηριότητές τους από το εξωτερικό, και κάθε συνεργασία μαζί τους θεωρείται έκφραση εξτρεμισμού.
Στο τέλος του 2023, 32 δημοσιογράφοι στη Λευκορωσία βρίσκονταν φυλακισμένοι. Στα κέντρα κράτησης, οι δημοσιογράφοι έχουν υποστεί πιέσεις και απάνθρωπη μεταχείριση. Σύμφωνα με ακτιβιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο μπλόγκερ και δημοσιογράφος Igor Losik του «Radio Liberty» άρχισε παρατεταμένη απεργία πείνας στο σωφρονιστικό ίδρυμα όπου κρατούταν και στη συνέχεια έκοψε τις φλέβες των χεριών και του λαιμού του. Καταδικάστηκε σε φυλάκιση 15 ετών. Έχουν ενταθεί οι ποινικές διώξεις ενάντια σε κάθε μορφή συνεργασίας με ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης τα οποία αποκαλούνται «εξτρεμιστικοί σχηματισμοί». Μια νέα τάση είναι η δίωξη όχι μόνο των εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών, αλλά και απλών πολιτών που διατυπώνουν σχόλια για διάφορα κοινωνικά και πολιτικά γεγονότα στα μέσα ενημέρωσης.
Στις 31 Οκτωβρίου 2024, ο προσωπικός λογαριασμός μου στο Instagram κηρύχθηκε από το καθεστώς της Λευκορωσίας ως «εξτρεμιστικό υλικό». Αυτό σημαίνει ότι όχι μόνον εγώ, αλλά και όλοι οι ακόλουθοί μου στη Λευκορωσία θα διωχθούν για εγγραφή στον λογαριασμό μου. Περισσότεροι από 5 000 διαδικτυακοί πόροι στη Λευκορωσία έχουν κηρυχθεί «εξτρεμιστικοί» από το δικτατορικό καθεστώς. Ίσως καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί να παρουσιάσει τόσο εντυπωσιακά στατιστικά στοιχεία! Πιστεύουμε εμείς οι Λευκορώσοι ότι δίνεται αρκετή προσοχή στο πρόβλημα της δημοσιογραφίας στη χώρα μας; Θα σας απαντήσω ειλικρινά: Όχι, δεν δίνεται η δέουσα προσοχή στο πρόβλημα αυτό. Όχι μόνο διαλύεται ο θεσμός της δημοσιογραφίας στη Λευκορωσία, αλλά και οι επαγγελματίες δημοσιογράφοι εξοντώνονται σωματικά.
Η δικτατορία προσπαθεί επίσης να ασκήσει διώξεις κατά δημοσιογράφων και ακτιβιστών εκτός Λευκορωσίας. Η ιστορία μου αποτελεί ζωντανό παράδειγμα τέτοιων διώξεων. Το καθεστώς έχει μάθει να χρησιμοποιεί δημοκρατικούς θεσμούς για την επίτευξη των αποτρόπαιων στόχων του. Δημοσιογράφοι, ακτιβιστές, μπλόγκερ και πολιτικά ενεργοί πολίτες διώκονται για φορολογικά εγκλήματα, κυρίως για τη μη καταβολή φόρων στο παρελθόν. Έχει αποδειχθεί ότι πρόκειται για ένα τέλειο προπέτασμα καπνού ώστε να αποκρυφθούν τα πολιτικά κίνητρα πίσω από τις διώξεις. Ο ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και βραβευθείς με Νόμπελ Ales Bialiatski βρίσκεται στη φυλακή κατηγορούμενος για οικονομικά εγκλήματα. Η αρχισυντάκτρια του ανεξάρτητου μέσου ενημέρωσης «TUT.BY» (καταργήθηκε από το καθεστώς το 2020) και οι συνάδελφοί της βρίσκονται πίσω από τα κάγκελα κατηγορούμενοι για τα ίδια εγκλήματα. Το ίδιο ακριβώς άρθρο του ποινικού κώδικα που διέπει το οικονομικό έγκλημα έγινε δεκτό από την Ιντερπόλ για την έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψής μου. Η Ιντερπόλ χρειάστηκε σχεδόν οκτώ μήνες για να διεξαγάγει εσωτερική έρευνα και να διαπιστώσει ότι το ένταλμα σύλληψής μου παραβίαζε τα άρθρα 2 και 3 του Καταστατικού της Χάρτη. Ωστόσο, συνελήφθην και φυλακίστηκα στις κεντρικές φυλακές του Βελιγραδίου για επτά μήνες και έξι ημέρες. Πέρασα πέντε μήνες σε κατ’ οίκον περιορισμό και μου επιβλήθηκαν σκληροί περιορισμοί. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Σερβίας αποφάσισε δύο φορές να με εκδώσει στη δικτατορική Λευκορωσία. Δύο φορές, ο δικηγόρος μου και εγώ ασκήσαμε επιτυχώς προσφυγή κατά αυτής της απόφασης. Συνολικά, μου έκλεψαν ένα έτος από τη ζωή μου, καθώς και τη σωματική και ψυχική μου υγεία. Όλα αυτά γιατί διάλεξα το λάθος επάγγελμα στη λάθος χώρα. Απλώς και μόνο επειδή είχα μια γνώμη και την εξέφρασα μέσω της ενεργού συμμετοχής μου ως πολίτη στα κοινά.
Ευτυχώς, κατάφερα να κερδίσω. Διαφορετικά, δεν θα διαβάζατε αυτές τις λέξεις. Χάρη στην απίστευτη αλληλεγγύη δημοσιογράφων, πολιτικών, της κοινωνίας των πολιτών και των οργανώσεών της, έφυγα από τη Σερβία και βρήκα ασφαλές καταφύγιο στο Βερολίνο. Η ιστορία μου όμως δεν έχει τελειώσει. Έχω ακόμη μπροστά μου μια μακρά διαδικασία αποκατάστασης και έναν μακρύ αγώνα. Γνωρίζω ότι έχω επιλέξει με πλήρη συνείδηση την αποστολή μου, ακόμη και αν κάποιοι την θεωρούν εξτρεμιστική. Γνωρίζω ότι η ανεξάρτητη δημοσιογραφία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος μιας δημοκρατικής κοινωνίας. Της κοινωνίας που θέλουμε να οικοδομήσουμε εμείς οι Λευκορώσοι. Και προσδοκούμε πως δεν θα πορευτούμε μόνοι μας σε αυτή τη σημαντική προσπάθεια.
Των Peter Schmidt, Diandra Ní Bhuachalla και Arnaud Schwartz
Η ΕΟΚΕ, ως εκπρόσωπος της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ στην COP29 που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού, τάχθηκε υπέρ της ανάληψης επείγουσας, απτής δράσης για το κλίμα και υποστήριξε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα.
Των Peter Schmidt, Diandra Ní Bhuachalla και Arnaud Schwartz
Η ΕΟΚΕ, ως εκπρόσωπος της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ στην COP29 που πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού, τάχθηκε υπέρ της ανάληψης επείγουσας, απτής δράσης για το κλίμα και υποστήριξε ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα.
Ο Peter Schmidt, πρόεδρος της ειδικής ομάδας για την COP, μας μίλησε σχετικά με τα βασικά μηνύματα της ΕΟΚΕ που αφορούν το κυρίως θέμα της COP29 που είναι η χρηματοδότηση για το κλίμα.
Peter Schmidt: Η έξαρση των ακραίων κλιματικών καιρικών φαινομένων παγκοσμίως αποτελεί ισχυρή υπενθύμιση της ανάγκης για επίδειξη μεγαλύτερης φιλοδοξίας για το κλίμα. Το τρέχον έτος προβλέπεται να καταγραφεί ως το θερμότερο στην ιστορία, ενώ οι κλιματικές καταστροφές που προκαλούνται από τον άνθρωπο, όπως οι πλημμύρες, οι δασικές πυρκαγιές και οι ξηρασίες, συμβαίνουν συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση, με αποτέλεσμα την αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων. Το κόστος της αδράνειας όσον αφορά το κλίμα υπερβαίνει κατά πολύ το κόστος της δράσης.
Στην COP29 διακυβεύονται πολλά. Η επίτευξη συμφωνίας σχετικά με παγκόσμιες λύσεις χρηματοδότησης της πολιτικής για το κλίμα είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου και οι αναπτυσσόμενες χώρες να έχουν πρόσβαση στα μέσα για την παγκόσμια δράση για το κλίμα. Η συμμετοχή της ΕΟΚΕ στην COP29 στο Μπακού οδήγησε στην υποβολή συστάσεων οι οποίες βασίζονται στη γνωμοδότησή μας σχετικά με τη χρηματοδότηση για το κλίμα και οι οποίες εστιάζουν στην αναδιαμόρφωση της διεθνούς χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής για την αποδέσμευση και τη διευκόλυνση αποτελεσματικής και προσβάσιμης χρηματοδότησης για το κλίμα.
Τονίσαμε την ανάγκη να θεσπιστεί ο νέος συλλογικός ποσοτικοποιημένος στόχος για τη χρηματοδότηση για το κλίμα προκειμένου να γεφυρωθούν τα σχετικά χρηματοδοτικά κενά. Ο στόχος αυτός θα πρέπει να καταστήσει τη χρηματοδότηση για το κλίμα καταλληλότερη για τον επιδιωκόμενο σκοπό, φιλική προς τη βιοποικιλότητα, αποτελεσματική και επακριβώς στοχευμένη στις πλέον ευάλωτες χώρες και κοινότητες. Οι χρηματοδοτικές ροές για το κλίμα θα πρέπει να καθοδηγούνται από τις αρχές της δίκαιης μετάβασης και να συνάδουν με τη συμφωνία του Παρισιού και τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Οι μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις τόσο από δημόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς είναι καίριας σημασίας, η δημόσια χρηματοδότηση δε θα διαδραματίσει καίριο ρόλο στην κινητοποίηση και την ελαχιστοποίηση των κινδύνων των ιδιωτικών επενδύσεων για πρωτοβουλίες για το κλίμα.
Οι τοπικές πρωτοβουλίες και τα κινήματα βάσης θα πρέπει επίσης να έχουν πρόσβαση στη χρηματοδότηση για το κλίμα. Η ΕΟΚΕ ζητεί παράλληλα μια ολοκληρωμένη προσέγγιση προκειμένου να σπάσει ο φαύλος κύκλος χρέους και ανεπαρκών επενδύσεων στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Ζητούμε τη δίκαιη κατανομή των κονδυλίων για το κλίμα για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων. Επιπλέον, η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών είναι ζωτικής σημασίας για τη δημιουργία μιας δημοκρατικής προσέγγισης χωρίς αποκλεισμούς που θα διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Η εκπρόσωπος της ΕΟΚΕ για τη νεολαία στην COP (2023-2025), Diandra Ní Bhuachalla, μιλάει για τις προσδοκίες της όσον αφορά την COP29. Από τη σκοπιά των νέων, ποια είναι τα πιο πιεστικά κλιματικά ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν πρώτα;
Diandra Ní Bhuachalla: Μετά τα απογοητευτικά αποτελέσματα της COP28, προσπάθησα να διαχειριστώ όσο το δυνατόν περισσότερο τις προσδοκίες μου για την COP29. Δεδομένων των περιορισμένων προοπτικών επιτυχίας λόγω της επιλογής της χώρας που ασκεί την προεδρία —και πάλι ένα κράτος που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα κέρδη από τα ορυκτά καύσιμα— ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να παραμείνω αισιόδοξη.
Παρόλα ταύτα, μετά από συνομιλίες με διάφορες οργανώσεις νεολαίας σε ολόκληρη την Ευρώπη στο πλαίσιο των συνεδριάσεων της ειδικής ομάδας για τη νεολαία του προγράμματος της ΕΟΚΕ για εκπρόσωπο της νεολαίας στην COP, αποφάσισα ότι ήταν προτιμότερο να επικεντρωθώ σε θέματα όπως, η κλιματική δικαιοσύνη και η δίκαιη μετάβαση, η χρηματοδότηση για το κλίμα, ένας νέος συλλογικός ποσοτικοποιημένος στόχος για τη χρηματοδότηση για το κλίμα και η αύξηση της ουσιαστικής συμμετοχής των νέων στις διεθνείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Τώρα που γνωρίζω πόσες διαπραγματεύσεις απέτυχαν να προχωρήσουν την πρώτη εβδομάδα λόγω της πλήρους έλλειψης συμφωνίας και συνεργασίας —μεταξύ άλλων σε τομείς όπως η ισότητα των φύλων, η χρηματοδότηση για το κλίμα και η δίκαιη μετάβαση— αντιλαμβάνομαι ότι οι προσδοκίες μου ήταν και πάλι υπερβολικά υψηλές. Ως εκ τούτου, εστίασα τις προσπάθειές μου κυρίως σε παράλληλες εκδηλώσεις και διμερείς συναντήσεις. Τώρα κυρίως ελπίζω ότι, αφενός, η συμφωνηθείσα γλώσσα, ιδίως όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα, θα διατηρηθεί και, αφετέρου, ότι θα επιτευχθεί μικρή πρόοδος ώστε να είμαστε πλήρως προετοιμασμένοι για την COP30, στην οποίοι όλοι φαίνεται να εναποθέτουν τις ελπίδες τους.
Δεδομένου ότι η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της αλληλεπικαλύπτονται, δεν θα μπορούσα να επιχειρήσω να κατατάξω τα ζητήματα κατά σειρά σπουδαιότητας και επείγοντος. Οι νέοι ανησυχούν για το μέλλον τους, και ειδικότερα όσον αφορά την εργασιακή ασφάλεια και το κατά πόσον θα αναγκαστούν να επανεκπαιδευτούν· όσον αφορά τα σπίτια και τις οικογένειές τους και την ασφάλεια από καταιγίδες, πλημμύρες και τη διάβρωση του εδάφους· όσον αφορά την υγεία και την ποιότητα ζωής των μελλοντικών τους παιδιών ή ακόμη και της επόμενης γενιάς· όσον αφορά το γεγονός ότι η γενιά μας θα επιφορτιστεί με πολύ πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις όταν καταστούμε φορείς λήψης αποφάσεων στο μέλλον, δεδομένου ότι σήμερα η δράση που αναλαμβάνεται δεν επαρκεί σε καμία περίπτωση και οι επιπτώσεις αυτών των ανεπαρκειών θα γίνονται αισθητές για δεκαετίες.
Χρειαζόμαστε τώρα κλιματική δικαιοσύνη. Χρειαζόμαστε τώρα ρεαλιστική χρηματοδότηση για το κλίμα. Χρειαζόμαστε τώρα μια ορθή, δίκαιη και ισότιμη απασχόληση και ενεργειακή μετάβαση. Χρειαζόμαστε τώρα φιλόδοξους στόχους. Χρειαζόμαστε τώρα προσπάθειες για την υλοποίησή τους.
Χρειαζόμαστε τώρα τη συμμετοχή όλων σας.
Η COP16, η οποία αφορούσε τη βιοποικιλότητα και πραγματοποιήθηκε στο Cali της Κολομβίας τον Οκτώβριο, ολοκληρώθηκε σε κλίμα σύγχυσης και χωρίς να έχει επιτευχθεί συμφωνία για τη χρηματοδότηση για τη φύση. Ρωτήσαμε τον Arnaud Schwartz, εκπρόσωπο της ΕΟΚΕ στην COP16, εάν μπορούμε να παραμείνουμε αισιόδοξοι παρά την ατυχή αυτή εξέλιξη. Ποια μέτρα θα πρέπει να ληφθούν για την επίτευξη προόδου όσον αφορά την προστασία της βιοποικιλότητας;
Arnaud Schwartz: 200 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Αυτό είναι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, το ποσό που απαιτείται (συμπεριλαμβανομένων όλων των μορφών χρηματοδότησης – δημόσια, ιδιωτική, εθνική και διεθνής) για την επίτευξη των στόχων για τη βιοποικιλότητα. Περί τίνος πρόκειται λοιπόν; Πρόκειται πολύ απλά για την ανάγκη τόσο να ανασχεθεί η καταστροφή της βιοποικιλότητας, στο πλαίσιο της οποίας οι έμβιοι οργανισμοί εξαφανίζονται επί του παρόντος με συνεχώς ταχύτερους ρυθμούς, όσο και να αποκατασταθεί η φύση και να της δοθεί μια ευκαιρία να επιβιώσει σε έναν «βιώσιμο» κόσμο, αντί να παραμένουμε θεατές όταν αυτή καταστρέφεται περαιτέρω λόγω απληστίας και ηλιθιότητας.
Ποιο είναι το μέλλον μετά την αποτυχία της COP16;
Ο καθένας από εμάς θα πρέπει να θέσει το ερώτημα αυτό στον εαυτό του και στους γύρω του, δεδομένου ότι είναι γνωστό ότι στη Γαλλία μόνον, κάθε χρόνο, πάνω από το ένα τέταρτο του ποσού αυτού δαπανάται για την προετοιμασία ή τη διεξαγωγή πολέμων. Πράγματι, σε παγκόσμιο επίπεδο, η διάσκεψη στο Cali ήταν μια χαμένη ευκαιρία, λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης και οικονομικής αλληλεγγύης.
Ωστόσο, δεν χάθηκαν όλα.
Διαφαίνεται ακόμα ένα αμυδρό φως στο τέλος του τούνελ: Σε αυτήν την COP αναγνωρίστηκε —μετά από περίπου 30 χρόνια καθυστερήσεων— ο ρόλος που διαδραματίζουν τόσο οι αυτόχθονες πληθυσμοί και οι τοπικές κοινότητες όσο και οι πληθυσμοί αφρικανικής καταγωγής ως προστάτες της βιοποικιλότητας. Επίσης συστήθηκε ένα νέο ταμείο των Ηνωμένων Εθνών, γνωστό ως Ταμείο Cali, το οποίο θα χρησιμεύσει μακροπρόθεσμα για τη συγκέντρωση εκούσιων συνεισφορών από ιδιωτικές εταιρείες, με το ήμισυ εξ αυτών να διατίθεται στις προαναφερθείσες ομάδες ατόμων. Πω πω!
Είσαστε... είσαστε... λοιπόν...
Είσαστε κομμάτι μας κι εμείς κομμάτι δικό σας. Και προκειμένου να συνεχίσουμε την κοινή μας πορεία, το πιο λογικό θα ήταν να θέσουμε την οικονομία μας πάλι σε σωστή τροχιά προς κοινό όφελος όλων. Για να σταματήσουμε, λοιπόν, να τραβάμε το χαλί κάτω από τα πόδια μας, πρέπει να ξεκινήσουμε άμεσα να επανεξετάζουμε τους διεθνείς χρηματοδοτικούς και εμπορικούς κανόνες. Τι περιμένουμε;
Οι εκπρόσωποι της ΕΟΚΕ στην COP29, Peter Schmidt και Diandra Ní Bhuachalla, εστίασαν κυρίως στη χρηματοδότηση για το κλίμα, στηριζόμενοι στην πρόσφατη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα, «Χρηματοδότηση για το κλίμα: Νέος χάρτης πορείας για την επίτευξη των υψηλών φιλοδοξιών για το κλίμα και των ΣΒΑ». Μία από τις βασικές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκε στις 18 Νοεμβρίου υπό την καθοδήγηση της ΕΟΚΕ στο Μπακού είχε τίτλο «Μια παγκόσμια προοπτική για την προώθηση μιας δίκαιης μετάβασης στον αγροδιατροφικό τομέα». Στο πλαίσιο της εκδήλωσης διερευνήθηκαν τρόποι για τη δημιουργία βιώσιμων συστημάτων τροφίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών που θα είναι δίκαια για τους αγρότες, τους εργαζομένους στην αλυσίδα τροφίμων και τις μελλοντικές γενεές. Σκοπός ήταν η βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και της κοινωνίας των πολιτών, η ενίσχυση της φωνής του παγκόσμιου Νότου και η προώθηση λύσεων για το κλίμα χωρίς αποκλεισμούς για όλους.
Ως μέλος της αντιπροσωπείας της ΕΕ, ο Arnaud Schwartz συμμετείχε σε συνεδριάσεις ζητώντας μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ των διαδικασιών των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλότητα (CBD) και την κλιματική αλλαγή (UNFCCC), τη σταδιακή κατάργηση των επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεων ως μέσο για την αποδέσμευση περισσότερων χρηματοδοτικών πόρων, και έναν πιο ενεργό ρόλο για την οργανωμένη κοινωνία των πολιτών στην εφαρμογή του παγκόσμιου πλαισίου για τη βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ.Εδώμπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη συμβολή της ΕΟΚΕ στην COP16.
Η ΕΟΚΕ διοργάνωσε διάσκεψη με θέμα το υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στο Πάρνου της Εσθονίας στις 12 Νοεμβρίου. Στόχος της εκδήλωσης ήταν να συζητηθούν και να προσδιοριστούν στρατηγικές δράσεις για την ανάπτυξη βιώσιμων υποδομών για το υδρογόνο και τα παράγωγά του, με έμφαση στη χρηματοδότηση και τη χρήση.
Η ΕΟΚΕ διοργάνωσε διάσκεψη με θέμα το υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών στο Πάρνου της Εσθονίας στις 12 Νοεμβρίου. Στόχος της εκδήλωσης ήταν να συζητηθούν και να προσδιοριστούν στρατηγικές δράσεις για την ανάπτυξη βιώσιμων υποδομών για το υδρογόνο και τα παράγωγά του, με έμφαση στη χρηματοδότηση και τη χρήση.
Με τίτλο Offshore Power for E-Fuels: Boosting the New Hydrogen Economy (Υπεράκτια ενέργεια για ηλεκτροκαύσιμα: Τόνωση της νέας οικονομίας του υδρογόνου), στη διάσκεψη συμμετείχαν η πρεσβεία των Κάτω Χωρών στην Εσθονία, το κέντρο ανάπτυξης της κομητείας Πάρνου, το Κέντρο Εφαρμοσμένων Ερευνών Metrosert, η Invest Estonia και ο φορέας ανάπτυξης του εργοστασίου ηλεκτρομεθανόλης Power2X.
Το πράσινο υδρογόνο και το υδρογόνο χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών αποτελούν κρίσιμα συστατικά της ενεργειακής μας μετάβασης και πρόσφατες πρωτοβουλίες, όπως η Τράπεζα Υδρογόνου της ΕΕ, έχουν αναδείξει ότι υπάρχει δυναμική στην ανάπτυξη βιώσιμων αγορών υδρογόνου. Για τον σκοπό αυτό, οι πολιτικοί ιθύνοντες σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο πρέπει να παράσχουν τα αναγκαία μέσα για την υλοποίηση αυτών των φιλοδοξιών και να διευκολύνουν τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών για την υιοθέτηση αποτελεσματικών στρατηγικών.
Σχολιάζοντας αυτή την επείγουσα ανάγκη, η πρόεδρος του τμήματος «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών» της ΕΟΚΕ Baiba Miltoviča δήλωσε: «Η ταχεία ανάπτυξη του ανανεώσιμου υδρογόνου είναι ζωτικής σημασίας —όχι μόνο για τον μετασχηματισμό του ενεργειακού μας συστήματος, αλλά και για την κοινωνική και οικονομική ευημερία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, είναι σημαντικό να κατευθύνουμε τους πόρους μας με σύνεση. Για να μεγιστοποιήσουμε τον αντίκτυπό μας, πρέπει να δώσουμε προτεραιότητα σε τομείς στους οποίους είναι δύσκολο να μειωθούν οι εκπομπές και να θεσπίσουμε αποτελεσματικά οικολογικά και κοινωνικά πρότυπα που διασφαλίζουν δίκαιες και ασφαλείς συνθήκες εργασίας». (mp)
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την ανάπτυξη ενός πιο ανθρωποκεντρικού και ανθεκτικού στις μελλοντικές εξελίξεις βιομηχανικού οικοσυστήματος. Ταυτόχρονα, ζητεί να διεξαχθεί εις βάθος συζήτηση σχετικά με τη Βιομηχανία 5.0 και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της.
Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) υποστηρίζει τις προσπάθειες που καταβάλλονται για την ανάπτυξη ενός πιο ανθρωποκεντρικού και ανθεκτικού στις μελλοντικές εξελίξεις βιομηχανικού οικοσυστήματος. Ταυτόχρονα, ζητεί να διεξαχθεί εις βάθος συζήτηση σχετικά με τη Βιομηχανία 5.0 και τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της.
Η Βιομηχανία 5.0 αποσκοπεί να θέσει τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα στο επίκεντρο των επιχειρηματικών διαδικασιών, ενώ εστιάζει ακόμη περισσότερο από τη Βιομηχανία 4.0 στην ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση. Η ΕΟΚΕ ενέκρινε προσφάτως γνωμοδότηση με θέμα «Βιομηχανία 5.0 – πώς μπορεί να γίνει πραγματικότητα;», στην οποία τάσσεται υπέρ ενός ανθρωποκεντρικού βιομηχανικού μοντέλου που θα λαμβάνει υπόψη τις ανθρώπινες δεξιότητες και τη δημιουργικότητα.
Η Βιομηχανία 4.0 παράβλεπε σε μεγάλο βαθμό τον αντίκτυπο της αυτοματοποίησης και δεν λάμβανε επαρκώς υπόψη τις περιβαλλοντικές προτεραιότητες, όπως η μείωση των αποβλήτων, η κυκλικότητα και η πράσινη ενέργεια. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η Βιομηχανία 5.0 θα πρέπει να διορθώσει τις ελλείψεις αυτές και να δώσει προτεραιότητα στις δημοκρατικές αξίες, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη βιώσιμη ανταγωνιστικότητα. Ο Giuseppe Guerini, εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα «Βιομηχανία 5.0 – πώς μπορεί να γίνει πραγματικότητα;», υποστηρίζει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός θα πρέπει να συμβάλει σε μια «νέα συμφωνία για καθαρή βιομηχανία», στην οποία ο ανθρώπινος παράγοντας και η δημιουργικότητα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο.
Η Βιομηχανία 5.0 θέτει τον άνθρωπο πάλι στο επίκεντρο της παραγωγής, ενώ θεωρεί ότι οι γνώσεις και οι δεξιότητες είναι απαραίτητες για την επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Επιτυγχάνει επίσης ισορροπία μεταξύ αυτοματοποίησης και ανθρώπινης δημιουργικότητας με τη χρήση συνεργατικών ρομπότ για επαναλαμβανόμενες εργασίες, πράγμα που επιτρέπει στους εργαζόμενους να εστιάζουν στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την εξυπηρέτηση πελατών. Αυτή η μετατόπιση της εστίασης δίνει επίσης έμφαση στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, παρέχει δε στήριξη σε αυτούς που έχουν εκτοπιστεί από την αυτοματοποίηση.
Η ΕΟΚΕ καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να στηρίξουν ένα ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις, ανθρωποκεντρικό βιομηχανικό οικοσύστημα που θα βασίζεται στην κοινωνική δικαιοσύνη και την ανταγωνιστικότητα χωρίς αποκλεισμούς. Ενώ η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη Βιομηχανία 5.0, τονίζει την ανάγκη να καθοριστούν περαιτέρω οι οικονομικές, κοινωνικές και τεχνολογικές επιπτώσεις της. Οι υφιστάμενες ευρωπαϊκές πολιτικές, όπως η Πράσινη Συμφωνία, η πράξη για την τεχνητή νοημοσύνη και το θεματολόγιο δεξιοτήτων, παρέχουν τη βάση για αυτό το όραμα, αλλά θα πρέπει να επικαιροποιηθούν ώστε να ευθυγραμμιστούν με τις αρχές της Βιομηχανίας 5.0.
Προκειμένου η Βιομηχανία 5.0 να στεφθεί με επιτυχία, οι κοινωνικοί εταίροι και οι εργαζόμενοι πρέπει να συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα. Αυτή η προσέγγιση χωρίς αποκλεισμούς θα προωθήσει ένα συνεργατικό εργασιακό περιβάλλον που θα συνδυάζει τα ανθρώπινα προτερήματα με τις δυνατότητες των μηχανών, πράγμα που με τη σειρά του θα συμβάλει στο να καταστούν οι χώροι εργασίας πιο καινοτόμοι, συμμετοχικοί και βιώσιμοι.(gb)
Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος σημαδεύτηκαν από την αποτυχία δύο εξαιρετικά σημαντικών παγκοσμίων συνόδων κορυφής για το περιβάλλον: της διάσκεψης των μερών της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλομορφία (COP16) και της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (COP29). Αμφότερες επικεντρώθηκαν στη χρηματοδότηση που χρειάζεται επειγόντως για την προστασία της φύσης και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Ζητήσαμε από τους εκπροσώπους της ΕΟΚΕ στις φετινές COP —τον Peter Schmidt, την Diandra Ní Bhuachalla και τον Arnaud Schwartz— να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις τους σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν εάν δεν αναληφθεί παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος σημαδεύτηκαν από την αποτυχία δύο εξαιρετικά σημαντικών παγκοσμίων συνόδων κορυφής για το περιβάλλον: της διάσκεψης των μερών της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλομορφία (COP16) και της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (COP29). Αμφότερες επικεντρώθηκαν στη χρηματοδότηση που χρειάζεται επειγόντως για την προστασία της φύσης και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Ζητήσαμε από τους εκπροσώπους της ΕΟΚΕ στις φετινές COP —τον Peter Schmidt, την Diandra Ní Bhuachalla και τον Arnaud Schwartz— να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις τους σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν εάν δεν αναληφθεί παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Σε κοινή δήλωση που υπεγράφη στις 14 Νοεμβρίου, η Baiba Miltoviča, πρόεδρος του τμήματος «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών» (TEN) της ΕΟΚΕ και ο Andres Jaadla, εισηγητής της γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) για τη στέγαση, καλούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να λάβουν επείγοντα μέτρα για την έξοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την τρέχουσα στεγαστική κρίση. Χαιρετίζουν επίσης τον διορισμό Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης, ο οποίος θα είναι επιφορτισμένος με την υποβολή του πρώτου ευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασης.
Καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διοργανώνει ετήσια σύνοδο κορυφής της ΕΕ για την κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ΕΟΚΕ και την ΕτΠ. Αυτή η ετήσια σύνοδος κορυφής της ΕΕ θα πρέπει να φέρνει σε επαφή όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετέχουν στην υλοποίηση των δράσεων των κρατών μελών για την κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση, με βάση πολυεπίπεδη προσέγγιση και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.
Υποστηρίζουμε το σχέδιο του ορισθέντος Επιτρόπου αρμόδιου για τη στέγαση σχετικά με τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας για οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, με σκοπό την επείγουσα στήριξη εθνικών, περιφερειακών και τοπικών εταιρικών σχέσεων για την εξάλειψη του αποκλεισμού από τη στέγαση, σε συνεργασία με την ΕΟΚΕ και την ΕτΠ.
Επισημαίνουμε ότι πρέπει να διερευνηθούν καινοτόμοι τρόποι για την τόνωση των δημόσιων επενδύσεων και την κινητοποίηση των υφιστάμενων κονδυλίων της ΕΕ, προκειμένου να εξευρεθεί μακροπρόθεσμη λύση στη στεγαστική κρίση.
Καλούμε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να στηρίξουν τη ριζική ανακαίνιση των οικιστικών κτιρίων βάσει διαφοροποιημένης, μακροπρόθεσμης και καινοτόμου χρηματοδοτικής στήριξης και συνεκτικών νομικών πλαισίων, με εστίαση στους ευάλωτους πληθυσμούς, καθώς και στους βασικούς επιτόπιους παράγοντες, ιδίως στις ενεργειακές κοινότητες και τις τοπικές αρχές.
Ζητούμε στενότερη συνεργασία μεταξύ φορέων στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης: κράτη μέλη, θεσμικά όργανα της ΕΕ, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, περιφερειακές κυβερνήσεις, τοπικές αρχές.
Δεσμευόμαστε να συμβάλουμε στην εφαρμογή των μέτρων που ορίζονται στη Δήλωση της Λιέγης, μοιραζόμενοι τις απόψεις των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών και των περιφερειακών αρχών από ολόκληρη την ΕΕ στο πλαίσιο μιας κοινής προσπάθειας όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ με στόχο την επίλυση της στεγαστικής κρίσης και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής από όλες τις πλευρές.
Ο σημερινός μας προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Andrey Gnyot, Λευκορώσος σκηνοθέτης και δημοσιογράφος, ο οποίος μόλις αφέθηκε ελεύθερος από τον κατ’ οίκον περιορισμό του στη Σερβία, όπου πέρασε ένα έτος υπό κράτηση εν αναμονή έκδοσης στη χώρα του για υποτιθέμενα οικονομικά εγκλήματα. Μέσω της προσωπικής του ιστορίας, περιγράφει την τύχη των ανεξάρτητων δημοσιογράφων στη σημερινή Λευκορωσία, όπου και η παραμικρή κριτική στους κυβερνώντες μπορεί να οδηγήσει στο χαρακτηρισμό τους ως «εχθρών του λαού» και τη φυλάκισή τους με ψευδείς κατηγορίες για οικονομικά εγκλήματα.
Ο σημερινός μας προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Andrey Gnyot, Λευκορώσος σκηνοθέτης και δημοσιογράφος, ο οποίος μόλις αφέθηκε ελεύθερος από τον κατ’ οίκον περιορισμό του στη Σερβία, όπου πέρασε ένα έτος υπό κράτηση εν αναμονή έκδοσης στη χώρα του για υποτιθέμενα οικονομικά εγκλήματα. Μέσω της προσωπικής του ιστορίας, περιγράφει την τύχη των ανεξάρτητων δημοσιογράφων στη σημερινή Λευκορωσία, όπου και η παραμικρή κριτική στους κυβερνώντες μπορεί να οδηγήσει στο χαρακτηρισμό τους ως «εχθρών του λαού» και τη φυλάκισή τους με ψευδείς κατηγορίες για οικονομικά εγκλήματα.
