Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος σημαδεύτηκαν από την αποτυχία δύο εξαιρετικά σημαντικών παγκοσμίων συνόδων κορυφής για το περιβάλλον: της διάσκεψης των μερών της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλομορφία (COP16) και της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (COP29). Αμφότερες επικεντρώθηκαν στη χρηματοδότηση που χρειάζεται επειγόντως για την προστασία της φύσης και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Ζητήσαμε από τους εκπροσώπους της ΕΟΚΕ στις φετινές COP —τον Peter Schmidt, την Diandra Ní Bhuachalla και τον Arnaud Schwartz— να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις τους σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν εάν δεν αναληφθεί παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος σημαδεύτηκαν από την αποτυχία δύο εξαιρετικά σημαντικών παγκοσμίων συνόδων κορυφής για το περιβάλλον: της διάσκεψης των μερών της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιολογική ποικιλομορφία (COP16) και της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (COP29). Αμφότερες επικεντρώθηκαν στη χρηματοδότηση που χρειάζεται επειγόντως για την προστασία της φύσης και τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής. Ζητήσαμε από τους εκπροσώπους της ΕΟΚΕ στις φετινές COP —τον Peter Schmidt, την Diandra Ní Bhuachalla και τον Arnaud Schwartz— να μοιραστούν μαζί μας τις σκέψεις τους σχετικά με τους κινδύνους που ελλοχεύουν εάν δεν αναληφθεί παγκόσμια δράση για το κλίμα.
Σε κοινή δήλωση που υπεγράφη στις 14 Νοεμβρίου, η Baiba Miltoviča, πρόεδρος του τμήματος «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών» (TEN) της ΕΟΚΕ και ο Andres Jaadla, εισηγητής της γνωμοδότησης της Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) για τη στέγαση, καλούν τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να λάβουν επείγοντα μέτρα για την έξοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την τρέχουσα στεγαστική κρίση. Χαιρετίζουν επίσης τον διορισμό Ευρωπαίου Επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης, ο οποίος θα είναι επιφορτισμένος με την υποβολή του πρώτου ευρωπαϊκού σχεδίου οικονομικά προσιτής στέγασης.
Καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διοργανώνει ετήσια σύνοδο κορυφής της ΕΕ για την κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την ΕΟΚΕ και την ΕτΠ. Αυτή η ετήσια σύνοδος κορυφής της ΕΕ θα πρέπει να φέρνει σε επαφή όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη που συμμετέχουν στην υλοποίηση των δράσεων των κρατών μελών για την κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση, με βάση πολυεπίπεδη προσέγγιση και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας.
Υποστηρίζουμε το σχέδιο του ορισθέντος Επιτρόπου αρμόδιου για τη στέγαση σχετικά με τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας για οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση, με σκοπό την επείγουσα στήριξη εθνικών, περιφερειακών και τοπικών εταιρικών σχέσεων για την εξάλειψη του αποκλεισμού από τη στέγαση, σε συνεργασία με την ΕΟΚΕ και την ΕτΠ.
Επισημαίνουμε ότι πρέπει να διερευνηθούν καινοτόμοι τρόποι για την τόνωση των δημόσιων επενδύσεων και την κινητοποίηση των υφιστάμενων κονδυλίων της ΕΕ, προκειμένου να εξευρεθεί μακροπρόθεσμη λύση στη στεγαστική κρίση.
Καλούμε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να στηρίξουν τη ριζική ανακαίνιση των οικιστικών κτιρίων βάσει διαφοροποιημένης, μακροπρόθεσμης και καινοτόμου χρηματοδοτικής στήριξης και συνεκτικών νομικών πλαισίων, με εστίαση στους ευάλωτους πληθυσμούς, καθώς και στους βασικούς επιτόπιους παράγοντες, ιδίως στις ενεργειακές κοινότητες και τις τοπικές αρχές.
Ζητούμε στενότερη συνεργασία μεταξύ φορέων στα διάφορα επίπεδα διακυβέρνησης: κράτη μέλη, θεσμικά όργανα της ΕΕ, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, περιφερειακές κυβερνήσεις, τοπικές αρχές.
Δεσμευόμαστε να συμβάλουμε στην εφαρμογή των μέτρων που ορίζονται στη Δήλωση της Λιέγης, μοιραζόμενοι τις απόψεις των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών και των περιφερειακών αρχών από ολόκληρη την ΕΕ στο πλαίσιο μιας κοινής προσπάθειας όλων των θεσμικών οργάνων της ΕΕ με στόχο την επίλυση της στεγαστικής κρίσης και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνοχής από όλες τις πλευρές.
Ο σημερινός μας προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Andrey Gnyot, Λευκορώσος σκηνοθέτης και δημοσιογράφος, ο οποίος μόλις αφέθηκε ελεύθερος από τον κατ’ οίκον περιορισμό του στη Σερβία, όπου πέρασε ένα έτος υπό κράτηση εν αναμονή έκδοσης στη χώρα του για υποτιθέμενα οικονομικά εγκλήματα. Μέσω της προσωπικής του ιστορίας, περιγράφει την τύχη των ανεξάρτητων δημοσιογράφων στη σημερινή Λευκορωσία, όπου και η παραμικρή κριτική στους κυβερνώντες μπορεί να οδηγήσει στο χαρακτηρισμό τους ως «εχθρών του λαού» και τη φυλάκισή τους με ψευδείς κατηγορίες για οικονομικά εγκλήματα.
Ο σημερινός μας προσκεκλημένος-έκπληξη είναι ο Andrey Gnyot, Λευκορώσος σκηνοθέτης και δημοσιογράφος, ο οποίος μόλις αφέθηκε ελεύθερος από τον κατ’ οίκον περιορισμό του στη Σερβία, όπου πέρασε ένα έτος υπό κράτηση εν αναμονή έκδοσης στη χώρα του για υποτιθέμενα οικονομικά εγκλήματα. Μέσω της προσωπικής του ιστορίας, περιγράφει την τύχη των ανεξάρτητων δημοσιογράφων στη σημερινή Λευκορωσία, όπου και η παραμικρή κριτική στους κυβερνώντες μπορεί να οδηγήσει στο χαρακτηρισμό τους ως «εχθρών του λαού» και τη φυλάκισή τους με ψευδείς κατηγορίες για οικονομικά εγκλήματα.
Νικήτρια του διαγωνισμού φωτογραφίας του σεμιναρίου «Συνδέοντας την ΕΕ» αναδείχθηκε για το 2024 η Martina Cikojević, συντάκτρια και δημοσιογράφος της κροατικής συνδικαλιστικής οργάνωσης των ταχυδρομικών υπαλλήλων. Η φωτογραφία της με τίτλο «Η Grand Place των Βρυξελλών στο σεληνόφως» τής χάρισε μια διήμερη διαμονή στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ που θα εορταστεί τον Μάρτιο του 2025.
Νικήτρια του διαγωνισμού φωτογραφίας του σεμιναρίου «Συνδέοντας την ΕΕ» αναδείχθηκε για το 2024 η Martina Cikojević, συντάκτρια και δημοσιογράφος της κροατικής συνδικαλιστικής οργάνωσης των ταχυδρομικών υπαλλήλων.
Η φωτογραφία της με τίτλο «Η Grand Place των Βρυξελλών στο σεληνόφως» τής χάρισε μια διήμερη διαμονή στις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ που θα εορταστεί τον Μάρτιο του 2025.
Η κ. Cikojević συμμετείχε στο σεμινάριο «Συνδέοντας την ΕΕ» του 2024 που πραγματοποιήθηκε στις 17 και 18 Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Στο σεμινάριο συμμετείχαν υπεύθυνοι Τύπου και επικοινωνίας από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ, καθώς και δημοσιογράφοι. Το σεμινάριο που είχε ως τίτλο «Προπύργιο της δημοκρατίας: βοηθούμε τη δημοσιογραφία να επιβιώσει και να διαπρέψει» επικεντρώθηκε στις πρωτοφανείς προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι σε έναν κόσμο που δέχεται ραγδαία μεταβαλλόμενες και εντεινόμενες πιέσεις στα πεδία της τεχνητής νοημοσύνης και της πολιτικής.
Οι συμμετέχοντες έλαβαν επίσης μέρος στη συνεδρία δικτύωσης με θέμα «Η εργασία του υπευθύνου Τύπου ή επικοινωνίας στην εποχή του Instagram, του TikTok και της τεχνητής νοημοσύνης – πώς να μεταδώσετε το μήνυμά σας», η οποία περιλάμβανε δύο εργαστήρια. Ο διαγωνισμός φωτογραφίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του εργαστηρίου με θέμα «Διδάγματα σχετικά με το περιεχόμενο της επικοινωνίας», το οποίο υλοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του ειδικού σε θέματα επικοινωνίας Tom Moylan.
Η κ. Cikojević δήλωσε ότι η φωτογραφία της, η οποία απεικονίζει το φεγγάρι να ξετρυπώνει ανάμεσα από τα σκοτεινά σύννεφα και να λούζει με φως τη νύχτα, θα μπορούσε επίσης να συνδεθεί συμβολικά με το θέμα του σεμιναρίου. «Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει το φεγγάρι να ρίχνει φως στο σκοτάδι. Κανείς δεν πρέπει να εμποδίζει τους δημοσιογράφους να αναζητούν την αλήθεια για μια καλύτερη, ασφαλέστερη και δικαιότερη κοινωνία» δήλωσε η ίδια.
Ως η νικήτρια του διαγωνισμού φωτογραφίας, η κ. Cikojević θα συμμετάσχει στη δεύτερη Εβδομάδα της κοινωνίας των πολιτών της ΕΟΚΕ, η οποία θα πραγματοποιηθεί από τις 17 έως τις 21 Μαρτίου στο κτίριο της ΕΟΚΕ στις Βρυξέλλες. Το φετινό θέμα θα είναι η «Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής στις πολωμένες κοινωνίες».
Η Μονάδα Τύπου της ΕΟΚΕ συγχαίρει τη Martina και ευχαριστεί όλους τους ενδιαφερόμενους που έστειλαν τις φωτογραφίες τους.(ll)
Τον Οκτώβριο, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση στην οποία προτείνει να επανεξεταστεί ριζικά ο τρόπος κατάρτισης του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ζήτησε να αυξηθούν η διαφάνεια και η συμμετοχή των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να ενισχυθούν η δημοκρατία και η εμπιστοσύνη του κοινού.
Τον Οκτώβριο, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση στην οποία προτείνει να επανεξεταστεί ριζικά ο τρόπος κατάρτισης του προϋπολογισμού της ΕΕ. Ζήτησε να αυξηθούν η διαφάνεια και η συμμετοχή των πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, ώστε να ενισχυθούν η δημοκρατία και η εμπιστοσύνη του κοινού.
Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ συνέστησε την ανάπτυξη κοινού πλαισίου δημοσιονομικής διαφάνειας, με τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού, και τη δημιουργία ψηφιακών εργαλείων που θα διευκολύνουν την ανάγνωση του προϋπολογισμού.
«Φανταστείτε μόνο να μπορείτε να παρακολουθείτε κάθε ευρώ που θα εκταμιεύεται από τις Βρυξέλλες και θα διοχετεύεται μέσω των εθνικών κυβερνήσεων στην τοπική σας κοινότητα», δήλωσε η εισηγήτρια της γνωμοδότησης Elena Calistru.
Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, το κοινό πλαίσιο δημοσιονομικής διαφάνειας θα καθιερώσει σαφή και συνεκτικά πρότυπα για όλα τα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και θα εξασφαλίσει την υποβολή ομοιόμορφων εκθέσεων και την εύκολη πρόσβαση σε χρηματοοικονομικά δεδομένα σε όλα τα κράτη μέλη. Θα δίνει επίσης έμφαση περισσότερο στην προώθηση βέλτιστων πρακτικών και λιγότερο στη θέσπιση νέων κανονισμών.
Η συμμετοχική κατάρτιση του προϋπολογισμού θα επιτρέψει στους πολίτες να έχουν άμεσο λόγο στις αποφάσεις για τις δημόσιες δαπάνες, ιδίως σε τοπικό επίπεδο, ενσωματώνοντας παράλληλα συμμετοχικά στοιχεία στις διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού σε επίπεδο ΕΕ.
Η ΕΟΚΕ ζήτησε να δημιουργηθεί μια ενιαία, φιλική προς τον χρήστη ψηφιακή πλατφόρμα που θα παρέχει δεδομένα για τον προϋπολογισμό σε πραγματικό χρόνο, απλές απεικονίσεις και διαφωτιστικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αποφέρουν αποτελέσματα τα κονδύλια της ΕΕ. Η πλατφόρμα αυτή θα βοηθήσει το κοινό να κατανοεί καλύτερα τα δημοσιονομικά στοιχεία και να συμμετέχει.
Η ΕΟΚΕ τόνισε επίσης ότι είναι σημαντικό να ευαισθητοποιηθεί το κοινό, να ενισχυθεί η εποπτεία και να εναρμονιστούν οι δημοσιονομικές πρακτικές με τους στόχους της ΕΕ, όπως η συνοχή και η βιωσιμότητα, ώστε να δοθεί ώθηση στη συνεργασία και τη λογοδοσία.
«Η κατάρτιση του προϋπολογισμού της ΕΕ δεν αφορά μόνο αριθμούς. Αφορά την εμπιστοσύνη και τη δημοκρατία, εξασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει στην υπηρεσία των πολιτών της», κατέληξε η κ. Calistru. (tk)
Το νέο λιθουανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει την κόπωση από τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για το κλίμα και να επαναφέρει το θέμα της κλιματικής αλλαγής στις προτεραιότητες των συντακτικών ομάδων. Αποτελώντας λαμπρό παράδειγμα για τη δημοσιογραφία των πολιτών, οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» συνδυάζουν την επικοινωνία με τον κλιματικό ακτιβισμό προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους πολίτες σε θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και να δώσουν φωνή στη Μητέρα Γη κατά τη διάρκεια της περιβαλλοντικής κρίσης.
Το νέο λιθουανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει την κόπωση από τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για το κλίμα και να επαναφέρει το θέμα της κλιματικής αλλαγής στις προτεραιότητες των συντακτικών ομάδων. Αποτελώντας λαμπρό παράδειγμα για τη δημοσιογραφία των πολιτών, οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» συνδυάζουν την επικοινωνία με τον κλιματικό ακτιβισμό προκειμένου να εκπαιδεύσουν τους πολίτες σε θέματα σχετικά με την κλιματική αλλαγή και να δώσουν φωνή στη Μητέρα Γη κατά τη διάρκεια της περιβαλλοντικής κρίσης.
Της Rūta Trainytė
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» ξεκίνησε να λειτουργεί φέτος στη Λιθουανία. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται από μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και αποτελεί παράδειγμα της δημοσιογραφίας των πολιτών. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο φιλοδοξεί να βοηθήσει τους δημοσιογράφους ώστε να δημοσιοποιούν πληροφορίες για τις διάφορες πτυχές της περιβαλλοντικής κρίσης. Για τον σκοπό αυτό, η ομάδα του πρακτορείου συντάσσει κείμενα και τα διαβιβάζει σε γραφεία σύνταξης.
Το έργο του πρακτορείου υλοποιείται από μια κοινότητα ακτιβιστών. Τα κείμενα συντάσσονται από δημοσιογράφους, ειδικούς στις δημόσιες σχέσεις, εκπροσώπους ΜΚΟ, ακτιβιστές και επιστήμονες —με λίγα λόγια, από ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τα τεκταινόμενα και που είναι θετικοί στις κοινωνικές αλλαγές. Οι άνθρωποι αυτοί απαρτίζουν επίσης το διοικητικό συμβούλιο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Το διοικητικό συμβούλιο διασφαλίζει την αξιοπιστία της νέας πρωτοβουλίας.
Οι «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα» δεν ανακαλύπτουν τώρα τον κόσμο της επικοινωνίας, καθώς έχουν ήδη μεγάλη πείρα στις δημόσιες σχέσεις, στη σύνταξη κειμένων και στη δημιουργία και συντήρηση διαδικτυακών πυλών. Επίσης, δεν είμαστε πρωτάρηδες στα ζητήματα για το κλίμα. Η ιδέα προέκυψε ως εξής: Κάνουμε αυτό που ξέρουμε καλύτερα και το συνδυάζουμε με τον κλιματικό ακτιβισμό. Δίνουμε στη Μητέρα Γη φωνή κατά τη διάρκεια της τρέχουσας περιβαλλοντικής κρίσης.
Φυσικά, είμαστε σε επαφή με δημοσιογράφους. Στα συντακτικά γραφεία κυριαρχεί η άποψη ότι οι ειδήσεις για το κλίμα δεν ενδιαφέρουν το κοινό και δεν προσελκύουν αναγνώστες. Αποφεύγουν έτσι να δημοσιεύουν άρθρα με τίτλους που περιέχουν όρους όπως «κλιματική αλλαγή» ή «κλιματική κρίση». Τι σημαίνει όμως «άρνηση της κλιματικής κρίσης»; Μήπως ο όρος αυτός αποτελεί έναν τρόπο προστασίας της κοινωνίας από τις κακές ειδήσεις και το άγχος;
Αλλά αυτό μπορεί τελικά να μην είναι και τόσο κακό. Κάθε μέρα τα συντακτικά γραφεία κατακλύζονται από πληθώρα ειδήσεων, διαδικασία που είναι δύσκολο να διεκπεραιωθεί στην πράξη, ακόμα και χωρίς να παραχθεί ειδησεογραφικό υλικό για το κλίμα. Πρέπει επίσης να είστε εξοικειωμένοι με το θέμα. Αυτός ακριβώς είναι ο ρόλος μας. Το επόμενο βήμα των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα» είναι η εκπαίδευση των δημοσιογράφων. Διαπιστώνουμε ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να κατανοήσουν το ζήτημα ώστε να μην μεταδίδουν παραπλανητικές πληροφορίες για δήθεν περιβαλλοντικές πρακτικές («πράσινο ξέπλυμα»).
Σκοπός μας είναι επίσης να διδάξουμε σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες το θέμα της κλιματικής αλλαγής με ελκυστικό τρόπο. Πάνω απ’ όλα, θέλουμε να προσεγγίσουμε τους νέους και έχουμε συνειδητοποιήσει ότι οι νέοι ανταποκρίνονται καλά στο χιούμορ. Δεν είμαστε ακόμη βέβαιοι για τη μορφή που θα προσλάβει η δράση μας στο μέλλον, αλλά σκεφτόμαστε ήδη προς αυτήν την κατεύθυνση.
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο έχει πλέον συμπληρώσει έξι μήνες λειτουργίας. Γνωρίζουμε από την εμπειρία μας ότι πρέπει να κάνουμε υπομονή. Χτυπάμε συνεχώς και σκοπίμως τις πόρτες των συντακτικών γραφείων για να διανείμουμε το ειδησεογραφικό μας υλικό. Τα κείμενά μας δημοσιεύονται ήδη σε μεγάλες ειδησεογραφικές πύλες της Λιθουανίας, και μας προσκαλούν σε ραδιοφωνικές εκπομπές.
Για να είμαστε σίγουροι ότι προσφέρουμε ποιοτικό συντακτικό έργο, θεωρούμε πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε σημαντική στήριξη από λιθουανικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οργανώσεις μας να είναι μέλη διεθνών δικτύων ΜΚΟ, τα μέλη μας να συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας σε επίπεδο ΕΕ και να εκπροσωπούν τη Λιθουανία στην ΕΟΚΕ. Με τον τρόπο αυτό διευρύνουμε το φάσμα των θεμάτων που καλύπτουμε και παραμένουμε ενημερωμένοι για όλες τις εξελίξεις.
Η σχέση μας με την ΕΟΚΕ δεν περιορίζεται μόνο στον Kęstutis Kupšys, ο οποίος είναι ένας από τους υπεύθυνους για την υλοποίηση του έργου και μέλος της ΕΟΚΕ. Τα μέλη της ΕΟΚΕ έχουν τη δυνατότητα να κοινοποιούν σχετικές εμπειρίες από τις χώρες τους ώστε να εμπλουτίζουν τις ειδήσεις για το κλίμα που δημοσιεύονται από τους «Δημοσιογράφους για το Κλίμα». Στο πλαίσιο αυτό, μιλήσαμε πρόσφατα με τον Arnaud Schwartz, μέλος της ΕΟΚΕ από τη Γαλλία, στο περιθώριο της παγκόσμιας διάσκεψης κορυφής της COP16 για τη βιοποικιλότητα. Με τη βοήθεια των διαφωτιστικών του πληροφοριών, τις οποίες μας κοινοποίησε απευθείας από το Κάλι, συντάξαμε άρθρο των «Δημοσιογράφων για το Κλίμα». Οι σκέψεις του διαδόθηκαν γρήγορα στα λιθουανικά μέσα ενημέρωσης. Η μέθοδος αυτή, σύμφωνα με την οποία η εμπειρογνωμοσύνη των μελών της ΕΟΚΕ χρησιμοποιείται για να μεταδίδονται παγκόσμιες ειδήσεις στα τοπικά κοινά, έχει αποδειχθεί αποτελεσματική. Ως εκ τούτου, θα τη χρησιμοποιήσουμε πάλι στο μέλλον.
Η Rūta Trainytė είναι η συντάκτρια του ειδησεογραφικού πρακτορείου για το κλίμα «Δημοσιογράφοι για το Κλίμα». Το πρακτορείο εντάσσεται στο πλαίσιο του έργου ŽALINK που χρηματοδοτείται από το κράτος. Το έργο, το οποίο διαχειρίζεται η Συμμαχία Καταναλωτών, η Πλατφόρμα Συνεργασίας για την Ανάπτυξη και η ΜΚΟ «Κυκλική Οικονομία», χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα για την κλιματική αλλαγή του οργανισμού διαχείρισης περιβαλλοντικών έργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος της Δημοκρατίας της Λιθουανίας.
Η παράφραση του σλόγκαν της προεκλογικής εκστρατείας του Bill Clinton το 1992 — «Είναι η οικονομία, ηλίθιε!», το οποίο την εποχή εκείνη είχε πολύ μεγάλη απήχηση στους Αμερικανούς ψηφοφόρους που πάλευαν με την ύφεση, φαίνεται σήμερα κάτι παραπάνω από αρμόζουσα. Αρκεί μια ματιά στα αποτελέσματα της τελευταίας ευρωπαϊκής μετεκλογικής έρευνας του Ευρωβαρόμετρου, η οποία αποκάλυψε ότι ο πληθωρισμός και η οικονομία ήταν τα σημαντικότερα θέματα που καθορίζουν την ψήφο των πολιτών.
Η παράφραση του σλόγκαν της προεκλογικής εκστρατείας του Bill Clinton το 1992 — «Είναι η οικονομία, ηλίθιε!», το οποίο την εποχή εκείνη είχε πολύ μεγάλη απήχηση στους Αμερικανούς ψηφοφόρους που πάλευαν με την ύφεση, φαίνεται σήμερα κάτι παραπάνω από αρμόζουσα. Αρκεί μια ματιά στα αποτελέσματα της τελευταίας ευρωπαϊκής μετεκλογικής έρευνας του Ευρωβαρόμετρου, η οποία αποκάλυψε ότι ο πληθωρισμός και η οικονομία ήταν τα σημαντικότερα θέματα που καθορίζουν την ψήφο των πολιτών.
Όντως, δεν υπάρχει μία λύση για όλες τις περιπτώσεις και οι οικονομικές δυσχέρειες δεν μπορούν από μόνες τους να αποτελούν εξήγηση για όλα τα προβλήματα των μελλοντικών εκλογικών αναμετρήσεων. Ωστόσο, μπορεί να λεχθεί με βεβαιότητα ότι η αύξηση των τιμών, το κόστος ζωής και η οικονομική κατάσταση αποτέλεσαν τους σημαντικότερους παράγοντες που κινητοποίησαν τους ψηφοφόρους στην ΕΕ την περασμένη άνοιξη και τους ψηφοφόρους στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού πριν από λίγες εβδομάδες. Όχι ότι δεν υπήρξαν προειδοποιητικά μηνύματα: η οικονομία αποτελούσε το σημαντικότερο ζήτημα που προβλημάτιζε τους πολίτες (με τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό να ακολουθούν) ήδη από τις αρχές του 2023. Μολονότι οι μακροοικονομικοί δείκτες μοιάζουν να δικαιώνουν τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ο άμεσος αντίκτυπος του πληθωρισμού σε βασικά αγαθά όπως τα τρόφιμα και η ενέργεια παραμένει σοβαρός, επηρεάζοντας δυσανάλογα όσους διαθέτουν μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός τους για αυτές τις ανάγκες. Το πρόβλημα αυτό ήρθε να προστεθεί στην ανάκαμψη από την πανδημία και στην καταστροφική πολιτική της διαχείριση, τη στιγμή μάλιστα που πολλές χώρες δεν έχουν ακόμα συνέλθει από τις επιπτώσεις της κρίσης του 2008.
Η αντιμετώπιση της κρίσης του κόστους ζωής είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς το πρόβλημα αυτό αναδεικνύει διαρθρωτικά ζητήματα των κοινωνιών και των οικονομιών μας, ενώ θέτει υπό αμφισβήτηση τις αρχές που υποστηρίζουν τον κοινωνικό ιστό των δημοκρατιών μας.
Η ΕΟΚΕ παρουσίασε το όραμά της για τον μετασχηματισμό των τομέων της γεωργίας, της αλιείας και των τροφίμων της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζονται η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα σε περιόδους κρίσης.
Η ΕΟΚΕ παρουσίασε το όραμά της για τον μετασχηματισμό των τομέων της γεωργίας, της αλιείας και των τροφίμων της ΕΕ, προκειμένου να διασφαλίζονται η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα σε περιόδους κρίσης.
Σε γνωμοδότηση που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο, η ΕΟΚΕ ζητεί τη δημιουργία ενός συστήματος τροφίμων το οποίο θα είναι ανταγωνιστικό, ανθεκτικό στις κρίσεις και θα ευθυγραμμίζεται με τους περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους της ΕΕ. Στη γνωμοδότηση τονίζεται η σημασία της επισιτιστικής ασφάλειας, ενός δίκαιου εισοδήματος για τους παραγωγούς, της περιβαλλοντικής ανθεκτικότητας και της στήριξης της επόμενης γενιάς παραγωγών τροφίμων.
«Η εξασφάλιση σταθερών και βιώσιμων εισοδημάτων για τους παραγωγούς είναι απαραίτητη, όπως και η προώθηση μιας βασισμένης στη γνώση πολιτικής τροφίμων που ενθαρρύνει την καινοτομία», δήλωσε ο Arnold Puech d’Alissac, πρόεδρος της Παγκόσμιας Οργάνωσης Γεωργών και ένας από τους τρεις εισηγητές της γνωμοδότησης.
Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, η ΕΟΚΕ προτείνει την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος του γεωργικού τομέα στις διαπραγματεύσεις για τις τιμές και την αύξηση της χρηματοδότησης της ΕΕ για τη γεωργία και την αλιεία. Ζητεί επίσης οι μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες να ενσωματώνουν την Πράσινη Συμφωνία και τα πρότυπα «Από το αγρόκτημα στο πιάτο», διασφαλίζοντας τον θεμιτό ανταγωνισμό και την υψηλή ποιότητα των τροφίμων.
«Η διασφάλιση δίκαιων εισοδημάτων για τους πρωτογενείς παραγωγούς είναι ζωτικής σημασίας», δήλωσε η Piroska Kállay, έτερη εισηγήτρια της γνωμοδότησης.
Για τον σκοπό αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί αυστηρότερη επιβολή των θεμιτών εμπορικών πρακτικών και απαγόρευση των πωλήσεων σε τιμές κάτω του κόστους, προκειμένου να επανέλθει η ισορροπία στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Οι πολιτικές για την προώθηση της ανανέωσης των γενεών, με έμφαση στους νέους και τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της στήριξης των συνεταιρισμών, είναι επίσης υψίστης σημασίας.
Για να στηριχθεί η βιωσιμότητα, η ΕΟΚΕ συνιστά την επιβράβευση των προσπαθειών παγίδευσης του άνθρακα, όπως η βιώσιμη διαχείριση του εδάφους και η πρόληψη της διαρροής άνθρακα. «Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην ευθυγράμμιση της παραγωγής τροφίμων με τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ και τις παγκόσμιες περιβαλλοντικές δεσμεύσεις», δήλωσε ο Joe Healy, ο τρίτος εισηγητής της γνωμοδότησης.
Μια άλλη πρόταση είναι η θέσπιση ενός συστήματος δημόσιας ασφάλισης για την προστασία των παραγωγών από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέχεια του εφοδιασμού με τρόφιμα.
Η ΕΟΚΕ ζητεί πολιτικές για την αποκατάσταση της υγείας του εδάφους και των υδάτων, τη βελτίωση της αποδοτικότητας των υδάτων και τη μείωση της χρήσης τους, παράλληλα με τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της διαφάνειας με ψηφιοποιημένη παρακολούθηση των τιμών και του κόστους.
Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Επισιτιστικής Πολιτικής (EFPC) με σκοπό την προώθηση του διαλόγου για θέματα που σχετίζονται με τα τρόφιμα και την ευθυγράμμιση της πολιτικής για τα τρόφιμα με ευρύτερους κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Οι προτάσεις αυτές αποτελούν έναν χάρτη πορείας προκειμένου να καταστούν τα συστήματα τροφίμων της ΕΕ πιο ανθεκτικά, βιώσιμα και ισότιμα απέναντι στις παγκόσμιες προκλήσεις.(ks)
