Η τελευταία δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής παρουσιάζει 11 παραδείγματα από τα πρόσφατα επιτεύγματά της.

Περιγράφεται πώς η ΕΟΚΕ εργάστηκε προκειμένου να συζητηθούν και να αντιμετωπιστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο βασικά οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα που αναδείχθηκαν από τους κοινωνικούς εταίρους και την κοινωνία των πολιτών.

Τα παραδείγματα αυτά αποδεικνύουν επίσης ότι η ΕΟΚΕ, μέσω του συμβουλευτικού της έργου, επηρεάζει τη νομοθεσία της ΕΕ και παρακολουθεί την ορθή της εφαρμογή.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα ή να κατεβάσετε τα 11 αυτά παραδείγματα στον ιστότοπό μας: Recent EESC achievements | EESC.

Για να λάβετε αντίγραφα σε έντυπη μορφή στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα, μπορείτε να στείλετε ηλεκτρονικό μήνυμα στη διεύθυνση vipcese@eesc.europa.eu.

Εάν η ΕΕ επιθυμεί να επιβιώσει, πρέπει να επικοινωνεί αποτελεσματικά, ιδίως στο σημερινό πλαίσιο της ακμάζουσας παραπληροφόρησης, της επέλασης της τεχνητής νοημοσύνης και της έξαρσης των αυταρχικών τάσεων. Για να προσεγγιστούν όλοι οι πολίτες, η επικοινωνία σχετικά με την ΕΕ πρέπει να διεξάγεται σε τοπικό επίπεδο.

Στο νέο βιβλίο του Rebranding Europe (Αναδιαμόρφωση της εικόνας της Ευρώπης), ο συγγραφέας και ειδικός στη χάραξη επικοινωνιακής στρατηγικής Σταύρος Παπαγιαννέας θέτει τα θεμέλια για να εξεταστεί με κριτικό πνεύμα ο ρόλος της ΕΕ στην παγκόσμια σκηνή, με την Ευρώπη να βρίσκεται σε σταυροδρόμι ενώπιον της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας, η οποία μαίνεται για τρίτη χρονιά, του πολέμου στη Μέση Ανατολή και μιας σειράς γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων.

Η παρουσίαση του βιβλίου πραγματοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου στο κτίριο Residence Palace στις Βρυξέλλες, παρουσία του αρμόδιου για την επικοινωνία Αντιπροέδρου της ΕΟΚΕ, Laurenţiu Plosceanu, ο οποίος συμμετείχε στη συζήτηση σχετικά με τη θέση της Ευρώπης σε μια ταραχώδη παγκόσμια σκηνή και την ανάγκη της ΕΕ να προβάλει αποτελεσματικά τις αξίες της.

«Η ΕΕ βρίσκεται σε σημείο καμπής. Για να διασφαλίσει το μέλλον της, η Ευρώπη πρέπει να παρουσιάσει ένα σαφές και θελκτικό όραμα στους πολίτες της και στον κόσμο. Σημασία δεν έχει τόσο η πολιτική, αλλά μάλλον η εμπιστοσύνη, η αίσθηση του ανήκειν και ο κοινός σκοπός» δήλωσε ο κ. Παπαγιαννέας.

Οι συμμετέχοντες στη συζήτηση τόνισαν ότι η αποτελεσματική επικοινωνία δεν αποτελεί απλώς επιλογή, αλλά αναγκαιότητα για την επιβίωση της ΕΕ, ιδίως στη σύγχρονη εποχή της παραπληροφόρησης, της τεχνητής νοημοσύνης και του εντεινόμενου αυταρχισμού. Η Ευρώπη πρέπει να πρωτοστατήσει στην προώθηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο ρόλος των μέσων ενημέρωσης είναι καθοριστικός για τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας, όπως αναγνώρισε ο Colin Stevens, αρχισυντάκτης της ειδησεογραφικής πλατφόρμας EU Reporter και συντονιστής της συζήτησης. «Εμείς, τα μέσα ενημέρωσης, πρέπει να εξηγούμε συνεχώς ότι η Ευρώπη μάς αφορά όλους. Κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να κάνουμε καθημερινά» δήλωσε.

Οι εμπειρογνώμονες συμφωνούν ότι είναι πολύ δύσκολο να καταπολεμηθούν ριζικά η παραπληροφόρηση ή οι ψευδείς ειδήσεις, ιδίως με την εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης. Το αποτελεσματικότερο αντίμετρο είναι η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πολιτών σε αυτές.

Ο κ. Plosceanu επισήμανε ότι «είναι καιρός να αφουγκραστούμε περισσότερο τους πολίτες παρά να απευθυνόμαστε σε αυτούς. Οι πολίτες ζητούν να έχουν εντονότερη δραστηριοποίηση και συμμετοχή». Τόνισε επίσης τη σημασία της συνεργασίας με τον τοπικό Τύπο και παρότρυνε τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να αναπτύξουν σχέσεις με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης και να προσκαλούν δημοσιογράφους από αυτά στις Βρυξέλλες. Τέλος, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ευρώπη πρέπει να δράσει σε τοπικό επίπεδο και να προσεγγίσει τη βάση των πολιτών της.

Καθώς η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαίων ασχολείται πρώτα με τα τοπικά θέματα, κατόπιν με τα περιφερειακά και τα εθνικά, και μόνο μετά με τα ευρωπαϊκά ζητήματα, η επικοινωνία σχετικά με την Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτή την πραγματικότητα, αναγνωρίζοντας ότι οι επικοινωνιακές στρατηγικές για την προσέγγιση των πολιτών πρέπει να έχουν τοπικό, περιφερειακό και εθνικό χαρακτήρα. (mt)

Κατά το 2025, κοινή μας ευθύνη είναι η οικοδόμηση μιας ισχυρότερης Ευρώπης

Στο ξεκίνημα του 2025, η πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης τονίζει την αίσθηση του επείγοντος και την αποφασιστικότητά της να αντιμετωπίσει τις πολύπλοκες προκλήσεις που διαμορφώνουν το παρόν και το μέλλον της Ευρώπης. Έχοντας ως πρωταρχικό θέμα την ασφάλεια, η ηγεσία της Πολωνίας υπόσχεται να μας καθοδηγήσει σε μια χρονιά που θα είναι καίριας σημασίας για την ανθεκτικότητα, τη συνοχή και την πρόοδο της ΕΕ.

Οι προτεραιότητες που σκιαγραφήθηκαν από την πολωνική Προεδρία αντικατοπτρίζουν μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της ασφάλειας στις πολυάριθμες διαστάσεις της. Ως προς την εσωτερική ασφάλεια, με έμφαση στην προστασία των συνόρων και στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, επισημαίνεται η ανάγκη για επαγρύπνηση έναντι των αναδυόμενων απειλών. Η εξωτερική ασφάλεια θα επικεντρωθεί στην ενίσχυση των αμυντικών ικανοτήτων, στην προώθηση της καινοτομίας και στην επιτάχυνση των προσπαθειών διεύρυνσης για τη διασφάλιση της σταθερότητας στις γειτονικές μας χώρες. Εν τω μεταξύ, η οικονομική, ενεργειακή, επισιτιστική και υγειονομική ασφάλεια θα παραμείνουν καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Ευρώπης και της ευημερίας των πολιτών της.

Στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ), είμαστε έτοιμοι να στηρίξουμε πλήρως το θεματολόγιο της Προεδρίας, αξιοποιώντας τον μοναδικό μας ρόλο ως η φωνή της κοινωνίας των πολιτών. Η ΕΟΚΕ θα συμβάλει ενεργά στις συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο προάσπισης της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι κανείς δεν θα μείνει στο περιθώριο κατά τις μεταβάσεις που αντιμετωπίζουμε — είτε πρόκειται για την ψηφιακή, είτε για την πράσινη είτε για την οικονομική μετάβαση.

Η φετινή χρονιά χαρακτηρίζεται επίσης από πολιτική ανανέωση, με την έναρξη της θητείας της νεοσυσταθείσας Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό προσφέρει μια νέα ευκαιρία για τη διαμόρφωση πλαισίων πολιτικής και την υλοποίηση πρωτοβουλιών που συνάδουν με τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών. Η ΕΟΚΕ θα διαδραματίσει τον ρόλο της στη στήριξη αυτού του νέου κεφαλαίου, διασφαλίζοντας ότι οι προοπτικές της κοινωνίας των πολιτών και των κοινωνικών εταίρων βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων της ΕΕ.

Καθώς ατενίζουμε το 2025, υπενθυμίζουμε την κοινή μας ευθύνη για την οικοδόμηση μιας ισχυρότερης Ευρώπης με λιγότερους αποκλεισμούς. Η ΕΟΚΕ θα συνεχίσει να υποστηρίζει το κράτος δικαίου, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, διασφαλίζοντας ότι οι συνεισφορές της κοινωνίας των πολιτών θα διαμορφώνουν τις προτεραιότητες του θεματολογίου της ΕΕ. Από κοινού με την πολωνική Προεδρία, θα προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε τις πιεστικές προκλήσεις του σήμερα, προετοιμάζοντας παράλληλα το έδαφος για μια ασφαλή, ανταγωνιστική και ενωμένη Ευρώπη για τις επερχόμενες γενιές.

Oliver Röpke

Πρόεδρος της ΕΟΚΕ

Η στέγαση πρέπει να αντιμετωπίζεται ως θεμελιώδες δικαίωμα με τη διασφάλιση αξιοπρεπούς και βιώσιμης στέγης για όλους τους Ευρωπαίους, συμπεριλαμβανομένων των νέων και των ευάλωτων ομάδων.

Αυτό είναι το ισχυρό κάλεσμα που διατυπώθηκε από το φόρουμ της ΕΟΚΕ για τη στέγαση, το οποίο πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά στις 5 Δεκεμβρίου 2024 στο πλαίσιο της συνόδου ολομέλειας του Δεκεμβρίου. Στη συζήτηση συμμετείχαν εξέχοντες ομιλητές και εγκρίθηκε γνωμοδότηση επί του θέματος.

Σε συνέχεια του διορισμού του Dan Jørgensen ως επιτρόπου αρμοδίου για την ενέργεια και τη στέγαση, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke εξέφρασε την ικανοποίησή του για αυτήν την ιστορική απόφαση για δημιουργία ειδικού χαρτοφυλακίου για τη στέγαση εντός της νέας Επιτροπής. Ο κ. Röpke δήλωσε: «Η στέγαση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και όχι προνόμιο, και δεν μπορούμε να δεχτούμε τον αποκλεισμό των ευάλωτων ομάδων από αυτήν τη θεμελιώδη ανάγκη. Καθώς αντιμετωπίζουμε μια σοβαρή στεγαστική κρίση που πλήττει σχεδόν κάθε κράτος μέλος, τονίζω την επείγουσα ανάγκη να διασφαλιστεί ότι η οικονομικά προσιτή και αξιοπρεπής στέγαση θα γίνει πραγματικότητα για όλους».

Ο Bent Madsen, πρόεδρος της Housing Europe, ζήτησε μια νέα προοπτική στο πλαίσιο της οποίας η στέγαση θα αντιμετωπίζεται ως ζωτικής σημασίας υποδομή για την κοινωνία, όπως η υγεία και η εκπαίδευση, και δήλωσε: «Χαιρετίζουμε το αίσθημα που εξέφρασε ο νέος επίτροπος αρμόδιος για θέματα στέγασης όταν δήλωσε ότι η προσέγγισή μας θα πρέπει να βασίζεται σε αξίες, κανόνες και επενδύσεις. Είμαστε έτοιμοι ως δημόσιος συνεταιρισμός και ως πάροχοι κοινωνικής στέγασης να δείξουμε τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να παράσχουμε στους πολίτες μας και στις κοινωνίες μας τις κατοικίες που χρειάζονται».

Στη γνωμοδότηση με θέμα «Κοινωνική στέγαση στην ΕΕ – αξιοπρεπής, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή», η οποία εκπονήθηκε από τους Thomas Kattnig και Rudolf Kolbe, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει την ανεπάρκεια της αγοράς στον τομέα της στέγασης, η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω της βελτίωσης των συνθηκών πλαισίου, όπως είναι τα δεδομένα, ο συντονισμός, οι διαδικασίες έγκρισης και οι κανόνες χωροταξικού σχεδιασμού, καθώς και μέσω της θέσπισης θεμελιώδους δικαιώματος στη στέγαση, της παροχής επαρκούς χρηματοδότησης, της εφαρμογής της κατευθυντήριας αρχής «Προτεραιότητα στη στέγαση» για τους αστέγους και της αύξησης της εστίασης στις ανάγκες των νέων και στη βιωσιμότητα. (mp)

Του Thomas Kattnig

Οι αυξανόμενες τιμές των ενοικίων, οι διογκούμενες τιμές των ακινήτων και οι μισθοί που δεν συμβαδίζουν με τον πληθωρισμό καθιστούν τη στέγαση οικονομικά απρόσιτη για έναν αυξανόμενο αριθμό ατόμων. Η στεγαστική κρίση στην ΕΕ είναι πραγματικότητα.

Αυτό οδηγεί σε αύξηση του κόστους της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, απώλειες παραγωγικότητας, περιβαλλοντικές ζημίες και αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις λόγω της μειωμένης αγοραστικής δύναμης.

Η ΕΟΚΕ, ως η φωνή της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών, πιστεύει ότι πρέπει να αναληφθεί επειγόντως δράση για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας της αγοράς στον στεγαστικό τομέα. Ως εκ τούτου, καλούμε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα κράτη μέλη και την κοινωνία των πολιτών για τη θέσπιση ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων της ΕΕ με στόχο να οριστεί ένα πλαίσιο προϋποθέσεων και να διασφαλιστεί το δικαίωμα στη στέγαση, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

Συνεπώς, εκφράζουμε την ικανοποίησή μας για τον διορισμό επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης και για την ανακοίνωση ότι εντός των επόμενων 100 ημερών θα υποβληθεί ένα ευρωπαϊκό σχέδιο οικονομικά προσιτής στέγασης. Χρειαζόμαστε, μεταξύ άλλων, ένα ενωσιακό μητρώο διαφάνειας για τις συναλλαγές επί ακινήτων, πιο οργανωμένο συντονισμό, αποτελεσματικότερες διαδικασίες αδειοδότησης, καλύτερο σχεδιασμό της χρήσης γης, οικονομικά προσιτή γη για κοινωνική στέγαση, περισσότερες επενδύσεις στις ανακαινίσεις κτιρίων και φιλικές προς το κλίμα κατασκευές, καθώς και το πρόγραμμα «προτεραιότητα στη στέγαση», προκειμένου να παρέχονται εκ νέου στους αστέγους ασφάλεια και προοπτικές. Ζητούμε να αναγνωριστεί η στέγαση ως θεμελιώδες δικαίωμα και όχι ως εμπόρευμα, με την κατοχύρωσή της στο πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ.

Ταυτόχρονα, συμφωνούμε με την έκθεση Letta ότι η πρόσβαση σε κοινωνική στέγαση πρέπει να ορίζεται ευρύτερα στη νομοθεσία για τις κρατικές ενισχύσεις.

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ ζητεί να αυξηθεί σημαντικά η χρηματοδοτική στήριξη για την κοινωνική στέγαση. Πρώτον, οι δημόσιες επενδύσεις στην κοινωνική στέγαση πρέπει να εξαιρούνται από τους σχετικούς με το χρέος κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Δεύτερον, οι μη κερδοσκοπικοί φορείς και συνεταιρισμοί αστικής ανάπτυξης, καθώς και οι δήμοι, θα πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν μακροπρόθεσμα άτοκα δάνεια μέσω της σχεδιαζόμενης επενδυτικής πλατφόρμας ή απευθείας από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Η βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτων, η οποία αποτελεί πρόβλημα σε πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, μειώνει περαιτέρω τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών. Για να αντιμετωπίσουμε αυτό το φαινόμενο, χρειαζόμαστε μια εργαλειοθήκη σε επίπεδο ΕΕ που θα περιλαμβάνει διάφορα εργαλεία, όπως έναν φόρο επί των άδειων ακινήτων και ανώτατα όρια μισθωμάτων, ούτως ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί α) στην κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των νέων μέσω στοχευμένων προγραμμάτων όπως το «Housing First for Youth» (Προτεραιότητα στη στέγαση των νέων) και β) στη συμπερίληψη των ατόμων με αναπηρία.

Προτεραιότητα θα πρέπει να δοθεί στις ανακαινίσεις και τις μετασκευές των υφιστάμενων κτιρίων έναντι της κατασκευής νέων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η στέγαση δεν είναι μόνο οικονομικά προσιτή αλλά και βιώσιμη. Για να διευκολυνθούν οι εν λόγω ανακαινίσεις, ζητούμε συνδυασμό υποχρεωτικών και υποστηρικτικών μέτρων για τη διασφάλιση της δίκαιης δράσης για το κλίμα. Απαιτούνται χρηματοδοτικά εργαλεία που θα επιτρέπουν σε όλους, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, να πραγματοποιούν θερμικές και ενεργειακές ανακαινίσεις. Ταυτόχρονα, πρέπει να θεσπιστούν υποχρεώσεις για τους ιδιοκτήτες ακινήτων για την προστασία των ενοικιαστών από υπερβολικές αυξήσεις ενοικίων λόγω της μετακύλισης του κόστους από τους ιδιοκτήτες.

Τέλος, τονίζουμε ότι η στεγαστική κρίση όχι μόνον επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα ζωής των Ευρωπαίων πολιτών, αλλά απειλεί και την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ. Ως εκ τούτου, απαιτείται μια στρατηγική στέγασης της ΕΕ για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών, τη θέσπιση μέτρων για τη μείωση του κόστους κατασκευής, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων του κατασκευαστικού κλάδου.

Με την ΕΕ σε τροχιά κλιματικής ουδετερότητας, η ΕΟΚΕ ζητεί μια δίκαιη μετάβαση χωρίς αποκλεισμούς. Σε πρόσφατη γνωμοδότησή της, η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη για συντονισμένες προσπάθειες προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επίτευξη των φιλόδοξων στόχων για το κλίμα δεν θα αφήσει κανέναν στο περιθώριο. Οι συστάσεις αυτές, οι οποίες αφορούν τις θέσεις εργασίας, τις δεξιότητες, την κοινωνική πρόνοια και τις περιφερειακές ανισότητες, ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την περίοδο 2024-2029.

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ μιας ολοκληρωμένης δέσμης μέτρων πολιτικής για τη δίκαιη μετάβαση, η οποία θα παρέχει ευελιξία στα κράτη μέλη ώστε να ανταποκρίνονται στις δικές τους ιδιαίτερες ανάγκες. Η ΕΟΚΕ αναδεικνύει ως βασικά εργαλεία τον κοινωνικό διάλογο και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, ενώ προτείνει επίσης τη χαρτογράφηση των κενών στις δεξιότητες, τα προγράμματα κατάρτισης χωρίς αποκλεισμούς, τα διαφανή σχέδια εταιρικής μετάβασης, την ενίσχυση της διαβούλευσης με τους εργαζομένους και την ενσωμάτωση των αρχών της δίκαιης μετάβασης σε ενωσιακά πλαίσια όπως ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων.

«Επιθυμία μας είναι η δίκαιη μετάβαση να καταστεί μια διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας η δικαιοσύνη, η ανθεκτικότητα και η βιωσιμότητα θα προετοιμάσουν το έδαφος για ένα οικολογικότερο μέλλον με λιγότερους αποκλεισμούς» δήλωσε ο Dirk Bergrath, εισηγητής της γνωμοδότησης.

Στη γνωμοδότηση η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν οι φιλοδοξίες της Ευρώπης για το κλίμα —μείωση των εκπομπών κατά 75 % έως το 2030 και μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050—, οι πολιτικές πρέπει να διαπνέονται από δικαιοσύνη. Η ιεράρχηση της αξιοπρεπούς εργασίας, της κοινωνικής ένταξης και της μείωσης της φτώχειας είναι καθοριστική για τη διατήρηση της δημόσιας στήριξης και τη διασφάλιση της επιτυχίας της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία της στοχευμένης στήριξης προς τις περιφέρειες που πλήττονται δυσανάλογα από την πράσινη μετάβαση. Η χαρτογράφηση των περιφερειακών αναγκών και των τομεακών μεταβάσεων είναι ζωτικής σημασίας, με το παρατηρητήριο δίκαιης μετάβασης να παρακολουθεί την πρόοδο και να διασφαλίζει ότι δεν παραβλέπεται καμία κοινωνική ομάδα.

Για να γεφυρωθούν τα κενά χρηματοδότησης, είναι εξαιρετικά σημαντικό να αναβαθμιστεί το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, να προσελκυστούν ιδιωτικές επενδύσεις και να ευθυγραμμιστούν τα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ. Οι κοινωνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις θα εξασφαλίσουν τη δίκαιη κατανομή των κονδυλίων, εστιάζοντας στην κατάρτιση και την προστασία των ευάλωτων ομάδων. (ks) 

Το 9ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τη Μετανάστευση (ΕΦΜ), που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) και τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, επικεντρώθηκε στο πώς η κοινωνία των πολιτών μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στην επικείμενη εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, αναδεικνύοντας παράλληλα το άμεσο έργο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών επί τόπου.

Το ΕΦΜ, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στα τέλη Νοεμβρίου, έφερε στο προσκήνιο το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο του 2024. Οι συμμετέχοντες διερεύνησαν την επικείμενη εφαρμογή του και το πώς η κοινωνία των πολιτών μπορεί να συμβάλει στη στήριξη και την εφαρμογή του Συμφώνου με ανθρώπινο τρόπο. Η εκδήλωση εξέτασε επίσης διεξοδικότερα τον νέο μόνιμο μηχανισμό αλληλεγγύης, τη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ των διαδικασιών ασύλου και επιστροφής, τις κατάλληλες συνθήκες υποδοχής και το σχέδιο δράσης για την ενσωμάτωση και την ένταξη 2021-2027.

Ανοίγοντας την εναρκτήρια συνεδρία, η απερχόμενη Ευρωπαία Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ylva Johansson δήλωσε: «Χαίρομαι που ένα από τα τελευταία δημόσια καθήκοντά μου ως Επιτρόπου θα είναι να μιλήσω στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τη Μετανάστευση, μια ζωτικής σημασίας πλατφόρμα για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, τα κράτη μέλη της ΕΕ και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και των ευκαιριών που σχετίζονται με τη διαχείριση της μετανάστευσης. Οι συζητήσεις μας όλα αυτά τα χρόνια ήταν πάντα πηγή έμπνευσης. Μαζί, μπορούμε να οικοδομήσουμε ισχυρότερες και ανθεκτικότερες κοινότητες, προασπίζοντας τις αξίες μας και διασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει καταφύγιο και τόπος ευκαιρίας».

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke ευχαρίστησε την Επίτροπο κ. Johansson για την προσήλωσή της στη μεταρρύθμιση της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση εφαρμόζεται με τον πλέον ανθρώπινο και βιώσιμο τρόπο και ο μόνος τρόπος με τον οποίο μπορούμε να το επιτύχουμε είναι η ακρόαση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών επί τόπου. Παρά την έγκριση του Συμφώνου, πολλά ακόμα μένει να γίνουν —μάλιστα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι το πραγματικό έργο ξεκινά τώρα», προειδοποίησε ο κ. Röpke.

Το ΕΦΜ δημιουργήθηκε το 2015 ως πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών, των θεσμικών οργάνων και των αρχών για θέματα που αφορούν τη μετανάστευση και την ένταξη υπηκόων τρίτων χωρών. Συνεδριάζει μία φορά τον χρόνο για να συζητήσει τις τελευταίες εξελίξεις πολιτικής και να συγκεντρώσει και να ανταλλάξει πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των ευρωπαϊκών πολιτικών σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο και σε επίπεδο βάσης.

Κάθε χρόνο, το φόρουμ επικεντρώνεται σε διαφορετικό θέμα, το οποίο επιλέγεται με βάση τη συμβολή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών κατά τη διάρκεια των διαδικασιών διαβούλευσης που πραγματοποιούνται κατά τους μήνες που προηγούνται της εκδήλωσης. Μέχρι στιγμής έχει καλύψει θέματα όπως οι ασφαλείς μεταναστευτικές οδοί, η πρόσβαση των μεταναστών σε δικαιώματα και υπηρεσίες και στην ΕΕ, μια πιο συμπεριληπτική ευρωπαϊκή αγορά εργασίας για τους μετανάστες και ο ρόλος των νέων.

Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκδώσει μείζονες γνωμοδοτήσεις για σημαντικά θέματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση και το άσυλο, μεταξύ άλλων σχετικά με τη θέσπιση του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, τον κανονισμό για το άσυλο και τη μετανάστευση, τη δέσμη μέτρων για την Ένωση Ασφάλειας/δέσμη μέτρων Σένγκεν και το σχέδιο δράσης για την ενσωμάτωση και την ένταξη 2021-2027. Η ΕΟΚΕ συγκρότησε επίσης, το 2009, μόνιμη ομάδα για τη μετανάστευση και την ένταξη, η οποία συμβάλλει στην απτή διαμόρφωση του ρόλου της ΕΟΚΕ ως διαμεσολαβητή μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ σε θέματα μετανάστευσης, επιδιώκοντας παράλληλα την προώθηση της ανάπτυξης μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μετανάστευση και την ένταξη. (lm)

Η ΕΕ αντιμετωπίζει σοβαρή στεγαστική κρίση λόγω της αύξησης των τιμών των ενοικίων, των μη προσιτών τιμών ακινήτων και των μισθών που υστερούν σε σχέση με τον πληθωρισμό.  Για να αντιμετωπιστεί η ανεπάρκεια της αγοράς στον στεγαστικό τομέα, η ΕΟΚΕ ζητεί την ανάληψη επείγουσας δράσης και ζητεί μια άρτια στρατηγική της ΕΕ για τη στέγαση, γράφει ο Thomas Kattnig, εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα «Κοινωνική στέγαση στην ΕΕ - αξιοπρεπής, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή».

Κεντρικό θέμα της Ευρωπαϊκής Ημέρας Καταναλωτή 2024 ήταν το εξής: «Διερεύνηση των προκλήσεων στον τομέα των υδάτων από τη σκοπιά των καταναλωτών – Προώθηση της Γαλάζιας Συμφωνίας της ΕΕ». Στην εκδήλωση επισημάνθηκε η ανάγκη βιώσιμης διαχείρισης των υδάτων, βελτίωσης των υποδομών και εκπαίδευσης των καταναλωτών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι το νερό θα παραμείνει οικονομικά προσιτό για όλους τους Ευρωπαίους.

Όπως επισημάνθηκε κατά την Ευρωπαϊκή Ημέρα Καταναλωτή που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) στις 9 Δεκεμβρίου, και δεδομένου ότι η τιμή του νερού αναμένεται να αυξηθεί κατά 25 % έως το 2030, η ΕΕ θα χρειαστεί να επενδύσει πάνω από 250 δισ. ευρώ για την κάλυψη των αναγκών της Ευρώπης σε νερό και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας όπου οι πάντες θα έχουν πρόσβαση σε καθαρό και οικονομικά προσιτό νερό.

Το νερό καθίσταται σπάνιος πόρος, ακόμη και στην Ευρώπη: σχεδόν 30% των Ευρωπαίων επηρεάζονται από την καταπόνηση των υδάτινων πόρων τουλάχιστον μία φορά το χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές, οι οποίοι κατά μέσο όρο εξακολουθούν να θεωρούν το νερό αναλώσιμο αγαθό, θα πρέπει να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους ώστε να το χρησιμοποιούν με πιο αποτελεσματικό τρόπο, τόσο με τη μεγαλύτερη συνειδητοποίηση του υδατικού αποτυπώματός τους όσο και με τη χρήση έξυπνων τεχνολογιών εξοικονόμησης νερού.

Ωστόσο, οι μείζονες ρυπαίνοντες θα πρέπει επίσης να καταβάλλουν το αντίστοιχο τίμημα και να μην αφήνουν τους καταναλωτές να επωμίζονται τις έμμεσες δαπάνες τους.

Δεδομένου ότι απαιτούνται 15 000 λίτρα νερού για την παραγωγή μόλις ενός κιλού κρέατος και 8 000 λίτρα για ένα τζιν παντελόνι, οι μεγάλοι καταναλωτές νερού (όπως ο μεταποιητικός τομέας και ιδίως η γεωργία, η οποία αντιπροσωπεύει το 72 % της συνολικής υδροληψίας) πρέπει επίσης να επωμιστούν το κόστος των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων και να επενδύσουν σε καλύτερες εγκαταστάσεις παραγωγής.

«Το νερό θα πρέπει να αποτελέσει θεμελιώδη συνιστώσα των επικείμενων εμβληματικών πρωτοβουλιών πολιτικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Προσβλέπουμε στη δρομολόγηση του νέου συνασπισμού στον τομέα των υδάτων ως συμβολή στην εφαρμογή της Γαλάζιας Συμφωνίας της ΕΕ και εργαζόμαστε επί του παρόντος για τη δημιουργία της πλατφόρμας ενδιαφερόμενων μερών της εν λόγω συμφωνίας», δήλωσε η Milena Angelova, εισηγήτρια της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα «Αποτελεσματική κατανάλωση νερού και ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σχετικά με το υδατικό αποτύπωμα». Υπογράμμισε δε τη σημασία της Γαλάζιας Συμφωνίας της ΕΕ ως βασικής πρωτοβουλίας της ΕΟΚΕ, «πρωτοπόρου οργάνου της ΕΕ» για ζητήματα που αφορούν τα ύδατα.

Κατά την κεντρική ομιλία του, ο Gaetano Casale, διευθυντής του Γραφείου Συνδέσμου του Ινστιτούτου Εκπαίδευσης σε Θέματα Υδάτων του Ντελφτ (IHE Delft Institute for Water Education) δήλωσε ότι το ζήτημα των υδάτων εξακολουθεί να υποτιμάται στην Ευρώπη. Κατά τη γνώμη του, μια βιώσιμη προσέγγιση στον τομέα των υδάτων είναι πλέον απολύτως απαραίτητη· ζητεί δε να ενισχυθεί περαιτέρω η ευαισθητοποίηση σχετικά με το περιβαλλοντικό κόστος, τις προκλήσεις που θέτει ο αυξανόμενος πληθυσμός της γης και την κλιματική αλλαγή.

«Θα με χαροποιούσε ιδιαίτερα να επιδιώκαμε όλοι μαζί ―πολίτες, κυβερνήσεις, οργανισμοί, επιστήμονες, βιομηχανία και νομοθέτες― να αξιοποιήσουμε αυτή τη μοναδική ευκαιρία και να σημειώσουμε αλματώδη πρόοδο για να καταστήσουμε ανθεκτικό στις μελλοντικές εξελίξεις έναν από τους πολυτιμότερους πόρους μας, στην ξηρά, τη θάλασσα και τους αιθέρες», δήλωσε η Hildegard Bentele, σκιώδης εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα. (ll)