Co dziesiąta kobieta żyje w skrajnej nędzy. Co trzecia doświadcza przemocy. Jesteśmy świadkami coraz większego sprzeciwu wobec praw kobiet na całym świecie, również w UE. Wielkimi krokami zbliżają się wybory europejskie i wyłonienie nowego składu Komisji Europejskiej. Dlatego też dla wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt niezbędne będzie dalsze wsparcie instytucji i społeczeństwa obywatelskiego.

By zwrócić uwagę na pilną potrzebę dalszego krzewienia praw kobiet w następnej kadencji UE, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przeprowadził 25 kwietnia debatę plenarną z udziałem niektórych czołowych organizacji UE propagujących równouprawnienie płci.

Debata odbyła się dzień po wyrażeniu przez Parlament Europejski zgody na pierwszą dyrektywę UE w sprawie zwalczania przemocy ze względu na płeć i dotyczyła wniosków płynących z 68. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet (UNCSW68). Komisja ds. Statusu Kobiet jest czołowym międzynarodowym gremium, które ocenia postępy na drodze do równouprawnienia płci. W tym roku skupiła się na ubóstwie kobiet.

Przyczynkiem EKES-u do UNCSW68 w marcu w Nowym Jorku była deklaracja pt. „Spojrzenie na ubóstwo przez pryzmat płci”, która przewiduje dziesięć działań na rzecz wzmocnienia pozycji ekonomicznej i ochrony socjalnej kobiet.

Ponieważ ubóstwo nie jest neutralne pod względem płci, nasze rozwiązania też nie mogą takie być. Przemoc wobec kobiet zwiększa ich zagrożenie ubóstwem i osłabia ich zdolność do równego uczestnictwa w rynku pracy. Dlatego też mogę jedynie poprzeć głosowanie końcowe Parlamentu Europejskiego nad pierwszą w historii dyrektywą w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej na szczeblu europejskim – powiedział przewodniczący EKES-u Oliver Röpke.

Lanfranco Fanti, członek gabinetu komisarz do spraw równości Heleny Dalli, stwierdził, że dzięki wspólnym działaniom na wszystkich szczeblach podczas obecnej kadencji Komisji osiągnięto szereg kamieni milowych, takich jak unijna dyrektywa w sprawie przejrzystości wynagrodzeń oraz strategia w dziedzinie opieki.

Uczestnicy debaty zaapelowali o utworzenie składu Rady UE ds. równości płci i koordynatora UE w dziedzinie przemocy wobec kobiet oraz o odnowienie mandatu komisarza do spraw równości.

Potrzebujemy wsparcia politycznego ze strony UE – powiedziała Florence Raes, dyrektorka UN Women Brussels. Pomimo wymiernych postępów w dziedzinie równości – prawa kobiet są podważane na niespotykaną dotąd skalę i istnieje coraz większe ryzyko, że równouprawnienie płci zostanie zepchnięte na dalszy plan.

Kobiety należące do grupy mniejszościowej napotykają jeszcze większe problemy. Musimy pamiętać, że sama równość już nie wystarczy, gdyż potrzebna jest też intersekcjonalność – powiedziała Ilaria Todde, dyrektorka ds. rzecznictwa w EuroCentralAsian Lesbian Community.

Przemoc wobec kobiet jest głęboko zakorzeniona w systemach patriarchalnych na całym świecie. Z entuzjazmem odnosimy się dzisiaj do przyjęcia pierwszej w historii dyrektywy UE w sprawie przemocy wobec kobiet i przemocy domowej – dodała Mary Collins, dyrektorka Europejskiego Lobby Kobiet. (ll)

Na kwietniowej sesji plenarnej Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) debatował nad pakietem dotyczącym mobilności talentów. Inicjatywa ta obejmuje szereg nowych środków, które mają uczynić Unię atrakcyjniejszą dla talentów spoza jej terytorium i ułatwić mobilność wewnątrz Unii.

Goszcząca na sesji plenarnej komisarz do spraw wewnętrznych Ylva Johansson zaapelowała o wsparcie EKES-u, by umożliwić wspólne przyjęcie tej innowacji przez państwa członkowskie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz zapewnić skuteczną politykę w dziedzinie migracji pracowników.

Jednym z podstawowych środków pakietu dotyczącego mobilności talentów jest inicjatywa „pula talentów” – pierwsze na szczeblu unijnym dobrowolne narzędzie kojarzenia ofert pracy z poszukującymi zatrudnienia. Za jego pomocą zainteresowane państwa członkowskie mogą łączyć pracodawców z Unii z poszukującymi pracy obywatelami państw trzecich.

Przewodniczący EKES-u Oliver Röpke zaznaczył: Unia boryka się z poważnym niedoborem siły roboczej i kwalifikacji, który wynika z transformacji w kierunku gospodarki ekologicznej i cyfrowej oraz z wyzwań demograficznych. Pakiet dotyczący mobilności talentów może być jednym z instrumentów służących łagodzeniu tych trudności.

Komisarz Ylva Johansson zaapelowała, aby do migracji pracowników przyjąć podejście „Drużyna Europy”, o szerszym wymiarze europejskim. Migracja zarobkowa należy głównie do kompetencji krajowych i tak będzie w dalszym ciągu. Musimy jednak stworzyć podejście „Drużyna Europy”, w ramach którego instytucje UE, państwa członkowskie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego będą ze sobą współpracowały, by realizować nowe inicjatywy i ułatwiać wdrażanie polityki w obszarze mobilności pracowników.

Członkini EKES-u Tatjana Babrauskienė, sprawozdawczyni opinii w sprawie pakietu, przyjętej na tej sesji plenarnej, wskazała: Unijna pula talentów powinna stanowić praktyczne, łatwe w użyciu i godne zaufania narzędzie, które będzie atrakcyjne dla pracowników i pracodawców. Jednocześnie musi wspierać sprawiedliwą i etyczną legalną migrację zarobkową. (at) 

Sekcja Stosunków Zewnętrznych (REX) EKES-u odbyła dwa posiedzenia ze swoimi serbskimi i czarnogórskimi odpowiednikami w ramach odpowiednich wspólnych komitetów konsultacyjnych (WKK). Ta wspólna instytucja umożliwia organizacjom społeczeństwa obywatelskiego obu stron monitorowanie negocjacji akcesyjnych, omawianie kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zwracanie uwagi na obawy, które należy rozwiać na drodze do przystąpienia do Unii Europejskiej.

5 kwietnia 2024 r. EKES powitał serbskich członków Wspólnego Komitetu Konsultacyjnego w Brukseli, aby omówić obecny stan stosunków UE-Serbia i negocjacje z UE w sprawie procesu akcesyjnego. Inne poruszone kwestie obejmowały możliwości, jakie stwarza dla Serbii nowy plan wzrostu gospodarczego oraz Instrument Wsparcia Reform i Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich, sytuację powyborczą w tym kraju oraz przegląd stanu demokracji i praworządności.

W wydarzeniu uczestniczył nowo mianowany szef misji Republiki Serbii przy UE Danijel Apostolović, który podkreślił wspólne stanowisko Unii Europejskiej i Serbii w sprawie ściślejszej współpracy we wszystkich kwestiach istotnych dla negocjacji akcesyjnych Serbii.

Wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Laurentiu Plosceanu podkreślił znaczenie tych spotkań, ponieważ gwarantują one obecność przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, co wzmacnia narrację o przystąpieniu do UE w Serbii. 

Posiedzenie zakończyło się przyjęciem wspólnej deklaracji, która zostanie przekazana instytucjom UE oraz władzom lokalnym i rządowi Serbii.

Nagranie wideo z posiedzenia można obejrzeć tutaj.

13 maja br. członkini WKK UE-Serbia Nataša Vučković została wybrana na nową przewodniczącą Europejskiego Stowarzyszenia na rzecz Demokracji Lokalnej (ALDA). Na Zgromadzeniu Ogólnym ALDA w Barcelonie EKES reprezentował Laurentiu Plosceanu, który pogratulował nowej przewodniczącej. 

******

16 kwietnia br. w Podgoricy odbyło się 18. posiedzenie Wspólnego Komitetu Konsultacyjnego (WKK) UE-Czarnogóra. Spotkanie stanowiło jasny sygnał dla instytucji unijnych, że Czarnogóra jest zdecydowana stać się 28. państwem członkowskim UE do 2028 r.

Członkinie i członkowie WKK zachęcili swoje organizacje, władze krajowe i instytucje UE, by nie szczędziły wysiłków na rzecz spełnienia kryteriów pośrednich w zakresie praworządności. Uzyskanie do czerwca tymczasowego sprawozdania z oceny spełnienia kryteriów (IBAR) w zakresie praworządności będzie punktem zwrotnym w procesie przystąpienia do UE, co umożliwi tymczasowe zamknięcie innych rozdziałów.

Współprzewodniczący i członek EKES-u Decebal-Ștefăniță Padure stwierdził, że „czarnogórskie władze powinny realizować swoje ambitne cele, a zorganizowane społeczeństwo obywatelskie należy angażować na wszystkich etapach negocjacji akcesyjnych”. Współprzewodnicząca ze strony Czarnogóry Gordana Đurović wezwała wszystkie zainteresowane strony do wspierania wysiłków na rzecz otrzymania w czerwcu pozytywnego sprawozdania ze strony Komisji.

Główny negocjator dr Predrag Zenović zwrócił uwagę na ważną rolę i konkretną pomoc społeczeństwa obywatelskiego w procesie negocjacji, przy czym poparcie społeczne dla członkostwa Czarnogóry w UE wynosi 80%.

Ambasadorka UE w Czarnogórze Oana Cristina Popa zauważyła, iż wydaje się, że Czarnogóra nareszcie osiągnęła niezbędną stabilność umożliwiającą jej uznanie przystąpienia do UE za główny priorytet strategiczny, a także dodała: „Wszyscy dołożymy wszelkich starań, aby nie zaprzepaścić tej szansy”.

Na zakończenie posiedzenia przyjęto wspólną deklarację, która zostanie przedstawiona Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia, Parlamentarnemu Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Komisji Europejskiej i rządowi Czarnogóry. (at)