De EU kampt met een ernstige huisvestingscrisis als gevolg van stijgende huurprijzen, exorbitante vastgoedprijzen en lonen die geen gelijke tred houden met de inflatie.  Om het falen van de markt in de huisvestingssector aan te pakken, dringt het EESC aan op meer actie en pleit het voor een krachtdadige EU-huisvestingsstrategie, schrijft Thomas Kattnig, rapporteur van het EESC-advies Fatsoenlijke, duurzame en betaalbare sociale huisvesting in de EU.

De Europese dag van de consument 2024 stond in het teken van De waterproblematiek: Wat denkt de consument - Vaart zetten achter de Blue Deal van de EU. De deelnemers beklemtoonden dat duurzaam waterbeheer, betere infrastructuur en consumentenvoorlichting noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat water betaalbaar blijft voor alle Europeanen.

Tijdens de Europese dag van de consument, die op 9 december werd georganiseerd door het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC), werd erop gewezen dat de prijs van water tegen 2030 naar verwachting met 25 % zal stijgen, wat betekent dat de EU meer dan 250 miljard euro zal moeten investeren om tegemoet te komen aan de Europese behoeften op het gebied van water en om een samenleving op te bouwen waarin iedereen toegang heeft tot schoon en betaalbaar water.

Water wordt een schaarse hulpbron, zelfs in Europa: maar liefst 30 % van de Europeanen krijgt minstens één keer per jaar te maken met waterstress. Dat betekent dat consumenten, die water over het algemeen nog steeds zien als een consumptiegoed waarvan zij onbeperkt gebruik kunnen maken, hun gedrag zullen moeten aanpassen en efficiënter zullen moeten omgaan met de watervoorraden; zo moeten zij zich niet alleen bewuster worden van hun watervoetafdruk maar moeten zij ook slimme waterbesparende technologieën gaan gebruiken.

Maar ook de grote vervuilers zullen diep in de buidel moeten tasten – het is niet de bedoeling dat zij de consumenten laten opdraaien voor hun verborgen kosten.

Er is 15 000 liter water nodig voor de productie van amper één kilo vlees, en 8 000 liter voor één spijkerbroek; het is dan ook niet meer dan logisch dat ook de grote watergebruikers (zoals de verwerkende industrie en met name de landbouw, die verantwoordelijk is voor 72 % van alle wateronttrekkingen) de kosten van hun milieu-impact dragen en investeren in betere productiefaciliteiten.

Water moet worden gezien als een fundamenteel onderdeel van de komende vlaggenschipinitiatieven van de Europese Commissie. We zouden graag zien dat de nieuwe watercoalitie snel van start gaat om de tenuitvoerlegging van de Europese Blue Deal vlotter te doen verlopen, en we werken momenteel aan de oprichting van het Blue Deal-stakeholdersplatform, zo zei Milena Angelova, rapporteur van het EESC-advies over Zuinig waterverbruik en consumenten bewust maken van hun watervoetafdruk. Angelova onderstreepte het belang van de Europese Blue Deal als een cruciaal initiatief van het EESC, de EU-instelling die een voortrekkersrol speelt op het gebied van water.

Gaetano Casale, directeur van het verbindingsbureau van het IHE DELFT Institute for Water Education, wees er in zijn toespraak op dat water in Europa nog steeds ondergewaardeerd wordt. Volgens hem is een duurzame benadering van water nu absoluut essentieel en moeten we ons beter bewust worden van de milieukosten, de uitdagingen van een groeiende wereldbevolking en de klimaatverandering.

“Ik hoop van harte dat we allemaal samen – burgers, overheden, agentschappen, wetenschappers, industrie en wetgevers – deze unieke kans zullen grijpen en op alle niveaus de nodige stappen zullen zetten om een van onze meest waardevolle hulpbronnen, namelijk water — in de bodem, in de zee en in de lucht — , toekomstbestendig te maken”, aldus Hildegard Bentele, schaduwrapporteur van het Europees Parlement voor de Kaderrichtlijn Water. (ll)

Het EESC heeft tijdens zijn zitting van 5 december in Brussel een debat gehouden om zowel de Internationale Dag van personen met een handicap als de Olympische geest te vieren. 

Het EESC vierde zowel de Internationale Dag van personen met een handicap als de Olympische geest door gasten uit de wereld van de Paralympische sport uit te nodigen, onder wie de Belgische Paralympische atleet en kampioen Joachim Gérard.

Bij de opening van de zitting zei EESC-voorzitter Oliver Röpke: “In dit debat wijzen we erop dat er snel iets gedaan moet worden aan de arbeidsparticipatiekloof waarmee personen met een handicap te maken hebben. Ondanks de bestaande rechtskaders hebben veel te veel mensen door hardnekkige obstakels geen toegang tot de arbeidsmarkt. Het EESC dringt aan op maatregelen om inclusieve werkplekken te creëren, systemische belemmeringen weg te nemen en gelijke kansen voor iedereen te waarborgen. Een echt inclusief Europa mag niemand aan zijn of haar lot overlaten.”

Joachim Gérard, een Belgische rolstoeltennisspeler en kampioen, vertelde de voltallige vergadering dat hij, toen hij met tennis begon, vaak op verbazing stuitte en zelfs protesten dat hij met zijn rolstoel “de baan kapot zou maken”. “De afgelopen 10 jaar is de situatie voor mensen met beperkte mobiliteit in de sportwereld enorm verbeterd. Door de Grand Slams, waarvan ik er wereldwijd een paar heb gespeeld, en de Paralympische Spelen heb ik het gevoel dat ik steeds meer als topsporter word geaccepteerd. Dus niet slechts als een Paralympische atleet, maar als een echte topsporter.”

Anne d’Ieteren, voorzitter van de Franstalige federatie voor gehandicaptensport (La Ligue Handisport Francophone), wees erop dat mensen met een handicap ondanks de grote successen van de Paralympische Spelen in hun dagelijks leven nog steeds met allerlei obstakels te maken hebben. “Een groot aantal sportfaciliteiten is nog altijd ontoegankelijk: ze hebben geen goede parkeerfaciliteiten of zijn slecht ontworpen. Dat mogen kleine problemen lijken, maar bij elkaar opgeteld kunnen ze ertoe leiden dat iemand niet meer kan of wil deelnemen.”

Aurel Laurenţiu Plosceanu, vicevoorzitter van het EESC belast met communicatie, heette Joachim Gérard en Anne d’DIeteren welkom en zei dat “hun aanwezigheid en staat van dienst ons eraan herinneren hoe inspirerend grootse atletische prestaties kunnen zijn voor ons allemaal wanneer we alles uit onze mogelijkheden proberen te halen. Ook blijkt eruit hoe belangrijk de rol is van personen met een handicap in onze samenleving en in het bijzonder in de sportwereld.”

Christophe Lefèvre, voorzitter van de permanente groep Rechten van personen met een handicap van het EESC, pleitte voor een EU-toegankelijkheidsmechanisme met indicatoren voor onder meer duurzame huisvesting, sport, justitie en onderwijs, waaraan Pietro Vittorio Barbieri (lid van de permanente groep) toevoegde dat “het van essentieel belang is dat alle mensen met een handicap die in Europa wonen toegang hebben tot sport en onderwijs, zodat we allemaal dezelfde voorrechten genieten in de samenleving”. (lm)

Op 13 december 2024 hebben het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC), het Europees Fonds voor Democratie (EFD) en de Persclub Belarus een gezamenlijk seminar gehouden over de rol van de Belarussische onafhankelijke media bij de bevordering van een veerkrachtige en democratische samenleving. Aangezien de Belarussische onafhankelijke media de enige informatiebron voor de plaatselijke bevolking zijn, moeten zij financieel worden gesteund en moeten er partnerschappen met westerse media worden opgezet om de situatie in Belarus hoog op de internationale nieuwsagenda te houden.

Het EESC heeft met zijn deelname aan de “Belarus Days”, die van 9 t/m 13 december 2024 werden georganiseerd door de Europese Dienst voor extern optreden en het directoraat-generaal Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen van de Europese Commissie, blijk gegeven van zijn onwrikbare inzet voor een democratisch Belarus dat de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting eerbiedigt.

Bij de opening van het evenement zei EESC-voorzitter Oliver Röpke: “Onafhankelijke media vormen de ruggengraat van een vrije en democratische samenleving. Vandaag, ter gelegenheid van de Belarus Days, bevestigen wij onze solidariteit met het Belarussische volk en hun moedige strijd tegen desinformatie en onderdrukking.”

Jerzy Pomianowski, uitvoerend directeur van het EFD, zei: “De uitslag van de verkiezingen van 26 januari ligt nu al vast, en het regime zal proberen de bladzijde om te slaan, zichzelf op het internationale toneel te legitimeren en de onderdrukking van het volk te vergoelijken. De onafhankelijke Belarussische media lijken er echter in geslaagd het publiek te mobiliseren”.

Hanna Liubakova, een freelance journalist in ballingschap die bij verstek tot 10 jaar gevangenisstraf is veroordeeld op basis van vier strafrechtelijke aanklachten, toonde zich verheugd dat de Belarussische bevolking op de hoogte wil blijven via onafhankelijke media, en benadrukte dat 50 % van het verkeer naar Belarussische websites die buiten het land worden beheerd, vanuit het land zelf afkomstig is. Zij bevestigde dat wel 90 % van de gebruikers van sociale media zich in Belarus bevindt. “Onafhankelijke media in Belarus zijn het beste antidotum tegen de propaganda van Loekasjenko en het Kremlin”, voegde ze eraan toe.

Natalia Belikova, die werkzaam is bij de Persclub Belarus, verklaarde dat de nieuwe regeringspropaganda bedoeld is om de publieke perceptie van verkiezingen te veranderen, en zo te proberen mensen te verenigen en aan te moedigen om hun patriottisme te tonen. “Met dit soort tactieken proberen zij de perceptie van de hele bevolking over wat democratie is te veranderen”, aldus Natalia Belikova.

Het seminar werd afgesloten met de vertoning van de speelfilm Under the Grey Sky, geïnspireerd op het waargebeurde verhaal van Katsyaryna Andreeva, een journalist die gevangen zit, in aanwezigheid van de regisseur van de film, Mara Tamkovich. (mt)

Tijdens zijn zitting van december 2024 organiseerde het EESC een debat over democratie in Afrika met vertegenwoordigers van de Economische en Culturele Raad (ECOSOCC) van de Afrikaanse Unie (AU). Beide partijen waren het erover eens dat het maatschappelijk middenveld de drijvende kracht is achter een succesvol partnerschap tussen de EU en Afrika dat gebaseerd is op gelijkheid en de civiele en sociale dialoog bevordert.

Tijdens het plenaire debat, waarin ook het advies “Democratie in Afrika: huidige situatie en toekomstperspectieven – Welke rol kan het EESC spelen?” ter tafel kwam, herhaalde het EESC dat het vastbesloten is om de strategische banden met de Afrikaanse Unie aan te halen en voorstander is van een gezamenlijk initiatief ter bevordering van de democratische waarden, een inclusieve dialoog en duurzame ontwikkeling. Vorig jaar ondertekenden het EESC en de ECOSCOCC van de Afrikaanse Unie hiertoe een memorandum van overeenstemming.

Kyeretwie Osei, hoofd Programma’s bij de ECOSOCC van de Afrikaanse Unie, verklaarde in zijn toespraak namens de voorzitter van de ECOSOCC, Khalid Boudali: “Wij hebben een belangrijke taak op het gebied van institutionele opbouw om democratische instellingen op het hele continent te verankeren, zodat we een goede bestuurscultuur tot stand kunnen brengen door het terugdringen en uitbannen van corruptie en het creëren van ruimte voor burgerinitiatieven, onder andere. Het maatschappelijk middenveld speelt hierin een centrale rol.”

De voorzitter van het EESC, Oliver Röpke, onderstreepte dat samenwerking met de ECOSOCC van de Afrikaanse Unie van groot belang is als het gaat om het bevorderen van de rol van het maatschappelijk middenveld in Afrika. “Het maatschappelijk middenveld moet betrokken worden bij de besluitvorming en bij het aanpakken van andere uitdagingen, zoals klimaatverandering, duurzame ontwikkeling en migratie.”

In zijn advies gaat het EESC in op deze uitdagingen en verklaart het dat het samen met de erkende vertegenwoordigers van het Afrikaanse maatschappelijk middenveld kan bijdragen aan de bevordering van democratische waarden, de verdediging van de mensenrechten en de bescherming van democratische regimes in Afrika. 

Carlos Trindade, EESC-lid en rapporteur voor het advies, wees erop dat de Europese aanpak van de ontwikkeling van de democratie in Afrika gebaseerd moet zijn op een relatie tussen gelijken, waarbij rekening wordt gehouden met de complexiteit van het continent in termen van economische ontwikkeling, diversiteit en geopolitieke belangen.

Sifa Chiyoge Buchekabiri, regionaal directeur en CEO van de International Cooperative Alliance-Africa (ICA-Afrika), sprak over het belang van empowerment van vrouwen in Afrika. “Empowerment van vrouwen is cruciaal, omdat vrouwen vaak de ruggengraat van hun huishouden zijn. Door vrouwen mondiger te maken helpen we dus niet alleen individuen, maar ook hele gemeenschappen.”

door de groep Maatschappelijke Organisaties van het EESC

Europa kampt met problemen op het vlak van betaalbare en duurzame huisvesting. Een mogelijke oplossing bestaat erin de bouw- en huisvestingssector meer te digitaliseren en actoren uit de sociale economie bij de huisvestingsdiensten te betrekken. Iedereen heeft een dak boven zijn hoofd nodig. Meer nog, huisvesting is een mensenrecht. De conclusie van de onlangs gehouden EESC-conferentie was dan ook dat er een pan-Europees antwoord moet komen op de verschillende uitdagingen. 

Op 21 november heeft de groep Maatschappelijke Organisaties van het EESC de conferentie Bescherming van de meest kwetsbare burgers in Europa door middel van duurzame en betaalbare huisvesting georganiseerd, met als centraal thema: Hoe kunnen de EU en haar lidstaten de huisvesting in Europa inclusiever, betaalbaarder en duurzamer maken?

Séamus Boland, voorzitter van de groep Maatschappelijke Organisaties, wees erop dat adequate huisvesting een mensenrecht is. Daarom is een pan-Europese aanpak nodig. Stijgende huizenprijzen leiden tot meer armoede, aldus Boland. Het aanbieden van betaalbare en duurzame huisvesting is van cruciaal belang voor het uitroeien van de armoede.

Hij benadrukte ook dat de EU-strategie voor armoedebestrijding en het Europees plan voor betaalbare huisvesting, voorgesteld door de verkozen voorzitter van de Europese Commissie, geïntegreerd moeten worden in een holistische beleidsaanpak om armoede uit de wereld te helpen. Maatschappelijke organisaties moeten bij het hele proces worden betrokken: van de ontwerpfase tot het uitvoeren en monitoren van oplossingen. Duurzame huisvesting moet vanuit een breder perspectief worden beoordeeld, zodat ook efficiënt gebruik van hulpbronnen, circulariteit, veerkracht, aanpassing en betaalbaarheid worden meegenomen.

Tijdens het evenement werd ook een nieuwe EESC-studie gepresenteerd over betaalbare duurzame huisvesting in de EU, in opdracht van de groep Maatschappelijke Organisaties, waarin beleidsoplossingen worden onderzocht om in de hele EU betaalbare en duurzame huisvesting aan te bieden. In de studie wordt gekeken naar twee recente ontwikkelingen op het gebied van huisvesting: digitalisering en de betrokkenheid van actoren uit de sociale economie. Er worden ook innovatieve initiatieven in zes lidstaten geanalyseerd en er wordt nagegaan of ze in aanmerking komen om in heel Europa te worden toegepast.

Meer informatie over de beleidsaanbevelingen van de EESC-studie voor de middellange en lange termijn is hier te vinden.

U kunt ook de conclusies en aanbevelingen van de conferentie raadplegen.

António Costa, de nieuwe voorzitter van de Europese Raad, heeft voor het eerst zijn opwachting gemaakt bij het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en heeft bij die gelegenheid zijn belangrijkste prioriteiten voor de EU uiteengezet. Hij benadrukte dat concurrentievermogen de basis is van Europese welvaart maar met het oog op een duurzame toekomst hand in hand moet gaan met sociale rechten. EESC-voorzitter Oliver Röpke sloot zich hierbij aan: “Het is de bedoeling dat concurrentievermogen iedereen ten goede komt, en niet slecht een handvol gelukkigen”.

Slechts enkele dagen na zijn aantreden op 1 december pleitte Costa tijdens de zitting van het EESC voor dringende collectieve actie. “We liggen op koers. Er is een diagnose gesteld, er liggen ambitieuze voorstellen op tafel, maar er is ook politieke wil nodig. Laten we ons concentreren op groei, banen en een sociaal Europa, zodat de jonge generatie van vandaag later zal kunnen terugblikken en zeggen: dat is het moment waarop onze welvaart werd gered.”

Concurrentievermogen en hervormingen op maat staan bovenaan de agenda van António Costa, die heeft voorgesteld de eengemaakte markt te vernieuwen, onnodige regelgeving te schrappen en te investeren in vaardigheden en innovatie om de Europese economie te versterken. “We hebben sterke bedrijven nodig – niet omdat die goedkoper zijn, maar omdat ze dankzij ideeën en geschoolde arbeidskrachten voor innovatie zorgen”, aldus Costa, die ook opriep tot prestatiegerichte hervormingen, geïnspireerd door NextGenerationEU: “Dat is met het oog op de toekomst de logica zelve”. Voorts verzocht António Costa de lidstaten met klem om met een open blik naar de volgende EU-begroting te kijken.

“Concurrentievermogen draait niet alleen om economische doelstellingen, maar ook om het creëren van kansen voor alle Europeanen en het bevorderen van veerkracht”, zo verklaarde Oliver Röpke. “Economische groei moet hand in hand gaan met sociale vooruitgang, zodat niemand buiten de boot valt.”

Costa prees de rol die het EESC speelt bij het bevorderen van de sociale dialoog, in zijn woorden “het Europese model” voor contact met de burgers. De sociale dialoog stelt de vertegenwoordigers van de verschillende maatschappelijke groepen in staat om voortdurend overleg te plegen en zo tot duurzame oplossingen te komen. Costa: “Dat is vooral in deze tijd van vitaal belang”.

Tijdens de zitting werd gedebatteerd over een aantal belangrijke punten van zorg, waaronder huisvesting, migratie en energiekosten – thema’s die ook op de prioriteitenlijst van Costa staan. Röpke onderstreepte dat praktische oplossingen nodig zijn en verwees met name naar investeringen in onderwijs, omscholing, betaalbare huisvesting en de groene transitie. “Het EESC zal ervoor zorgen dat ook het maatschappelijk middenveld een stem in het kapittel heeft bij de totstandbrenging van een inclusief en veerkrachtig Europa dat klaar is voor de uitdagingen van de toekomst.” (gb)