Door Katrīna Leitāne, voorzitter van de EESC-jongerengroep

De belangen van jongeren krijgen te weinig aandacht in de beleidsvorming wereldwijd, terwijl jongeren hiertoe zeker wel een bijdrage kunnen en willen leveren. Worden de standpunten van jongeren meegenomen in de werkzaamheden van het EESC, dan zal dat het EU-beleid representatiever en veerkrachtiger maken. Als thuishaven van het Europees maatschappelijk middenveld moet het EESC de belangrijkste EU-instelling zijn waar jongeren hun stem kunnen laten horen. 

Sinds enkele jaren werkt het EESC aan een manier om de stem van jonge Europeanen beter te laten doorklinken in zijn werkzaamheden en in het besluitvormingsproces van de EU. Om de inspraak van jongeren te formaliseren is een jaar geleden de Jongerengroep van het EESC opgericht. Met zijn in september 2022 uitgebrachte advies over De EU-jongerentoets werd het EESC de eerste EU-instelling die zich hiervoor hardmaakt. In april 2024 heeft het EESC weer een grote sprong voorwaarts gemaakt met de vaststelling van de methode voor de toepassing van de EU-jongerentoets bij het EESC. 

De EU-jongerentoets is een instrument om jongeren meer te betrekken bij de Europese beleidsvorming en daarin meer rekening te houden met hun belangen. De toets omvat raadplegingen, effectbeoordelingen en risicobeperkende maatregelen. In de EESC-praktijk betekent dit dat jongerenvertegenwoordigers zullen samenwerken met EESC-leden bij het opstellen van geselecteerde adviezen. Concreet zullen jongerenvertegenwoordigers aan vergaderingen en hoorzittingen deelnemen, schriftelijke bijdragen leveren en eventueel in de gaten houden welk effect de adviezen sorteren. Per advies zal er namens alle betrokken jongerenorganisaties één jongerenafgevaardigde aan de werkzaamheden meedoen. 

Het initiatief bevindt zich momenteel in de uitvoeringsfase. In juni van dit jaar is er een oproep aan jongerenorganisaties gedaan om zich aan te melden voor deelname. Het EESC heeft meer dan 100 aanvragen ontvangen. De in aanmerking komende jongerenorganisaties zullen regelmatig worden geïnformeerd over nieuwe adviezen die op stapel staan en zullen worden gevraagd of zij hieraan willen meewerken. Uiteindelijk zullen de afdelingsbureaus en het CCMI-bureau beslissen welke adviezen bij het EESC aan de EU-jongerentoets worden onderworpen. 

De ervaringen met een zeer geslaagd proefproject hebben de Jongerengroep geholpen bij het vaststellen van de methode die in dit kader zal worden gevolgd. Tijdens het proefproject hebben elk van de EESC-afdelingen en de CCMI één advies uitgekozen, waaraan met in totaal 20 jongerenvertegenwoordigers goed is samengewerkt. De onderwerpen van deze adviezen liepen uiteen, van het Europees Semester tot de verdediging van de democratie. 

De Jongerengroep van het EESC bekijkt wat de beste manier is om jongerenorganisaties op zinvolle wijze te laten participeren. De volgende stap is om de toets ten uitvoer te leggen en het initiatief regelmatig te evalueren en gaandeweg te verbeteren.

Meer weten? Bekijk onze webpagina EU Youth Test at the EESC, of mail het secretariaat: youtheesc@eesc.europa.eu.