Sa cholún ‘Croí an scéil’, tá sé molta ag Alain Coheur, rapóirtéir na tuairime ó CESE Tionscnamh suaitheanta Eorpach a chur ar bun don tsláinte gur cheart go mbeadh saincheisteanna sláinte ina n-ábhar tosaíochta don Choimisiún Eorpach amach anseo. Leag sé béim ar a aontaithí atá an Tionscnamh Suaitheanta Eorpach don tSláinte, rud ar cheart dó dlúthpháirtíocht na hEorpa a léiriú trí chórais sláinte a neartú agus tríd an Aontas a chosaint ar ghéarchéimeanna amach anseo.
Sa cholún ‘Croí an scéil’, tá sé molta ag Alain Coheur, rapóirtéir na tuairime ó CESE Tionscnamh suaitheanta Eorpach a chur ar bun don tsláinte gur cheart go mbeadh saincheisteanna sláinte ina n-ábhar tosaíochta don Choimisiún Eorpach amach anseo. Leag sé béim ar a aontaithí atá an Tionscnamh Suaitheanta Eorpach don tSláinte, rud ar cheart dó dlúthpháirtíocht na hEorpa a léiriú trí chórais sláinte a neartú agus tríd an Aontas a chosaint ar ghéarchéimeanna amach anseo.
An 4 Deireadh Fómhair, reáchtáil an grúpa ad hoc in CESE maidir leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh an díospóireacht ‘An Tionscnamh ó na Saoránaigh – Staid na himeartha sa Chróit’ i Ságrab. Ba é ab aidhm don díospóireacht go rachadh comhaltaí an ghrúpa i dteagmháil le páirtithe leasmhara áitiúla chun a dtaithí, a dtuairimí agus a smaointe a phlé. Dhírigh siad go háirithe ar infheictheacht an Tionscnaimh ó na Saoránaigh sa Chróit agus an fheasacht ina leith, chomh maith leis na ceachtanna a foghlaimíodh agus na dea-chleachtais a sainaithníodh go dtí seo. Is uirlis é an Tionscnamh ó na Saoránaigh a ligeann do shaoránaigh an Aontais tionchar díreach a imirt ar bheartas an Aontais trí reachtaíocht nua a mholadh.
An 4 Deireadh Fómhair, reáchtáil an grúpa ad hoc in CESE maidir leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh an díospóireacht ‘An Tionscnamh ó na Saoránaigh – Staid na himeartha sa Chróit’ i Ságrab. Ba é ab aidhm don díospóireacht go rachadh comhaltaí an ghrúpa i dteagmháil le páirtithe leasmhara áitiúla chun a dtaithí, a dtuairimí agus a smaointe a phlé. Dhírigh siad go háirithe ar infheictheacht an Tionscnaimh ó na Saoránaigh sa Chróit agus an fheasacht ina leith, chomh maith leis na ceachtanna a foghlaimíodh agus na dea-chleachtais a sainaithníodh go dtí seo. Is uirlis é an Tionscnamh ó na Saoránaigh a ligeann do shaoránaigh an Aontais tionchar díreach a imirt ar bheartas an Aontais trí reachtaíocht nua a mholadh.
Ba í an díospóireacht i Ságrab ‘An Tionscnamh ó na Saoránaigh – Staid na himeartha sa Chróit’ an chéad imeacht den chineál sin a d’eagraigh an grúpa ad hoc lasmuigh den Bhruiséil. D’óstáil Comhlachas Ceirdeanna agus Ceardaíochta na Cróite (Hrvatska Obrtnička Komora) an t-imeacht agus chuir comhaltaí an ghrúpa ad hoc in CESE fáilte roimh na daoine a leanas: Margareta Mađerić (Státrúnaí Aireacht Saothair na Cróite), Dino Zorić (an Aireacht Dlí), ionadaithe ón gCoimisiún Eorpach agus ón bhFóram um an Tionscnamh ó na Saoránaigh, roinnt mhaith ionadaithe ó lárionaid Europe Direct, ó ollscoileanna, ó na húdaráis áitiúla agus ó Chomhairlí Eacnamaíocha agus Sóisialta náisiúnta, Ambasadóirí na dTionscnamh ó na Saoránaigh,eagarthóirí na dTionscnamh ó na Saoránaigh, mic léinn ollscoile agus páirtithe leasmhara eile na dTionscnamh ó na Saoránaigh.
Tar éis na díospóireachta, bhí gnáthchruinniú ag an ngrúpa ad hoc maidir leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh agus reáchtáladh siúlóid i lár Shágraib. Lena linn sin, bhí deis ag comhaltaí an ghrúpa teagmháil dhíreach a dhéanamh le muintir na Cróite trí eolas maidir leis an bPas Eorpach um Daonlathas de chuid CESE, a bhfuil an-tóir air, a thabhairt amach.
Faoina chlár oibre do 2023-2025, tá sé d’aidhm ag an ngrúpa ad hoc cur le rannpháirtíocht ghníomhach CESE i bpróiseas an Tionscnaimh ó na Saoránaigh. Tá sé beartaithe aige tuilleadh cruinnithe a eagrú lasmuigh den Bhruiséil, ós deis mhaith iad chun díospóireacht a dhéanamh le geallsealbhóirí áitiúla an Tionscnaimh agus feasacht a mhúscailt ina thaobh ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal áitiúil.
Bunaíodh an grúpa ad hoc um an Tionscnamh ó na Saoránaigh in 2013 chun treoir pholaitiúil a chur ar fáil maidir leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh agus chun faireachán a dhéanamh ar fhorbairtí sa réimse sin. Is í Violeta Jelić, comhalta de chuid CESE, cathaoirleach an ghrúpa faoi láthair.
Tugadh an Tionscnamh ó na Saoránaigh isteach le Conradh Liospóin agus tháinig sé ar an bhfód in 2012. Ba é an chéad ionstraim um an daonlathas rannpháirteach ar an leibhéal trasnáisiúnta. A bhuí leis, is féidir le níos mó ná aon mhilliún saoránach de chuid an Aontais ó sheacht mBallstát ar a laghad a iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach reachtaíocht a mholadh. Dá bhrí sin, is é an rud is gaire atá againn do thionscnamh reachtach ó na saoránaigh.
Ón gcéad lá riamh, tá ról an-ghníomhach ag CESE maidir leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh a fhorbairt agus a chur chun cinn. (ep)
Ón 2-4 Deireadh Fómhair, d’óstáil Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) agus Coiste na Réigiún (CnaR) Mí Eorpach na Cibearshlándála (ECSM) sa Bhruiséil. Ag an imeacht, tugadh le chéile príomhchainteoirí ó institiúidí an Aontais, ó rialtais réigiúnacha agus ón tsochaí shibhialta d’fhonn aghaidh a thabhairt ar na dúshláin roimh thimpeallacht na cibearshlándála atá ag athrú go tapa sa lá atá inniu ann.
Ón 2-4 Deireadh Fómhair, d’óstáil Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) agus Coiste na Réigiún (CnaR) Mí Eorpach na Cibearshlándála (ECSM) sa Bhruiséil. Ag an imeacht, tugadh le chéile príomhchainteoirí ó institiúidí an Aontais, ó rialtais réigiúnacha agus ón tsochaí shibhialta d’fhonn aghaidh a thabhairt ar na dúshláin roimh thimpeallacht na cibearshlándála atá ag athrú go tapa sa lá atá inniu ann.
Díríodh an 12ú heagrán de ECSM ar an innealtóireacht shóisialta, bagairt atá ag dul i méid agus a dhíríonn ar iompar an duine chun rochtain neamhúdaraithe a fháil ar fhaisnéis agus ar sheirbhísí agus, dá bharr sin, slándáil a shárú.
Is iad seo a leanas na príomhphointí a tugadh chun suntais in imeacht na bliana seo:
Bunaítear leis an rialachán nua cibearshlándála bonnlíne choiteann d’institiúidí an Aontais agus do na Ballstáit.
Tá measúnuithe riosca rialta ríthábhachtach chun leochaileachtaí a shainaithint agus chun tús áite a thabhairt do straitéisí maolaithe.
Teastaíonn frithbhearta nuálacha chun dul i ngleic le bagairtí atá le teacht, amhail ionsaithe faoin tiomáint IS agus ríomhaireacht chandamach.
Tá ról ríthábhachtach ag údaráis réigiúnacha maidir le tacaíocht a thabhairt d’eintitis áitiúla trí chomhroinnt eolais, trí chúnamh teicniúil agus trí chláir oiliúna saincheaptha a chur ar fáil.
Tá méadú ag teacht ar ionsaithe innealtóireachta sóisialta faoin tiomáint IS, agus teastaíonn cur chuige ilghnéitheach agus comhoibríoch chun iad a chomhrac.
Tá tuilleadh eolais faoin imeacht le fáil anseo. (lp)
Ar cheann de na cláir a cuireadh i láthair i seimineár ‘Connecting EU’ 2024 a bhí dírithe ar an iriseoireacht, bhí Tionscnamh Hannah Arendt. Is éard atá i gceist leis an tionscnamh líonra d’eagraíochtaí ón tsochaí shibhialta a chuireann idir thacaíocht agus chosaint ar fáil d’iriseoirí a bhíonn ag obair faoi bhrú millteanach agus atá faoi réir cinsireachta, ciapadh agus géarleanúna. Clár cosanta atá ann a mhaoiníonn Rialtas Cónaidhme na Gearmáine. Cuireann an tionscnamh tacaíocht luachmhar den uile shórt ar fáil d’iriseoirí ar fud an domhain – ón Afganastáin agus ón tSúdáin go dtí an Rúis agus an Úcráin – bídís ina dtíortha dúchais nó ar deoraíocht.
Ar cheann de na cláir a cuireadh i láthair i seimineár ‘Connecting EU’ 2024 a bhí dírithe ar an iriseoireacht, bhí Tionscnamh Hannah Arendt. Is éard atá i gceist leis an tionscnamh líonra d’eagraíochtaí ón tsochaí shibhialta a chuireann idir thacaíocht agus chosaint ar fáil d’iriseoirí a bhíonn ag obair faoi bhrú millteanach agus atá faoi réir cinsireachta, ciapadh agus géarleanúna. Clár cosanta atá ann a mhaoiníonn Rialtas Cónaidhme na Gearmáine. Cuireann an tionscnamh tacaíocht luachmhar den uile shórt ar fáil d’iriseoirí ar fud an domhain – ón Afganastáin agus ón tSúdáin go dtí an Rúis agus an Úcráin – bídís ina dtíortha dúchais nó ar deoraíocht.
Nuair a chuirtear guthanna criticiúla ina dtost, nuair a chuirtear iriseoirí i bpríosún agus nuair a dhéantar eagraíochtaí iomlána na meán a dhúnadh síos, fágtar an pobal gan rochtain ar fhaisnéis neamhspleách. Gan fianaise den sórt sin, ní bhíonn daoine in ann tuairimí dá gcuid féin a fhorbairt ná ní bhíonn córais dhaonlathacha in ann feidhmiú.
Agus dhá bhliain imithe thart ó sheol Rialtas Cónaidhme na Gearmáine Tionscnamh Hannah Arendt, níl feabhas tagtha ar na cúrsaí sin go fóill, nó is measa fós iad fiú. Léiríonn an tInnéacs Domhanda is déanaí de Shaoirse an Phreasa a tharraing na Tuairisceoirí gan Teorainneacha (RSF) anuas go bhfuil na dálaí do ghairmithe sna meáin tar éis dul in olcas ar fud an domhain. Ní raibh a oiread céanna tíortha sa chatagóir íochtair le breis agus deich mbliana anuas agus atá anois (36 san iomlán). Déantar cur síos ar staid na dtíortha sa chatagóir úd mar bheith ‘an-tromchúiseach’. Faigheann iriseoirí ó roinnt tíortha sa chatagóir sin, ina bhfuil an Rúis, an Afganastáin agus an tSúdáin mar shampla, tacaíocht ó thionscadail le heagraíochtaí comhpháirtíochta Thionscnamh Hannah Arendt.
A bhuí le Tionscnamh Hannah Arendt – clár cosanta a mhaoiníonn Oifig Cónaidhme Gnóthaí Eachtracha na Gearmáine agus Coimisinéir Rialtas Cónaidhme na Gearmáine do Chultúr agus do na Meáin – cuirtear a lán tacaíochtaí éagsúla ar fáil do lucht oibrithe na meán, bídís ina dtír dhúchais nó ar deoraíocht. Tarlaíonn sé in amanna gur féidir lámh chúnta a thabhairt fiú nuair a ceapadh ar dtús nach bhféadfaí rud ar bith a dhéanamh. Mar shampla, tá tionscadal ann faoin tionscnamh a chuireann tacaíocht ar fáil d’iriseoirí ban san Afganastáin, cuir i gcás oiliúint sábháilteachta, scoláireachtaí agus meantóireacht teanga dúchais. Tá líon suntasach ban ann a bhí ag obair sna meáin a chaill an post a bhí acu ó tháinig an Talaban i gcumhacht in 2021. Is ar éigean atá aon bhean ag obair ar an raidió nó ar an teilifís sa lá atá inniu ann mar gheall air sin. Go deimhin, ó tharla an méid sin ar fad, tá crapadh suntasach tagtha ar an earnáil trí chéile.
Is féidir le lucht oibrithe na meán ón Rúis agus ón tSúdáin tacaíocht a fháil faoi Thionscnamh Hannah Arendt i dtíortha comharsanachta. Tá lárionaid speisialta curtha ar bun atá mar phointí teagmhála d’oibrithe na meán atá ar deoraíocht. Eagraíonn comhpháirtithe an tionscnaimh na lárionaid sin nó tacaíonn siad leo. Is spásanna sábháilte iad na moil sin d’oibrithe na meán atá ar deoraíocht chomh maith le Casa para el Periodismo Libre (.i. spás d’iriseoirí ar deoraíocht) i Meiriceá Láir ina gcuirtear comhairle shíceolaíoch agus dhlíthiúil ar fáil. Ní hamháin sin ach cuirtear oiliúint bhreise ar fáil sna moil sin agus is túsphointe maith chun líonraithe iad do lucht sin na meán a ndéantar géarleanúint orthu ina dtíortha dúchais ar chúiseanna éagsúla.
Cur chuige eile a leantar faoi Thionscnamh Hannah Arendt is ea struchtúir eagarthóireachta inbhuanaithe a atógáil agus na hoibrithe sin ar deoraíocht. An sprioc atá aige sin ar fad ná a chinntiú gur féidir le daoine i dtíortha ollsmachtacha dúchais na n-iriseoirí faisnéis neamhspleách a fháil i gcónaí.
Ní d’iriseoirí ón Afganastáin, ón Rúis agus ón tSúdáin amháin a thugtar tacaíocht. Tá an tionscnamh gníomhaíoch ar fud an domhain agus tá sé solúbtha a dhóthain le freagairt do chásanna slándála atá ag dul in olcas. Is d’oibrithe na meán ón mBealarúis, Mheiriceá Láir, Maenmar, an Afraic Thuaidh agus an Úcráin atá tacaíocht á tabhairt den chuid is mó faoi láthair. Is cás speisialta í an Úcráin mar is é sprioc obair sin an tionscadail a chinntiú go leanfar den tuairisciú ar an gcogadh leanúnach. Teastaíonn cúnamh ábhartha agus teicniúil chuige sin, i dteannta le hoiliúint agus árachas sonrach le haghaidh oibríochtaí ar an líne thosaigh.
Tá na ceithre eagraíocht seo a leanas ón tsochaí shibhialta ina gcomhpháirtithe de Thionscnamh Hannah Arendt: DW Akademie, Ciste na hEorpa d’Iriseoirí ar Deoraíocht (JX-Fund), Na Meáin i gComhar agus i mbun Aistriú (MiCT), agus an Lárionad Eorpach um Shaoirse an Phreasa agus na Meán (ECPMF) Caithfidh an clár a bheith saor ó rialú stáit. Teastaíonn neodracht stáit uaidh freisin. Is ar bhonn critéir neamhchlaonta amháin a dheonaítear maoiniú, agus is giúiréithe neamhspleácha atá saor ó thionchar an stáit a dhéanann a cinneadh maoiniú a dheonú.
Is líonra é Tionscnamh Hannah Arendt chun iriseoirí agus na meáin ar fud an domhain a chosaint. Bunaíodh é in 2022 ar thionscnamh Oifig Cónaidhme Gnóthaí Eachtracha na Gearmáine agus Coimisinéir Rialtas Cónaidhme na Gearmáine do Chultúr agus do na Meáin.
An 23 Meán Fómhair 2024, d’fhógair an Coimisiún Eorpach buaiteoirí an tríú ceann de Ghradaim Orgánacha an Aontais. Is i dtrí phríomhchatagóir a roghnaigh agus a bhronn Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) na buaiteoirí: an FBM Próiseála Bia Orgánach is Fearr, an Miondíoltóir Bia Orgánach is Fearr, agus an Bialann Orgánach is Fearr.
An 23 Meán Fómhair 2024, d’fhógair an Coimisiún Eorpach buaiteoirí an tríú ceann de Ghradaim Orgánacha an Aontais. Is i dtrí phríomhchatagóir a roghnaigh agus a bhronn Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) na buaiteoirí: an FBM is Fearr le haghaidh Próiseáil Bia Orgánach, an Miondíoltóir Bia Orgánach is Fearr, agus an Bialann Orgánach is Fearr.
Seo a leanas na buaiteoirí:
An FBM is Fearr le haghaidh Próiseáil Bia Orgánach: Gino Girolomoni Cooperativa Agricola (an Iodáil), comharchumann a tháirgeann pasta orgánach i réigiún Marche ag baint leas as fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite agus ag tacú le níos mó ná 300 feirmeoir áitiúla.
An Miondíoltóir Bia Orgánach is Fearr: SAiFRESC (an Spáinn), tionscnamh atá treoraithe ag feirmeoirí ag táirgeadh níos mó ná 70 cineál torthaí agus glasraí orgánacha ar 30 heicteár de thalamh talmhaíochta orgánaí, ag cur an geilleagar ciorclach chun cinn agus ceardlanna oideachasúla á gcur ar fáil acu.
An Bhialann Orgánach/an tSeirbhís Bia Orgánach is Fearr: Kalf & Hansen (an tSualainn), sraith bialanna a dhíríonn ar bhia séasúrach Nordach atá 100 % orgánach a chur ar fáil, agus cáil ar na bialanna as an bhfoinsiú inbhuanaithe agus naisc láidre acu le táirgeoirí áitiúla.
Mhol Peter Schmidt, cathaoirleach na Rannóige um Thalmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol (NAT) in CESE, na buaiteoirí, agus thug sé dá aire go dtugtar aitheantas sna gradaim don nuálaíocht agus don bharr feabhais in earnáil orgánach an Aontais. Chuir sé i dtábhacht go bhfuil sé ríthábhachtach inrochtaineacht agus inacmhainneacht táirgí orgánacha a mhéadú ionas go dtiocfaidh fás ar an earnáil agus chun cuidiú leis an Aontas an sprioc maidir le 25 % den fheirmeoireacht orgánach a bhaint amach faoi 2030. ‘Mar sin féin, ní é an cur chuige ceart iarracht a dhéanamh fadhbanna sóisialta a réiteach trí bheartais talmhaíochta. Le beartais shóisialta, ní mór saoránaigh na hEorpa a chumhachtú chun táirgí orgánacha a íoc’, a dúirt sé freisin.
Tá Gradam an Aontais maidir le táirgeadh orgánach mar chuid de thionscnamh níos leithne Lá Orgánach an Aontais, a seoladh in 2021 chun aird a tharraingt ar na tairbhí a bhaineann leis an bhfeirmeoireacht orgánach. Tháinig fás suntasach ar an bhfeirmeoireacht orgánach, a fhaigheann tacaíocht ó Chomhbheartas Talmhaíochta an Aontais, ó 5.9 % de thalamh talmhaíochta an Aontais in 2012 go 10.5 % faoi 2022, agus shroich díolacháin mhiondíola €45 bhilliún in 2022. D’ainneoin na ndúshlán eacnamaíoch, tá an tAontas fós ar an dara margadh orgánach is mó ar domhan, i ndiaidh na Stát Aontaithe. (ks)
Le Stefano Mallia, Cathaoirleach Ghrúpa na bhFostóirí
Tá béim leagtha sa tuarascáil ó Mario Draghi ar a phráinní atá sé aghaidh a thabhairt ar dhúshláin eacnamaíocha na hEorpa. Tugtar rabhadh i dtuarascáil Letta agus i dtuarascáil Draghi araon: tá cor cinniúnach roimh an Eoraip agus ní féidir na maidí a ligean le sruth.
Le Stefano Mallia, Cathaoirleach Ghrúpa na bhFostóirí
Tá béim leagtha sa tuarascáil ó Mario Draghi ar a phráinní atá sé aghaidh a thabhairt ar dhúshláin eacnamaíocha na hEorpa. Tugtar rabhadh i dtuarascáil Letta agus i dtuarascáil Draghi araon: tá cor cinniúnach roimh an Eoraip agus ní féidir na maidí a ligean le sruth.
Tá cuid mhór i ngeall leis seo, murab ionann is riamh. Le fiche bliain anuas, tá fás eacnamaíoch an Aontais de shíor chun deiridh ar na Stáit Aontaithe, fad atá an bhearna á dúnadh go tapa ag an tSín. Ó 2002 go 2023, mhéadaigh an bhearna idir leibhéil OTI an Aontais agus leibhéil OTI na Stát Aontaithe (ag praghsanna 2015) ó bheagán os cionn 15 % go 30 %, rud ar cúis imní é. Is mó fós an chodarsnacht sa phaireacht cumhachta ceannaigh. Tá an bhearna sin méadaithe ó 12 % go 34 %, ar cuid suntais é.
Ceann de na dúshláin is mó atá ann ná timpeallacht rialála na hEorpa. Tá na figiúirí an-soiléir: ó 2019 go 2024, rith an tAontas thart ar 13 000 gníomh reachtach i gcomparáid le 3 500 gníomh sna Stáit Aontaithe.
De dheasca an ualaigh rialála sin, is suntasach na costais chomhlíontachta atá ar ghnólachtaí, rud a bhaineann acmhainní ón nuálaíocht agus ón bhfeabhsú feidhmíochta. Thairis sin, is cúis imní an treocht atá ann go bhfuil cuideachtaí ag athlonnú lasmuigh den Aontas. D’imigh 30 % d’aonbheannaigh na hEorpa idir 2008 agus 2021.
Mar a chuireann Draghi i bhfáth, ní leor an infheistíocht amháin chun an Eoraip a bhrú ar aghaidh. Is gá a áirithiú go ndéanfar dul chun cinn fóinteach de thoradh na n-athchóirithe. Ní mór díriú ar an margadh aonair a thabhairt chun críche, bacainní a bhaint, tús áite a thabhairt do chur chuige comhleanúnach chun an t-ualach a laghdú agus rialacháin a chuíchóiriú. Is príomhchéimeanna iad sin is féidir a ghlacadh láithreach gan cathanna móra polaitiúla agus rachadh siad chun tairbhe ar dhóigh nithiúil do ghnólachtaí, go háirithe do FBManna, arb iad cnámh droma na ngeilleagar iad.
Thairis sin, ní féidir linn neamhaird a thabhairt ar idirnascthacht na n-earnálacha agus na ngeilleagar. Má dhéantar feabhsuithe i réimse amháin, is féidir tionchar dearfach a imirt ar réimsí eile. Mar shampla, le comhtháthú na hintleachta saorga agus na dteicneolaíochtaí sonraíbhunaithe, is féidir tacú le bainistiú cliste fuinnimh ar fud na dtionscal, rud a laghdódh costais agus astaíochtaí go suntasach, ón ardmhonaraíocht go dtí an fheirmeoireacht bheacht. Is iad sin na cineálacha sineirgí nach mór a shaothrú.
Tá an bealach chun tosaigh soiléir. Tá an acmhainneacht, an tallann agus an acmhainneacht nuálaíochta san Eoraip chun a buntáiste iomaíoch a fháil ar ais. Mar sin féin, beidh gá le toil láidir pholaitiúil agus le comhar, agus ní mór díriú ar chuspóirí straitéiseacha fadtéarmacha. Is fúinne (institiúidí an Aontais agus na Ballstáit) atá sé anois na deiseanna sin a chur i ngníomh más uainn fíorathrú a dhéanamh.
Tionscnamh suaitheanta Eorpach a chur ar bun don tsláinte
I mbliana, glacfaidh Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) páirt arís in COP29, Comhdháil 2024 na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide a bheidh ar siúl i bpríomhchathair na hAsarbaiseáine, Baki.
I mbliana, glacfaidh Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) páirt arís in COP29, Comhdháil 2024 na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide a bheidh ar siúl i bpríomhchathair na hAsarbaiseáine, Baki.
Déanfaidh Peter Schmidt, cathaoirleach an Ghrúpa Ad Hoc maidir le COP, agus toscaire óige CESE chuig COP, Diandra Ní Bhuachalla, ionadaíocht ar CESE. Ag an gcomhdháil, athdhearbhóidh CESE na teachtaireachtaí a léirigh sé sa tuairim uaidh a glacadh le déanaí maidir le maoiniú don troid i gcoinne an athraithe aeráide agus iarrfaidh sé an athuair go mbeadh aistriú cuimsitheach agus cothrom ann, lena n-áiritheofar nach méadófar an neamhionannas sóisialta leis an ngníomhú ar son na haeráide. Tacóidh CESE freisin le córais agraibhia inbhuanaithe, fuinneamh in-athnuaite, éifeachtúlacht fuinnimh, teicneolaíochtaí glasa agus ailíniú spriocanna bithéagsúlachta agus aeráide. Trí pháirt a ghlacadh in COP29, tá sé d’aidhm ag CESE a áirithiú go gcloisfear guth shochaí shibhialta na hEorpa agus go léireofar le torthaí na comhdhála réitigh chothroma atá cóir ó thaobh na sochaí de ar an ngéarchéim aeráide. (ks)
Is féidir le hiriseoirí faoi mhíchumas a bpost a dhéanamh chomh maith céanna agus is féidir leo peirspictíochtaí éagsúla agus úra a thabhairt. Cén fáth más ea a bhfuil a laghad sin díobh ag obair sna meáin? Alt le Lars Bosselmann ó Aontas na nDall Eorpach faoin easpa daoine faoi mhíchumas i dtionscal na meán agus an gá atá le stop a chur leis an léiriú steiréitipiciúil a dhéantar orthu sa nuacht.
Is féidir le hiriseoirí faoi mhíchumas a bpost a dhéanamh chomh maith céanna agus is féidir leo peirspictíochtaí éagsúla agus úra a thabhairt. Cén fáth más ea a bhfuil a laghad sin díobh ag obair sna meáin? Alt le Lars Bosselmann ó Aontas na nDall Eorpach faoin easpa daoine faoi mhíchumas i dtionscal na meán agus an gá atá le stop a chur leis an léiriú steiréitipiciúil a dhéantar orthu sa nuacht.
Tá gach daonlathas bunaithe ar prionsabail phríomha, agus tá saoirse an phreasa ar cheann de na cinn is tábhachtaí díobh. Cuidíonn an tsaoirse sin lena chinntiú go bhfuil gníomhaíochtaí na gceannairí polaitiúla trédhearcach don phobal. Cuireann sé ar ár gcumas freisin rochtain a fháil ar fhaisnéis gan cur isteach orainn ón taobh amuigh.
Mar sin féin, tá gnéithe ann fós de chleachtas na meán a chaithfear a fheabhsú, go háirithe maidir leis an éagsúlacht. Maidir le hionadaíocht sna meáin nó clúdach ábhar a bhaineann le grúpaí sóisialta éagsúla, táimid fós i bhfad ó bheith comhionann.
Léirítear sna figiúirí reatha nach ndéantar ionadaíocht shásúil ar dhaoine faoi mhíchumas ar fhoireann na nuachtán, na stáisiún raidió agus na gcraoltóirí teilifíse. Cúis mhór imní sin nó tá suas le 16 % de dhaonra an domhain faoi mhíchumas de chineál éigin. Thairis sin, mar a cuireadh i bhfios go láidir i dtuarascáil ó UNESCO, is minic a dhéantar dochar do dhaoine faoi mhíchumas mar gheall ar léirithe steiréitipiciúla ar ár bpobail sna meáin, os comhair lucht féachana ar fud an domhain.
Chun dearcadh an phobail ar dhaoine faoi mhíchumas a athrú, ní mór dúinn béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé iad a bheith gníómhach sna seomraí nuachta agus i bpróisis cruthaithe ábhair.
Ní mór don tsochaí a thuiscint nach mbeidh tionscal na meán go hiomlán cuimsitheach go dtí go mbeidh daoine faoi mhíchumas mar chuid de na sreafaí oibre. Ina theannta sin, ní mór ábhair a bhaineann le míchumas a chumhdach le cur chuige eile: ba cheart d’eagraíochtaí na meán a aithint gur daoine aonair iad daoine faoi mhíchumas, daoine maille le cearta ar aon bhonn le daoine eile. Thairis sin, de réir mar a bhíonn formáidí an ábhair ag síorathrú leo, teastaíonn saineolaithe uainn chun na formáidí sin a dhearadh ionas go mbeidh siad inrochtana agus cuimsitheach.
Ainneoin go bhfuil easpa daoinel faoi mhíchumas i dtionscal na meán, is féidir linn samplaí an-inspioráideach a fháil fós a léiríonn gur féidir le daoine faoi mhíchumas barr feabhais a bhaint amach mar chruthaitheoirí ábhair.
Le déanaí, i sraith podchraoltaí, chraol Cumann na nDall san Eoraip mír dár fócas Cluichí Parailimpeacha Pháras 2024. Sa chlár sin, labhair muid le Laetitia Bernard, iriseoir dall Francach atá ag obair do Radio France. Seachas Parailimpigh na bliana seo, bhí eagráin 2012 agus 2016 i Londain agus in Rio clúdaithe cheana féin ag Laetitia Bernard. Chomh maith leis sin, chlúdaigh sí Cluichí Parailimpeacha Geimhridh Sochi 2014 agus PyeongChang 2018.
‘Tá tionchar dearfach ag imeachtaí ar nós na gCluichí Para-Oilimpeacha ar bhacainní a bhaint anuas agus ar steiréitíopaí a cheistiú,’ arsa Bernard le linn an agallaimh. ‘Fiú má tá iriseoir faoi mhíchumas, is féidir leis nó léi obair go héifeachtúil agus fiú cur síos ar leith a dhéanamh ar chúrsaí,’ ar sí. Is éard is léir dúinn ó aistear gairmiúil Bernard, chomh maith lena machnamh ar an ábhar seo, gur gá aghaidh a thabhairt ar an ngné sin freisin chun sochaí níos cuimsithí a thógáil: Ní mór an comhionannas a bheith i gcroílár thionscal na meán.
Is é Lars Bosselmann Stiúrthóir Feidhmiúcháin Aontas Eorpach na nDall (EBU).
