Το βάρος της ενίσχυσης της συνοχής, μέσω της οποίας θα καταπολεμηθεί η πόλωση των κοινωνιών, πέφτει στους ώμους των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίες έχουν τη δύναμη και την πρόθεση να προστατεύσουν τους χώρους δράσης της κοινωνίας των πολιτών και άσκησης της δημοκρατίας. Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που εξέπεμψε η Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών, η οποία οργανώθηκε για δεύτερο έτος από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προκειμένου να συζητηθεί η ανησυχητική τάση της διάχυσης της πόλωσης σε όλες τις κοινωνίες της ΕΕ.

Πάνω από 800 πολίτες, μεταξύ αυτών εκπρόσωποι οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ), ΜΚΟ και οργανώσεων νέων, καθώς και ενδιαφερόμενοι παράγοντες και δημοσιογράφοι, συγκεντρώθηκαν στην ΕΟΚΕ από τις 17 έως τις 20 Μαρτίου για να τιμήσουν την Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών, να ανταλλάξουν απόψεις και να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης της συνοχής και της συμμετοχής στις πολωμένες κοινωνίες.

Κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών, μέλη της ομάδας συνδέσμου της ΕΟΚΕ και εταίροι της Ημέρας της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών (ΕΠΠ) διοργάνωσαν 14 συνεδρίες, μεταξύ αυτών και την τελετή απονομής του Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ. Οι συμμετέχοντες κατάρτισαν ολοκληρωμένη δέσμη εφαρμόσιμων μέτρων και βασικών αιτημάτων για την αύξηση της συνοχής των κοινωνιών, δίνοντας έμφαση στα εξής:

• Ενίσχυση της συνοχής μέσω της εκπαίδευσης και του πολιτισμού
• Παροχή οικονομικά προσιτής και βιώσιμης στέγασης
• Ενίσχυση της συμμετοχής του κοινού μέσω της ΕΠΠ
• Επίτευξη δίκαιης μετάβασης χωρίς αποκλεισμούς και πράσινης-γαλάζιας ανάπτυξης
• Χάραξη ισχυρής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κοινωνία των πολιτών
• Ενίσχυση της στήριξης και της χρηματοδότησης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών
• Συμμετοχή των νέων στη διαμόρφωση μιας ισχυρότερης και ανθεκτικότερης Ευρώπης
• Τόνωση της καινοτομίας και της τεχνολογίας για το κοινό καλό.

Κατά την καταληκτική συνεδρίαση, ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke δήλωσε τα εξής: «Καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του δεύτερου αυτού κύκλου της Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών, νιώθω ιδιαίτερα συγκινημένος για την ενέργεια, την ανθεκτικότητα και τη δέσμευση των φορέων της κοινωνίας των πολιτών σε όλη την Ευρώπη. Αυτήν την εβδομάδα αποδείξαμε ότι όταν συνέρχεται η κοινωνία των πολιτών, μπορούμε να διαμορφώσουμε λύσεις που ενισχύουν τη δημοκρατία μας, προωθούν την κοινωνική συνοχή και δημιουργούν μια Ευρώπη που υπηρετεί πραγματικά τους πολίτες της».

Από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Henna Virkkunen, εκτελεστική αντιπρόεδρος για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία, τόνισε τον καίριο ρόλο που διαδραματίζουν οι ΟΚΠ στη διαμόρφωση των κοινωνιών με βάση τις κεντρικές ευρωπαϊκές αξίες.

Ο Victor Negrescu, αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, απηύθυνε έντονη έκκληση για δράση, ζητώντας από τις ΟΚΠ να αποδείξουν την ισχύ τους και να αντιδράσουν στην επιθετική ρητορική: «Έχουμε ανάγκη από μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών και μια πραγματική εταιρική σχέση μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και των φορέων λήψης αποφάσεων προκειμένου να διαμορφώσουμε από κοινού μια συνεκτική κοινωνία που θα έχει ουσιαστικό αντίκρισμα στις ζωές των ανθρώπων».

Εκπρόσωποι των ΟΚΠ τόνισαν ότι οι κοινωνίες των πολιτών είναι κάτι περισσότερο από παρόχους υπηρεσιών καθώς αποτελούν βασικούς συντελεστές της δημοκρατίας και της συμμετοχής. Η Nataša Vučković, γενική γραμματέας του σερβικού ιδρύματος «Κέντρο για τη Δημοκρατία», εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η κοινωνία των πολιτών μπορεί να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην καταπολέμηση των βαθύτερων αιτίων και της διάδοσης της αντιδημοκρατικής και αντιευρωπαϊκής ρητορικής, τόσο στην ΕΕ όσο και στις υποψήφιες χώρες. Για να επιτευχθεί αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να γίνει πιο προσιτή, διασφαλίζοντας τη διάχυση των οφελών της σε όλους τους πολίτες στην καθημερινή τους ζωή. (at)

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) έχει ζητήσει το πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025 —το οποίο καθορίζει τις νομοθετικές και πολιτικές προτεραιότητες της ΕΕ— να επικεντρωθεί στην οικονομική ανθεκτικότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη και τη βιωσιμότητα. Σε συζήτηση της ολομέλειας με τον επίτροπο Οικονομίας και Παραγωγικότητας Valdis Dombrovskis, η ΕΟΚΕ —η οποία διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση του προγράμματος εργασίας— επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να συμβάλει στην ανάπτυξη ενός θεματολογίου που θα αντιμετωπίζει τις επείγουσες προκλήσεις, οικοδομώντας παράλληλα μια πιο συμπεριληπτική και μελλοντοστρεφή Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Δεκέμβριο του 2024, η ΕΟΚΕ παρουσίασε τη συμβολή της στο πρόγραμμα εργασίας υπό τον τίτλο «Προχωράμε μαζί για μια πιο τολμηρή, απλούστερη και ταχύτερη Ένωση». Με το όραμα αυτό επιδιώκεται η αντιμετώπιση των οικονομικών και γεωπολιτικών προκλήσεων της ΕΕ. Κάθε χρόνο, μέσω εκτεταμένων διαβουλεύσεων και συστάσεων, η ΕΟΚΕ βελτιώνει το πρόγραμμα εργασίας για να διασφαλίσει ότι εξυπηρετεί καλύτερα τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της Ευρώπης.

Ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη στενότατη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μολονότι αναγνωρίζει τις προσπάθειες της Επιτροπής, ζήτησε μια πιο φιλόδοξη και χωρίς αποκλεισμούς προσέγγιση. «Παραμένουμε προσηλωμένοι στη διαμόρφωση πολιτικών που προωθούν την οικονομική σταθερότητα, την κοινωνική ισότητα και τις δημοκρατικές αξίες», δήλωσε.

Ο κ. Dombrovskis επιβεβαίωσε εκ νέου ότι το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για την επόμενη πενταετία αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας. «Η ανάληψη δράσης για τη μείωση της γραφειοκρατίας αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την οικοδόμηση αυτής της πιο ανταγωνιστικής Ευρώπης. Το θεματολόγιό μας για την απλούστευση είναι να διασφαλίσουμε ότι οι κανόνες μας αποτελούν κινητήρια δύναμη και όχι τροχοπέδη για την επίτευξη των στόχων μας στους τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της ασφάλειας», δήλωσε.

Βασικές προτεραιότητες για το 2025

Οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα

Το πρόγραμμα εργασίας επικεντρώνεται στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, στο νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και στις ισχυρότερες κεφαλαιαγορές. Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ μιας ευρύτερης προσέγγισης όσον αφορά την οικονομική ανθεκτικότητα, που θα αντιμετωπίζει την υποτονική ανάπτυξη, την κρίση του κόστους ζωής και την εντεινόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Εξυπνότερη νομοθεσία, όχι απλώς λιγότερη

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη δέσμευση της Επιτροπής για μείωση του διοικητικού φόρτου, αλλά προειδοποιεί ότι η κανονιστική απλούστευση δεν πρέπει να αποβεί εις βάρος της κοινωνικής προστασίας ή των περιβαλλοντικών προτύπων.

Προώθηση της καινοτομίας και των επενδύσεων

Με ιδιαίτερη έμφαση στα ψηφιακά δίκτυα, την τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες, το πρόγραμμα εργασίας δίνει προτεραιότητα στην τεχνολογική υπεροχή της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει συνθήκες που θα αποτρέπουν τις εκροές κεφαλαίων και θα προωθούν τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην Ευρώπη.

Μια Ευρώπη πιο δίκαιη και πιο πράσινη

Με την αντιμετώπιση προκλήσεων όπως οι ελλείψεις δεξιοτήτων, η επισιτιστική ασφάλεια και η βιώσιμη χρηματοδότηση, το πρόγραμμα εργασίας αποσκοπεί στην ενίσχυση της κοινωνικής και περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Η ΕΟΚΕ τονίζει τη σημασία των πολιτικών που προωθούν την κοινωνική συνοχή και τη δίκαιη ψηφιακή μετάβαση.

Προετοιμασία για τη διεύρυνση και το μέλλον

Καθώς η ΕΕ κινείται προς την κατεύθυνση της ενδεχόμενης διεύρυνσης μετά το 2028, το πρόγραμμα εργασίας περιγράφει σχέδια για οικονομική και πολιτική σταθερότητα. Η ΕΟΚΕ επιμένει ότι οι προοπτικές της κοινωνίας των πολιτών πρέπει να ενσωματωθούν ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των Ευρωπαίων. (tk)

του Antonio García Del Riego, μέλους της Ομάδας των Εργοδοτών της ΕΟΚΕ

Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς αντιμετωπίζει ιστορικές προκλήσεις, από την πράσινη μετάβαση έως τον πόλεμο στο κατώφλι της και έναν εντεινόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό. Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων θα απαιτήσει κάτι περισσότερο από πολιτικές δηλώσεις. Θα απαιτήσει χρήματα και την ικανότητα κινητοποίησης, διοχέτευσης και μόχλευσης των χρηματοοικονομικών πόρων. Εν ολίγοις, απαιτεί ένα ισχυρό, ανταγωνιστικό και αυτόνομο χρηματοοικονομικό σύστημα, κάτι το οποίο, δυστυχώς, δεν διαθέτουμε.

Η χρηματοδότηση αποτελεί το «κυκλοφορικό σύστημα» κάθε σύγχρονης οικονομίας. Κάθε νέο εργοστάσιο, ηλεκτρικό όχημα, επέκταση νοσοκομείου ή νεοφυής επιχείρηση στον κλάδο των καθαρών τεχνολογιών εξαρτάται από το αν κάποιος θα αναλάβει τον κίνδυνο να το χρηματοδοτήσει. Και στην Ευρώπη, αυτός ο «κάποιος» είναι συχνά μια τράπεζα. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), οι οποίες αποτελούν το 99 % των επιχειρήσεων της ΕΕ, εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τραπεζικές πιστώσεις για να αναπτυχθούν, να επενδύσουν και να εξαγάγουν. Ωστόσο, οι ίδιοι οι οργανισμοί που αποτελούν τον πυρήνα του χρηματοδοτικού μας οικοσυστήματος κινδυνεύουν να τεθούν εκτός ανταγωνισμού και να υπαχθούν σε υπερβολικές ρυθμίσεις.

Η Ευρώπη κάνει συχνά λόγο για «στρατηγική αυτονομία» στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας και των ψηφιακών υποδομών, αλλά σπανίως αποτελεί μέρος της συζήτησης η χρηματοοικονομική αυτονομία. Ωστόσο, θα πρέπει να συμπεριληφθεί στη συζήτηση.

Σήμερα, πάνω από το 60 % της επενδυτικής τραπεζικής στην Ευρώπη τελεί υπό τη διαχείριση τεσσάρων μόλις αμερικανικών τραπεζών. Οι επερχόμενοι κανόνες της Βασιλείας IV θα εφαρμοστούν πλήρως στην ΕΕ, αλλά όχι στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο ή την Ιαπωνία. Αυτή η ασυμμετρία θέτει τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε μειονεκτική ανταγωνιστική θέση. Εάν θέλουμε οι ευρωπαϊκές τράπεζες να χρηματοδοτήσουν τη διττή μετάβαση και να στηρίξουν στρατηγικούς τομείς, πρέπει να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις.

Η Ένωση Κεφαλαιαγορών πρέπει να προχωρήσει πέρα από τη ρητορεία και να καταστεί μια πραγματική ενιαία αγορά αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Για να επιτύχουμε αυτούς τους στόχους, χρειαζόμαστε έξυπνες, αναλογικές και ευνοϊκές ρυθμίσεις που να προστατεύουν τη σταθερότητα και τους καταναλωτές, αλλά και να ενεργοποιούν την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Αυτό προϋποθέτει:

• αναλογικότητα,
• τεχνολογική ουδετερότητα και
• κανόνες που βασίζονται σε αποτελέσματα.

Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια να είναι αφελής. Σε έναν κόσμο που διαμορφώνεται όλο και περισσότερο από την πολιτική ισχύος και από οικονομικούς συνασπισμούς, η χρηματοοικονομική ισχύς είναι κυριαρχία. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα το κατανοούν. Το ίδιο θα πρέπει να κάνουμε και εμείς.

«Διδάσκουμε στους μαθητές ότι τα γεγονότα πρέπει να επαληθεύονται αλλά ότι οι απόψεις θα πρέπει να συζητούνται με σεβασμό. Η πραγματική κριτική σκέψη σέβεται τις διαφορετικές απόψεις», δηλώνει ο Richard Vaško από την οργάνωση «Slovak Debate Association» (SDA) που απέσπασε το Βραβείο της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ για την καταπολέμηση της πόλωσης με την πρωτοβουλία «Ολυμπιάδα Κριτικής Σκέψης». Ο Richard, η πρωτοβουλία του οποίου κέρδισε το πρώτο βραβείο, μας μίλησε για την Ολυμπιάδα και για τους λόγους για τους οποίους η διδασκαλία της κριτικής σκέψης έχει ζωτική σημασία στον σημερινό πολωμένο κόσμο στον οποίο κυριαρχεί η παραπληροφόρηση.

Μπορείτε να περιγράψετε ένα παιχνίδι ή έναν γύρο της Ολυμπιάδας Κριτικής Σκέψης; Μπορείτε να αναφέρετε παραδείγματα ασκήσεων ή ερωτήσεων;

Στους σχολικούς και περιφερειακούς γύρους της Ολυμπιάδας Κριτικής Σκέψης οι μαθητές συμμετέχουν σε δοκιμασίες που διαρκούν από μία έως δύο ώρες. Στις δοκιμασίες αυτές έχουν πλήρη πρόσβαση στο διαδίκτυο και σε διαδικτυακά εργαλεία επαλήθευσης της ακρίβειας γεγονότων και καλούνται να λύσουν μια σειρά από ασκήσεις. Οι ασκήσεις εστιάζουν στην παιδεία στα μέσα επικοινωνίας, στον εντοπισμό περιπτώσεων χειραγώγησης και μεροληψίας, στην ερμηνεία δεδομένων και μελετών, στην αναγνώριση λογικών σφαλμάτων και στην έκθεση επιχειρημάτων.

Παραδείγματος χάρη, σε γύρο που διεξήχθη πρόσφατα, ζητήθηκε από τους μαθητές να εκθέσουν επιχειρήματα για το αν «πρέπει να εγκατασταθούν κάμερες ασφαλείας στα σχολεία για να αυξηθεί η ασφάλεια» — ζήτημα που είναι επίκαιρο στον σλοβακικό δημόσιο λόγο. Σε άλλη άσκηση οι μαθητές έπρεπε να αναλύσουν ένα δημοφιλές βίντεο στο TikTok που παρουσίαζε μια θεωρία συνωμοσίας σχετικά με την Taylor Swift και να αναγνωρίσουν τα τυπικά χαρακτηριστικά της συνωμοσιολογικής σκέψης. Στην τρίτη δοκιμασία, έπρεπε να αποφασίσουν ποιο από τα δύο βίντεο ήταν δημιούργημα της ΤΝ και ποιο ήταν αυθεντικό.

Όλες αυτές οι δοκιμασίες είναι διαθέσιμες στο κοινό και παρέχονται στη σλοβακική γλώσσα στον ιστότοπο www.okm.sk.

Τι θέλετε να επιτύχετε με την Ολυμπιάδα Κριτικής Σκέψης; Τι σας ώθησε να αναλάβετε αυτήν την πρωτοβουλία;

Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε τους μαθητές που βρίσκονται σε ηλικία κατά την οποία αρχίζουν να χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να καταναλώνουν ψηφιακό περιεχόμενο, να αναπτύξουν δεξιότητες ώστε να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο με κριτική σκέψη, υπεύθυνα και προσεκτικά. Οι μαθητές, μέσω της τακτικής ανατροφοδότησης που λαμβάνουν μετά από κάθε γύρο και μέσω των διαδικτυακών μαθημάτων που έχουν στη διάθεσή τους για να προετοιμαστούν, αποκτούν συνήθειες και εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν στην καθημερινή ζωή. Απώτερος στόχος μας είναι να καλλιεργήσουμε μια γενιά νέων που θα είναι ενημερωμένοι, ανθεκτικοί στην παραπληροφόρηση και ικανοί να ηγηθούν ενός τεκμηριωμένου και εποικοδομητικού διαλόγου.

Αναλάβαμε αυτήν την πρωτοβουλία για να καλύψουμε ένα σημαντικό κενό του εκπαιδευτικού μας συστήματος: η παιδεία στα μέσα επικοινωνίας και η κριτική σκέψη εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε μεγάλο βαθμό στα επίσημα προγράμματα σπουδών. Over half of Slovak students never learn how to evaluate whether information is trustworthy. Μόνο το 16% των νέων στη Σλοβακία επαληθεύουν τακτικά την ακρίβεια μιας πληροφορίας. Ως αποτέλεσμα, το 56% του πληθυσμού τείνει να πιστεύει θεωρίες συνωμοσίας ή εξόφθαλμα ψέματα. Θέλαμε να αλλάξουμε την κατάσταση αυτή με μια πρωτοβουλία που μπορεί να αναπτυχθεί περαιτέρω και να φέρει αποτελέσματα στα σχολεία όλης της χώρας.

Γιατί πιστεύετε ότι η ανάπτυξη της κριτικής σκέψης έχει τόσο μεγάλη σημασία στις παρούσες συνθήκες; Έχουμε ελπίδα να κερδίσουμε τον πόλεμο κατά των ψευδών ειδήσεων;

Ψευδείς ειδήσεις υπήρχαν ανέκαθεν με τον έναν ή με τον άλλον τρόπο, αλλά σήμερα ζούμε σε εποχή πρωτοφανούς υπερπληροφόρησης. Καθώς τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν την κύρια πηγή πληροφόρησης για πολλούς νέους, οποιοσδήποτε μπορεί εύκολα να διακινήσει ψευδείς, εσφαλμένες ή συκοφαντικές πληροφορίες. Πρέπει να μάθουμε πώς να φιλτράρουμε και να κινούμαστε σε αυτό το χαοτικό τοπίο πληροφοριών. Η δεξιότητα αυτή έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για τη ζωή μας.

Ωστόσο, τον πόλεμο κατά των ψευδών ειδήσεων δεν θα τον «κερδίσουμε» ποτέ πλήρως — πρόκειται για έναν κινούμενο στόχο, ο οποίος εξελίσσεται συνεχώς. Μπορούμε όμως να εφοδιάσουμε τους νέους με τα εργαλεία για να κινούνται καλύτερα σε αυτό το περιβάλλον, να θέτουν τα σωστά ερωτήματα και να σκέφτονται πριν κοινοποιούν τις πληροφορίες.

Έχετε λάβει σχόλια για την πρωτοβουλία σας; Μπορείτε να αναφέρετε κάποιο παράδειγμα;

Συγκεντρώνουμε αναλυτικά σχόλια μετά από κάθε γύρο και οι απαντήσεις είναι κατά κύρια βάση θετικές. Ενδεικτικά, το 93 % των εκπαιδευτικών των οποίων οι μαθητές συμμετείχαν στην Ολυμπιάδα δήλωσε ότι η πρωτοβουλία αυτή βοηθά τους μαθητές να αναπτύξουν την ανθεκτικότητά τους απέναντι στην παραπληροφόρηση και τις ειδήσεις-απάτες. Επιπλέον, στην «καθαρή βαθμολογία υποστηρικτών» —βασικό εργαλείο μέτρησης της ικανοποίησης των χρηστών— λάβαμε + 76 στον τελευταίο γύρο, βαθμολογία που θεωρείται εξαιρετική.

Ποια συμβουλή θα δίνατε σε άλλους οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών για την αποτελεσματικότητα αντίστοιχων δραστηριοτήτων και προγραμμάτων;

Κάθε χώρα και περιβάλλον είναι διαφορετικά και οι τοπικές οργανώσεις γνωρίζουν καλύτερα τι εξυπηρετεί τις κοινότητές τους. Ωστόσο, θα σας αναφέρω μερικές από τις αρχές που ήταν αποτελεσματικές για εμάς:

Η πρώτη και η σημαντικότερη: δεν λέμε στους νέους πώς να σκέφτονται. Η πραγματική κριτική σκέψη σέβεται τις διαφορετικές απόψεις. Εάν οι μαθητές αισθάνονται ότι οι απόψεις τους απορρίπτονται ή υπαγορεύονται, αποστασιοποιούνται. Διδάσκουμε στους μαθητές ότι τα γεγονότα πρέπει να επαληθεύονται αλλά ότι οι απόψεις θα πρέπει να συζητούνται με σεβασμό.

Δεύτερον, η προσβασιμότητα και η συμπεριληπτικότητα έχουν καίρια σημασία. Αν δεν βγούμε από τον μικρόκοσμο των ελίτ σχολείων και δεν προσεγγίσουμε και άλλους ενδιαφερόμενους δεν θα έχουμε μεγάλη απήχηση. Το πρόγραμμά μας είναι δωρεάν, εξ ολοκλήρου διαδικτυακό, ανοιχτό σε όλους και διαθέσιμο στη γλώσσα της μεγαλύτερης εθνοτικής μας μειονότητας. Φέτος, το 53 % των συμμετεχόντων προέρχονταν από επαγγελματικά σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Τρίτον, επιδίωξη μας ήταν από την αρχή η δυνατότητα περαιτέρω επέκτασης του προγράμματος, και για να το πετύχουμε αυτό αξιοποιούμε τις νέες τεχνολογίες. Χρησιμοποιούμε την τεχνητή νοημοσύνη για να αξιολογούμε τις ελεύθερες απαντήσεις, και με τον τρόπο αυτό διατηρούμε την ποιότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας χωρίς να καταφεύγουμε στις δοκιμασίες των πολλαπλών επιλογών. Η ψηφιακή εποχή μάς έχει φέρει αντιμέτωπους με σοβαρές προκλήσεις, αλλά μας προσφέρει ισχυρά εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις.

Ο Richard Vaško αποτελεί μέλος της οργάνωσης «Slovak Debate Association» (SDA) από την ηλικία των 12 ετών. Κέρδισε στο εθνικό τουρνουά ρητορικής της Σλοβακίας και εκπροσώπησε τη Σλοβακία στο παγκόσμιο σχολικό πρωτάθλημα ρητορικής. Αποφοίτησε ως αριστούχος του τμήματος Νομικής, Πολιτικών Επιστημών και Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Warwick και επί του παρόντος παρακολουθεί μεταπτυχιακό πρόγραμμα MPhil στην Εκπαίδευση (Γνώση, Ενέργεια, Πολιτική) στο Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Από το 2021, ο Richard εργάζεται στην οργάνωση SDA, με την οποία ίδρυσε —και τώρα συντονίζει— την Ολυμπιάδα Κριτικής Σκέψης. Έχει επίσης συνεργαστεί με την ομάδα στρατηγικής επικοινωνίας του Υπουργείου Παιδείας της Σλοβακίας (StratCom) και είναι ένας από τους συγγραφείς εγχειριδίων κατάρτισης εκπαιδευτικών σχετικά με την παιδεία στα μέσα επικοινωνίας για το Εθνικό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης και Νεολαίας. Αναπτύσσει ερευνητική δραστηριότητα και διοργανώνει πολυεθνικό θερινό σχολείο για παιδιά που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Mathias Bel, μια ΜΚΟ που επικεντρώνεται σε εθνοτικές μειονότητες και περιθωριοποιημένες κοινότητες Ρομά στη Σλοβακία.

Σε συζήτηση με τον Michael McGrath, επίτροπο Δημοκρατίας, Δικαιοσύνης, Κράτους Δικαίου και Προστασίας των Καταναλωτών, η ΕΟΚΕ προειδοποίησε για τις συνεχιζόμενες προσπάθειες φίμωσης, απαξίωσης και αποδυνάμωσης όσων υπερασπίζονται τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα, και εξέφρασε την προθυμία της να ενώσει τις δυνάμεις της με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προστασία της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών και την καταπολέμηση της πόλωσης.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) είναι έτοιμη να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στη μελλοντική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κοινωνία των πολιτών, η οποία καταρτίζεται προκειμένου να ενισχύσει τη δημοκρατία και τον χώρο της κοινωνίας των πολιτών και να ενώσει διχασμένες κοινότητες σε ολόκληρη την ΕΕ. Με τις επιθέσεις κατά ομάδων της κοινωνίας των πολιτών και ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης να αυξάνονται, η ΕΟΚΕ δεσμεύεται να αντισταθεί και να συμβάλει στην προστασία των θεμελίων μιας ελεύθερης και ανοικτής κοινωνίας.

«Η ΕΟΚΕ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη δέσμευσή της να υπερασπίζεται, να προστατεύει και να ενδυναμώνει την κοινωνία των πολιτών. Ως Οίκος της Ευρωπαϊκής Κοινωνίας των Πολιτών, δεν θα παραμείνουμε παθητικοί παρατηρητές. Θα αντιταχθούμε σθεναρά στις προσπάθειες αποδυνάμωσης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών και θα προασπίσουμε μια ισχυρότερη στήριξη, καλύτερη προστασία και μεγαλύτερη αναγνώριση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στην ενίσχυση των δημοκρατιών μας», τόνισε ο Πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ στις 27 Μαρτίου, η οποία φιλοξένησε συζήτηση υψηλού επιπέδου με τον επίτροπο McGrath σχετικά με την άμβλυνση της πόλωσης των κοινωνιών.

Ο κ. Röpke δήλωσε ότι οι ΜΚΟ και τα κινήματα βάσης έρχονται ολοένα και περισσότερο αντιμέτωπα με την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας, την περιοριστική νομοθεσία, τις εκστρατείες δυσφήμισης και τις στρατηγικές δικαστικές αγωγές που αποσκοπούν στη φίμωση των αντιφρονούντων. Οι στρατηγικές αυτές αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας δυσφήμισης και αποδυνάμωσης όσων υπερασπίζονται τη δημοκρατία, την κοινωνική δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα.

Αναφερόμενος στις πρόσφατες κατηγορίες εις βάρος περιβαλλοντικών ΜΚΟ που απηύθυναν ορισμένοι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο κ. Röpke χαρακτήρισε ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι οι επιθέσεις δεν προέρχονται μόνο εκτός των θεσμικών μας οργάνων — σε ορισμένες περιπτώσεις, προέρχονται και από το εσωτερικό τους.

Ο επίτροπος McGrath δήλωσε ότι η ΕΟΚΕ βρίσκεται στην ιδανική θέση για να συμβάλει σημαντικά στις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενδυναμώσει τη δημοκρατία και να γεφυρώσει τους διχασμούς στην κοινωνία. Θεωρεί ότι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί η πόλωση είναι να ενδυναμωθούν οι Ευρωπαίοι και να αισθανθούν ότι εκπροσωπούνται: «Εάν το επιτύχουμε αυτό, θα κατορθώσουμε να φέρουμε πιο κοντά τις κοινότητες, τις κοινωνίες και την Ένωση μας. Ό,τι και αν κάνουμε, γνωρίζουμε ότι η συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών θα εξακολουθήσει να είναι κρίσιμης σημασίας.»

Η νέα στρατηγική της ΕΕ για την κοινωνία των πολιτών, που ανακοινώθηκε στο πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, θα στηρίξει, θα προστατεύσει και θα ενδυναμώσει τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Κατά τη συζήτηση στη σύνοδο ολομέλειας παρουσιάστηκαν επίσης τα βασικά συμπεράσματα της Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών 2025 της ΕΟΚΕ, η οποία πραγματοποιήθηκε υπό το σύνθημα «Ενίσχυση της συνοχής και της συμμετοχής σε πολωμένες κοινωνίες». Μεταξύ των ομιλητών περιλαμβάνονταν η Brikena Xhomaqi, συμπρόεδρος της Ομάδας Συνδέσμου, η οποία παρουσίασε τα βασικά αιτήματα που διατυπώθηκαν κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο νικητής του Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών Richard Vaško από τη σλοβακική οργάνωση «Slovak Debate Association» και η νεαρή ακτιβίστρια Kristýna Bulvasová, η οποία παρουσίασε τις κύριες συστάσεις της ετήσιας εκδήλωσης της ΕΟΚΕ για τη νεολαία Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή! (YEYS).(ll)

Δεχόμενοι καθημερινά βομβαρδιστικές επιθέσεις, οι νέοι Ουκρανοί που πασχίζουν να παραμείνουν ζωντανοί δεν έχουν την πολυτέλεια να σκέφτονται για το μακρινό μέλλον, δηλώνει η δεκαοχτάχρονη νεαρή ακτιβίστρια Yevheniia Senyk από την Ουκρανία, η οποία συμμετείχε στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» (YEYS) 2025. Μοιράζεται μαζί μας τον τρόπο με τον οποίο ο πόλεμος έχει επηρεάσει τις οργανώσεις νέων στη χώρα της και τους λόγους για τους οποίους είναι σημαντικό να τους δίνεται η δυνατότητα να ακουστεί η φωνή τους στην ευρωπαϊκή σκηνή.

Πώς πιστεύετε ότι η οργάνωσή σας έχει επηρεαστεί τα τελευταία τρία χρόνια από τον πόλεμο στην Ουκρανία και πώς έχουν αλλάξει οι δραστηριότητές της;

Κύριος στόχος της SD Platform, η οποία συστήθηκε το 2013, είναι η προστασία αξιών όπως η ελευθερία, η αλληλεγγύη, η ισότητα και η δικαιοσύνη, διότι πιστεύουμε ότι αυτές είναι οι σημαντικότερες αξίες για την οικοδόμηση ενός προοδευτικού μέλλοντος στην Ουκρανία. Η οργάνωσή μου έχει επίσης πολλά παρατήματα σε άλλες χώρες, ούτως ώστε οι νέοι της Ουκρανίας που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά ακόμη και από το εξωτερικό. 

Ο πόλεμος κατ’ αρχάς έχει επηρεάσει το έργο πολλών εκ των περιφερειακών παραρτημάτων μας, όπως π.χ. στην Οδησσό και τη Ζαπορίζια, καθότι βρίσκονται πολύ κοντά στο μέτωπο του πολέμου, όπου οι άνθρωποι βιώνουν καθημερινά βομβαρδιστικές επιθέσεις. Είναι δύσκολο για αυτούς τους ανθρώπους να ασχολούνται με τη διοργάνωση εκδηλώσεων όταν κύριος στόχος τους είναι η επιβίωση. Οι καθημερινές βομβαρδιστικές επιθέσεις επηρεάζουν τους νέους σε ολόκληρη τη χώρα. Δεν έχεις την πολυτέλεια να σκεφτείς το μακρινό μέλλον, καθώς δεν γνωρίζεις τι θα συμβεί αύριο ή ακόμη και σε δύο ώρες.

Επίσης, εξαιτίας του πολέμου, η οικονομική κατάσταση στην Ουκρανία είναι ασταθής, με αποτέλεσμα την έλλειψη θέσεων εργασίας για τους νέους. Οι νέοι πρέπει να βρουν εργασία ενώ παράλληλα προσπαθούν να σπουδάσουν και να συμμετέχουν σε οργανώσεις νέων. Είναι δύσκολο να επιτευχθεί μια τέτοια ισορροπία.

Μετά την ολομέτωπη εισβολή, πολλοί νέοι ρίχτηκαν στον αγώνα κατά της Ρωσίας με όπλα στα χέρια τους αντί μέσω συμβουλίων ή οργανώσεων νέων, με αποτέλεσμα οι νέοι να μη διαθέτουν πολιτική εμπειρία. Θα είναι δύσκολο μελλοντικά να διασφαλιστεί η πραγματική συμμετοχή όλων στο πολιτικό γίγνεσθαι.

Στην SD Platform παρέχουμε δωρεάν μη τυπική αγωγή του πολίτη προκειμένου να διασφαλίσουμε ότι οι νέοι γνωρίζουν πώς μπορούν να επηρεάζουν την πολιτική σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.

Κατά τη γνώμη σας, γιατί είναι σημαντικό οι οργανώσεις νέων ή οι εκπρόσωποι αυτών των οργανώσεων να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις όπως η YEYS;

Πρώτον, αυτές οι διεθνείς εκδηλώσεις δείχνουν στους Ουκρανούς ότι η Ευρώπη δεν τους ξέχασε. Είναι σημαντικό να συμμετέχουμε, να έχουμε φωνή, να ρωτάμε άλλους σχετικά με τις εμπειρίες τους και να επιστρέφουμε με νέες ιδέες πίσω στη χώρα μας.

Επίσης, δείχνει ότι είμαστε ικανοί και προσηλωμένοι στο να γίνουμε κομμάτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθότι εάν οι νέοι από την Ουκρανία βρίσκονται εδώ, τότε οι νέοι της Ευρώπης μπορούν να μας ακούσουν και εμείς να τους ακούσουμε. Είναι μια μορφή εταιρική σχέση μεταξύ όλων μας.

Τι είδους στήριξη και βοήθεια χρειάζονται οι νέοι για να συνεχίσουν να συμμετέχουν στις δράσεις για τη νεολαία και στον ακτιβισμό;

Πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικό για την Ευρωπαϊκή Ένωση να λαμβάνει υπόψη τις απόψεις των νέων από την Ουκρανία. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίσει να μας παρέχει αυτές τις ευκαιρίες για να εκφράζουμε τις απόψεις μας όσον αφορά τη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ, θα καταλήξουμε σε κοινές θέσεις οι οποίες θα είναι επωφελείς και για τις δύο πλευρές, καθότι είμαστε μέρος της Ευρώπης και, ως εκ τούτου, θα πρέπει οι θέσεις να συγκλίνουν σε όλους τους τομείς πολιτικής. Επίσης, αν η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεχίσει να παρέχει οικονομική στήριξη στους νέους της Ουκρανίας για να συμμετάσχουν σε εκδηλώσεις όπως η παρούσα, θα τους ενθαρρύνει για να συνεχίσουν να συμμετέχουν στην πολιτική, δεδομένου ότι το η οικονομική επιβάρυνση δεν θα αποτελεί πλέον ένα τόσο μεγάλο εμπόδιο στη συμμετοχή τους.

Η Yevheniia Senyk είναι νεαρή ακτιβίστρια και μέλος της οργάνωσης SD Platform, η οποία αποτελεί μέρος του Εθνικού Συμβουλίου Νεολαίας της Ουκρανίας. Είναι φοιτήτρια διεθνών σχέσεων στο Εθνικό Πολυτεχνείο του Λβιβ.  

Ο δεκαεπτάχρονος μαθητής Adam Mokhtari ήταν ένας από τους εκπροσώπους της Ιρλανδίας στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» (YEYS) που πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο στις Βρυξέλλες με τίτλο «Η φωνή των νέων». Αργότερα, ο Adam παρουσίασε τις συστάσεις της εκδήλωσης YEYS στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, όπου μίλησε σε συνεδρίαση με τίτλο «Χαρτογράφηση της πορείας της Ευρώπης — Επανασύνδεση των πολωμένων κοινωνιών μέσω της μάθησης σε επίπεδο κοινότητας και της αγωγής του πολίτη». Ο Adam περιγράφει τι ήταν αυτό που του άρεσε στην εκδήλωση YEYS και αφηγείται την προσωπική του ιστορία για να υπογραμμίσει τον λόγο για τον οποίο θέλει μια Ευρώπη στην οποία όλοι θα νιώθουν ευπρόσδεκτοι.

Του Adam Mokhtari

Γεια σας, ονομάζομαι Adam Mokhtari και η εμπειρία μου από την εκπροσώπηση της Ιρλανδίας στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» (YEYS) 2025 ήταν εκπληκτική. Περίπου 90 νέοι από όλη την Ευρώπη συναντήθηκαν για να ανταλλάξουν ιδέες και να διαμορφώσουν το μέλλον.  

Αυτό που μου άρεσε πολύ ήταν το ότι χωριστήκαμε σε ομάδες για να συζητήσουμε σημαντικά θέματα και να λάβουμε αποφάσεις. Μου άρεσε επίσης πολύ η δραστηριότητα κατά την οποία είχαμε εκ περιτροπής τον ρόλο του ακροατή, του ομιλητή και του παρατηρητή και συζητούσαμε για το τι σημαίνει «Ευρώπη» για τον καθένα από εμάς προσωπικά. Ο καθένας από εμάς είχε στη διάθεσή του επτά λεπτά για να μιλήσει. Με τον τρόπο αυτό ήταν σίγουρο ότι θα ακουγόταν η φωνή όλων μας.

Στο τέλος, συμφωνήσαμε σε πέντε βασικές συστάσεις: αύξηση της διαφάνειας των κυβερνήσεων και ενθάρρυνση της συμμετοχής των νέων, διδασκαλία της ενεργού συμμετοχής στα κοινά στα σχολεία, εξασφάλιση ισότητας για όλους, παροχή ουσιαστικού βήματος λόγου στους νέους για θέματα πολιτικής και δημιουργία στιβαρού σχεδίου δράσης για το κλίμα.

Είχα την τιμή να εκπροσωπήσω όλους τους συμμετέχοντες της εκδήλωσης YEYS στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ και να παρουσιάσω τις συστάσεις μας στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Αυτό μου έδειξε ότι οι φωνές των νέων έχουν σημασία!

Η δύναμη της παιδείας

Η παιδεία διαδραματίζει τεράστιο ρόλο στη συμμετοχή των νέων στη δημοκρατία. Μας διδάσκει πώς να προσεγγίζουμε τα ζητήματα με κριτική σκέψη, να εντοπίζουμε τις ψευδείς ειδήσεις και να αναλαμβάνουμε δράση. Χωρίς την υποστήριξη από το σχολείο μου, δεν θα είχα αυτήν την ευκαιρία. Τώρα, θέλω να ενθαρρύνω και άλλους να συμμετάσχουν.

Στην εκδήλωση YEYS, ο πρόεδρος της ΕΟΚΕ Oliver Röpke και η συντονίστρια της ΕΕ για τη νεολαία Biliana Sirakova άκουσαν τις ιδέες μας και μας ενθάρρυναν να συνεχίσουμε να διεκδικούμε την αλλαγή.

Η ιστορία μου και γιατί η κοινωνική ένταξη έχει σημασία

Γεννήθηκα στην Ιρλανδία, αλλά οι γονείς μου μετακόμισαν εδώ στα τέλη της δεκαετίας του '90. Όταν έφτασαν, εισέπραξαν αγάπη και σεβασμό από τους Ιρλανδούς. Η μαμά μου και ο μπαμπάς μου μού έχουν πει ότι εκείνη την περίοδο υπήρχε πολύ μικρή ποικιλομορφία στην Ιρλανδία. Παρόλα αυτά, οι γονείς μου διέπρεψαν τη δεκαετία του '90.

Είμαι Ιρλανδός και είμαι Ευρωπαίος. Έχω αλγερινή καταγωγή.  Έχουν υπάρξει φορές στις οποίες νιώθω διαφορετικός από τους άλλους, αλλά τις περισσότερες φορές νιώθω σαν όλους τους άλλους.  Έχω μάθει πολλά από τις διαφορετικές κουλτούρες και νομίζω ότι αυτό είναι που κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Αν ήμασταν όλοι ίδιοι, ο κόσμος θα ήταν βαρετός.  Το σημαντικό είναι να είσαι ανοιχτός στις διαφορές και να κατανοείς τους άλλους.

Δυστυχώς, ορισμένοι μετανάστες και νέοι αντιμετωπίζουν σήμερα διακρίσεις, μίσος και άδικη μεταχείριση, φαινόμενα που μπορεί να ενθαρρύνονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Με στενοχωρεί όταν βλέπω να συμβαίνει αυτό. Ορισμένοι μετανάστες στην Ιρλανδία περνούν άσχημα, ζουν στον δρόμο και θεωρούνται πρόβλημα. Η κατάσταση αυτή δεν είναι εύκολη και είναι πάρα πολύ λυπηρή.

Εγώ είχα την τύχη να φοιτήσω σε σχολεία στα οποία όλοι αισθάνονταν ευπρόσδεκτοι, αλλά δεν έχουν όλοι οι νέοι αυτήν την εμπειρία. Πρέπει να μεριμνήσουμε ώστε όλοι οι νέοι να νιώθουν αποδεκτοί και ότι ανήκουν στην κοινωνία, ώστε να μην αισθάνονται παραμελημένοι ή αποκομμένοι από αυτήν.

Να διαμορφώσουμε ένα καλύτερο μέλλον

Για να γίνει η Ιρλανδία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πιο συμπεριληπτικές, χρειαζόμαστε καλύτερη εκπαίδευση για τις διαφορετικές κουλτούρες και για το τι κάνει η ΕΕ για εμάς.  Με τον τρόπο αυτό θα κατανοούμε περισσότερο τους άλλους και θα βελτιωθεί η κοινωνική ένταξη.

Χρειαζόμαστε κοινοτικές εκδηλώσεις για να φέρνουμε τους ανθρώπους κοντά και να αλληλεπιδρούν με θετικό τρόπο. Είναι απαραίτητο να αυξηθεί ο αριθμός των νέων που συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων είτε σε τοπικό επίπεδο, μεταξύ άλλων σε λέσχες νέων, αθλητικούς συλλόγους ή σχολεία, είτε σε επίπεδο ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό θα νιώσουν ότι συμμετέχουν στα ζητήματα που είναι σημαντικά για τους ίδιους. Δείξτε στους νέους πώς να ενεργοποιηθούν.

Χρειαζόμαστε στήριξη από την ΕΕ για να αναδείξουμε την κοινωνική ένταξη σε προτεραιότητα.  Χάρηκα όταν έμαθα ότι η κοινωνική ένταξη αποτελεί προτεραιότητα για την ΕΟΚΕ.

Τι θέλω για την Ευρώπη

Πολλοί νέοι δεν γνωρίζουν πολλά για το τι κάνει η ΕΕ για αυτούς. Η ΕΕ θα πρέπει να κάνει περισσότερα για να μας βοηθήσει να συμμετέχουμε στην πολιτική και να ψηφίζουμε. 

Θέλω μια Ευρώπη ενωμένη, δίκαιη και φιλόξενη, στην οποία όλοι θα αισθάνονται ευπρόσδεκτοι, ανεξάρτητα από τις καταβολές τους.

Η εκδήλωση YEYS μου έδειξε ότι οι νέοι μπορούν να κάνουν τη διαφορά. Ακόμα και αν οι ιδέες μας δεν γίνονται στο σύνολό τους αμέσως αποδεκτές, τουλάχιστον ακούγονται. Ως νέος Ιρλανδός με αλγερινή καταγωγή, νιώθω ότι η φωνή μου έχει σημασία —και θέλω να αποκτήσουν και άλλοι την ίδια ευκαιρία.

Η παιδεία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να έρθουν κοντά, να καταπολεμήσει τις διακρίσεις και να δώσει φωνή στους νέους. Θα μεταφέρω αυτήν την εμπειρία στην πατρίδα μου και θα ενθαρρύνω και άλλους να συμμετάσχουν. Το μέλλον είναι στα χέρια μας!  Πρόκειται για τη δική μας Ευρώπη για την οποία έχουμε λόγο!

Ο Adam Mokhtari είναι ένας 17χρονος μαθητής από την Ιρλανδία. Φοιτά στο σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης «Bremore Educate Together» που βρίσκεται στο Μπαλμπρίγκαν κοντά στο Δουβλίνο. Παθιασμένος με την ΕΕ και με τον αγώνα για πιο συμπεριληπτικές και ευημερούσες κοινωνίες, συμμετείχε στην εκδήλωση YEYS 2025 και ήταν εκπρόσωπος της εκδήλωσης YEYS στη φετινή Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών.

Του Javier Garat Pérez

Ανταποκρινόμενη στην πρωτοβουλία της Προέδρου Ursula von der Leyen για το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τους Ωκεανούς, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υπέβαλε βασικές συστάσεις για την προώθηση μιας ολοκληρωμένης και ισόρροπης προσέγγισης για τη διακυβέρνηση των ωκεανών. Το όραμά της επικεντρώνεται στη διασφάλιση υγιών και παραγωγικών ωκεανών, στην τόνωση της γαλάζιας οικονομίας της ΕΕ, στην ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας στους τομείς της θάλασσας και στη διαφύλαξη των θαλάσσιων οικοσυστημάτων για τις μελλοντικές γενιές.

Αξιοποίηση του δυναμικού της γαλάζιας οικονομίας

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ανάπτυξης μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής γαλάζιας οικονομίας. Αυτό σημαίνει απλούστευση των κανονιστικών πλαισίων, διασφάλιση της στρατηγικής αυτονομίας, προαγωγή της καινοτομίας και προώθηση της απανθρακοποίησης.

Για να εξασφαλιστεί η μελλοντική ευημερία της ναυτιλιακής βιομηχανίας, θεωρούμε αναγκαίες επείγουσες επενδύσεις στα ηλεκτροκαύσιμα, στις υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στις καινοτόμες θαλάσσιες τεχνολογίες. Επιπροσθέτως, η εδραίωση ενός ισχυρού ναυτιλιακού σχηματισμού με σαφείς στόχους βιωσιμότητας θα συμβάλει στη διατήρηση της πρωτοκαθεδρίας της Ευρώπης στις ναυτιλιακές βιομηχανίες. Γι' αυτό είναι επιτακτική ανάγκη να συσταθεί μια «Βιομηχανική Συμμαχία για τις αλυσίδες αξίας της γαλάζιας οικονομίας» και να ενισχυθεί η στρατηγική της ΕΕ για την ασφάλεια στη θάλασσα.

Πέραν αυτού, συνιστούμε να αξιολογηθούν οι υφιστάμενες πολιτικές όπως η Κοινή Αλιευτική Πολιτική. Η βιώσιμη αλιεία θα πρέπει να λαμβάνει συνεχή στήριξη, ενώ η εξάρτηση από τρίτους όσον αφορά τα θαλασσινά θα πρέπει να μειωθεί. Οι εισαγωγές θα πρέπει να υπόκεινται στα ίδια κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα. Επίσης, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει ένα ενωσιακό σχέδιο δράσης για τα «γαλάζια τρόφιμα» έως το 2026.

Ενίσχυση των γνώσεων, της έρευνας και της καινοτομίας στους τομείς της θάλασσας

Η ΕΟΚΕ ασκεί πιέσεις για μεγαλύτερη χρηματοδότηση της έρευνας και καινοτομίας στους τομείς της θάλασσας, τονίζοντας την ανάγκη για παγκόσμια επιστημονική συνεργασία και βελτιωμένη τεχνολογία στον τομέα της ναυτιλίας. Για να συμβεί αυτό, προτείνουμε να δημιουργηθούν κόμβοι γαλάζιας οικονομίας και να δρομολογηθεί η δημιουργία ενός Παρατηρητηρίου Ωκεανών της ΕΕ.

Ενίσχυση των επενδύσεων και της χρηματοδότησης για τη βιωσιμότητα των ωκεανών

Τονίζουμε την ανάγκη για κινητοποίηση σημαντικής δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης για την υποστήριξη του ΣΒΑ 14 (Ζωή στο νερό). Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να δημιουργηθούν ειδικές θέσεις του προϋπολογισμού για έργα που σχετίζονται με τους ωκεανούς στο πλαίσιο χρηματοδοτικών προγραμμάτων της ΕΕ όπως το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη». Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας (ΕΤΘΑΥ) θα πρέπει επίσης να λάβει μεγαλύτερη χρηματοδοτική ενίσχυση για τη στήριξη ανταγωνιστικών και απανθρακοποιημένων τομέων.

Μια δίκαιη και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς μετάβαση

Μια ανθεκτική οικονομία των ωκεανών πρέπει να διασφαλίζει δίκαιη μεταχείριση για τους ναυτικούς. Η ΕΟΚΕ συνιστά μέτρα για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικού δυναμικού, την ενθάρρυνση της ανανέωσης των γενεών και την παροχή ευκαιριών επαγγελματικής επανεκπαίδευσης. Θα πρέπει να υπάρχουν ολοκληρωμένα συστήματα κοινωνικής στήριξης για την προστασία των εργαζομένων, ιδίως εκείνων που δεν μπορούν να μεταπηδήσουν στους νέους ρόλους που απαιτούνται λόγω των τεχνολογικών αλλαγών.

Διασφάλιση υγιών και ανθεκτικών ωκεανών

Οι ωκεανοί μας απειλούνται πολλαπλά από την κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση, τα πλαστικά και τις ανθρώπινες πιέσεις. Ως εκ τούτου, ζητούμε να ενταθούν οι προσπάθειες αποκατάστασης και προστασίας των θαλασσών, καθώς και βιώσιμη διατήρηση σύμφωνα με τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για τη βιοποικιλότητα. Η επίτευξη «καλής περιβαλλοντικής κατάστασης» είναι επίσης ζωτικής σημασίας για την οικονομική σταθερότητα και την ανθεκτικότητα στο κλίμα. Επιπροσθέτως, θα πρέπει να επενδύσουμε επειγόντως στις πράσινες υποδομές, στη μείωση της ρύπανσης και σε ένα ευρωπαϊκό σχέδιο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας παράλληλα την ηγετική θέση της ΕΕ στην παγκόσμια διακυβέρνηση στον θαλάσσιο τομέα.

Εξασφάλιση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου διακυβέρνησης των ωκεανών

Για την τόνωση της οικονομικής ευημερίας με σεβασμό στα όρια του πλανήτη, η ΕΟΚΕ ζητεί να υπάρξει περιφερειακή συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, ώστε οι πολιτικές να παραμείνουν ευθυγραμμισμένες. Ασκεί επίσης πιέσεις για καλύτερες διεθνείς συμφωνίες, ισχυρότερη διπλωματία της ΕΕ για τους ωκεανούς και ειδικές ομάδες εργασίας με επίκεντρο τη θάλασσα εντός των θεσμικών οργάνων της ΕΕ.

Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά και τη βελτίωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (ΘΧΣ) για την εξισορρόπηση διαφορετικών συμφερόντων, όπως είναι για παράδειγμα η εξισορρόπηση της επέκτασης της υπεράκτιας ενέργειας με την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Στόχος είναι η προώθηση της συνύπαρξης και της βιωσιμότητας, με παράλληλη διασφάλιση της διατήρησης των παραδοσιακών αλιευτικών κοινοτήτων και της συμμετοχής τους στη λήψη αποφάσεων.