Ρωτήσαμε τον Javier Garat Pérez, εισηγητή της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Συστάσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς, σχετικά με τις σημαντικότερες συστάσεις της ΕΟΚΕ αναφορικά με την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία καθορίζεται το συνολικό όραμα για όλες τις πολιτικές που σχετίζονται με τους ωκεανούς. Ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να ληφθούν για την προστασία των ωκεανών από την καταστροφή και τη ρύπανση, καθώς και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητάς τους; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες απειλές για την ευημερία των ωκεανών και ποιες λύσεις προτείνει η EOKE; 

Ρωτήσαμε τον Javier Garat Pérez, εισηγητή της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Συστάσεις της κοινωνίας των πολιτών σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς, σχετικά με τις σημαντικότερες συστάσεις της ΕΟΚΕ αναφορικά με την πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία καθορίζεται το συνολικό όραμα για όλες τις πολιτικές που σχετίζονται με τους ωκεανούς. Ποια συγκεκριμένα μέτρα πρέπει να ληφθούν για την προστασία των ωκεανών από την καταστροφή και τη ρύπανση, καθώς και για τη διατήρηση της βιοποικιλότητάς τους; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες απειλές για την ευημερία των ωκεανών και ποιες λύσεις προτείνει η EOKE; 

Η νεαρή Μολδαβή Mădălina-Mihaela Antoci ήταν μία από τους εκπροσώπους των υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών στη φετινή ετήσια εκδήλωση της ΕΟΚΕ για τη νεολαία με τίτλο «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή» (YEYS). Συμμετείχε επίσης στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, όπου εκφώνησε μια εμπνευσμένη ομιλία κατά τη διάρκεια του εναρκτήριου πάνελ Still united in diversity (Ακόμα ενωμένοι στην πολυμορφία). Η Mădălina-Mihaela, πρόεδρος του Δίκτυο Σπουδαστών Erasmus της Μολδαβίας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Νέων της χώρας, μοιράστηκε μαζί μας τι σημαίνει η ΕΕ για τους νέους Μολδαβούς και μας μίλησε για την αποστολή της να ενθαρρύνει τους νέους της χώρας της να σπουδάσουν στο εξωτερικό και να υιοθετήσουν μια παγκόσμια νοοτροπία.

Η νεαρή Μολδαβή Mădălina-Mihaela Antoci ήταν μία από τους εκπροσώπους των υποψήφιων προς ένταξη στην ΕΕ χωρών στη φετινή ετήσια εκδήλωση της ΕΟΚΕ για τη νεολαία με τίτλο «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή» (YEYS). Συμμετείχε επίσης στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ, όπου εκφώνησε μια εμπνευσμένη ομιλία κατά τη διάρκεια του εναρκτήριου πάνελ Still united in diversity (Ακόμα ενωμένοι στην πολυμορφία). Η Mădălina-Mihaela, πρόεδρος του Δίκτυο Σπουδαστών Erasmus της Μολδαβίας και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Νέων της χώρας, μοιράστηκε μαζί μας τι σημαίνει η ΕΕ για τους νέους Μολδαβούς και μας μίλησε για την αποστολή της να ενθαρρύνει τους νέους της χώρας της να σπουδάσουν στο εξωτερικό και να υιοθετήσουν μια παγκόσμια νοοτροπία.

1. Επιδιώκει το Εθνικό Συμβούλιο Νέων της Μολδαβίας τη συμμετοχή των νέων στις συζητήσεις για την ένταξη στην ΕΕ; Πώς αντιλαμβάνονται οι νέοι Μολδαβοί την ΕΕ;

Χωρίς αμφιβολία! Το Εθνικό Συμβούλιο Νέων της Μολδαβίας διασφαλίζει ότι η φωνή των νέων ακούγεται στη διαδικασία ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ μέσω διαβουλεύσεων, εκστρατειών προώθησης και άμεσης συνεργασίας με τους πολιτικούς ιθύνοντες. Για πολλούς νέους Μολδαβούς, η ΕΕ αντιπροσωπεύει πρόοδο, νέους ορίζοντες και ένα μέλλον όπου τα ταλέντα τους θα αναγνωρίζονται και θα εκτιμώνται. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην ευαισθητοποίηση, και εδώ είναι που αναλαμβάνουμε εμείς δράση — μετατρέποντας την περιέργεια σε ενεργό συμμετοχή.

Διοργανώνουμε φόρουμ, συζητήσεις και εργαστήρια σχετικά με την ένταξη στην ΕΕ, την πολιτική και τα δικαιώματα των νέων.
Ζητούμε τη συμμετοχή των νέων στις εθνικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Δρομολογούμε εκστρατείες για την ενημέρωση και την εκπαίδευση των νέων Μολδαβών σχετικά με τα οφέλη της προσχώρησης στην ΕΕ.

2. Θα μπορούσατε να παρουσιάσετε εν συντομία το έργο σας με το Δίκτυο Σπουδαστών Erasmus (ESN) Μολδαβίας;

Ως πρόεδρος του ESN Μολδαβίας, έχω ως αποστολή να συνδέσω νέους ανθρώπους με διεθνείς ευκαιρίες που θα τους αλλάξουν τη ζωή. Η ομάδα μας εργάζεται για την προώθηση της κινητικότητας, τη δημιουργία ενός φιλόξενου περιβάλλοντος για τους φοιτητές σε προγράμματα ανταλλαγής και την προάσπιση της διεθνούς εκπαίδευσης. Μία από τις βασικές μου πρωτοβουλίες είναι το Erasmus στα σχολεία, όπου εμπνέουμε τους μαθητές λυκείου να ονειρευτούν πέρα από τα σύνορα και να υιοθετήσουν μια παγκόσμια νοοτροπία.

3. Θα μπορούσατε να μοιραστείτε στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των Μολδαβών φοιτητών που έχουν επωφεληθεί μέχρι στιγμής από το πανεπιστημιακό πρόγραμμα Erasmus+, είτε συνολικά είτε ετησίως;

Αυτή τη στιγμή, η Μολδαβία δεν φιλοξενεί εισερχόμενους φοιτητές Erasmus+, αλλά οι νέοι μας κάνουν θραύση στο εξωτερικό! Κάθε χρόνο, 500 έως 700 Μολδαβοί φοιτητές σπουδάζουν ή κάνουν πρακτική άσκηση σε κορυφαία ευρωπαϊκά ιδρύματα μέσω του Erasmus+. Από την έναρξη του προγράμματος, χιλιάδες άτομα έχουν αποκτήσει διεθνή εμπειρία, φέρνοντας μαζί τους στην πατρίδα καινοτομία, ηγεσία και μια νέα προοπτική. Μέσω του Erasmus στα Σχολεία, προσπαθώ να καταστήσω την κινητικότητα πραγματικότητα για ακόμη περισσότερους νέους Μολδαβούς, αποδεικνύοντας ότι έχουν έναν ολόκληρο κόσμο να εξερευνήσουν.

4. Κατά την άποψή σας, ποια είναι η αξία των εν λόγω προγραμμάτων εκπαιδευτικών ανταλλαγών για νέους σε μια υποψήφια χώρα όπως η Μολδαβία;

Το Erasmus+ δεν είναι απλώς ένα πρόγραμμα σπουδών —είναι ένα εφαλτήριο για το μέλλον της Μολδαβίας. Δίνει στους νέους κάτι περισσότερο από εκπαίδευση· τους δίνει προσαρμοστικότητα, ανθεκτικότητα και ευρωπαϊκή προοπτική. Σε μια υποψήφια χώρα όπως η Μολδαβία, αφορά την οικοδόμηση μιας γενιάς που θα βλέπει πέρα από τους περιορισμούς, θα καινοτομεί, θα συνεργάζεται και θα είναι έτοιμη να ηγηθεί της χώρας μας στο ευρωπαϊκό μέλλον.

5. Ποιες ήταν οι προσδοκίες σας για την εκδήλωση YEYS και την Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών;

Ανέμενα ισχυρές συζητήσεις, τολμηρές ιδέες και πραγματικές δεσμεύσεις για την ένταξη των νέων στη χάραξη πολιτικής. Οι εκδηλώσεις αυτές είναι κάτι περισσότερο από απλές συναντήσεις —πρόκειται για πλατφόρμες όπου νέοι φορείς αλλαγής αμφισβητούν το κατεστημένο και προωθούν μια ισχυρότερη και πιο συμπεριληπτική Ευρώπη. Για τη Μολδαβία, πρόκειται για ένα ακόμη βήμα προς τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ της τοπικής πραγματικότητας και των ευρωπαϊκών φιλοδοξιών, που αποδεικνύει ότι οι νέοι δεν περιμένουμε το μέλλον —το δημιουργούμε.

Η 21χρονη Mădălina-Mihaela Antoci είναι ηγέτιδα νέων με πάθος για την εκπαίδευση, τη συμμετοχή των πολιτών και τη χειραφέτηση των νέων. Επί του παρόντος υπηρετεί ως πρόεδρος του Δικτύου σπουδαστών Erasmus Μολδαβίας και είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Εθνικού Συμβουλίου Νέων της Μολδαβίας.

Ως ακούραστη υπέρμαχος του ακαδημαϊκού προγράμματος Erasmus+, έχει επιτύχει αξιοσημείωτη επιτυχία στην ενθάρρυνση των νέων να εξερευνήσουν διεθνείς ευκαιρίες, τονίζοντας παράλληλα την αξία της εκπαίδευσης στην πατρίδα. Μέσω των προσπαθειών της, έχει εμπνεύσει εκατοντάδες φοιτητές να συμμετάσχουν στην πανεπιστημιακή κινητικότητα και να συμβάλουν ενεργά στις τοπικές τους κοινότητες.

της Kristýna Bulvasová

Σε έναν επισφαλή κόσμο, όπου οι πατροπαράδοτες πεποιθήσεις καταρρέουν και οι κοινές αξίες που μοιραζόμασταν στο παρελθόν δεν μας ενώνουν πλέον αλλά μας χωρίζουν, οι νέοι πρέπει να έχουν ευκαιρίες να συμμετέχουν ουσιαστικά εδώ και τώρα, ώστε να αντιμετωπίσουν τα πολλά πιεστικά ζητήματα που συνεχίζουν να αυξάνονται μπροστά στα μάτια μας. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025 κατέδειξαν εμφανώς ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα που να μπορεί να χαρακτηριστεί ως «θέμα της νεολαίας» και ότι οι νέοι ευλόγως ανησυχούν για πολλά διαφορετικά προβλήματα — από την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προώθηση της ισότητας μέχρι την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, γράφει η Τσέχα φοιτήτρια και συμμετέχουσα στην εν λόγω εκδήλωση Kristýna Bulvasová.

της Kristýna Bulvasová

Σε έναν επισφαλή κόσμο, όπου οι πατροπαράδοτες πεποιθήσεις καταρρέουν και οι κοινές αξίες που μοιραζόμασταν στο παρελθόν δεν μας ενώνουν πλέον αλλά μας χωρίζουν, οι νέοι πρέπει να έχουν ευκαιρίες να συμμετέχουν ουσιαστικά εδώ και τώρα, ώστε να αντιμετωπίσουν τα πολλά πιεστικά ζητήματα που συνεχίζουν να αυξάνονται μπροστά στα μάτια μας. Οι συζητήσεις στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025 κατέδειξαν εμφανώς ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα που να μπορεί να χαρακτηριστεί ως «θέμα της νεολαίας» και ότι οι νέοι ευλόγως ανησυχούν για πολλά διαφορετικά προβλήματα — από την καταπολέμηση της διαφθοράς και την προώθηση της ισότητας μέχρι την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, γράφει η Τσέχα φοιτήτρια και συμμετέχουσα στην εν λόγω εκδήλωση Kristýna Bulvasová.

Πόσες φορές έχω ακούσει, ως νεαρό άτομο της γενιάς Ζ, τη φράση «η γενιά σας αντιμετωπίζει πρωτοφανή προβλήματα» ή «εναπόκειται στην ηγεσία σας να συμβάλει στην επίλυση των σημερινών προκλήσεων».  Το διακύβευμα είναι υψηλό, αλλά το ίδιο και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε: πρωτοφανής δημοκρατική οπισθοδρόμηση, πόλωση των κοινωνιών μας σε θέματα που προηγουμένως αποτελούσαν «κοινές αξίες», αποσταθεροποίηση πατροπαράδοτων πεποιθήσεων και συστημάτων, καθώς και αυξανόμενη ανασφάλεια.

Οι υψηλές προσδοκίες συνεπάγονται απαιτήσεις όχι μόνο για τους νέους, αλλά και για υποχρηματοδοτούμενες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, και για τον κρίσιμο ρόλο τους στην καθοδήγηση των αξιών των νέων, καθώς και για τα εκπαιδευτικά συστήματα. Η τυπική εκπαίδευση πρέπει να έχει τη δύναμη να εφοδιάζει τους νέους με τις δεξιότητες και τα εργαλεία που χρειάζονται ώστε να γίνουν οι λύτες προβλημάτων και οι ηγέτες του σήμερα και του αύριο. Φοβάμαι ότι πολλά εκπαιδευτικά συστήματα είναι πολύ άκαμπτα για να αντέξουν στον 21ο αιώνα, δεδομένου ότι τα σχολεία δεν παρέχουν εκπαίδευση για την κλιματική αλλαγή ή για συνολικά θέματα υγείας —είτε πρόκειται για ψυχική είτε για αναπαραγωγική υγεία. Επίσης, δεν διαθέτουν την πλέον σύγχρονη τεχνολογία και δεν παρέχουν κατάλληλη πρόσβαση για τις ευάλωτες ομάδες.

Ακόμα και το ζήτημα του ποιος θεωρείται ευάλωτος έχει πολιτικοποιηθεί —ή, ακόμη χειρότερα, εργαλειοποιηθεί— επιβαρύνοντας παραπάνω εκείνους που μπορούν να το αντέξουν λιγότερο και δεν πρέπει να μείνουν πίσω.

Οι κοινωνίες μας δεν συμφωνούν πλέον ως προς το τι σημαίνει τρωτότητα ή το πώς να την αναγνωρίσουν, κάτι που βίωσα από πρώτο χέρι, όταν διηύθυνα ένα εργαστήριο σε ένα σχολείο κοντά στα σύνορα Τσεχίας-Σλοβακίας, όπου ασχολήθηκα με το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων και άλλες ανισότητες που σχετίζονται με το φύλο. Μαθητές και καθηγητές αντέδρασαν με άκρα δυσπιστία, απορρίπτοντας κατηγορηματικά τη θεωρία ότι υπάρχουν ανισότητες στην κοινωνία μας. Αυτό με κάνει να πιστεύω ότι χρειαζόμαστε περισσότερες συζητήσεις και ανάπτυξη ικανοτήτων σχετικά με τα υφιστάμενα τρωτά σημεία και τις ανισότητες, ανεξαρτήτως ηλικιακής ομάδας.

Η ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση και στις ευκαιρίες για τους νέους —συμπεριλαμβανομένων των μειονεκτουσών γυναικών και κοριτσιών, των ατόμων με αναπηρία, των νέων με μεταναστευτικό υπόβαθρο— εξακολουθεί να αποτελεί άπιαστο όνειρο. Εφόσον ο κοινός μας στόχος είναι να παρέχουμε στους νέους μια ισχυρή βάση για να εκπληρώσουν τις δυνατότητες και τα όνειρά τους, πρέπει να αρχίσουμε να αναλαμβάνουμε δράση. Η πρόταση μιας λύσης δεν είναι απλή υπόθεση, αλλά η ενίσχυση των δεσμών των κρατών μελών της ΕΕ με τις κοινωνίες των πολιτών —ιδιαίτερα εκείνων στην άτυπη εκπαίδευση-— θα μπορούσε να βοηθήσει στη γεφύρωση των χασμάτων μετά τον προσδιορισμό των πιο ευάλωτων περιοχών. Η συνακόλουθη επανεκπαίδευση των εκπαιδευτικών και όλων των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας με έμφαση στην πρακτική της ανάπτυξης κοινοτήτων θα μπορούσε να αποτελέσει το πλαίσιο για ορισμένες από τις στοχευμένες και συστηματικές λύσεις.

Η κοινωνία των πολιτών έχει αναλάβει τον ρόλο να ενθαρρύνει την ενεργό συμμετοχή των πολιτών, η συμμετοχή όμως των νέων στη λήψη αποφάσεων και στη δημοκρατική διακυβέρνηση παραμένει χαμηλή. Υπάρχει ένα σαφές χάσμα μεταξύ των φιλοδοξιών των νέων και του χώρου και των ευκαιριών που προσφέρονται για την επίτευξή τους. Οι εκλογές από μόνες τους δεν επιφέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα, καθώς η καταπολέμηση της πολιτικής κουλτούρας και της παραπληροφόρησης σε ορισμένες χώρες παραμένει πρόκληση. Ωστόσο, η αποχή από τις εκλογές δεν σημαίνει απουσία απόψεων ή θεμάτων προς αντιμετώπιση. Για την ενθάρρυνση της ενεργού συμμετοχής τους στα κοινά, οι νέοι χρειάζονται όχι μόνο θετικές εμπειρίες δημοκρατικής δράσης, αλλά και απτά αποτελέσματα —χωρίς εξωραϊσμό της εικόνας, ενδεικτική εκπροσώπηση ή επιλεκτικότητα. Παραμένω αισιόδοξη ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ θα κατορθώσουν να δημιουργήσουν αυτόν τον χώρο και ίσως να υπερβούν το σημείο όπου οι νέοι πρέπει να περιμένουν να τους δοθούν ευκαιρίες για ουσιαστική συμμετοχή και συν-δημιουργία. Αλλά αυτό δεν πρέπει να συμβεί σε τρία, πέντε ή δέκα χρόνια. Η αλλαγή πρέπει να γίνει τώρα ώστε να αποτραπεί τυχόν περαιτέρω άμβλυνση των κοινωνικών διαιρέσεων.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025 είχα τη χαρά να συμμετάσχω στη σύνταξη μιας σύστασης που αφορούσε ιδιαίτερα την κλιματική αλλαγή, καθώς προσωπικά πιστεύω ότι η τριπλή πλανητική κρίση είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ανθρωπότητα. Η ανάπτυξη μιας συνεκτικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή για την ΕΕ ήταν μία από τις πέντε συστάσεις της εν λόγω εκδήλωσης, μαζί με την καταπολέμηση της διαφθοράς μέσω της διαφάνειας και της συμμετοχής των νέων, την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την ισότητα και την ιδέα ότι «η νεολαία αξίζει μια θέση». Δεδομένου ότι συμπεριλήφθηκε στον κατάλογο των κοινά αποδεκτών συστάσεων, είναι σαφές ότι οι νέοι που συμμετείχαν στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» το βλέπουν ως μια κρίσιμη πρόκληση προς αντιμετώπιση. Ωστόσο, αυτό αντικατοπτρίζει την οπτική μιας ήδη κάπως ενισχυμένης ομάδας νέων και δεν μπορεί να θεωρηθεί αντιπροσωπευτικό για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Κάποιοι θα ανέμεναν ότι αυτή η συγκεκριμένη σύσταση θα ήταν η πιο σημαντική για τους συμμετέχοντες στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» του 2025, ωστόσο κατέλαβε την τελευταία θέση στην τελική ψηφοφορία. Αυτό ας χρησιμεύει ως υπενθύμιση ότι δεν υπάρχουν θέματα που να μπορούν να χαρακτηριστούν ως «θέματα της νεολαίας». Οι νέοι ανησυχούν ευλόγως για όλα τα τρέχοντα ζητήματα, το δε θεματολόγιο για τη νεολαία είναι εγγενώς ευρύ και διατομεακό.

Ορισμένοι νέοι αναγνωρίζουν τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιωσιμότητας, ενώ άλλοι δεν έχουν την πολυτέλεια να την αναγάγουν σε προτεραιότητα, καθώς αγωνίζονται να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Ανέφερα την τριπλή πλανητική κρίση ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ανθρωπότητας, αλλά όταν εξετάζουμε την ανάγκη να αντιμετωπίσουμε όλα τα μεγάλα ζητήματα ταυτόχρονα για αποτελεσματικές λύσεις, η εικόνα αλλάζει. Το σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο και ο αγώνας της ΕΕ για παγκόσμια ανταγωνιστικότητα αποσπούν την προσοχή και επιβραδύνουν τις διαδικασίες μετάβασης. Αλλά εν τέλει, ούτε εμείς ούτε οι μελλοντικές γενιές έχουμε έναν πλανήτη ώστε να λύσουμε αυτά τα ζητήματα και δεν έχουμε πλέον την πολυτέλεια να υπερβαίνουμε τα πλανητικά όρια.

Επιστρέφοντας στα υψηλά διακυβεύματα, οι νέοι, σε όλη τους την ποικιλομορφία, θα πρέπει να είναι ακόμη σε θέση να χαίρονται τη νεότητά τους με όλα τα προνόμια, τις προκλήσεις και την ομορφιά της. Ωστόσο, μια πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ καταδεικνύει σαφή μείωση της ικανοποίησης από τη ζωή και της ευτυχίας μεταξύ των νέων ενηλίκων κατά την τελευταία δεκαετία. Ακόμα και με τις σοβαρές προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, πιστεύω ακράδαντα ότι αν μπορέσουμε να εμπνεύσουμε τους νέους μέσα από απτά αποτελέσματα των δράσεών τους, έχουμε αρκετές πιθανότητες να αντιμετωπίσουμε πιεστικά ζητήματα και να βελτιώσουμε την ποιότητα ζωής για όλους.

Η Kristýna Bulvasová είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Νέων για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη. Έχει διατελέσει αντιπρόσωπος της νεολαίας στο Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης και εκπρόσωπος των νέων της Τσεχίας στον ΟΗΕ. Ως πρώην εκπρόσωπος τύπου του τσεχογερμανικού φόρουμ νεολαίας, εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στην ενίσχυση της τσεχογερμανικής συνεργασίας. Ως ακτιβίστρια της νεολαίας που επικεντρώνεται στην εκπαίδευση με προσανατολισμό στο μέλλον και στη βιωσιμότητα, η Kristýna ηγείται σήμερα της τσεχικής ΜΚΟ MOB - Young Citizens, ενώ ολοκληρώνει παράλληλα τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Καρόλου της Πράγας και στο Πανεπιστήμιο του Regensburg. Εκτός από την ενεργό συμμετοχή της στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!», η Kristýna ήταν επίσης ομιλήτρια στην Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ κατά τη διάρκεια της συνεδρίας με θέμα Ανάλυση προοπτικών όσον αφορά τη συμπεριληπτική δίκαιη μετάβαση, καθώς και την πράσινη και τη γαλάζια ανάπτυξη.

Η φετινή εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή! 2025» (YEYS) συγκέντρωσε περίπου 90 μαθητές από την ΕΕ, τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Valeriia Makarenko ήρθε από την πληγείσα από τον πόλεμο πόλη του Χαρκόβου της Ουκρανίας για να εκπροσωπήσει τη χώρα της στην εκδήλωση. Μας είπε γιατί η συμμετοχή της στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» ήταν πολύ σημαντική για τους νέους Ουκρανούς και μοιράστηκε μαζί μας την ελπίδα της ότι η γενιά της, η οποία σφυρηλατήθηκε από την ανθεκτικότητα και την ομοψυχία λόγω του πολέμου, θα οδηγήσει την Ουκρανία σε ένα καλύτερο μέλλον. 

Η φετινή εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή! 2025» (YEYS) συγκέντρωσε περίπου 90 μαθητές από την ΕΕ, τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η Valeriia Makarenko ήρθε από την πληγείσα από τον πόλεμο πόλη του Χαρκόβου της Ουκρανίας για να εκπροσωπήσει τη χώρα της στην εκδήλωση. Μας είπε γιατί η συμμετοχή της στην εκδήλωση «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!» ήταν πολύ σημαντική για τους νέους Ουκρανούς και μοιράστηκε μαζί μας την ελπίδα της ότι η γενιά της, η οποία σφυρηλατήθηκε από την ανθεκτικότητα και την ομοψυχία λόγω του πολέμου, θα οδηγήσει την Ουκρανία σε ένα καλύτερο μέλλον.

1) Γιατί πιστεύετε ότι είναι σημαντικό για τους νέους να συμμετέχουν σε εκδηλώσεις της ΕΕ όπως η «Η δική σου Ευρώπη, η δική σου φωνή!»;

Πιστεύω ότι η συμμετοχή σε τέτοιες εκδηλώσεις της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για τους νέους, διότι τους δίνει τη δυνατότητα να εκφράζουν τις απόψεις τους, να συμμετέχουν σε ουσιαστικές συζητήσεις και να διαμορφώνουν ενεργά το μέλλον της Ευρώπης. Οι εκδηλώσεις αυτές τους παρέχουν πραγματικά ανεκτίμητες ευκαιρίες να εξοικειώνονται με τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, να αναπτύσσουν ηγετικές δεξιότητες και να έρχονται σε επαφή με συνομήλικούς τους από διαφορετικές χώρες. Όσον αφορά τους νέους Ουκρανούς, η συμμετοχή μας είναι ακόμη πιο ουσιώδης, καθότι μας επιτρέπει να μοιραστούμε τις αυθεντικές μας εμπειρίες, να υποστηρίξουμε την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της Ουκρανίας και να ενισχύσουμε την αλληλεγγύη της νεολαίας της Ευρώπης.

2) Πώς πιστεύετε ότι ο πόλεμος έχει επηρεάσει τους νέους της Ουκρανίας;
Αναμφίβολα, αυτός ο ολοκληρωτικός πόλεμος έχει αλλάξει σοβαρά τη ζωή των νέων στην Ουκρανία, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, την ψυχική υγεία και το συνολικό αίσθημα ασφάλειας. Για παράδειγμα, πολλοί αναγκάστηκαν να παρακολουθούν τα μαθήματά τους διαδικτυακά ή να μετακομίσουν, συχνά σε επισφαλείς συνθήκες. Ωστόσο, ο πόλεμος έχει επίσης τονώσει το ηθικό μας· οι νέοι Ουκρανοί έχουν γίνει όχι μόνο σύμβολα πυγμής και εγκαρτέρησης, αλλά και συμμέτοχοι σε μεγαλύτερο βαθμό στον εθελοντισμό, στον ακτιβισμό και στην προσπάθεια ανοικοδόμησης της χώρας (π.χ. στα πολεοδομικά έργα). Παρά τις δυσκολίες, παραμένουμε αποφασισμένοι να προστατεύσουμε την ταυτότητά μας και να συμβάλουμε στη μελλοντική πρόοδο της χώρας μας.

3) Ποιες είναι οι ελπίδες σας για το μέλλον των νέων της Ουκρανίας;
Ασφαλώς, το ζήτημα του μέλλοντος είναι περίπλοκο για σχεδόν όλους τους Ουκρανούς εφήβους. Η κοινότητά μου κι εγώ ελπίζουμε ότι όλοι οι νέοι στην Ουκρανία θα έχουν πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση, ευκαιρίες για επαγγελματική ανέλιξη και ένα ασφαλές μέλλον σε μια ισχυρή και ανεξάρτητη Ουκρανία. Ελπίζω επίσης ότι η διεθνής κοινότητα θα συνεχίσει να στηρίζει την Ουκρανία στην προσπάθεια ανοικοδόμησή της, έτσι ώστε η νεολαία της να μπορεί να ευημερεί και όχι απλώς να επιβιώνει. Η ουκρανική νεολαία είναι πραγματικά ισχυρή, γι' αυτό είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε όλο και περισσότερους νέους ανθρώπους να συμμετέχουν σε διάφορα έργα σχετικά με την εκπαίδευση, την επιστήμη, την αποκατάσταση των υποδομών και άλλους τομείς. Πρωτίστως δε, ευελπιστώ ότι η γενιά μας, γαλουχημένη με πυγμή και ομοψυχία, θα οδηγήσει την Ουκρανία προς ένα λαμπρότερο, πιο καινοτόμο και δημοκρατικό μέλλον.

4) Ποιες είναι οι τελικές σας σκέψεις για την εκδήλωση;  

Ήταν πραγματικά μια πηγή έμπνευσης. Μόνο και μόνο και συζητώντας, ακούγοντας και αναλύοντας τι έλεγαν οι άλλοι συμμετέχοντες, μπορώ να πω ότι, ναι, πρόκειται για ένα πραγματικά σημαντικό δημόσιο βήμα και ότι, ενωμένοι, μπορούμε να δείξουμε τι πραγματικά μπορούμε να επιτύχουμε. Για παράδειγμα, ορισμένα έργα που κάναμε μας βοήθησαν πραγματικά να κατανοήσουμε καλύτερα άλλες χώρες. Άκουσα τόσα πολλά στοιχεία για διάφορες χώρες που δεν είχα ακούσει πριν. Είμαι ευτυχής και υπερήφανη που έλαβα μέρος! 

Η Valeriia Makarenko είναι 16χρονη μαθήτρια από το Χάρκοβο της Ουκρανίας. Φοιτά στη 10η τάξη του 99ου Λυκείου Χαρκόβου.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εξέδωσε βασικές συστάσεις σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2025 – Φθινοπωρινή δέσμη, με επιτακτικό αίτημα την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων και την ενδυνάμωση της συνεργασίας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. 

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) εξέδωσε βασικές συστάσεις σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2025 – Φθινοπωρινή δέσμη, με επιτακτικό αίτημα την πραγματοποίηση στρατηγικών επενδύσεων και την ενδυνάμωση της συνεργασίας για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις συστάσεις της σε γνωμοδότηση που ενέκρινε κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της τον Φεβρουάριο, με ιδιαίτερη έμφαση στη βιωσιμότητα, στις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στην καλύτερη ευθυγράμμιση μεταξύ των εθνικών και των ευρωπαϊκών πολιτικών, και παράλληλα ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών.

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για τη μη δημοσίευση της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη, ενός κρίσιμου εγγράφου πολιτικής. Υπογραμμίζει την ανάγκη προετοιμασίας των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για τους γεωπολιτικούς κινδύνους που επηρεάζουν δυσμενώς το εμπόριο, τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη.

Η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της πρωτοβουλίας «Πυξίδα Ανταγωνιστικότητας» και ζητεί την πραγματοποίηση επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας και των ψηφιακών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένου ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων. Επιπλέον, ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών, τη ρεαλιστική επανεξέταση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ) και την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών για τη βελτίωση των οικονομικών πολιτικών και της παραγωγικότητας. (tk)

Copyright: NATO

Ενώπιον αυξανόμενων απειλών κατά της ασφάλειας, η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως μια ενιαία στρατηγική χρηματοδότησης της άμυνας. Ανταποκρινόμενη σε αίτημα της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση ζητώντας γενναία δράση: αύξηση των επενδύσεων σε σύγχρονα συστήματα, εμβάθυνση της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ και μεγαλύτερη χρηματοδότηση εντός του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.

Ενώπιον αυξανόμενων απειλών κατά της ασφάλειας, η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως μια ενιαία στρατηγική χρηματοδότησης της άμυνας. Ανταποκρινόμενη σε αίτημα της πολωνικής Προεδρίας της ΕΕ, η ΕΟΚΕ ενέκρινε γνωμοδότηση ζητώντας γενναία δράση: αύξηση των επενδύσεων σε σύγχρονα συστήματα, εμβάθυνση της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ και μεγαλύτερη χρηματοδότηση εντός του δημοσιονομικού πλαισίου της ΕΕ.

Οι κίνδυνοι για την ασφάλεια της Ευρώπης αυξάνονται, αποκαλύπτοντας την εξάρτησή της από εξωτερικούς προμηθευτές στον τομέα της άμυνας: το 78% των 75 δισεκατομμυρίων ευρώ που δαπάνησαν οι χώρες της ΕΕ για αμυντικές προμήθειες σε διάστημα ενός έτους διατέθηκε σε προμηθευτές εκτός ΕΕ. Η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (ΕΒΤΒΑ) είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση αυτής της εξάρτησης.

«Οι μηχανισμοί χρηματοδότησης της άμυνας της ΕΕ πρέπει να αναδιαμορφωθούν προκειμένου να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις» εξηγεί ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα Χρηματοδότηση της άμυνας στην ΕΕ, Marcin Nowacki. «Μολονότι πρωτοβουλίες όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας και ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός για την Ειρήνη (ΕΜΕ) αποτελούν πρόοδο, οι υφιστάμενοι δημοσιονομικοί κανόνες περιορίζουν τις στρατιωτικές δαπάνες και παραμένουν ανεπαρκείς για την αντιμετώπιση της κλίμακας των σημερινών απειλών».

Η συνεργασία με το ΝΑΤΟ είναι απαραίτητη για την επίτευξη διαλειτουργικότητας και ενιαίας στρατηγικής. Οι κοινές προμήθειες, οι συμπράξεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας και της διαστημικής ασφάλειας και το δορυφορικό πρόγραμμα IRIS2 θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα. Η χρηματοδότηση της άμυνας πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τις ευρύτερες προτεραιότητες της ΕΕ και να μη θέτει σε κίνδυνο κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. Οι στρατηγικές επενδύσεις, η καινοτομία και ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός έχουν καίρια σημασία για την εγγύηση της ασφάλειας και της αυτονομίας της Ευρώπης. (tk)

Η πολιτική συνοχής αποτελεί εδώ και πολύ καιρό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προωθώντας την οικονομική, κοινωνική και γεωγραφική ενότητα σε ολόκληρη την ΕΕ. Καθώς διαμορφώνεται το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο μετά το 2027, είναι σημαντικό να εκσυγχρονιστεί η πολιτική συνοχής, ώστε να ενισχυθούν η αποδοτικότητα, η βιωσιμότητα και η ανταπόκρισή της στις νέες προκλήσεις.

Η πολιτική συνοχής αποτελεί εδώ και πολύ καιρό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προωθώντας την οικονομική, κοινωνική και γεωγραφική ενότητα σε ολόκληρη την ΕΕ. Καθώς διαμορφώνεται το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο μετά το 2027, είναι σημαντικό να εκσυγχρονιστεί η πολιτική συνοχής, ώστε να ενισχυθούν η αποδοτικότητα, η βιωσιμότητα και η ανταπόκρισή της στις νέες προκλήσεις.

Στην πρόσφατα εγκριθείσα γνωμοδότησή της με θέμα «Ενίσχυση του προσανατολισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2027 στα αποτελέσματα — προκλήσεις, κίνδυνοι και ευκαιρίες», η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη υιοθέτησης μιας προσέγγισης προσανατολισμένης στα αποτελέσματα προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η πολιτική συνοχής θα συνεχίσει να αποφέρει απτά οφέλη, μειώνοντας παράλληλα τις ανισότητες και προωθώντας τη βιώσιμη ανταγωνιστικότητα.

«Η πολιτική συνοχής πρέπει να παραμείνει το βασικό μέσο της ΕΕ για την περιφερειακή ανάπτυξη. Μια προσέγγιση προσανατολισμένη στα αποτελέσματα διασφαλίζει ότι κάθε ευρώ που δαπανάται συμβάλλει στην οικονομική και την κοινωνική ευημερία», δήλωσε ο εισηγητής της γνωμοδότησης David Sventek.

Το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για μετά το 2028 (ΠΔΠ 2028+) θα πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά για να στηρίξει την περιφερειακή ανάπτυξη, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την οικονομική ανταγωνιστικότητα. Με τις επενδυτικές ανάγκες να υπερβαίνουν τα 750-800 δισ. ευρώ ετησίως, είναι απαραίτητη η ισχυρή χρηματοδότηση της ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ ζητεί να διατηρηθεί η δημοσιονομική ικανότητα στο 1,8% του ΑΕΠ της ΕΕ και να αυξηθεί η χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η κοινή διακυβέρνηση, οι εξατομικευμένες περιφερειακές πολιτικές, η χρηματοδότηση με βάση τα αποτελέσματα και οι απλουστευμένες διαδικασίες.

Μια προσέγγιση με γνώμονα τα αποτελέσματα ενισχύει την αποδοτικότητα, αλλά απαιτεί καλύτερη εφαρμογή και εποπτεία. Η εξισορρόπηση της ανταγωνιστικότητας με τις κοινωνικές επενδύσεις, η ενίσχυση της τεχνικής υποστήριξης και η διασφάλιση της διαφάνειας θα καταστήσουν την πολιτική συνοχής πιο αποτελεσματική, προάγοντας την οικονομική ανθεκτικότητα και μειώνοντας τις ανισότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη. (tk)

Ο τουρισμός αποτελεί κινητήρια δύναμη για την οικονομία της ΕΕ και μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ήρθε η ώρα να επανεξεταστεί ο τρόπος προσέγγισης του τουρισμού και να γίνουν βήματα πέραν της βιωσιμότητας, και δη προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού, ο οποίος πρεσβεύει ότι οι προορισμοί όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και ακμάζουν. 

Ο τουρισμός αποτελεί κινητήρια δύναμη για την οικονομία της ΕΕ και μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Ήρθε η ώρα να επανεξεταστεί ο τρόπος προσέγγισης του τουρισμού και να γίνουν βήματα πέραν της βιωσιμότητας, και δη προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού, ο οποίος πρεσβεύει ότι οι προορισμοί όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και ακμάζουν.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προτρέπει την Ευρωπαϊκή Ένωση να μετασχηματίσει τον τουριστικό της κλάδο, δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα και την αναγέννηση, ώστε να εξασφαλιστούν μακροπρόθεσμα οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη.

Δεδομένου ότι ο τουρισμός παραμένει ζωτικός πυλώνας της οικονομίας της ΕΕ, κυρίως στις περιφέρειες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον κλάδο αυτό, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι πρέπει να επισπευσθεί η μετάβαση προς τον βιώσιμο τουρισμό και να υπάρξει στροφή προς τις στρατηγικές αναγεννητικού τουρισμού, όπως περιγράφεται στη γνωμοδότησή της με θέμα O τουρισμός στην ΕΕ: η βιωσιμότητα ως κινητήρια δύναμη για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του τομέα.

«Πρέπει να εξασφαλίσουμε τη συμβολή του τουρισμού στην αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, πολύ δε περισσότερο που ο τουρισμός αντιπροσωπεύει σημαντικό ποσοστό τόσο του ΑΕΠ πολλών κρατών μελών και περιφερειών όσο και των αξιακών τους αλυσίδων» δήλωσε η εισηγήτρια της γνωμοδότησης Isabel Yglesias.

Η κ. Yglesias δήλωσε ότι η γνωμοδότηση βασίζεται στη Διακήρυξη της Πάλμας, η οποία εγκρίθηκε κατά τη διάρκεια της ισπανικής Προεδρίας του Συμβουλίου το δεύτερο εξάμηνο του 2023 και υπήρξε αποτέλεσμα ευρείας συναίνεσης ώστε να τεθεί η βιωσιμότητα στο επίκεντρο του μέλλοντος του τουρισμού.

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και οι φορείς εθνικής, περιφερειακής και τοπικής διακυβέρνησης πρέπει να στηρίξουν ενεργά τις μορφές μετάβασης του τομέα, να βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία με όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και να ενισχύσουν τον κοινωνικό διάλογο.

Τη στιγμή που οι προσπάθειες για τη βιωσιμότητα του τουρισμού παρουσιάζουν σημαντική πρόοδο, η θεαματική άνοδος της ταξιδιωτικής κίνησης μετά την πανδημία ασκεί πίεση σε πολλούς δημοφιλείς προορισμούς. Η άνοδος αυτή δυσκολεύει τις περιφέρειες να συνδέσουν την οικονομική ανάπτυξη με τη βιωσιμότητα τη στιγμή μάλιστα που παλεύουν να αντεπεξέλθουν στις ελλείψεις προσωπικού και στην αναντιστοιχία μεταξύ των διαθέσιμων θέσεων εργασίας και των δεξιοτήτων των εργαζομένων.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ ζητεί επίσης να γίνουν βήματα προς την κατεύθυνση του αναγεννητικού τουρισμού και να συμπεριληφθεί ο αναγεννητικός τουρισμός στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τον βιώσιμο τουρισμό που θα παρουσιαστεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τους επόμενους μήνες.

Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό βιώσιμο τουρισμό που επικεντρώνεται στη μείωση της περιβαλλοντικής βλάβης, ο αναγεννητικός τουρισμός στοχεύει στην αποκατάσταση και ενίσχυση του φυσικού, κοινωνικού και οικονομικού κεφαλαίου. Αυτή η προοδευτική προσέγγιση ενσωματώνει αρχές της κυκλικής οικονομίας και επιδιώκει να αφήσει μόνιμο θετικό αποτύπωμα στους προορισμούς και τις τοπικές κοινότητες. (ll)

Από τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως την αστάθεια της αγοράς και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, οι Ευρωπαίοι γεωργοί αντιμετωπίζουν συνεχώς αυξανόμενες κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προειδοποιεί ότι οι σημερινές πολιτικές της ΕΕ δεν τους προστατεύουν επαρκώς και ζητεί να επέλθουν επειγόντως μεταρρυθμίσεις για τη διασφάλιση του εισοδήματος τους, την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους ισχύος και την προστασία της βιώσιμης αγροτικής παραγωγής.

Από τα ακραία καιρικά φαινόμενα έως την αστάθεια της αγοράς και τον αθέμιτο ανταγωνισμό, οι Ευρωπαίοι γεωργοί αντιμετωπίζουν συνεχώς αυξανόμενες κρίσεις. Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) προειδοποιεί ότι οι σημερινές πολιτικές της ΕΕ δεν τους προστατεύουν επαρκώς και ζητεί να επέλθουν επειγόντως μεταρρυθμίσεις για τη διασφάλιση του εισοδήματος τους, την ενίσχυση της διαπραγματευτικής τους ισχύος και την προστασία της βιώσιμης αγροτικής παραγωγής.

Σε γνωμοδότηση που εκπόνησε κατόπιν αιτήματος της πολωνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός πιο ανθεκτικού συστήματος γεωργικής παραγωγής, με τους γεωργούς στο επίκεντρό του.

«Η γεωργική παραγωγή είναι ένα ευγενές επάγγελμα με δύο βασικούς στόχους: την παραγωγή ασφαλών τροφίμων υψηλής ποιότητας για τη διατροφή των ανθρώπων, καθώς και τη διατήρηση και τη βελτίωση του περιβάλλοντος. Το μόνο που ζητούμε ως αντάλλαγμα είναι ένα δίκαιο ημερομίσθιο για κάθε ημέρα τίμιας εργασίας, σεβασμό και μια δίκαιη τιμή για τα τρόφιμα που παράγουμε», δήλωσε ο κ. Joe Healy, ένας από τους τρεις εισηγητές της γνωμοδότησης.

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΓΠ) είναι ανεπαρκής για να δώσει λύσεις στα σημερινά ζητήματα. Τα χρηματοδοτικά μέσα που συνιστά για τη στήριξη των γεωργών περιλαμβάνουν τη δημόσια ασφάλιση έναντι φυσικών καταστροφών, αντικυκλικές ενισχύσεις και άμεσες ενισχύσεις. Τα ταμεία αλληλοβοήθειας, που χρησιμοποιούνται ήδη σε ορισμένα κράτη της ΕΕ, θα μπορούσαν να αποτελέσουν πρόσθετο δίχτυ ασφαλείας, με συλλογική χρηματοδότηση από τους γεωργούς, τη βιομηχανία, τις περιφερειακές κυβερνήσεις και την ΕΕ.

Δεδομένου ότι η ΚΓΠ πρόκειται να αναθεωρηθεί μετά το 2027, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της επαναφοράς του προϋπολογισμού της στο 0,5% τουλάχιστον του ΑΕγχΠ της ΕΕ. Χρειάζονται αυστηρότεροι εμπορικοί κανόνες για να διασφαλιστεί ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πληρούν τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα της ΕΕ.

Μια άλλη βασική ανησυχία έγκειται στην πώληση προϊόντων κάτω του κόστους, μια πρακτική που ασκεί τεράστια οικονομική πίεση στους γεωργούς. Η ΕΟΚΕ καλεί τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην ΕΕ να εξετάσουν σοβαρά το ενδεχόμενο ―κατά τα πρότυπα της νομοθεσίας της Ισπανίας περί αλυσίδας τροφίμων― απαγόρευσης των αγορών κάτω του κόστους, έτσι ώστε να αποτραπεί η εξώθηση των γεωργών να εγκαταλείψουν τον κλάδο εξαιτίας των μεγάλων πωλητών λιανικής.

Για τη βελτίωση της διαφάνειας και της ισχύος των γεωργών στην αγορά, η ΕΟΚΕ προτείνει την εγκαθίδρυση ενός ψηφιακού κέντρου της ΕΕ επιφορτισμένου με την εποπτεία των τιμών, του κόστους και των συναφών κερδών. Επίσης, υποστηρίζει τόσο τις συλλογικές διαπραγματεύσεις των τιμών όσο και την αυξημένη αρωγή των συνεταιρισμών και των ενώσεων παραγωγών. Υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη οικονομική ανεξαρτησία και ανταγωνιστικότητα σε ολόκληρο τον γεωργικό τομέα της ΕΕ.

Ενώ οι στόχοι για το κλίμα είναι ουσιαστικοί, οι γεωργοί δεν μπορούν να αναλάβουν μόνοι τους το κόστος της επίτευξής τους. Ένα ταμείο βιωσιμότητας θα μπορούσε να τους βοηθήσει στην υιοθέτηση πιο οικολογικών πρακτικών. Στη γνωμοδότηση εκφράζεται επίσης η προειδοποίηση όσον αφορά τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα, καθότι οι αυστηροί κανόνες της ΕΕ θέτουν τους γεωργούς της σε μειονεκτική θέση έναντι των ανταγωνιστών τους εκτός ΕΕ.

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των επενδύσεων στην αγροτική ανάπτυξη και την καινοτομία, καθώς και της απλούστευσης των κανόνων της ΚΓΠ. Με τους γεωργούς να δέχονται όλο και μεγαλύτερη πίεση, ο επείγων χαρακτήρας της κατάστασης είναι σαφής: οι ηγέτες της ΕΕ πρέπει να δράσουν άμεσα προτού εξαφανιστούν κι άλλα αγροκτήματα. (ks)

Της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ με θέμα «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ» μπορεί να παράσχει πολύτιμη συμβολή, σύμφωνα με την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ.

Της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ

Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ με θέμα «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ» μπορεί να παράσχει πολύτιμη συμβολή, σύμφωνα με την Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ.

Μετά την έναρξη του νέου πολιτικού κύκλου της ΕΕ και την εξαγγελία Στρατηγικής της ΕΕ για τη στήριξη, την προστασία και την ενδυνάμωση της κοινωνίας των πολιτών για το τρίτο τρίμηνο του 2025 στο πρόγραμμα εργασίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ομάδα των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών διοργάνωσε διάσκεψη για να αναδείξει τις βασικές δράσεις που απαιτούνται κατά την περίοδο 2024-2029. Στην εκδήλωση της 3ης Μαρτίου συμμετείχαν περίπου 100 εκπρόσωποι εθνικών και ευρωπαϊκών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (ΟΚΠ) και πολίτες.

Ο Séamus Boland, πρόεδρος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, δήλωσε ότι οι ΟΚΠ μπορούν να έχουν ουσιαστική συμβολή διασφαλίζοντας ότι η χάραξη πολιτικής είναι τεκμηριωμένη και ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων. Επανέλαβε δε το αίτημα της Ομάδας του και της ΕΟΚΕ για τη συμμετοχή της ΕΟΚΕ στην πλατφόρμα της κοινωνίας των πολιτών που σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Η ΕΟΚΕ, χάρη στην εμπειρία που διαθέτει και στο βήμα που παρέχει, πρέπει να συμμετέχει εξαρχής στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία των πολιτών. Η ΕΟΚΕ πρέπει να συμμετάσχει στη διακυβέρνηση και να αποτελέσει βασικό μέρος της πρωτοβουλίας για τη δημιουργία πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών», υποστήριξε ο κ. Boland.

Υποστήριξε επίσης ότι ο διαρθρωμένος, τακτικός, διαφανής και χωρίς αποκλεισμούς διάλογος με την κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να βασίζεται στις υφιστάμενες δομές και να φέρνει σε επαφή όλα τα σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη. Κατά συνέπεια, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα πρέπει να δημιουργήσουν μια ομάδα εργασίας για τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών, με τη βοήθεια της ΕΟΚΕ.

«Μια ομάδα εργασίας για τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών θα μπορούσε να καταρτίσει ένα σχέδιο στρατηγικής για ένα πιο ευνοϊκό περιβάλλον για τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία χάραξης πολιτικής», δήλωσε ο κ. Boland.  Τούτο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο βήμα προς έναν πιο διαρθρωμένο διάλογο με την κοινωνία των πολιτών και να εξετάσει τα ακόλουθα ερωτήματα: ποιος ερωτάται, για ποια θέματα, με ποιο χρονοδιάγραμμα, με ποια αποτελέσματα;

Η προτεινόμενη ομάδα εργασίας θα μπορούσε επιπλέον να βασιστεί στην επικείμενη μελέτη της ΕΟΚΕ σχετικά με τις υφιστάμενες πρακτικές διαλόγου, με τίτλο «Χαρτογράφηση των πρακτικών διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ».

Η εκπόνηση της μελέτης ανατέθηκε από την ΕΟΚΕ κατόπιν αιτήματος της Ομάδας των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών. Τα αποτελέσματα αναμένεται να είναι διαθέσιμα από τον Ιούλιο του 2025. Η μελέτη επιχειρεί μια συνολική χαρτογράφηση των πρακτικών του διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών στα θεσμικά όργανα της ΕΕ: ποιες διαδικασίες συμμετοχής των ΟΚΠ αναλαμβάνονται σήμερα και με ποια μεθοδολογία; Οι γνώσεις σχετικά με τις υφιστάμενες πρακτικές θα πρέπει να τροφοδοτούν και να υποστηρίζουν τις εργασίες για πιο διαρθρωμένο διάλογο με την κοινωνία των πολιτών στο πλαίσιο του νέου νομοθετικού κύκλου. Τα προκαταρκτικά ευρήματα της μελέτης παρουσιάστηκαν ήδη στη διάσκεψη επί του θέματος από την Berta Mizsei, εκπρόσωπο του του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής (CEPS).

Στη διάσκεψη τονίστηκε επίσης ότι η οικονομική υγεία των ΟΚΠ αποτελεί προϋπόθεση για τον διάλογο και τη σύνδεση των πολιτικών ιθυνόντων με τις ανάγκες των ανθρώπων. Πρέπει να διασφαλίζεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και ανεξαρτησία τους.

Τα συμπεράσματα και οι συστάσεις της διάσκεψης είναι διαθέσιμα στον ιστότοπο της ΕΟΚΕ.