Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny wystosował wczesne ostrzeżenie o wpływie zbliżającego się rozszerzenia Unii Europejskiej na rolnictwo. Powiększenie Unii nastąpi w kontekście istotnych wyzwań globalnych, w tym przemian geopolitycznych, zmiany klimatu oraz transformacji polityki energetycznej i środowiskowej. Komitet podkreśla znaczenie dobrego przygotowania Unii na rozszerzenie i przestrzegania unijnych wartości, gdy przystępować będą nowi członkowie. 

Na lipcowej sesji plenarnej Komitet przyjął opinię, w której podkreślił złożoność procesu rozszerzenia i potrzebę odpowiedniego przygotowania oraz zadbania o zrównoważony rozwój. Zwrócił także uwagę na konieczność zapewnienia zrównoważonego wsparcia sektorom rolnym – zarówno w przypadku obecnych państw członkowskich, jak i krajów kandydujących. Rozszerzenie ma zwiększyć strategiczną autonomię Unii i ograniczyć wpływ rolnictwa na środowisko. Jednak w przeszłości rozszerzenie nie przyniosło jednoznacznych rezultatów – często większe przedsiębiorstwa rolne bardziej na tym skorzystały niż mniejsze gospodarstwa. 

Zwrócił na to uwagę sprawozdawca opinii Stojan Czukanow, który zauważył, że choć poprzednie rozszerzenia były zasadniczo udane, to nie przyniosły takich samych korzyści ani obszarom wiejskim ani małym gospodarstwom rolnym. Podkreślił też potrzebę starannego zarządzania systemem rolnym, aby uniknąć zakłóceń. 

Komitet opowiada się za kompleksowym gromadzeniem danych i monitorowaniem reform rolnych, aby przeciwdziałać potencjalnemu wprowadzaniu w błąd i zapewnić sprawną integrację. Kraje kandydujące będą musiały dostosować się do zmieniającej się wspólnej polityki rolnej, która kładzie obecnie większy nacisk na usługi ekosystemowe niż na tradycyjne wsparcie. Oczekuje się, że rozszerzenie znacznie zwiększy obszar rolny UE – przystąpienie samej Ukrainy powiększyłoby go o jedną czwartą. 

Komitet zaleca etapowe podejście do integracji i przyznanie specjalnych budżetów na wsparcie najbardziej dotkniętych zmianą podsektorów rolnictwa, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw. Przyszłe reformy wspólnej polityki rolnej powinny skupić się na zrównoważonym rozwoju i zastąpić dotacje uzależnione od liczby hektarów zachętami opartymi na korzyściach środowiskowych i społecznych. 

Komitet wzywa do starannego przygotowania procesu rozszerzenia i odpowiedniego wspierania go, aby wszystkie państwa członkowskie odniosły z tego korzyści, a unijne praktyki rolnicze pozostały zrównoważone i sprawiedliwe w obliczu rosnących napięć geopolitycznych.

EKES wytknął Komisji Europejskiej, że obecny plan dotyczący materiałów zaawansowanych nie przewiduje wystarczającego finansowania, wymiernych celów i wskaźników zrównoważonego rozwoju. W opinii w sprawie komunikatu Komisji na ten temat zalecił kompleksową strategię, by zapewnić UE rolę światowego lidera w tym istotnym sektorze. 

Materiały zaawansowane mają kluczowe znaczenie dla przemysłu, wzrostu gospodarczego oraz zrównoważonego rozwoju w UE. Potrzebujemy wskaźników zrównoważonego rozwoju we wszystkich procesach produkcji i musimy zapewnić odpowiednie umiejętności oraz wykwalifikowanych pracowników, powiedział sprawozdawca opinii Anastasis Yiapanis. 

Komitet ostrzegł, że w planie Komisji brakuje ambitnych i konkretnych celów potrzebnych do utrzymania wiodącej pozycji UE w przemyśle. Współsprawozdawca Gerardo Luis Arroyo Herranz zaznaczył, że w planie brakuje wymiernych celów, terminów i kluczowych wskaźników skuteczności. EKES zaapelował o śmiałe i strategiczne podejście do zwiększenia zdolności UE w zakresie materiałów zaawansowanych i zaproponował, by ze względu na znaczny wpływ opieki zdrowotnej na przemysł zaliczono ją do obszarów strategicznych. 

Główne zalecenie dotyczy przestawienia się na gospodarkę o obiegu zamkniętym, by zmniejszyć zależność od surowców. Wymaga to pogłębienia współpracy między przemysłem, środowiskiem akademickim i decydentami, sporych inwestycji w badania i rozwój oraz doskonalenia umiejętności. Wszelkie działania mogą spełznąć na niczym, jeśli brakować będzie ludzi o odpowiednich umiejętnościach. UE musi realizować programy podnoszenia i zmiany kwalifikacji oraz inicjatywy w zakresie kształcenia zawodowego, dodał Arroyo Herranz. 

EKES stwierdził, że propozycja wyasygnowania z programu „Horyzont Europa” 250 mln EUR na materiały zaawansowane jest niewystarczająca, i upomniał się o większe środki, zachęty podatkowe oraz uproszczenie procedur biurokratycznych w celu pobudzenia inwestycji i innowacji. Niepokojącą kwestią jest również zapewnienie stabilnych dostaw surowców krytycznych. 

Komitet zalecił zwiększenie zdolności wewnętrznych UE oraz dywersyfikację źródeł, w tym zawarcie partnerstw z Koreą Południową i USA, a także umowy długoterminowe z mniejszymi krajami w celu złagodzenia zakłóceń w dostawach. (gb)

Wybory europejskie dowiodły, że wciąż przeważa proeuropejska większość. Pokazały jednak również, że wyborcy w całej UE domagają się pilnych rozwiązań politycznych i ustawodawczych w obliczu wyzwań poruszonych w trakcie kampanii wyborczej. W przeciwnym razie proeuropejska większość może stracić poparcie, gdyż obywatelki i obywatele mogą coraz częściej odwracać się od politycznego centrum. 

Na sesji plenarnej w lipcu Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zorganizował debatę nad stanem demokracji w Europie z udziałem przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli oraz przedstawicielek i przedstawicieli grup politycznych w nowo wybranym Parlamencie Europejskim. 

Przewodniczący EKES-u Oliver Röpke stwierdził: Czerwcowe wybory europejskie były sygnałem alarmowym. Ze względu na ich wyniki mamy obowiązek zastanowić się nad obecnym stanem demokracji. Łączy nas przekonanie, że Unia Europejska jest jedynym możliwym rozwiązaniem. Zapewnia taką formę demokracji, która wymiernie poprawia życie ludzi w całej Europie. 

Roberta Metsola zauważyła, że aby zdobyć większe poparcie dla demokracji w Europie, UE musi udowodnić, że polityka jest nadal najlepszym motorem pozytywnych zmian w społeczeństwach i społecznościach. Pracodawcy, pracownicy i społeczeństwo obywatelskie mają kolosalne znaczenie dla budowania Europy we wszystkich europejskich miastach i regionach. Ponieważ to tam zaczyna się Europa, to tam żyje demokracja.

Podczas debaty z przedstawicielami grup politycznych Željana Zovko, wiceprzewodnicząca Europejskiej Partii Ludowej (EPL) – największego ugrupowania w Parlamencie Europejskim – stwierdziła, że oczekuje ono kontynuacji polityki zapoczątkowanej w poprzedniej kadencji. Ana Catarina Mendes, wiceprzewodnicząca Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów (S&D), dodała, że należy skupić się na wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych i zwalczaniu ubóstwa. Wiceprzewodniczący Grupy Renew Europe Dan Barna wezwał nową Komisję Europejską do ochrony praworządności poprzez skuteczniejsze wykorzystanie istniejących narzędzi. Kira-Marie Peter-Hansen, wiceprzewodnicząca Zielonych/WSE, podkreśliła, że Zielony Ład musi pozostać kamieniem węgielnym polityki UE. Martin Schirdewan, współprzewodniczący Grupy Lewicy, wyjaśnił, że zaapeluje ona do Komisji Europejskiej w nowym składzie o rozwiązanie problemu kosztów kryzysu mieszkaniowego. (mt)