EKES wzywa Unię Europejską do pobudzenia inwestycji w bezpieczną łączność, odporną infrastrukturę i łańcuchy dostaw, aby zachować konkurencyjność w szybko zmieniającej się dziedzinie AI ogólnego przeznaczenia (GPAI). Środki te są niezbędne do osiągnięcia jak największych korzyści z generatywnej sztucznej inteligencji, zgodnie z europejskimi wartościami, potrzebami i prawami podstawowymi.

W swojej opinii rozpoznawczej w sprawie „Sztuczna inteligencja/dalsze działania”, skupiającej się na kluczowych aspektach GPAI, EKES podkreśla, że dynamiczny charakter i złożoność sztucznej inteligencji wymagają ciągłych aktualizacji unijnego aktu w sprawie sztucznej inteligencji. Chociaż modele sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia mają w dużej mierze charakter techniczny i są stosowane głównie w sektorze relacji między przedsiębiorstwami, to nie można zapominać o ich pośrednim wpływie na pracowników i konsumentów.

„Uważamy, że bardzo ważne jest, by wykorzystywana w Europie sztuczna inteligencja opierała się również na wartościach europejskich. Chodzi tu oczywiście o praworządność i prawa człowieka, ale także o przejrzystość, wiarygodność i możliwość zaufania AI. To kluczowe czynniki umożliwiające działanie systemów sztucznej inteligencji na rzecz obywateli” – powiedziała Sandra Parthie, sprawozdawczyni opinii, o której opracowanie wniosły Komisja Europejska i węgierska prezydencja w Radzie UE.

Choć EKES popiera akt w sprawie sztucznej inteligencji, to podkreśla potrzebę jego ścisłego monitorowania i dostosowania w przypadku, gdyby ograniczał innowacyjność unijnych przedsiębiorstw zajmujących się sztuczną inteligencją. Może to mieć miejsce w przypadku braku pewności co do sposobu stosowania tego rozporządzenia lub gdyby okazało się ono zbyt skomplikowane. Mogłoby to doprowadzić do odsunięcia się inwestorów i innowatorów od europejskiego rynku.

Aby przeciwdziałać silnej dominacji dużych przedsiębiorstw cyfrowych spoza UE na rynku unijnym, EKES wezwał do uruchomienia narzędzi polityki konkurencji UE w celu zaradzenia wszelkim krytycznym zachowaniom lub nieprzestrzeganiu unijnych norm.

Unia i jej państwa członkowskie powinny inwestować w innowacje z myślą o budowaniu silnych sieci tworzenia produktów sztucznej inteligencji oraz ich ulepszania, a także o zwiększaniu korzyści, jakie sztuczna inteligencja przynosi ludziom i gospodarce. Brak prac nad GPAI w Europie czy też jej niestosowanie mogą doprowadzić do zmniejszenia konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw oraz do spadku sprzedaży, utraty miejsc pracy, stagnacji gospodarczej i ubóstwa.

„Mamy bardzo dobre przedsiębiorstwa i badaczy. Dysponujemy także wiodącymi na świecie ośrodkami badawczymi. Musimy w znacznie większym stopniu je promować. Musimy także przyciągać talenty i sprawić, by praca w Europie była dla nich atrakcyjna. Musimy opracować sztuczną inteligencję «Made in Europe»” – podsumowała Sandra Parthie. (ll)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zorganizował w dniach 17–18 października najważniejszą doroczną imprezę poświęconą komunikacji „Łącząc UE”, w której uczestniczą przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego odpowiedzialni za komunikację. Tegoroczne seminarium pt. „Ostatni bastion demokracji: pomóc dziennikarstwu przetrwać i prosperować” dotyczyło głównie obecnej sytuacji mediów i ich miejsca w społeczeństwie. Podczas seminarium zwrócono uwagę na dziennikarzy, którzy zmagają się z rosnącą presją ze strony rządów oraz interesów prywatnych ograniczających wolność mediów. Oprócz tradycyjnych przeszkód muszą stawić teraz czoła rozwojowi generatywnej sztucznej inteligencji (AI), która co prawda przynosi pewne korzyści, lecz zagraża również podstawom ekonomicznym dziennikarstwa.

Czym jest prawda? To odwieczne pytanie powróciło wraz z AI w związku z fałszywymi informacjami, teoriami spiskowymi oraz autorytarnymi rządami, które systematycznie podważają świadomą debatę, dokładność informacji oraz wzajemne poszanowanie podczas dyskusji. W odpowiednim czasie zadajemy sobie pytania i wspólnie poszukujemy na nie odpowiedzi, które dotyczą nas wszystkich w UE – powiedział przewodniczący EKES-u Oliver Röpke.

20 lat temu na ogół nie wiedzieliśmy jeszcze, że w 2024 r. większość z nas nie będzie zasiadać z gazetą do porannej kawy, lecz że będziemy przeglądać wiadomości na komórkach, w coraz większym stopniu za pośrednictwem mediów społecznościowych – powiedział Aurel Laurenţiu Plosceanu, wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji.Oprócz nowych wyzwań wciąż istnieją dawne trudności. Dziennikarze wciąż zmagają się ze swoimi starymi wrogami, w tym z cenzurą, niejasną strukturą własności mediów, niewystarczającym finansowaniem i przepisami godzącymi w środki masowego przekazu.

Ricardo Gutiérrez, sekretarz generalny Europejskiej Federacji Dziennikarzy, podkreślił, że pracę dziennikarzy należy traktować jako „służbę publiczną” lub „dobro publiczne”, dla którego zagrożeniem są wyzwania ekonomiczne, oparte na szykanach powództwa (SLAPP) oraz bezpośrednia przemoc (od 2015 r. życie straciło w UE 14 dziennikarzy).

Dziennikarstwo staje się coraz bardziej niebezpiecznym zawodem – stwierdził dyrektor wykonawczy Europejskiego Funduszu na Rzecz Demokracji Jerzy Pomianowski, który wspomniał o prześladowaniu dziennikarzy na Białorusi. Andrej Gniot, zagrożony ekstradycją białoruski reżyser, aktywista i dziennikarz przebywający w areszcie domowym w Belgradzie, w swym nagraniu wideo stwierdził, że największym zagrożeniem dla dziennikarstwa jest „brutalna siła, która dąży do zniszczenia prawdy i przyzwoitości”. Białoruska dziennikarka Hanna Liubakowa, skazana zaocznie na 10 lat więzienia, zauważyła, że na Białorusi więzionych jest 33 dziennikarzy i że samo zapisanie się do jej kanału w mediach społecznościowych może prowadzić do aresztu.

Dr Alexandra Borchardt, doświadczona dziennikarka, niezależna doradczyni, analityczka mediów oraz główna autorka sprawozdania EBU „Wiarygodne dziennikarstwo w epoce generatywnej AI” stwierdziła „prowokacyjnie”: dziennikarstwo i generatywna AI kłócą się ze sobą, gdyż w dziennikarstwie chodzi o fakty, a generatywna AI oblicza prawdopodobieństwo i co za tym idzie – nie kładzie nacisku na fakty. Dlatego też należy weryfikować przekazywane przez nią informacje – powiedziała w swoim głównym przemówieniu „Wiarygodne informacje w epoce generatywnej AI”.

Ostrzegła media przed przepaścią cyfrową, gdy część społeczeństwa przyjmie z entuzjazmem epokę AI, a pozostała część będzie się jej opierać. Jeżeli media przegapią ten moment, mogą przegrać batalię o wykorzystanie AI do modernizacji sposobu informowania odbiorców i docierania do nich. Dla mediów jednym z wyzwań wynikających z generatywnej AI jest utrata widoczności dziennikarzy w modelu biznesowym opartym na AI oraz brak kontroli nad treściami.

Nadmiar informacji, które AI może generować na masową skalę, może prowadzić do przeciążenia odbiorców. Alexandra Borchardt zadała następujące pytanie: czy młodzi ludzie będą chcieli zostać dziennikarzami, jeśli będzie to oznaczać rywalizację z AI? (ll)