De komende Europese verkiezingen zijn van cruciaal belang voor de EU in haar strijd tegen eurosceptische en extreemrechtse paniekzaaierij. De verkiezingen zullen het politieke landschap van de EU vormgeven en een actieve en inclusieve rol wegleggen voor burgers en maatschappelijke organisaties.
De komende Europese verkiezingen zijn van cruciaal belang voor de EU in haar strijd tegen eurosceptische en extreemrechtse paniekzaaierij. De verkiezingen zullen het politieke landschap van de EU vormgeven en een actieve en inclusieve rol wegleggen voor burgers en maatschappelijke organisaties.
Tegen deze achtergrond organiseert het EESC, de thuisbasis van het maatschappelijk middenveld, van 4 t/m 7 maart 2024 zijn eerste Week van het maatschappelijk middenveld: Kom op voor Democratie!
Dit evenement zal mensen van alle leeftijden en achtergronden bijeenbrengen, onder wie jongeren, journalisten uit alle EU-lidstaten, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, belanghebbenden en EU-instellingen. Zij zullen deelnemen aan levendige debatten waarin de nadruk zal worden gelegd op de bijdragen van het maatschappelijk middenveld aan het aanpakken van sociale, politieke en economische kwesties waar we in ons dagelijks leven mee te maken krijgen.
Democratie begint met participatie. Dit nieuwe prominente evenement van het EESC draait dan ook om vijf belangrijke initiatieven:
de Dagen van het maatschappelijk middenveld, waarop mensen hun verwachtingen uitspreken over zaken die van cruciaal belang zijn voor onze democratieën;
het Europees burgerinitiatief (EBI), het jaarlijkse “rendez-vous” op hoog niveau waarop toekomstige EBI-organisatoren hun volgende wetgevingsdoelstelling bepalen;
“Jouw Europa, jouw mening!” (YEYS!), een uniek jongerenevenement dat de EU dichter bij jongeren uit landen binnen en buiten de EU brengt, onder wie jonge vertegenwoordigers uit de kandidaat-lidstaten van de EU en uit het VK;
de prijs voor het maatschappelijk middenveld, waarmee dit jaar creatieve en innovatieve non-profitprojecten ter ondersteuning van mensen met geestelijke gezondheidsproblemen in het zonnetje worden gezet;
en tot slot, maar daarom niet minder belangrijk, het seminar voor journalisten, waarop journalisten uit alle EU-lidstaten zelf kunnen ervaren wat het Comité allemaal doet en daarvan verslag kunnen uitbrengen in eigen land.
Onze Week van het maatschappelijk middenveld zal, gezien de timing ervan, kunnen fungeren als platform waarop maatschappelijke organisaties en burgers hun mening kunnen geven over zaken die een belangrijke rol zullen spelen in de nieuwe wetgevingscyclus van de EU. Het belangrijkste is dat de Week bevorderlijk zal zijn voor de opkomst bij de verkiezingen en een pro-Europese houding.
De input die de Week van het maatschappelijk middenveld en de deelnemers daaraan zullen opleveren, zal worden verwerkt in een resolutie waarin, met het oog op de Europese verkiezingen, de belangrijkste boodschappen van het maatschappelijk middenveld ten behoeve van een democratischer Europa uiteengezet zullen worden.
Ik zou graag zien dat u ons helpt de krachten te bundelen bij dit belangrijke streven door aan onze discussies bij te dragen en burgers en verenigingen aan te sporen om deel te nemen aan de Europese verkiezingen. Laat deze kans niet voorbijgaan! De EU heeft burgers nodig die zich laten zien en van zich laten horen.
In onze nieuwe kolom Ik ga stemmen,jij ook?, die tot juni 2024 zal verschijnen, vertellen onze gastsprekers hoe en waarom je aan de Europese verkiezingen kunt en moet deelnemen. Deze keer is het woord aan Andrej Matišák, adjunct-hoofd van de afdeling buitenlandse zaken van het grootste dagblad van Slowakije, Pravda.
In onze nieuwe kolom Ik ga stemmen, jij ook?, die tot juni 2024 zal verschijnen, vertellen onze gastsprekers hoe en waarom je aan de Europese verkiezingen kunt en moet deelnemen. Deze keer is het woord aan Andrej Matišák, adjunct-hoofd van de afdeling buitenlandse zaken van het grootste dagblad van Slowakije, Pravda.
Welkom in Slowakije! Welkom in het land dat Europese records in handen heeft.
En dan heb ik het niet over een uitzonderlijk aantal kastelen, exclusieve kuuroorden of prachtige bergen, maar over records op politiek vlak. In die zin dat we helaas de slechtste leerling van de klas zijn.
Slowakije heeft in 2004 voor het eerst meegedaan aan de verkiezingen voor het Europees Parlement. Sindsdien heeft mijn land altijd de laagste opkomst gehad. Altijd.
Welkom in Slowakije! Welkom in het land dat Europese records in handen heeft.
En dan heb ik het niet over een uitzonderlijk aantal kastelen, exclusieve kuuroorden of prachtige bergen, maar over records op politiek vlak. In die zin dat we helaas de slechtste leerling van de klas zijn.
Slowakije heeft in 2004 voor het eerst meegedaan aan de verkiezingen voor het Europees Parlement. Sindsdien heeft mijn land altijd de laagste opkomst gehad. Altijd.
In 2014 was de opkomst slechts 13,05 %. Destijds was ik er zo van overtuigd dat de opkomst lager dan 15 % zou zijn dat ik bijna overwoog een lening af te sluiten en een partij op te richten. Zelfs nu nog denk ik dat ik toen een kans had om lid van het Europees Parlement te worden.
Maar alle gekheid op een stokje: hoe zien Slowaken de Europese Unie tegenwoordig? Simpelweg als melkkoe? Ongetwijfeld, maar daarbij komt dan weer dat Slowakije er niet eens in slaagt om EU-geld efficiënt te gebruiken. Ook op dit gebied behoren we tot de slechtst presterende lidstaten.
Het narratief dat Brussel alles dicteert, is wijdverbreid. Het is weliswaar overal te horen, maar Slowaakse politici spannen de kroon. Als er iets lukt, is het aan hen te danken. Als er iets mislukt, dan heeft “Brussel” weer gefaald. Er zijn maar heel weinig politici die tegen dit verhaal ingaan.
Het zit hem ook in de media. Hun berichtgeving over de EU is vaak erg oppervlakkig. Journalisten gaan EU-aangelegenheden uit de weg omdat deze in hun ogen saai zijn. En als ze al aandacht besteden aan Europa, berichten ze veelal over problematische kwesties, al dan niet waarheidsgetrouw.
Graag zou ik ook wat zeggen over het bedrijfsleven. Het gebeurt maar zelden dat ondernemers zich publiekelijk lovend uitlaten over de voordelen van de EU. Liever klagen ze over bevelen en regelgeving uit Brussel.
Door al deze factoren samen worden de Slowaken steeds eurosceptischer, zo blijkt uit enquêtes. Voeg hieraan toe nog een flinke lading (mede uit Rusland afkomstige) desinformatie, die het huidige bewind graag voor politieke doeleinden gebruikt, en je krijgt een explosieve cocktail van desinteresse en boosheid.
Een uittreding van Slowakije is nog niet aan de orde, maar zal wellicht ter sprake komen wanneer Slowakije in de toekomst geen recht meer zal hebben op EU-middelen.
Om een doemscenario te vermijden is het hoog tijd dat politieke leiders in Slowakije de EU gaan zien een entiteit die essentieel is voor het functioneren van het land, en dat ze zich hiernaar gaan gedragen. Helaas is nu al duidelijk dat een flink deel van de huidige Slowaakse politieke vertegenwoordiging liever de strijd met de EU aangaat om koste wat het kost de eigen belangen te beschermen.
Daarom zouden alle pro-EU-stemmers aan hun familieleden, vrienden en zelfs onbekenden moeten uitleggen hoe belangrijk de EU is. Dit is wellicht een hele opgave, en het is onduidelijk wat het zal opleveren, maar elk alternatief is slechter.
Concurrentievermogen is het voorbije jaar boven aan de Europese beleidsagenda komen te staan. Niemand kan het belang ervan voor de toekomst van de EU negeren.
Concurrentievermogen is het voorbije jaar boven aan de Europese beleidsagenda komen te staan. Niemand kan het belang ervan voor de toekomst van de EU negeren.
Concurrentievermogen stond centraal in de jaarlijkse toespraak over de Staat van de Unie die Commissievoorzitter Ursula von der Leyen in september vorig jaar voor het Europees Parlement hield. Von der Leyen beloofde het nodige te zullen doen om het concurrentievoordeel van Europa te verdedigen.
Europese bedrijven hebben moeite om geschoolde arbeidskrachten te vinden, de regelgeving voor belangrijke sectoren is strenger dan in concurrerende landen als de Verenigde Staten en China, er wordt minder geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling en de fysieke en digitale infrastructuur vormt een belemmering voor handel en economische groei. Deze problemen zijn bekend en zijn in meerdere studies gedocumenteerd.
Von der Leyen heeft Mario Draghi, voormalig hoofd van de Europese Centrale Bank, opgedragen concrete voorstellen te doen over hoe het concurrentievermogen van de EU kan worden verbeterd. Dat is een goede zaak. Goede ideeën zullen echter niet volstaan. Er is ook politieke wil nodig en het politieke vermogen om de voorstellen uit te voeren.
De EU streeft ernaar haar veerkracht en invloed in de wereld te vergroten, maar verliest het concurrentievermogen dat nodig is om dit doel te bereiken. Het aandeel van de EU in de wereldeconomie zal naar verwachting gestaag dalen van bijna 15 % tot slechts 9 % in 2050.
Derhalve is het absoluut noodzakelijk de productiviteit en het concurrentievermogen van de EU te verbeteren. Daartoe heeft de EU een toekomstgerichte, duidelijk omschreven en gecoördineerde agenda voor het concurrentievermogen nodig, in overeenstemming met de beginselen van de eengemaakte markt en de sociale markteconomie, die de welvaart van bedrijven en werknemers bevordert. Dit zal hun vermogen om te innoveren, te investeren, handel te drijven en te concurreren op de wereldmarkt vergroten, ten behoeve van het algemeen welzijn, en het zal de transitie naar klimaatneutraliteit bevorderen. Dit is niet alleen van essentieel belang om toekomstige welvaart, innovatie, investeringen, handel en groei te waarborgen, maar ook om hoogwaardige banen te scheppen en de levensstandaard te verhogen.
Deze nieuwe impuls wekt dan ook hoge verwachtingen bij het Europese bedrijfsleven, dat erop aandringt het concurrentievermogen in een breder economisch en maatschappelijk langetermijnkader te plaatsen.
Het EESC heeft geprobeerd om de factoren en actoren in kaart te brengen die het concurrentievermogen en de productiviteit op lange termijn beïnvloeden en waarmee in een geïntegreerde visie rekening moet worden gehouden. Het heeft gekeken naar ecosystemen van concurrentievermogen om de Commissie aan te geven welke indicatoren zij verder moet verbeteren of aanvullen.
Bij het beoordelen en oplossen van de problemen lijkt een landgebonden aanpak ten zeerste aangewezen. De Commissie heeft hier in haar twee mededelingen over het concurrentievermogen op lange termijn onvoldoende aandacht aan besteed.
De Commissie heeft een lijst van 17 prestatie-indicatoren opgesteld die jaarlijks moeten worden getoetst aan de 9 concurrentiefactoren die zij heeft vastgesteld. De lidstaten moeten deze echter ook volledig naleven en de Commissie moet over de juiste handhavingsmiddelen beschikken om hen daartoe te verplichten. Dat is waar het EESC om vraagt.
De belangrijkste indicatoren zijn:
Toegang tot financiering tegen redelijke kosten, maar zonder dat toekomstige generaties daaronder lijden.
Er moet meer geïnvesteerd worden in openbare diensten en kritieke infrastructuur en deze investeringen moeten beter worden gemeten. In dit verband worden zes evaluatieparameters voorgesteld.
Op het gebied van onderzoek en innovatie is meer samenwerking cruciaal, zowel publiek/privaat, regionaal als wereldwijd.
Wat datanetwerken en energie betreft, staan veiligheid, betaalbaarheid en klimaatneutraliteit voorop.
Op het gebied van de circulaire economie hoeft de rol van de EU niet langer te worden aangetoond, maar moet worden gezorgd voor eerlijke concurrentie tussen de marktdeelnemers.
Het EU-wetgevingskader inzake digitalisering is baanbrekend op het gebied van connectiviteit, AI, data enz. We moeten de uitdaging aangaan om de menselijke aspecten te verzoenen met de veelbelovende mogelijkheden van de digitale technologie.
Onderwijs en opleiding moeten kunnen inspelen op demografische en sociologische uitdagingen.
En tot slot is onze afhankelijkheid op het vlak van strategische autonomie en handel onze zwakte. Bedrijven moeten zich reorganiseren en de EU moet hen een gunstige omgeving bieden die hen in staat stelt deze uitdaging tegemoet te treden.
Met betrekking tot de interne markt herhaalt het EESC met klem dat de lidstaten zich moeten houden aan de regels van het acquis communautaire en de beginselen van de Verdragen. Wegnemen van belemmeringen en echte controle. De lidstaten moeten de politieke wil hebben om uit te voeren wat ze in Brussel hebben onderhandeld en de Commissie moet in staat zijn om over de departementen heen te werken en buiten de hokjes te denken, wat bijdraagt tot meer coherentie. Dat is wat we nodig hebben.
Het kan niet vaak genoeg herhaald worden.
En laten wij in dit verband vertrouwen op Brussel voor de resultaten van de concurrentietoetsen en gebruik maken van regionale industriële clusters op nationaal niveau. We hebben de instrumenten. Laten we ze dan ook gebruiken.
Verbetering van benchmarks en verslaggevingsverplichtingen op het gebied van financiële diensten en investeringsondersteuning
In onze rubriek “Een vraag voor ...” vragen we Emilie Prouzet, EESC-lid en rapporteur van het advies “Concurrentievermogen van de EU op lange termijn: blik op de periode na 2030” wat er nodig is om het concurrentievermogen van de EU op de lange termijn veilig te stellen. Het advies zal naar verwachting tijdens de zitting van maart worden goedgekeurd.
In onze rubriek “Een vraag voor ...” vragen we Emilie Prouzet, EESC-lid en rapporteur van het advies “Concurrentievermogen van de EU op lange termijn: blik op de periode na 2030” wat er nodig is om het concurrentievermogen van de EU op de lange termijn veilig te stellen. Het advies zal naar verwachting tijdens de zitting van maart worden goedgekeurd.
Sinds de totstandbrenging van de Europese eengemaakte markt kunnen bedrijven dankzij harmonisatie en wederzijdse erkenning van normen hun producten verkopen op een markt van meer dan 450 miljoen mensen. De markt is goed voor 61 % van de handel binnen de EU door bedrijven en vormt de basis voor de economische welvaart van Europa en komt dus ten goede aan zijn burgers, consumenten, werknemers en bedrijven. De Europese Commissie schat dat 25 % van het bruto binnenlands product van de EU wordt gegenereerd door de eengemaakte markt.
Sinds de totstandbrenging van de Europese eengemaakte markt kunnen bedrijven dankzij harmonisatie en wederzijdse erkenning van normen hun producten verkopen op een markt van meer dan 450 miljoen mensen. De markt is goed voor 61 % van de handel binnen de EU door bedrijven en vormt de basis voor de economische welvaart van Europa en komt dus ten goede aan zijn burgers, consumenten, werknemers en bedrijven. De Europese Commissie schat dat 25 % van het bruto binnenlands product van de EU wordt gegenereerd door de eengemaakte markt.
Nieuwe ontwikkelingen, zoals de digitale transformatie en de transitie naar een minder koolstofintensieve en duurzamere economie, vereisen echter nieuwe aanpassingen, evenals de veranderende behoeften van consumenten, werknemers en bedrijven en nieuwe geopolitieke omstandigheden.
De succesvolle voortzetting van de eengemaakte markt vergt verbeteringen op diverse gebieden, waaronder het Europees energie- en industriebeleid, een energie-unie, een bankenunie, een gunstiger kader voor grote en kleine ondernemingen en meer overheidssteun voor het Europese project, efficiëntere overheidsdiensten en betere infrastructuur voor IT, energie en vervoer.
In afwachting van de publicatie van twee belangrijke verslagen van voormalige Italiaanse premiers, Enrico Letta (“De toekomst van de eengemaakte markt”) en Mario Draghi (over de toekomst van het Europese concurrentievermogen), die in de eerste helft van 2024 worden gepubliceerd, heeft de groep Werkgevers van het EESC alvast haar belangrijkste boodschappen voor een succesvolle toekomst van de eengemaakte markt van de EU samengevat in haar korte nota “De eengemaakte markt van de EU: de volgende generatie”.
Uit het vijfde verslag over duurzame ontwikkeling in Europa (ESDR) blijkt dat de EU in het huidige tempo een derde van de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s) in 2030 niet zal halen. Dit verslag, dat samen met het maatschappelijk middenveld is opgesteld, laat zien dat er in veel Europese landen sprake is van stagnatie en achteruitgang op het gebied van sociale en milieudoelstellingen, en dat de situatie door alle crises sinds 2020 nog is verergerd. De SDG’s hebben betrekking op gebieden als armoede- en hongerbestrijding, gezondheid, onderwijs, gendergelijkheid, klimaatactie en schoon water.
Uit het vijfde verslag over duurzame ontwikkeling in Europa (ESDR) blijkt dat de EU in het huidige tempo een derde van de duurzameontwikkelingsdoelen (SDG’s) in 2023 niet zal halen. Dit verslag, dat samen met het maatschappelijk middenveld is opgesteld, laat zien dat er in veel Europese landen sprake is van stagnatie en achteruitgang op het gebied van milieu- en sociale doelstellingen, en dat de situatie door alle crises sinds 2020 nog is verergerd. De SDG’s hebben betrekking op gebieden als armoede- en hongerbestrijding, gezondheid, onderwijs, gendergelijkheid, klimaatactie en schoon water.
Om hier iets aan te doen, zijn tien ingrijpende beleidsmaatregelen voorgesteld die moeten voorkomen dat er op sociaal en milieugebied onomkeerbare kantelpunten (“tipping points”) worden bereikt. De urgentie van dit probleem werd duidelijk tijdens een evenement dat gezamenlijk werd georganiseerd door de afdeling Landbouw, Plattelandsontwikkeling en Milieu (NAT) van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en het Sustainable Development Solutions Network (SDSN) van de VN. Het verslag is bedoeld als leidraad voor de EU om haar daadkracht op het gebied van klimaatactie te tonen in de aanloop naar de Europese verkiezingen van juni 2024 en de door de secretaris-generaal van de VN in september 2024 bijeengeroepen Top over de toekomst.
Sprekers op het evenement benadrukten dat er vóór 2030 dringend actie moet worden ondernomen om te voorkomen dat we op een onomkeerbaar kantelpunt belanden. Camilla Brückner van de VN/UNDP, Zakia Khattabi, Belgisch minister van Klimaat, en Petra Petan van de Europese Commissie, onderstreepten hoe belangrijk het is dat we ons blijven inzetten voor de Agenda 2030 en de Klimaatovereenkomst van Parijs.
Guillaume Lafortune, vicevoorzitter van het SDSN van de VN, presenteerde het verslag en de tien prioritaire acties voor politieke partijen, het volgende Europese Parlement, de volgende Europese Commissie, de Europese Raad en de lidstaten. De oproep tot actie, die door het EESC en het SDSN samen is ondertekend, dringt er bij de Europese leiders op aan om samen te werken aan een groene, sociale en internationale “Europese Deal voor de toekomst”. Peter Schmidt, voorzitter van de afdeling NAT van het EESC, wees erop dat de komende zes jaar van cruciaal belang zijn voor het realiseren van de Agenda 2030 en dat het EESC de EU-instellingen zal aanmoedigen om de SDG’s te halen en het maatschappelijk middenveld hierbij op een zinvolle manier te betrekken. De oproep tot actie is bedoeld om de Europese leiders op weg te helpen naar een ambitieuze “Europese Deal” die aansluit bij de groene en sociale doelstellingen die door het EESC worden bepleit. (ks)
In de aanloop naar de Europese verkiezingen van juni 2024, die bepalend zullen zijn voor de koers die Europa de komende jaren gaat varen, organiseert het EESC als institutionele partner van het maatschappelijk middenveld de eerste Week van het maatschappelijk middenveld met als thema ‘Kom op voor de democratie!’
In de aanloop naar de Europese verkiezingen van juni 2024, die bepalend zullen zijn voor de koers die Europa de komende jaren gaat varen, organiseert het EESC als institutionele partner van het maatschappelijk middenveld de eerste Week van het maatschappelijk middenveld met als thema ‘Kom op voor de democratie!’
Doet u ook mee?
In deze week zullen mensen van alle leeftijden en met uiteenlopende achtergronden, onder wie jongeren, journalisten en vertegenwoordigers van de EU-instellingen, bijeenkomen om een levendig debat te voeren over zaken die van invloed zijn op ons dagelijks leven en van belang zijn voor de toekomst van Europa. Daarbij zal het gaan over de verschillende bedreigingen en uitdagingen waaraan onze democratische waarden worden blootgesteld, evenals over wat het maatschappelijk middenveld verwacht van de toekomstige leiders van Europa. Voorstellen en suggesties zullen vervolgens worden opgenomen in de resolutie van het EESC voor de verkiezingen en worden verwerkt in specifieke beleidsvoorstellen.
In de #CivSocWeek komen vijf belangrijke EESC-initiatieven samen:
Dagen van het maatschappelijk middenveld: een groots jaarlijks evenement dat aandacht besteedt aan de vele bijdragen van het maatschappelijk middenveld aan de totstandkoming van een Europese Unie die beter voldoet aan de verwachtingen van burgers ten aanzien van kwesties die van cruciaal belang zijn voor onze democratische samenlevingen. Bovendien kan zo de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de Europese besluitvorming op alle niveaus worden bevorderd.
Dag van het Europees Burgerinitiatief (EBI): een jaarlijkse topconferentie die een forum en platform biedt waar geregistreerde en toekomstige EBI-organisatoren en belanghebbenden informatie en ervaringen kunnen uitwisselen en meer publieke bekendheid kunnen geven aan hun werkzaamheden op dit gebied.
“Jouw Europa, jouw mening!” (YEYS): een jongerenevenement dat jongeren uit de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en het VK in contact brengt met de EU om hen ertoe over te halen hun democratische stemrecht uit te oefenen. Jongeren worden uitgenodigd om deel te nemen aan dynamische debatten, waarin samenwerking en consensusvorming vooropstaan.
Prijs voor het maatschappelijk middenveld: een jaarlijkse prijs voor succesvolle, innovatieve en creatieve projecten van maatschappelijke organisaties of individuen. Dit jaar gaat de prijs naar individuele of collectieve initiatieven ter ondersteuning van het geestelijk welzijn in Europa.
Het seminar voor journalisten brengt journalisten uit de lidstaten bijeen om samen te discussiëren over de stand van de democratie in de Unie en de komende Europese verkiezingen en om het Comité van dichtbij aan het werk te zien.
Doe mee en laat u inspireren door onze workshops onder leiding van deskundigen en onze debatten met vooraanstaande beleidsmakers. Laat uw mening horen over belangrijke zaken die de komende jaren op de agenda zullen staan. Kom in contact met maatschappelijke organisaties en mensen uit heel Europa die verandering in gang zetten.
Bezoek de webpagina van de#CivSocWeek en zegt het voort!
