De uitbreiding omarmen: inzetten op de toekomst van Europa

De toetreding en integratie van kandidaat-lidstaten in de Europese Unie is niet zomaar een uitbreiding, maar een geostrategische investering in vrede, stabiliteit, veiligheid en sociaaleconomische ontwikkeling die het democratische bestel van ons continent versterkt. Daarmee is de uitbreiding van de EU een krachtig instrument om Europese kernwaarden te verspreiden en hoog in het vaandel te houden. 

De uitbreiding omarmen: inzetten op de toekomst van Europa

De toetreding en integratie van kandidaat-lidstaten in de Europese Unie is niet zomaar een uitbreiding, maar een geostrategische investering in vrede, stabiliteit, veiligheid en sociaaleconomische ontwikkeling die het democratische bestel van ons continent versterkt. Daarmee is de uitbreiding van de EU een krachtig instrument om Europese kernwaarden te verspreiden en hoog in het vaandel te houden. Hoeveel belang het EESC hecht aan de verdieping en uitbreiding van de Unie valt op te maken uit onze hecht verankerde bilaterale organen met maatschappelijke organisaties uit kandidaat-lidstaten — gemengde raadgevende comités (GRC) en platforms voor het maatschappelijk middenveld — ons initiatief inzake leden uit kandidaat-lidstaten (ECM) en de uitbreiding van onze in het teken van grondrechten en de rechtsstaat staande bezoeken aan kandidaat-lidstaten. Uit ons werk blijkt dat de integratie van kandidaat-lidstaten parallel kan en moet lopen aan de geleidelijke doorvoering van de nodige interne hervormingen. Weliswaar moet er in verschillende kandidaat-lidstaten nog altijd het een en ander gebeuren, maar in plaats van ons tegen te houden zouden deze belemmeringen juist een impuls moeten geven aan de samenwerking met onze partners aldaar.

Met zijn deelname aan de ministeriële bijeenkomst van de Westelijke Balkan in Skopje en zijn nauwe samenwerking met leiders van verschillende kandidaat-lidstaten heeft het EESC een bijdrage geleverd aan de uitbreiding van de EU. Met onze werkzaamheden proberen wij in te schatten in hoeverre kandidaat-lidstaten aan de criteria van Kopenhagen voldoen, en we herhalen eens te meer hoeveel belang wij hechten aan een inclusieve en billijke dialoog met alle EESC-leden, waarmee we zeker ook leden uit kandidaat-lidstaten bedoelen. Ik ben er dan ook trots op dat het ECM-initiatief, dat in februari in aanwezigheid van de Albanese premier Edi Rama en de Montenegrijnse premier Milojko Spajić is gelanceerd, een belangrijk onderdeel vormt van het manifest van mijn voorzitterschap.

Door actief leden uit kandidaat-lidstaten bij zijn werkzaamheden te betrekken positioneert het EESC zich als een toonaangevende EU-instelling als het aankomt op de geleidelijke integratie van deze landen. De impact van dit initiatief is tastbaar en wordt steeds meer erkend in de kandidaat-lidstaten en in de EU. Zo hebben Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en commissaris voor Uitbreiding Oliver Várhelyi duidelijk hun bijval voor het project uitgesproken. Het initiatief moet niet alleen directe voordelen opleveren, maar ook een solide basis creëren voor wat de kandidaat-lidstaten, hun burgers en hun levendige maatschappelijke organisaties op de langere termijn hopen te bereiken. Het biedt het maatschappelijk middenveld uit deze landen de mogelijkheid om rechtstreeks deel te nemen aan het besluitvormingsproces van de EU en de dynamiek voor de nodige hervormingen op peil te houden. In totaal hebben 146 leden uit kandidaat-lidstaten meegewerkt aan adviezen over onderwerpen die verband houden met de uitbreiding, zoals het cohesiebeleid van de EU, de eengemaakte markt, de economische duurzaamheid van de agrovoedingsindustrie en het tekort aan vaardigheden.

De gemengde raadgevende comités en de platforms voor het maatschappelijk middenveld zijn van cruciaal belang voor het overleg tussen verschillende belanghebbenden en zorgen ervoor dat alle stemmen tijdens het besluitvormingsproces worden gehoord. Momenteel zijn er gemengde raadgevende comités met Montenegro, Servië en Turkije. Van de platforms voor het maatschappelijk middenveld verdienen vooral die met Oekraïne en Moldavië vermelding. Het gemengd raadgevend comité met Noord-Macedonië zal naar verwachting zijn werkzaamheden hervatten zodra de eerste onderhandelingsronde begint, en een nieuw comité voor Albanië staat al stevig in de steigers. Het aanstaande forum van het maatschappelijk middenveld op hoog niveau, dat op 24 oktober parallel aan de voltallige vergadering van het EESC wordt gehouden, zal een extra impuls voor deze inzet betekenen. Tijdens dit samen met de Commissie georganiseerde forum zullen EESC-leden, ongeveer honderd leden uit kandidaat-lidstaten en vooraanstaande politici uit de lidstaten en kandidaat-lidstaten van gedachten wisselen over het belang van de civiele en sociale dialoog voor een succesvolle uitbreiding van de EU. Duidelijk zal worden hoe belangrijk de sociale dialoog is om het pad naar EU-toetreding te effenen, de groene en de digitale transitie zo goed mogelijk te laten verlopen en de kernwaarden van de EU in ere te houden.

Als toegangspoort voor het maatschappelijk middenveld wil het EESC allen die zich inzetten voor vrijheid, democratie en sociaal-economische welvaart steunen en in hun kracht zetten, met uiteindelijk als doel een hechtere integratie in de kandidaat-lidstaten en de EU. Samen bouwen we aan een betere toekomst voor Europa, dat wil zeggen een inclusieve toekomst die zich kenmerkt door welvaart en eendracht. Het EESC blijft zich onvermoeibaar inzetten voor uitbreiding, en onze activiteiten getuigen van ons geloof in een Europa dat over de hele linie beter geïntegreerd en veerkrachtiger is.

Oliver Röpke

Voorzitter van het EESC

Onze speciale gast is dr. Alexandra Borchardt. Zij was dit jaar de centrale spreker tijdens het seminar Connecting EU van het EESC. Borchardt is hoofdauteur van het EBU News Report 2024 over de impact van AI op de journalistiek. Nu generatieve AI aan een forse opmars bezig is, onderzoekt zij hoe er verantwoord aan journalistiek kan worden gedaan. Hoewel sommigen in de mediasector euforisch zijn over de veelbelovende mogelijkheden van generatieve AI, brengt deze technologie wel aanzienlijke risico’s met zich mee. De kansen die AI biedt, zijn echter minstens zo groot.

Onze speciale gast is dr. Alexandra Borchardt. Zij was dit jaar de centrale spreker tijdens het seminar Connecting EU van het EESC. Borchardt is hoofdauteur van het EBU News Report 2024 over de impact van AI op de journalistiek. Nu generatieve AI aan een forse opmars bezig is, onderzoekt zij hoe er verantwoord aan journalistiek kan worden gedaan. Hoewel sommigen in de mediasector euforisch zijn over de veelbelovende mogelijkheden van generatieve AI, brengt deze technologie wel aanzienlijke risico’s met zich mee. De kansen die AI biedt, zijn echter minstens zo groot.

Borchardt is senior journalist, onafhankelijk adviseur, universitair docent en mediaonderzoeker met meer dan 25 jaar journalistieke ervaring, waarvan 15 jaar als leidinggevende. Als coach van het programma Table Stakes Europe van de World Association of News Publishers (WAN-IFRA) heeft zij de afgelopen vijf jaar 26 Europese uitgevers ondersteund bij hun digitale transformatie. Lees hier meer over haar werk.

In onze column Ter zake beveelt Alain Coheur, rapporteur voor het EESC-advies Ontwikkeling van een Europees vlaggenschipinitiatief op gezondheidsgebied de nieuwe Europese Commissie aan om gezondheidskwesties te behandelen als een prioritair thema. Hij benadrukt het samenbrengende karakter van het Europese vlaggenschipinitiatief voor gezondheid, dat moet laten zien dat Europa zich er op solidaire wijze voor inzet om gezondheidszorgstelsels te versterken en de EU tegen toekomstige crises te beschermen.

In onze column Ter zake beveelt Alain Coheur, rapporteur voor het EESC-advies Ontwikkeling van een Europees vlaggenschipinitiatief op gezondheidsgebied de nieuwe Europese Commissie aan om gezondheidskwesties te behandelen als een prioritair thema. Hij benadrukt het samenbrengende karakter van het Europese vlaggenschipinitiatief voor gezondheid, dat moet laten zien dat Europa zich er op solidaire wijze voor inzet om gezondheidszorgstelsels te versterken en de EU tegen toekomstige crises te beschermen.

Op 4 oktober heeft de ad-hocgroep Europees burgerinitiatief (EBI) van het EESC in Zagreb een debat gehouden met als thema Het Europees burgerinitiatief — stand van zaken in Kroatië. In het kader van het debat praatten de leden van de ad-hocgroep met lokale belanghebbenden over hun ervaringen, standpunten en ideeën. Het ging daarbij vooral over de zichtbaarheid en bekendheid van het Europees burgerinitiatief (EBI) in Kroatië en over lessen die zijn geleerd en goede praktijken die tot dusver in kaart zijn gebracht. Het EBI is een instrument waarmee burgers van de Europese Unie rechtstreeks invloed kunnen uitoefenen op het EU-beleid door nieuwe wetgeving voor te stellen.

Op 4 oktober heeft de ad-hocgroep Europees burgerinitiatief (EBI) van het EESC in Zagreb een debat gehouden met als thema Het Europees burgerinitiatief — stand van zaken in Kroatië. In het kader van het debat praatten de leden van de ad-hocgroep met lokale belanghebbenden over hun ervaringen, standpunten en ideeën. Het ging daarbij vooral over de zichtbaarheid en bekendheid van het Europees burgerinitiatief (EBI) in Kroatië en over lessen die zijn geleerd en goede praktijken die tot dusver in kaart zijn gebracht. Het EBI is een instrument waarmee burgers van de Europese Unie rechtstreeks invloed kunnen uitoefenen op het EU-beleid door nieuwe wetgeving voor te stellen.

Het in Zagreb gehouden debat met als thema Het Europees burgerinitiatief — stand van zaken in Kroatië was het eerste evenement van dit soort dat de ad-hocgroep buiten Brussel hield. In het gebouw van de Kroatische handels- en ambachtskamer (Hrvatska Obrtnička Komora) verwelkomden de leden van de ad-hocgroep van het EESC Margareta Mađerić, staatssecretaris bij het Kroatische ministerie van Arbeid, Dino Zorić van het ministerie van Justitie, vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het EBI-forum, en tal van deelnemers die Europe Direct-centra, universiteiten, lokale overheden en nationale sociaaleconomische raden vertegenwoordigden, evenals Kroatische EBI-ambassadeurs, EBI-organisatoren, universiteitsstudenten en andere EBI-stakeholders.

Het debat werd in de namiddag gevolgd door een reguliere EBI-vergadering van de ad-hocgroep en een wandeling door het centrum van Zagreb, waarbij de leden van de ad-hocgroep het Europees paspoort voor de democratie uitreikten aan Kroaten.

Met haar werkprogramma 2023-2025 wil de ad-hocgroep de actieve deelname van het EESC aan het Europees burgerinitiatief verder opvoeren. Zij is van plan vergaderingen buiten Brussel te blijven organiseren, omdat die een goede gelegenheid bieden om met lokale EBI-stakeholders van gedachten te wisselen en het EBI op nationaal en lokaal niveau onder de aandacht te brengen.

De ad-hocgroep Europees burgerinitiatief, die momenteel wordt voorgezeten door EESC-lid Violeta Jelić, werd in 2013 opgericht om politieke sturing te geven aan het EBI en de ontwikkelingen op dit gebied te volgen.

Het Europees burgerinitiatief, waarvoor het Verdrag van Lissabon de voorwaarden schiep, kwam in 2012 tot stand en is het allereerste instrument voor participerende democratie op transnationaal niveau. Het komt erop neer dat een groep van ten minste één miljoen EU-burgers uit ten minste zeven lidstaten de Europese Commissie kan verzoeken wetgeving voor te stellen. Daarmee komt het initiatief het dichtst bij een wetgevingsinitiatief van de burger. 

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft zich van meet af aan zeer actief ingezet om het Europees burgerinitiatief handen en voeten te geven en onder de aandacht te brengen. (ep)

6 november 2024

Jaarlijkse conferentie over de grondrechten en de rechtsstaat

27 november 2024

Burgers kunnen desinformatie tegengaan (Athene, Griekenland)

28-29 november 2024

9e Europees Migratieforum

4-5 december 2024

EESC-zitting

6 november 2024

Jaarlijkse conferentie over de grondrechten en de rechtsstaat

27 november 2024

Burgers kunnen desinformatie tegengaan (Athene, Griekenland)

28-29 november 2024

9e Europees Migratieforum

4-5 december 2024

EESC-zitting

Van 2 t/m 4 oktober vond bij het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en het Comité van de Regio’s (CvdR) in Brussel een evenement plaats in het kader van de Europese maand van de cyberbeveiliging (ECSM). Prominente vertegenwoordigers van EU-instellingen, regionale overheden en maatschappelijke organisaties bespraken er de uitdagingen waarmee we in het snel veranderende cyberlandschap van vandaag te maken hebben. ​

Van 2 t/m 4 oktober vond bij het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en het Comité van de Regio’s (CvdR) in Brussel een evenement plaats in het kader van de Europese maand van de cyberbeveiliging (ECSM). Prominente vertegenwoordigers van EU-instellingen, regionale overheden en maatschappelijke organisaties bespraken er de uitdagingen waarmee we in het snel veranderende cyberlandschap van vandaag te maken hebben. ​

De 12e editie van de ECSM stond in het teken van social engineering, een verschijnsel dat een groeiende dreiging vormt en waarbij wordt geprobeerd het gedrag van mensen zodanig te beïnvloeden dat de beveiliging wordt doorbroken en er op ongeoorloofde wijze toegang wordt gekregen tot informatie en diensten.

Van het evenement moet vooral het volgende worden onthouden:

  1. Met de nieuwe cyberbeveiligingsverordening wordt voor de EU-instellingen en de lidstaten een gemeenschappelijke basis vastgesteld.
  2. Om zwakke plekken in kaart te brengen en werk te maken van risicobeperkende strategieën, moeten er regelmatig risicobeoordelingen worden uitgevoerd.
  3. Nieuwe dreigingen, zoals door AI aangedreven aanvallen en kwantumcomputing, vergen innovatieve tegenmaatregelen.
  4. Regionale overheden kunnen lokale entiteiten in belangrijke mate helpen door middel van kennisdeling, technische bijstand en opleidingsprogramma’s op maat.
  5. Social-engineeringaanvallen die door AI worden gestuurd, komen steeds vaker voor. Het bestrijden ervan vereist een op samenwerking gebaseerde aanpak waarbij met factoren op allerlei terreinen rekening wordt gehouden.

Meer informatie over het evenement vindt u hier. (lp)

Een van de programma’s dat werd voorgesteld tijdens het EESC-seminar Connecting EU van 2024 over journalistiek is het Hannah Arendt-initiatief. Dit is een netwerk van maatschappelijke organisaties dat journalisten ondersteunt en beschermt die onder extreme druk werken en het slachtoffer zijn van censuur, intimidatie en vervolging. Het beschermingsprogramma wordt gefinancierd door de Duitse federale overheid en biedt journalisten overal in de wereld — van Afghanistan en Soedan tot Rusland en Oekraïne — op allerlei manieren broodnodige hulp, zowel in hun land van herkomst als in ballingschap.

Een van de programma’s dat werd voorgesteld tijdens het EESC-seminar Connecting EU van 2024 over journalistiek is het Hannah Arendt-initiatief. Dit is een netwerk van maatschappelijke organisaties dat journalisten ondersteunt en beschermt die onder extreme druk werken en het slachtoffer zijn van censuur, intimidatie en vervolging. Het beschermingsprogramma wordt gefinancierd door de Duitse federale overheid en biedt journalisten overal in de wereld — van Afghanistan en Soedan tot Rusland en Oekraïne — op allerlei manieren broodnodige hulp, zowel in hun land van herkomst als in ballingschap.

Wanneer kritische stemmen het zwijgen wordt opgelegd, journalisten gevangen worden gezet en mediakanalen volledig worden opgedoekt, heeft het publiek geen toegang meer tot onafhankelijke informatie. Toch is zulke informatie essentieel voor de vrije meningsuiting en de goede werking van de democratie.

Het Hannah Arendt-initiatief, dat werd opgestart door de Duitse federale regering, bestaat nu twee jaar. En intussen is er nog meer reden tot bezorgdheid. Uit de meest recente wereldindex voor persvrijheid, opgesteld door Verslaggevers zonder Grenzen, blijkt dat de omstandigheden waarin mediaprofessionals moeten werken nog verslechterd zijn. Op dit moment wordt in 36 landen de situatie als “zeer ernstig” bestempeld (de laagste categorie van de index).In de voorbije tien jaar waren er dat nog nooit zoveel. Journalisten uit een aantal van deze landen, waaronder Rusland, Afghanistan en Soedan, worden ondersteund door verschillende projecten van partnerorganisaties van het Hannah Arendt-initiatief.

Dankzij het Hannah Arendt-initiatief — een beschermingsprogramma dat wordt gefinancierd door het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken en de regeringscommissaris voor Cultuur en Media — kunnen mensen die voor de media werken allerlei vormen van hulp krijgen, of ze nu in hun eigen land of in ballingschap leven. Soms is er zelfs hulp mogelijk wanneer dat op het eerste gezicht onmogelijk lijkt. Zo is er een project binnen het initiatief dat vrouwelijke journalisten in Afghanistan steunt. Zij krijgen veiligheidstraining, studiebeurzen en begeleiding in hun moedertaal. Na de machtsovername van de Taliban in 2021 zijn heel veel vrouwen die in de media werkten hun baan kwijtgeraakt. Nu zijn er amper nog vrouwen bij de radio of televisie. De sector als geheel is sindsdien ook sterk gekrompen.

Russische of Soedanese mediaprofessionals kunnen een beroep doen op het Hannah Arendt-initiatief in de buurlanden. Er zijn speciale centra opgezet die dienen als contactpunt voor mediawerkers in ballingschap. Ze worden geleid of ondersteund door partners van het initiatief. De “Exile Media Hubs” en het “Casa para el Periodismo Libre” (een huis voor journalisten in ballingschap) in Midden-Amerika zijn ook veilige plekken die psychologische en juridische begeleiding bieden. Deze hubs zijn ook een plek waar bijscholing wordt aangeboden en waar genetwerkt kan worden tussen mediaprofessionals die om verschillende redenen in hun land van herkomst worden vervolgd.

Het Hannah Arendt-initiatief ondersteunt ook het weer opbouwen van duurzame redactionele structuren in ballingschap. Bedoeling hiervan is ervoor te zorgen dat de burgers in het totalitaire thuisland van de journalist onafhankelijke informatie blijven ontvangen.

Niet alleen in Afghanistan, Rusland en Soedan krijgen journalisten steun. Het initiatief is in principe wereldwijd en kan flexibel reageren wanneer in een bepaald land de veiligheidsomstandigheden achteruitgaan. Op dit moment krijgen voornamelijk mediaprofessionals uit Wit-Rusland, Centraal-Amerika, Myanmar, Noord-Afrika en Oekraïne steun. Oekraïne is in dit opzicht een speciaal geval, omdat het project ter plaatse erover moet waken dat de berichtgeving tijdens de aanhoudende oorlog niet stilvalt. Hiervoor is materiële en technische bijstand nodig, maar ook specifieke training en verzekering voor operaties in de frontlinie.

De volgende vier maatschappelijke organisaties zijn partners van het Hannah Arendt-initiatief: DW Akademie, het Europees Fonds voor Journalistiek in Ballingschap (JX-Fonds), Media in Samenwerking en Overgang (MiCT) en het Europees Centrum voor pers- en mediavrijheid (ECPMF). Onafhankelijkheid van overheidscontrole en neutraliteit van de staat zijn belangrijk voor een goede werking van het programma. De financiering wordt uitsluitend toegekend op basis van objectieve criteria, door onafhankelijke jury’s die vrij zijn van staatsinmenging.

Ga voor meer informatie naar http:// hannah-arendt-initiative.de/hannah-arendt-initiative-english/ of mail naar info@hannah-arendt-initiative.de.

Het Hannah Arendt-initiatief is een netwerk dat wereldwijd journalisten en de media beschermt. Het werd in 2022 opgericht op initiatief van en met financiering van het Duitse ministerie van Buitenlandse Zaken en de commissaris voor Cultuur en Media van de federale regering. 

Op 23 september 2024 heeft de Europese Commissie de winnaars bekendgemaakt van de derde editie van de EU-prijzen voor de biologische sector. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) koos en bekroonde de winnaars in drie hoofdcategorieën: beste biologische levensmiddelen verwerkende kmo, beste detailhandelaar in biologische voedingsmiddelen en beste biologische restaurant.

Op 23 september 2024 heeft de Europese Commissie de winnaars bekendgemaakt van de derde editie van de EU-prijzen voor de biologische sector. Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) koos en bekroonde de winnaars in drie hoofdcategorieën: beste biologische levensmiddelen verwerkende kmo, beste detailhandelaar in biologische voedingsmiddelen en beste biologische restaurant.

De winnaars zijn:

  • Beste biologische levensmiddelen verwerkende kmo: Gino Girolomoni Cooperativa Agricola (Italië), een coöperatie die in de regio de Marken biologische pasta maakt met behulp van hernieuwbare energie en daarmee meer dan 300 lokale boeren ondersteunt.
  • Beste detailhandelaar in biologische voedingsmiddelen: Saifresc (Spanje), een initiatief van boeren die 70 soorten biologische groenten en fruit produceren op 30 hectare biologische landbouwgrond, een circulaire economie promoten en educatieve workshops aanbieden.
  • Beste biologische restaurant / maaltijdproducent: Kalf & Hansen (Zweden), een restaurantketen gespecialiseerd in 100% biologische Scandinavische seizoensgerechten, bekend om zijn duurzame inkoop en zijn hechte banden met lokale producenten.

Peter Schmidt, voorzitter van de afdeling Landbouw, Plattelandsontwikkeling en Milieu (NAT) van het EESC, prees de winnaars en merkte op dat met de prijzen innovatie en uitmuntendheid in de biologische sector van de EU worden erkend. Hij wees erop dat een betere toegankelijkheid en betaalbaarheid van biologische producten van essentieel belang is om de sector verder te laten groeien en de EU te helpen haar doelstelling – 25 % biologische landbouw in 2030 – te halen. “Met landbouwbeleid sociale problemen oplossen is echter de verkeerde aanpak. Sociaal beleid moet ervoor zorgen dat Europese burgers zich biologische producten kunnen veroorloven”, voegde hij daaraan toe.

De EU-prijzen voor de biologische sector maken deel uit van het initiatief Biodag van de EU, dat in 2021 is gelanceerd om de schijnwerper te richten op de voordelen van de biologische landbouw. De biologische landbouw, die ondersteund wordt door het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de EU, heeft een sterke groei doorgemaakt: van 5,9 % van de landbouwgrond in de EU in 2012 tot 10,5 % in 2022 en met een detailhandelverkoop die in 2022 was gestegen tot 45 miljard EUR. Ondanks economische problemen blijft de EU na de VS de grootste biologische markt ter wereld. (ks) 

Door Stefano Mallia, voorzitter van de groep Werkgevers van het EESC

In het verslag van Mario Draghi wordt eens te meer de aandacht gevestigd op de dringende noodzaak om de economische uitdagingen van Europa aan te pakken. Net als in het verslag van Letta luidt Draghi de noodklok: Europa staat voor een beslissend moment en we kunnen het ons niet veroorloven zelfgenoegzaam te zijn.

Door Stefano Mallia, voorzitter van de groep Werkgevers van het EESC

In het verslag van Mario Draghi wordt eens te meer de aandacht gevestigd op de dringende noodzaak om de economische uitdagingen van Europa aan te pakken. Net als in het verslag van Letta luidt Draghi de noodklok: Europa staat voor een beslissend moment en we kunnen het ons niet veroorloven zelfgenoegzaam te zijn.

Er staat meer op het spel dan ooit tevoren: de afgelopen twee decennia was de economische groei in de EU beduidend lager dan in de Verenigde Staten, terwijl China de achterstand snel heeft ingelopen. Tussen 2002 en 2023 is het verschil tussen het bbp van de EU en dat van de VS (tegen prijzen van 2015) toegenomen van iets meer dan 15 % tot een zorgwekkende 30 %. De kloof is zelfs nog dieper wanneer wordt gekeken naar de koopkrachtpariteit (kkp): het verschil is toegenomen van 12 % tot maar liefst 34 %.

Een van de grootste uitdagingen wordt gevormd door het Europese regelgevingskader. De cijfers spreken voor zich: van 2019 tot 2024 heeft de EU ongeveer 13 000 wetgevingshandelingen vastgesteld, de VS circa 3 500.

Deze overdaad aan regelgeving heeft aanzienlijke nalevingskosten voor bedrijven met zich meegebracht, waardoor er minder middelen overblijven voor innovatie en het verbeteren van de prestaties. Bovendien heeft dit geleid tot de verontrustende trend dat bedrijven naar landen buiten de EU verhuizen: 30 % van de Europese unicorns is tussen 2008 en 2021 weggetrokken uit de Unie.

Zoals Draghi benadrukt, zullen alleen investeringen Europa niet vooruithelpen. Er moet tevens voor worden gezorgd dat hervormingen tot betekenisvolle vooruitgang leiden. De eengemaakte markt moet worden voltooid, belemmeringen moeten worden weggenomen en er moet prioriteit worden gegeven aan een samenhangende aanpak om de lasten te verminderen en regelgeving te stroomlijnen. Dit zijn belangrijke stappen die onmiddellijk en zonder politiek getouwtrek kunnen worden genomen en die tastbare voordelen zouden opleveren voor bedrijven, met name voor kmo’s, die de ruggengraat van onze economieën vormen.

Bovendien mogen we niet voorbijgaan aan de verwevenheid van onze sectoren en economieën. Verbeteringen op een bepaald gebied kunnen een positief domino-effect hebben op andere gebieden. Zo kan de integratie van AI en datagestuurde technologieën ten goede komen aan een slimmer energiebeheer in verschillende bedrijfstakken, van geavanceerde productieprocessen tot precisielandbouw, waardoor de kosten en uitstoot aanzienlijk worden verlaagd. Dat zijn de synergieën die we moeten nastreven.

De weg vooruit is duidelijk. Europa beschikt over het vermogen, het talent en het innovatiepotentieel om zijn concurrentievoordeel terug te winnen. Maar dit vraagt om een sterke politieke wil, samenwerking en een focus op strategische langetermijndoelstellingen. Het is nu aan ons — EU-instellingen en lidstaten — om deze kansen om te zetten in maatregelen die echte veranderingen teweegbrengen.

Ontwikkeling van een Europees vlaggenschipinitiatief op gezondheidsgebied

Document Type
AS