minn Jarosław Pietras

Dr Jarosław Pietras, eks Viċi Kap Negozjatur għall-adeżjoni tal-Polonja mal-UE, jirrifletti dwar l-impatt tat-tkabbir li seħħ 20 sena ilu u l-benefiċċji ekonomiċi u oħrajn li ġab miegħu mhux biss għall-Polonja u pajjiżi oħra li ssieħbu iżda għall-UE kollha kemm hi. Id-deċiżjoni li l-Unjoni Ewropea tiġi estiża fl-2004 kienet xhieda tal-impenn tal-Unjoni għall-unità, id-diversità u s-solidarjetà. Illum, għad hemm tagħlimiet siewja li għandhom jittieħdu minnha għal kwalunkwe negozjati futuri ta’ qabel l-adeżjoni. 

Wara 20 sena, jidher pjuttost ċar li d-dħul tal-biċċa l-kbira tal-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali, flimkien ma’ Malta u Ċipru, fl-UE mhux biss irrappreżenta “tkabbir kbir” iżda kien pass storiku għall-Unjoni Ewropea kollha. L-impatt kien profond, b’mod partikolari fuq ix-xenarju ekonomiku tal-pajjiżi li kienu għadhom kif issieħbu.

It-tkabbir ta spinta sinifikanti lill-istandard tal-għajxien fil-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali. It-tmien pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali – ir-Repubblika Ċeka, l-Estonja, l-Ungerija, il-Latvja, il-Litwanja, il-Polonja, is-Slovakkja u s-Slovenja – kollettivament esperjenzaw żieda notevoli fil-PDG per capita tal-parità tal-kapaċità tal-akkwist tagħhom, li qabżet dik li kieku kienet tinkiseb li kieku ma ssiħbux fl-UE. L-istatistika dejjem tirreferi għall-medji dwar il-benefiċċji tanġibbli li ġġib magħha l-integrazzjoni. Ta’ min jinnota li anke jekk il-kisbiet ma kinux imqassma b’mod ugwali fost l-Istati Membri, b’xi wħud jesperjenzaw titjib aktar sinifikanti minn oħrajn, il-pajjiżi kollha wrew titjib sinifikanti. Pereżempju, il-Litwanja u l-Polonja kienu fuq quddiem nett, u kisbu l-aktar benefiċċji sostanzjali mis-sħubija fl-UE, iżda l-Estonja u s-Slovenja għamlu inqas progress minħabba l-isfidi li ffaċċjaw, speċjalment minħabba l-impatt tal-kriżi finanzjarja tal-2008.

L-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea wasslet għal era ġdida ta’ prosperità ekonomika għall-Polonja u l-kontropartijiet tagħha fl-Ewropa Ċentrali. Il-Polonja, b’mod partikolari, tispikka bħala storja ta’ suċċess tal-iżvilupp ta’ wara l-adeżjoni. Il-pajjiż esperjenza tkabbir ekonomiku bla preċedent, bil-PDG tiegħu jirdoppja bejn l-2004 u l-2022. Bl-istess mod, Stati Membri oħra fir-reġjun raw ukoll tkabbir sostanzjali fil-PDG per capita tagħhom, għalkemm b’rati li jvarjaw. Is-Slovakkja u l-Litwanja, pereżempju, urew progress ta’ min ifaħħru, li kompla jnaqqas id-distakk fl-iżvilupp mal-Ewropa tal-Punent. Id-data statistika minn dan il-perjodu tagħti stampa tar-reżiljenza u d-dinamiżmu, peress li dawn il-pajjiżi sfruttaw is-sħubija fl-UE biex jixprunaw l-espansjoni ekonomika u jsaħħu l-kompetittività globali tagħhom. Din il-kisba notevoli tenfasizza l-impatt trasformattiv tal-integrazzjoni tal-UE fuq l-ekonomiji tal-Istati Membri l-ġodda kollha. U dan seħħ minkejja l-impatt tal-kriżi finanzjarja, li matulha l-membri l-ġodda tal-UE kisbu rati ta’ tkabbir ogħla milli mistenni.

Il-perjodu ta’ wara t-tkabbir tal-UE fl-2004 ma kienx mingħajr l-isfidi tiegħu. Pereżempju, il-kriżi finanzjarja globali tal-2008 ħasdet l-ekonomija Ewropea kollha, u ttestjat ir-reżiljenza kemm tal-Istati Membri stabbiliti kif ukoll ta’ dawk li kienu għadhom kif ġew integrati. Minkejja l-effetti negattivi tal-kriżi, il-membri l-ġodda tal-UE wrew reżiljenza notevoli, u qabżu l-projezzjonijiet inizjali tat-tkabbir. Il-kapaċità tagħhom li jegħlbu l-maltempata u jżommu rati pożittivi ta’ tkabbir enfasizzat is-saħħa tal-ekonomiji tagħhom u l-benefiċċji tal-integrazzjoni tal-UE. Fl-istess ħin li l-kriżi ħolqot sfidi sinifikanti, hija pprovdiet ukoll opportunità għal dawn il-pajjiżi biex jibbenefikaw bis-sħiħ mir-rabta mill-qrib mal-ekonomija Ewropea. Dan kien ukoll test ta’ kemm il-pajjiżi li ssieħbu ġodda kienu impenjati lejn il-valuri Ewropej u s-solidarjetà fi żminijiet ta’ avversità.

Matul il-proċess tan-negozjati, is-soċjetà ċivili Pollakka ħarġet bħala forza b’saħħitha għall-bidla u l-progress. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-movimenti fil-livell lokali u l-gruppi ta’ promozzjoni kellhom rwol kruċjali fil-promozzjoni tal-integrazzjoni tal-UE u r-rispett tal-valuri demokratiċi fil-Polonja. L-isforzi bla waqfien tagħhom biex jissensibilizzaw, jimmobilizzaw l-appoġġ u jżommu lill-mexxejja responsabbli kienu strumentali fit-tiswir tal-fehma pubblika u fl-ixprunar ta’ bidla pożittiva. Billi involviet ruħha b’mod attiv maċ-ċittadini, rawmet id-djalogu u ppromoviet it-trasparenza, is-soċjetà ċivili Pollakka għenet biex tiżgura li l-proċess tan-negozjati jibqa’ inklużiv, demokratiku u reattiv għall-ħtiġijiet tal-poplu. Il-kontributi tagħhom mhux biss iffaċilitaw l-adeżjoni tal-Polonja mal-UE iżda saħħew ukoll il-pedamenti tad-demokrazija u tas-soċjetà ċivili fil-pajjiż.

Id-deċiżjoni li l-Unjoni Ewropea tiġi estiża fl-2004 kienet xhieda tal-impenn tal-Unjoni għall-unità, id-diversità u s-solidarjetà. Billi laqgħet fi ħdanha l-biċċa l-kbira tal-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali, flimkien ma’ Malta u Ċipru, l-UE espandiet il-potenzjal ekonomiku, ir-rikkezza kulturali u l-influwenza ġeopolitika tagħha. L-adeżjoni ta’ dawn il-pajjiżi ġabet magħha perspettivi, talenti u opportunitajiet ġodda għall-Unjoni, u arrikkiet il-patrimonju tagħha tad-diversità u saħħet il-preżenza globali tagħha. Minn perspettiva ġeopolitika, it-tkabbir saħħaħ l-influwenza u l-istabbiltà tal-UE billi integra l-pajjiżi tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant fil-qafas tagħha ta’ kooperazzjoni u kollaborazzjoni. Istituzzjonalment, it-tkabbir iddiversifika l-perspettivi tal-UE u approfondixxa l-integrazzjoni tagħha, u witta t-triq għal Unjoni aktar magħquda u reżiljenti.

Waqt li nirriflettu fuq l-esperjenzi tat-tkabbir tal-UE tal-2004, hemm lezzjonijiet siewja li għandhom jinsiltu, speċjalment fir-rigward tal-proċess tan-negozjati u t-tħejjijiet ta’ qabel l-adeżjoni. Kieku kelli nibda vjaġġ simili llum, inħeġġeġ li ssir enfasi akbar fuq il-kundizzjonijiet ta’ qabel l-adeżjoni u l-mekkaniżmi ta’ appoġġ fin-negozjati futuri kollha, b’mod partikolari fl-oqsma tal-governanza u l-istat tad-dritt. Huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-pajjiżi kandidati jissodisfaw il-kriterji u l-istandards meħtieġa qabel ma jissieħbu fl-UE biex tiġi ssalvagwardjata l-integrità tal-Unjoni u jinżammu l-valuri tagħha. Barra minn hekk, l-għoti ta’ appoġġ u assistenza adegwati lill-pajjiżi kandidati matul il-proċess tan-negozjati huwa kruċjali għall-integrazzjoni b’suċċess u l-istabbiltà fit-tul tagħhom fl-UE.

Fil-qalba tal-proċess tan-negozjati għat-tkabbir tal-UE tal-2004 kien hemm impenn kondiviż għat-trawwim tal-istabbiltà, id-demokrazija u l-prosperità fl-Ewropa kollha. Ix-xewqa li jissaħħu r-rabtiet ta’ kooperazzjoni u solidarjetà fost il-pajjiżi Ewropej iggwidat in-negozjati, peress li kemm il-pajjiżi kandidati kif ukoll il-membri eżistenti tal-UE rrikonoxxew il-benefiċċji reċiproċi tat-tkabbir. Waqt li n-negozjati kienu kumplessi u ta’ sfida, fl-aħħar mill-aħħar kienu xprunati minn viżjoni kondiviża ta’ Ewropa magħquda u prospera, fejn il-pajjiżi kollha setgħu jifjorixxu flimkien fil-qafas tal-Unjoni Ewropea.

Hekk kif il-pajjiżi kandidati tal-UE jinsabu fi triqithom lejn l-adeżjoni fl-2024, hemm diversi kunsiderazzjonijiet ewlenin li għandna nqisu. L-ewwel nett, il-prijoritizzazzjoni tar-riformi li jallinjaw mal-istandards u l-valuri tal-UE hija essenzjali għal integrazzjoni b’suċċess u stabbiltà fit-tul fl-Unjoni. Dan jinkludi t-tisħiħ tal-istituzzjonijiet demokratiċi, il-promozzjoni tal-istat tad-dritt u s-salvagwardja tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali. Barra minn hekk, l-involviment proattiv mal-membri eżistenti tal-UE biex tinbena l-fiduċja u l-appoġġ huwa kruċjali għal tranżizzjoni bla xkiel fl-Unjoni. Billi juru impenn ġenwin għall-valuri u l-kooperazzjoni Ewropej, il-pajjiżi kandidati jistgħu jwittu t-triq għal futur aħjar tagħhom fi ħdan l-Unjoni Ewropea.

Jaroslaw Pietras attwalment huwa riċerkatur mistieden fil-Wilfried Martens Centre for European Studies fi Brussell u professur mistieden fil-College of Europe fi Bruges.

Huwa ħadem bħala parti mit-tim li nnegozja l-adeżjoni tal-Polonja mal-UE mill-1998, meta bdew in-negozjati, sal-2004, meta l-Polonja ssieħbet fl-UE. Mill-1990 sal-2006, huwa serva fil-Polonja nattiva tiegħu bħala Segretarju tal-Istat fil-Ministeru tal-Finanzi, Segretarju tal-Istat għall-Ewropa u Kap tal-Uffiċċju tal-Kumitat għall-Integrazzjoni Ewropea. Mill-2008 sal-2020, huwa kien Direttur Ġenerali fil-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, fejn kopra firxa wiesgħa ta’ oqsma ta’ politika (tibdil fil-klima, ambjent, trasport, telekomuniazzjonijiet, enerġija, edukazzjoni, kultura, awdjoviżiv, żgħażagħ u sport). B’PhD fl-Ekonomija mill-Università ta’ Varsavja, huwa l-awtur ta’ għadd ta’ pubblikazzjonijiet dwar l-UE, is-sostenibbiltà u kwistjonijiet kummerċjali. Huwa kien ukoll studjuż tal-Fondazzjoni Fulbright u membru tal-bord tal-grupp ta’ riflessjoni Bruegel (2008-2011). 

mill-Grupp tal-Ħaddiema tal-KESE

Il-kampanja tal-Parlament Ewropew “Oħroġ ivvota. Inkella ħaddieħor jiddeċiedi għalik” hija adatta ħafna. Il-filmat elettorali tal-kampanja, li janalizza l-għeruq tal-proġett Ewropew li jinbena futur paċifiku mill-irmied tal-gwerra u l-ġenoċidju, imiss it-tast. B’mod partikolari llum il-ġurnata, bl-estremiżmu u l-apatija li qed jirrenjaw, il-politika spiss tidher qisha xi reality show aktar milli agora ġenwina.

Ċerti li tridu tħallu lil ħaddieħor jiddeċiedi għalikom? Diġà qed jagħmlu dan u, għal darb’oħra, qed jagħżlu l-awsterità.

Il-president tagħna, Lucie Studničná, esprimiet dan b’mod ċar: ma nistgħux naffordjaw kriżi oħra ta’ awsterità. Xi pajjiżi esperjenzaw deterjorament ekonomiku u eżodu ta’ mħuħ minħabba l-miżuri meħuda matul l-aħħar kriżi finanzjarja. Ir-rata tal-ggħad fi Spanja, l-Italja u l-Greċja għadha għolja, u l-PDG per capita għadu ’l bogħod mil-livelli tal-2008. Bi tweġiba għal din in-nonsoluzzjoni, kellna żieda fl-Ewroxettiċiżmu u l-populiżmu, li ġiet iffaċilitata minn qabża lejn il-lemin estrem.

Ir-regoli fiskali l-ġodda se jħallu lill-biċċa l-kbira tal-Istati Membri mingħajr saħħa biex jiffaċċjaw l-isfidi klimatiċi u soċjali tal-ġejjieni. Il-wegħdiet li saru f’La Hulpe se jkunu vojta. Iċ-ċittadini se jsofru, u d-diffikultajiet ekonomiċi addizzjonali, li l-gvernijiet żgur li se jiddeskrivu bħala “imposti minn Brussell”, jistgħu jkunu l-aħħar daqqa għal ħafna.

Id-demokrazija mhijiex biss kwistjoni ta’ votazzjoni: is-soċjetà ċivili u t-trade unions huma fundamentali għaż-żamma ta’ demokrazija b’saħħitha. Madankollu, il-votazzjoni mhijiex biss għodda ta’ leġittimità, u għadha utli. Hija dritt li nkiseb b’mod diffiċli bl-isforzi, u ħafna drabi l-ħajjiet, ta’ miljuni ta’ nies tul diversi ġenerazzjonijiet. U nistgħu nitilfuh.

Id-deċiżjonijiet dwar l-awsterità mhumiex stabbiliti fis-sod. Għal dawn l-elezzjonijiet f’Ġunju, u għall-elezzjonijiet nazzjonali li jmiss, l-appell tagħna huwa: użaw il-vot tagħkom. Tħallux li ħaddieħor jeħodulkom. Ivvotaw għall-progress soċjali. Flimkien, nistgħu nkomplu ntejbu l-pajjiżi tagħna u l-Unjoni Ewropea, u nbiddlu dak li ma jaħdimx. 

Fis-sessjoni plenarja tal-KESE ta’ April, Maive Rute, id-Deputat Direttur Ġenerali tal-Kummissjoni għas-Suq Intern, u Oliver Röpke, il-President tal-KESE, enfasizzaw li t-tisħiħ tal-kompetittività tal-UE kien kruċjali biex jiżdiedu t-tkabbir u l-benesseri tal-ekonomija u s-soċjetà tagħna.

Skont is-Sinjura Rute, m’hemmx ħin x’jintilef. L-UE trid taġixxi malajr u b’mod urġenti jekk trid tlaħħaq u tissopravivi fid-dawl tas-setgħa eċċessiva tal-ġganti ekonomiċi tad-dinja.

Hi u tivvaluta s-sitwazzjoni attwali tal-kompetittività tal-UE, hija qalet: “Li għandna bżonn hija bidla radikali. Ma nistgħux inħallu li l-implimentazzjoni tas-suq uniku titwettaq biss permezz ta’ rieda tajba – neħtieġu infurzar reali warajha. Jeħtieġ li nesportaw l-prodotti u t-teknoloġiji tagħna, iżda mhux l-impjiegi. L-industriji tagħna jeħtieġ li jkunu kompetittivi, u l-investiment irid iseħħ hawnhekk.”

Hu u jenfasizza li l-kompetittività kienet pedament tas-suċċess ekonomiku tal-UE, li tixpruna t-tkabbir, l-innovazzjoni u l-prosperità filwaqt li ssaħħaħ l-influwenza u r-reżiljenza globali tagħha, is-Sur Röpke żied jgħid: “Meta niddiskutu l-kompetittività Ewropea, irridu npoġġu lin-nies fiċ-ċentru tad-dibattitu u niżguraw li ħadd ma jitħalla jibqa’ lura. L-impatt u s-sinifikat aħħari tagħha jinsabu fil-mod kif taffettwa l-benesseri, l-opportunitajiet u l-prosperità tal-individwi u tal-komunitajiet. Għalhekk, kwalunkwe dibattitu dwar il-kompetittività jrid jagħti prijorità lill-ħtiġijiet, id-drittijiet u l-aspirazzjonijiet tan-nies.”

Il-plenarja rat ukoll l-adozzjoni tal-Opinjoni dwar Strateġija għall-kompetittività fit-tul imfassla mir-relatur Emilie Prouzet u l-korelatur Stefano Palmieri. (mp)

Mara minn kull għaxar nisa tgħix f’faqar kbir. Mara minn kull tlieta tesperjenza vjolenza. Qed naraw reazzjoni negattiva dejjem tikber kontra d-drittijiet tan-nisa fid-dinja, inkluż fl-UE. Peress li l-elezzjonijiet Ewropej qed joqorbu ġmielhom u dalwaqt se tiġi fformata Kummissjoni Ewropea ġdida, l-appoġġ istituzzjonali u tas-soċjetà ċivili kontinwu se jkun kruċjali għat-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa u l-bniet.

Fil-25 ta’ April, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) organizza dibattitu f’sessjoni plenarja ma’ xi wħud mill-organizzazzjonijiet ewlenin tal-UE favur l-ugwaljanza bejn il-ġeneri biex tiġi enfasizzata l-ħtieġa urġenti li nkomplu nagħtu spinta lid-drittijiet tan-nisa fil-mandat li jmiss tal-UE.

Id-dibattitu sar jum wara li l-Parlament Ewropew approva l-ewwel Direttiva tal-UE dwar il-ġlieda kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru, u t-tema tad-dibattitu kienet il-konklużjonijiet tat-68 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa (UNCSW68). Il-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa hija l-forum internazzjonali ewlieni fid-dinja għall-valutazzjoni tal-progress fil-kisba tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u din is-sena ffokat fuq il-faqar fost in-nisa.

Il-KESE kkontribwixxa għall-UNCSW68, li saret f’Marzu fi New York, b’dikjarazzjoni intitolata Lenti tal-ġeneru dwar il-faqar, li tinkludi 10 punti ta’ azzjoni għat-tisħiħ tal-pożizzjoni ekonomika u l-protezzjoni soċjali tan-nisa.

“Il-faqar mhuwiex newtrali għall-ġeneru, allura lanqas aħna ma nistaw nirreaġixxu għalih b’mod newtrali. Il-vjolenza mwettqa kontra n-nisa għandha impatt fuq ir-riskju tal-faqar tan-nisa u l-kapaċità tagħhom li jipparteċipaw fuq bażi ugwali fis-suq tax-xogħol. Għalhekk nista’ biss nilqa’ l-votazzjoni finali fil-Parlament Ewropew dwar l-ewwel Direttiva li qatt tfasslet għall-protezzjoni tan-nisa kontra l-vjolenza abbażi tal-ġeneru u l-vjolenza domestika fil-livell Ewropew,” qal il-President tal-KESE, Oliver Röpke.

L-azzjoni konċertata fil-livelli kollha kisbet għadd ta’ stadji importanti matul il-mandat ta’ din il-Kummissjoni, bħad-Direttiva tal-UE dwar it-Trasparenza fil-Pagi u l-Istrateġija għall-Kura, qal Lanfranco Fanti, membru tal-Kabinett tal-Kummissarju għall-Ugwaljanza, Helena Dalli.

Il-parteċipanti fid-dibattitu appellaw għal konfigurazzjoni speċjalizzata tal-Kunsill tal-UE dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, koordinatur tal-UE dwar il-vjolenza kontra n-nisa u mandat imġedded għall-Kummissarju għall-Ugwaljanza.

“Neħtieġu appoġġ politiku mill-UE,” qalet Florence Raes, Direttur ta’ UN Women Brussels. Minkejja l-progress reali fil-qasam tal-ugwaljanza, id-drittijiet tan-nisa qed jiġu pperikolati b’mod mingħajr preċedent u hemm periklu dejjem jikber li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri tista’ titneħħa mil-lista ta’ prijoritajiet.

“Li tkun mara u membru ta’ grupp ta’ minoranza jfisser li se tbati. Irridu niftakru li l-ugwaljanza m’għadhiex biżżejjed: l-ugwaljanza teħtieġ intersezzjonalità,” qalet Ilaria Todde, Direttur tal-Promozzjoni ta’ Eurocentralasian Lesbian Community.

“Il-vjolenza kontra n-nisa għandha għeruq fondi fis-sistemi patrijarkali fid-dinja kollha. Illum infaħħru l-adozzjoni tal-ewwel Direttiva tal-UE dwar il-vjolenza kontra n-nisa u l-vjolenza domestika,” qalet Mary Collins, Direttur tal-Lobby Ewropew tan-Nisa. (ll)

Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ April, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) iddiskuta l-Pakkett dwar il-Mobbiltà tat-Talenti. Din l-inizjattiva tinkludi sensiela ta’ miżuri ġodda mfassla biex l-Unjoni ssir aktar attraenti għat-talent minn barra l-UE, u biex jiffaċilitaw il-mobbiltà fi ħdanha.

Il-kelliema mistiedna, il-Kummissarju għall-Affarijiet Interni Ylva Johansson, appellat għall-appoġġ tal-KESE biex ilaqqa’ flimkien l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili biex iħaddnu din l-innovazzjoni u jiżguraw li jkun hemm politika effettiva dwar il-migrazzjoni tal-ħaddiema.

Waħda mill-miżuri bażiċi fil-Pakkett dwar il-Mobbiltà tat-Talenti hija l-inizjattiva “Riżerva ta’ Talent”, l-ewwel għodda volontarja ta’ tqabbil fil-livell tal-UE, fejn l-Istati Membri interessati jistgħu jlaqqgħu flimkien l-impjegaturi tal-UE ma’ persuni li qed ifittxu impjieg minn pajjiżi terzi.

Il-President tal-KESE Oliver Röpke enfasizza li “L-UE qed tiffaċċja nuqqas serju ta’ ħaddiema u ħiliet minħabba t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika u diġitali, kif ukoll sfidi demografiċi. Il-Pakkett dwar il-Mobbiltà tat-Talenti jista’ jkun strument wieħed fost oħrajn biex jittaffew dawn l-isfidi”.

Il-Kummissarju Ewropew għall-Affarijiet Interni, Ylva Johansson, appellat għal approċċ ta’ Tim Ewropa għall-migrazzjoni tal-ħaddiema b’dimensjoni Ewropea usa’. “Il-migrazzjoni tal-ħaddiema hija prinċipalment kompetenza nazzjonali u ser tibqa’ tkun hekk. Iżda jeħtieġ li noħolqu approċċ ta’ Tim Ewropa, bl-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jaħdmu flimkien biex iwasslu inizjattivi ġodda u jiffaċilitaw l-implimentazzjoni tal-politiki dwar il-mobbiltà tal-forza tax-xogħol.”

Il-membru tal-KESE Tatjana Babrauskienė, relatur għall-Opinjoni dwar Pakkett dwar il-Mobbiltà tat-Talenti adottata f’din il-plenarja, enfasizzat li “Ir-Riżerva ta’ Talent tal-UE jeħtieġ li tkun għodda prattika, faċli biex tintuża u affidabbli li tkun attraenti għall-ħaddiema u għall-impjegaturi. Fl-istess ħin, trid tappoġġja l-migrazzjoni legali ġusta u etika tal-ħaddiema”. (at) 

Is-Sezzjoni għar-Relazzjonijiet Esterni (REX) tal-KESE organizzat żewġ laqgħat mal-kontropartijiet Serbi u Montenegrini tagħha fil-qafas tal-Kumitati Konsultattivi Konġunti rispettivi. Din l-istituzzjoni konġunta tippermetti lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili miż-żewġ naħat jimmonitorjaw in-negozjati ta’ adeżjoni tal-pajjiż, jiddiskutu kwistjonijiet ta’ interess komuni, u jindikaw it-tħassib li għandu jiġi indirizzat fit-triq lejn is-sħubija fl-Unjoni Ewropea.

Fil-5 ta’ April 2024, il-KESE laqa’ lill-membri Serbi tal-Kumitat Konsultattiv Konġunt fi Brussell biex jiddiskutu s-sitwazzjoni attwali fir-relazzjonijiet bejn l-UE u s-Serbja u n-negozjati dwar il-proċess ta’ adeżjoni mal-UE. Kwistjonijiet oħra fuq il-mejda kienu jinkludu l-opportunitajiet għas-Serbja ppreżentati mill-Pjan ta’ Tkabbir il-ġdid u l-Faċilità għar-Riforma u t-Tkabbir għall-Balkani tal-Punent, is-sitwazzjoni ta’ wara l-elezzjoni fil-pajjiż u ħarsa ġenerali lejn l-istat tad-demokrazija u l-istat tad-dritt tiegħu.

L-avveniment ra l-parteċipazzjoni tal-Kap tal-Missjoni tar-Repubblika tas-Serbja għall-UE li għadu kif inħatar, Danijel Apostolović, li ssottolinja l-pożizzjoni komuni bejn l-UE u s-Serbja għal kooperazzjoni aktar mill-qrib rigward il-kwistjonijiet rilevanti kollha għat-taħditiet tan-negozjati tal-adeżjoni tas-Serbja.

Il-Viċi President tal-KESE għall-Komunikazzjoni, Laurentiu Plosceanu, enfasizza l-importanza ta’ dawn il-laqgħat peress li jiggarantixxu l-preżenza tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili, sabiex tissaħħaħ in-narrattiva tal-adeżjoni Ewropea fis-Serbja. 

Il-laqgħa ntemmet bl-adozzjoni ta’ dikjarazzjoni konġunta, li ser tintbagħat lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-awtoritajiet lokali u lill-gvern fis-Serbja.

Tista’ tara l-filmat tar-rapport dwar il-konferenza hawnhekk.

Fit-13 ta’ Mejju, membru tal-Kumitat Konsultattiv Konġunt UE-Serbja Nataša Vučković ġiet eletta l-president il-ġdid tal-Assoċjazzjoni Ewropea għad-Demokrazija Lokali (ALDA). Il-KESE kien rappreżentat fl-Assemblea Ġenerali tal-ALDA f’Barċellona mis-Sur Plosceanu, li feraħ lis-Sinjura Vučković għall-ħatra tagħha. 

******

It-18-il laqgħa tal-Kumitat Konsultattiv Konġunt UE-Montenegro saret f’Podgorica fis-16 ta’ April u bagħtet messaġġ ċar lill-istituzzjonijiet tal-UE li l-Montenegro huwa impenjat bis-sħiħ li jsir t-28 Stat Membru tal-UE sal-2028.

Il-membri tal-Kumitat Konsultattiv Konġunt ħeġġew lill-organizzazzjonijiet tagħhom, lill-awtoritajiet nazzjonali u lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jagħmlu kull sforz biex jilħqu l-parametri referenzjarji interim tal-istat tad-dritt. Il-kisba tar-Rapport Interim ta’ Valutazzjoni tal-Parametri Referenzjarji (IBAR) għall-istat tad-dritt sa Ġunju se tkun punt ta’ bidla fil-proċess ta’ adeżjoni mal-UE, li jippermetti l-għeluq proviżorju ta’ kapitoli oħra.

Il-kopresident u membru tal-KESE Decebal-Ștefăniță Padure qalet: “L-awtoritajiet Montenegrin għandhom iwettqu l-miri ambizzjużi tagħhom, u s-soċjetà ċivili organizzata għandha tkun involuta f’kull pass tan-negozjati ta’ adeżjoni”. Il-kopresident min-naħa tal-Montenegro, Gordana Đurović, appellat lill-partijiet interessati kollha biex jappoġġjaw l-isforzi biex jinkiseb rapport pożittiv mill-Kummissjoni sa Ġunju.

Il-kap negozjatur, Dr Predrag Zenović, indika r-rwol importanti u l-għajnuna konkreta tas-soċjetà ċivili fil-proċess tan-negozjati, b’appoġġ pubbliku għas-sħubija tal-Montenegro fl-UE li laħaq 80 %.

L-Ambaxxatur tal-UE fil-Montenegro, Oana Cristina Popa, innotat li l-Montenegro jidher li fl-aħħar sab l-istabbiltà neċessarja biex jiffoka fuq l-adeżjoni fl-UE bħala l-prijorità strateġika ewlenija tiegħu, u żiedet tghħid: “Aħna lkoll ser nistinkaw biex niżguraw li din l-opportunità ma tintilifx.”

Fi tmiem il-laqgħa, ġiet adottata Dikjarazzjoni Konġunta, li se tiġi ppreżentata lill-Kumitat ta’ Stabbilizzazzjoni u Assoċjazzjoni, lill-Kumitat Parlamentari għall-Istabbilizzazzjoni u l-Assoċjazzjoni, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Gvern tal-Montenegro. (at)