Minn Pietro Barbieri

L-isport għall-persuni b’diżabilità ħareġ minn sforzi ta’ riabilitazzjoni fil-perjodu ta’ wara l-gwerra. Dan kien mod biex il-fiżjoterapija ssir aktar interessanti u pjaċevoli. Il-logħob u l-gost għen lin-nies jiskopru mill-ġdid is-sabiħ tal-ħajja, fil-kundizzjoni l-ġdida tagħhom, minħabba avveniment trawmatiku, jew mit-twelid.

Kien hemm żewġ għanijiet speċifiċi: li nsaħħu l-awtonomija fiżika tan-nies, u li ngħinuhom jirkupraw identità ġenwina u soda proprja. Illum nistgħu ngħidu li kien hemm bidla minn logħob iffukat fuq ir-riabilitazzjoni għat-tisħiħ tal-pożizzjoni. Fi kliem ieħor, it-tisħiħ tal-pożizzjoni ta’ dawk li ħassew li ma kellhom l-ebda setgħa jew li kienu tilfuha. Is-setgħa fuqhom infushom u fuq id-deċiżjonijiet tagħhom stess. Il-qalba tad-drittijiet tal-bniedem.

Il-mod naturali kif dan jista’ jsir huwa permezz tal-immaġni soċjali tan-nies – l-immaġni perċepita minn oħrajn. Il-perkors ta’ rkupru proprju huwa direttament konness mal-komunità li fiha jgħixu n-nies. Il-parteċipazzjoni fl-isport issir mezz biex il-parteċipanti jasserixxu d-drittijiet fundamentali u d-dinjità tagħhom stess.

Dan kien vjaġġ twil fid-dlam; il-pijunieri tas-snin sittin kienu eroj qabel żmienhom. Madankollu, dawn kienu l-eroj fil-vjaġġ twil bejn dawk is-snin u ż-żminijiet tal-lum. Din kienet ġlieda biex jinkiseb rikonoxximent tal-kapaċità tal-atleti Paralimpiċi.

Avveniment wieħed se jinżel fl-istorja: l-Olimpjadi ta’ Seoul tal-1988. Kien il-qofol tal-battalja biex jinkiseb rikonoxximent fid-dinja sportiva, fejn l-istigma madwar l-ideali fiżiċi, sensorji u mentali tant kienet b’saħħitha li kienet tikkostitwixxi ostaklu akbar milli saħansitra l-inklużjoni fid-dinja tax-xogħol, fejn kien jipprevali preġudizzju ta’ nuqqas ta’ produttività. Dawk l-Olimpjadi kienu storiċi minħabba li l-Kumitat Olimpiku Internazzjonali ried jintroduċi kompetizzjonijiet għal atleti b’diżabilità li jalternaw ma’ dawk mingħajr diżabilità. Kien esperiment li seħħ darba biss, minħabba li kwistjonijiet organizzattivi – b’mod partikolari dawk marbuta mal-aċċessibbiltà – għamluha diffiċli li dan jitkompla. Għalkemm dibattibbli, dik l-għażla tat lok għall-Paralimpjadi kif nafuhom illum, li jirrikonoxxu tabilħaqq l-isforzi tal-atleti Paralimpiċi kollha. Fl-aħħar ninsabu f’dinja fejn l-isport huwa pprattikat minn kulħadd, għal kulħadd. Era ġdida.

Wara, kien meħtieġ li l-isport Paralimpiku jsir attraenti għan-numru kbir ta’ persuni li segwew l-isport fuq il-post jew fuq it-televiżjoni. F’Seoul fl-1988, il-kummentaturi tat-televiżjoni tant ma kinux familjari li lanqas biss kienu jafu min kienu l-favoriti ta’ kull kompetizzjoni individwali. Kif nistgħu nimmaġinaw, ir-riżultati kienu diżastrużi. Maż-żmien, il-ġurnalisti sportivi tgħallmu jsegwu l-attivitajiet tal-atleti b’diżabilità. Dan kien pass fundamentali lejn it-tibdil tan-narrattiva.

Dan iwassalna għal avveniment fundamentali ieħor: l-Olimpjadi ta’ Londra tal-2012. Dawn kienu organizzati b’mod impekkabbli, b’kampanja televiżiva b’saħħitha b’mod partikolari fir-Renju Unit. Dan irriżulta fi stadiums mimlijin għal kull dixxiplina sportiva. Kien ukoll il-mument meta ċerti atleti saru famużi bis-saħħa tan-narrattiva ġurnalistika l-ġdida. L-istess bħall-kollegi Olimpiċi tagħhom.

Id-dinja nbidlet mis-snin ħamsin. Is-sensazzjoni li ma tibqax kompletament inviżibbli saret assi kollettiv għall-persuni b’diżabilità. Din in-narrattiva hija triq li nittamaw li tista’ tiġi replikata fl-oqsma kollha tal-ħajja tan-nies, kif iddikjarat il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta’ Persuni b’Diżabilità li neħtieġu bidla fundamentali. Fl-isport, minkejja kollox, ċertament li kellna waħda.