Tá neamhoird itheacháin ag cur as do níos mó ná 55 mhilliún duine ar fud an domhain, arb ógánaigh cuid mhaith acu, rud a imríonn tionchar ar a sláinte fhisiciúil agus ar a meabhairshláinte. Cuireann stiogma cosc ar go leor daoine cabhair a lorg. Is é is aidhm don tionscadal Telling Stories for Good, atá á reáchtáil ag an eagraíocht Iodálach Animenta, deireadh a chur le steiréitíopaí, an luathaithint a chur chun cinn agus tacaíocht a chur ar fáil. Ó bhí 2021 ann, tá teagmháil déanta ag Animenta le níos mó ná 10 000 dalta san Iodáil. Labhraíomar le Aurora Caporossi, Uachtarán agus bunaitheoir Animenta.

Cad a spreag thú chun tús a chur le do thionscadal?

Is mar gheall ar an ngá atá ann guth a thabhairt do gach duine a bhfuil neamhord itheacháin ag cur as dóibh a tháinig Animenta ar an bhfód, ach freisin chun guth a thabhairt dóibh siúd mórthimpeall orthu. Is é is aidhm don chumann a áirithiú go mbeidh rochtain chuí ag daoine ar chóireáil le haghaidh neamhoird itheacháin, toisc gur féidir le daoine neamhord itheacháin a leigheas má thugtar an deis dóibh é sin a dhéanamh iad féin.

Cén chaoi ar glacadh leis an tionscadal? An bhfuarthas aiseolas ó na daoine ar cuidíodh leo?  An bhfuil sampla agat is féidir leat a thabhairt dúinn?

‘Ba in Animenta ar cuireadh fáilte romham, thuig mé go raibh neamhord itheacháin ag cur as dom freisin cé nach raibh mé ró-éadrom.’ Seo teachtaireacht a chuir duine dár bpobal chugainn roinnt míonna ó shin a chuir ar ár súile dúinn tábhacht agus tionchar ár gcuid oibre. Fáiltíodh roimh Animenta le teann fiosrachta, ach freisin le teann dóchais go bhféadfaimis athrú a thabhairt i gcrích.

Cén leas a bhainfidh an eagraíocht as an maoiniú áirithe seo chun cúnamh breise a chur ar fáil sa phobal? An bhfuil tionscadail eile á bpleanáil agat cheana féin?

Ba mhaith linn cur de réir a chéile leis an infheistíocht a dhéanaimid inár dtionscadail sna scoileanna chun an tionchar atá againn a leathnú. Ar an gcaoi chéanna, úsáidfimid cistí chun grúpaí féinchabhrach a thosú dóibh siúd a bhfuil neamhord itheacháin ag cur as dóibh. I measc na dtionscadal atá ag Animenta, tá campaí Animenta, ar campaí sé lá iad sin sa nádúr a ligeann do dhaoine a gcaidreamh leo féin, an caidreamh idir iad féin agus a gcorp agus an caidreamh idir iad féin agus an bia a athaimsiú.

Cén chomhairle a chuirfeá ar eagraíochtaí eile i dtreo is go mbeadh rath orthu freisin agus iad i mbun na gcineálacha gníomhaíochtaí agus clár seo?

Tosaigh le scéalta chun foghlaim faoi na rudaí atá ag cur as don phobal a bhfuil tú ag plé leis. Iarr aiseolas, agus tabhair amach ceistneoirí chun tuiscint a fháil ar a bhfuil de dhíth orthu. Ach thar aon ní eile gabh amach sa phobal chun scéal do streachailte a insint agus focal a scaipeadh faoin athrú is mian leatsa a thabhairt i gcrích. Ag an am céanna, tá sé ríthábhachtach teagmháil a dhéanamh le daoine eile chun córas tacaíochta éifeachtach agus éifeachtúil a chruthú.

I do thuairim, an aithnítear neamhoird itheacháin i gceart inniu mar fhadhb thromchúiseach mheabhairshláinte? An bhfaigheann daoine atá thíos leis seo an tacaíocht chuí agus cad ba cheart a dhéanamh chun é seo a fheabhsú?

Sa lá atá inniu ann tá níos mó cainte faoi neamhoird itheacháin, agus mar sin de is féidir linn a rá go bhfuil tuilleadh eolais ann. Mar sin féin, is galair iad a bhfuil stiogma sóisialta domhain agus a lán steiréitíopaí ag baint leo. Creideann roinnt daoine, fiú sa lá atá inniu ann, gur easpa féinsmachta nó nóisean is cúis le neamhoird itheacháin. I ndáiríre, is tinneas casta síciatrach iad neamhoird itheacháin a dteastaíonn cóireáil chuí uathu, rud nach mbíonn ar fáil i gcónaí faoi láthair toisc nach bhfuil go leor ionaid chóireála ann agus nach féidir le go leor daoine rochtain a fháil ar an gconair chóireála.

A bhuí leis an líonra rannpháirtíochta sóisialta, ‘AgeWell’, atá curtha ar bun aici, tá ag éirí leis an bhfondúireacht carthanachta ‘Third Age’ in Éirinn an ruaig a chur ar an uaigneas in earr na haoise. Is amhlaidh a thugann ‘compánaigh’ an líonra sin (is daoine iad seo a bhfuil an leathchéad ar a laghad slánaithe acu) cuairt sa bhaile ar dhaoine scothaosta uair sa tseachtain d’fhonn cuideachta a choinneáil leo. Coimeádann siad súil freisin ar shláinte agus ar dhea-bhail an chliaint le cabhair ceistneora is féidir a líonadh isteach ar aip fóin chliste. Dúirt Alison Branigan atá ag obair do ‘Third Age’ linn go bhfuil tacaíocht curtha ar fáil go dtí seo acu do bhreis is 500 duine i gContae na Mí, agus dar le cuid acusan gur ‘líne tharrthála’ dóibh an tseirbhís nó fiú gur ‘solas ag ceann tolláin fhada dhorcha’ acu í.

Cad a spreag thú chun tús a chur leis an tionscadal seo?

Cuireadh tús le AgeWell i gContae na Mí chun tacú le daoine scothaosta san áit, toisc méadú a bheith tagtha ar a líon agus riachtanais faoi leith acu ó thaobh cúinsí sóisialta nó cúram fisiciúil de, nó neachtar acu ar leibhéal na mothúchán nó na sícé. Tá an-bhrú go deo ar sheirbhís sláinte na tíre, tá fás faoinár ndaonra agus méadú ar líon na ndaoine scothaosta ina measc, ní áirím na liostaí fada feithimh atá ann le haghaidh seirbhísí, mar shampla an tacaíocht sa bhaile. Is acmhainn do AgeWell freastal go tráthúil agus go praiticiúil ar na daoine sin, rud a chuireann leis an tseirbhís sláinte atá ann cheana agus a chuireann feabhas uirthi trí thacaíocht a thabhairt do dhaoine scothaosta atá uaigneach, leochaileach, scoite amach, i mbaol agus gan ar a gcumas an baile a fhágáil. An aidhm atá ann ná cabhrú leo feabhas a chur ar a gcúinsí maireachtála i dtreo gur sia a n-uain ar an saol, agus é sin in áit atá roghnaithe acu féin. Is trí chaidreamh sóisialta a chur ar fáil dóibh agus monatóireacht leanúnach a dhéanamh ar a sláinte agus ar an mbail atá orthu, sin agus trí fhadhbanna atá ag teacht chun cinn a shainaithint agus a chomhrac sula dté siad i dtromchúisí, a dhéanfar sin. Is amhlaidh atá AgeWell ag cur agus ag cuidiú freisin le héiteas na fondúireachta atá bunaithe againn, Third Age, sa tslí go dtacaíonn sé go díreach le daoine scothaosta trí sheirbhísí agus cláir nuálacha a chur ar fáil dóibh agus go gcruthaíonn sé deiseanna uathúla a ligeann do dhaoine atá buille beag níos aosta tacú lena bpiaraí agus le grúpaí pobail eile trí mheán obair dheonach. 

Cén chaoi ar glacadh le do thionscadal? An bhfuair tú aiseolas ó na daoine ar chuidigh tú leo?  (An féidir leat sampla a thabhairt má tá ceann ar bith agat)

Go nuige seo tá AgeWell tar éis tacaíocht a thabhairt do bhreis is 500 duine scothaosta i gContae na Mí. Is mór ag cuid mhaith daoine an ghné chuideachtúil den chlár: ní beag an mhuinín atá acu faoin tráth seo as na compánaigh a sheol AgeWell chucu. Is rud é seo a chabhraíonn linn tuiscint a fháil ar na riachtanais agus na cúiseanna imní atá acu agus, ar an gcaoi sin, is acmhainn dúinn tacaíocht níos fearr a thabhairt dóibh.

Seo cuid de na nithe atá ráite ag ár gcliaint linn: ‘Is líne tharrthála dom an tseirbhís seo’; ‘Níor thuig mé go raibh an tacaíocht seo de dhíth orm go dtí gur tugadh dom í’; ‘Is mór é mo bhuíochas ar an tseirbhís agus ar mo chompánach: tógann sí mo chroí gach aon seachtain’; ‘Ba mhinic scailp uaignis orm, ní fheicinn duine ná deoraí ó lá go lá, ach anois bíonn súil in airde agam le cuairt mo chompánaigh’. Dúirt cliant amháin linn go raibh sé in iomar na haimléise tráth den saol agus d’admhaigh sé fiú gur mhinic a chuimhnigh ar lámh a chur ina bhás féin. Ar seisean: ‘Tháinig AgeWell chugam ar uair na faille. Chuidigh sé liom solas a fheiceáil ag ceann tolláin fhada dhorcha’ agus dúirt sé ina theannta sin ‘gur chóir teacht a bheith ag an uile dhuine ar an tseirbhís seo’.

Seo a raibh le rá ag ár gcompánaigh dheonacha atá scothaosta freisin: ‘Is breá liom an obair dheonach seo a dhéanamh’; ‘Is aoibhinn le mo chroí é nuair a thuigim go bhfuil tábhacht leis an rud atá ar siúl agam’; agus ‘Is iomaí ní atá foghlamtha agam faoi dhaoine agus fúm féin ó thosaigh mé ar an obair seo’.

Is acmhainn dúinn a chruthú go staitistiúil go gcuireann AgeWell le dea-bhail an duine agus go gcuireann sé tacaíocht ar fáil, cibé acu tacaíocht shóisialta, mhothúchánach nó fhaisnéiseach í sin, go laghdaíonn sé a mhéad a mhothaíonn an pobal scothaosta scoite amach, ní áirím an t-uaigneas atá orthu, go bhfeabhsaíonn sé sláinte féinrátáilte an duine, sin agus go méadaíonn sé leibhéil na gníomhaíochta coirp.

Tugadh aiseolas dúinn freisin faoin suaimhneas aigne a thugann sé do ghaolta ár gcliant agus is eol dúinn chomh maith go n-aithníonn soláthraithe cúraim sláinte ár gcuid oibre ós amhlaidh is minic a chuireann siad cliaint go díreach inár dtreo.

Cén chomhairle a chuirfeá ar eagraíochtaí eile i dtreo is go mbeadh rath orthu freisin agus iad i mbun gníomhaíochtaí agus cláir den chineál céanna?

Cuir aithne cheart ar do spriocphobal, cibé rannpháirtithe atá agat bídís páirteach sa phróiseas, agus éist go géar lena moltaí agus lena riachtanais siúd. Bíodh muinín agat as an eolas atá agat agus as an méid is féidir leat a bhaint amach, is gá a bheith cróga agus cruthaitheach, agus is gá coinneáil ort: má tá síol na maitheasa i pé smaoineamh atá agat, tiocfaidh bláth air lá is faide anonn. Is gá a bheith sásta oibriú i gcomhar le daoine eile, agus má ritheann leat a chur ina luí ar an stát nó ar an tseirbhís sláinte maoiniú agus/nó tacaíocht a thabhairt duit nó neachtar acu do sheirbhís a chur chun cinn, is mór mar a chuirfidh sin le creidiúnacht an chláir, leis an tionchar a bheidh aige agus leis an rath a bheidh air.

Dar leat, cad é an rud is mó faoi deara fadhbanna meabhairshláinte a bheith ag cur ar an bpobal scothaosta anois, gan cúiseanna fiseolaíocha a bhacadh? An féidir linn, ag feidhmiú dúinn ar leibhéal na sochaí, feabhas a chur ar mheabhairshláinte an phobail sin?

Is cúinsí iad an t-uaigneas agus an t-imeallú a ghéaraíonn, murab ionann is riamh, ar fhadhbanna meabhairshláinte an phobail scothaosta. Siúd is gur fíor gur díol imní é seo i gceantair thuaithe na hÉireann, tá sé chomh forleathan chomh rábach céanna i mbailte agus i gcathracha móra na tíre. Le blianta beaga anuas, tá ‘eipidéim eagla, imní agus lionn dubh’ le sonrú anseo maille le fadhbanna meabhairshláinte eile. Is éard is cúis leo iarmhairtí na nithe seo a leanas: an phaindéim, an leithlisiú éigeantach, an clutharú agus an cochlú, cailleadh an chaidrimh shóisialta, agus srian a bheith curtha leis na gníomhaíochtaí a d’fhéadfadh daoine scothaosta a dhéanamh agus leis an tsaoirse a bhí acu. Bhí ról freisin ag imeachtaí in Éirinn agus sa domhan mór leis, ina measc an costas maireachtála, mar aon le cogaí agus coinbhleachtaí áirithe. De réir mar a théann daoine in aois, cúngaíonn ar a gciorcail shóisialta; ní hannamh breoite iad, rud a fhágann nach cumas dóibh bualadh amach faoin spéir. Ina theannta sin, ráiníonn sé uaireanta nach mbíonn ina gcumas a thuilleadh an baile a fhágáil nó gur rómhinic a mbrath ar dhaoine eile. Is buille iad na nithe sin uile dóibh ó thaobh na féinmhuiníne agus an fhéinmheasa de, sin agus don ghiúmar atá orthu, ní áirím don dearcadh atá acu ar an saol. Cé go mb’fhéidir gur dofheicthe iad mar ghrúpa ar uairibh, ba thábhachtach nach ligfí iad i ndearmad. Ní foláir dúinn cuimhneamh ar an tábhacht a bhaineann le sprid an phobail, le hidirghabhálacha pobail agus le cumhacht na dtionscnamh atá dírithe ar chaidreamh sóisialta agus oideasaithe sóisialta a chur chun cinn. 

Ní bheidh aon chomhaontú glas gan comhaontú sóisialta

le Grúpa na nOibrithe in CESE

An 26 Feabhra, tháinig na feirmeoirí ina dtarracóirí le sráideanna na Bruiséile a bhlocáil agus agóid a dhéanamh, den dara huair sna seachtainí beaga atá imithe thart. I gcontrárthacht go mór lena fheictear ar shráideanna an cheantair Eorpaigh de ghnáth, lucht na gcultacha agus iad pioctha néata agus mar sin de, bhí na sráideanna dubh le trucailí, tarracóirí, féar tirim agus carn bonn curtha trí thine. I measc na gcúiseanna casta atá le hagóid na bhfeirmeoirí, tá an comhbheartas talmhaíochta, beartais chomhshaoil agus saincheisteanna eile nach bhfuil aon bhaint acu leo sin.

Is é fírinne an scéil go bhfuil cruachás faoin tuath san Eoraip, agus is mar sin don scéal le fada an lá. Tá rabhadh tugtha ag Grúpa na nOibrithe agus ag CESE ina iomláine arís agus arís eile nach mbeadh aon chomhaontú glas ann gan comhaontú sóisialta. Cé go bhféadfadh sé a bheith i bhfad ró-éasca beag is fiú a dhéanamh den mhéid sin agus a rá nach bhfuil ann cuid eile de bhéarlagair na Bruiséile, botún tromchúiseach a bheadh ann é sin a dhéanamh. Tá fíorfhadhbanna roimh na ceantair tuaithe. Áirítear orthu sin na hidirghabhálaithe nach n-íocann ach pinginí le táirgeoirí, ach a bhfuil praghsanna millteanacha á ngearradh acu ar na tomhaltóirí; an chabhair neamhleor atá ann chun athchóirithe comhshaoil a dhéanamh; agus an tsaorthrádáil (neamhchothrom), na dálaí oibre diana agus an t-athrú aeráide.

Is cúis imní ollmhór freagairt an Choimisiúin Eorpaigh, a bhí an-tapa chun riachtanais lotnaidicídí a chaitheamh amach. Is measa sin fiú ná an easpa comhairliúcháin iomchuí agus teagmhála a rinneadh leis na comhpháirtithe sóisialta agus an easpa gníomhaíochta ar leibhéal an bheartais shóisialta. Ar an gcaoi chéanna le bearta comhshaoil, d’fhéadfadh sé go n-éireodh lenár bpolaiteoirí fanacht san oifig cuid bheag eile trí bhata agus bóthar a thabhairt do na bearta sin, ach d’fhágfadh sé freisin nach mbeadh aon dul siar ann a mhéid a bhaineann leis an damáiste a bheadh déanta don chomhshaol.

Anuas air sin, agus na toghcháin ag teacht, tá an eite fhíordheis ag iarraidh teacht isteach ar mhíshástacht na ndaoine agus, go pointe, tá ag éirí léi na daoine a chur i gcoinne na spriocanna forbartha inbhuanaithe, an Chomhaontaithe Ghlais agus Chlár Oibre 2030.

An 23 Feabhra, d’eagraigh Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) agus an Coimisiún Eorpach imeacht suaitheanta leis an mBliain Eorpach um Scileanna a cheiliúradh. Tugadh le chéile os cionn 400 duine óg ó gach Ballstát den Aontas san imeacht le solas a chaitheamh ar na scileanna atá ag teastáil le haghaidh na bpost atá ann cheana agus na gceann a bheidh ann amach anseo.

Bhí 35 churadh óga Eorpacha i láthair ag an imeacht Caith Seal leis na Curaidh Eorpacha. Daoine óga a bhí iontu siúd a rug an bua leo sna comórtais WorldSkills agus EuroSkills a reáchtáladh le déanaí, chomh maith le curaidh ó na Cluichí Oilimpeacha um Scileanna le haghaidh daoine faoi mhíchumas, Abylimpics. Ghlac na hiomaitheoirí páirt i mbreis agus 20 disciplín éagsúil, ina measc sin róbataic mhóibíleach, teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide, meicnic, dearadh grafach, teicneolaíochtaí mótarfheithiclí agus tógáil.

Roinn na curaidh scéalta spreagúla faoina gcuid foghlama agus gairme féin. Cuireadh taispeántais éagsúla ar siúl don lucht féachana óg a thug an deis dóibh scileanna traidisiúnta agus scileanna nua a fheiceáil agus foghlaim fúthu i réimsí amhail an bhláthadóireacht, péinteáil carranna, an róbataic agus an réaltacht fhíorúil. Bhí cainteanna ann, mar shampla, maidir le comhtháthú córas róbat, róbat dímhianaithe don Úcráin agus an dearadh ríomhchuidithe san innealtóireacht mheicniúil.

Leis sin, féachadh leis na tairbhí agus na deiseanna a bhaineann leis an ngairmoideachas agus an ghairmoiliúint a chur chun cinn, go mór mór i gcomhthéacs an aistrithe ghlais, an aistrithe dhigitigh agus thodhchaí shaol na hoibre. Tá tábhacht freisin leis an ngairmoideachas agus an ghairmoiliúint a mhéid a bhaineann leis an nganntanas saothair agus scileanna atá ann faoi láthair san Aontas agus na mímheaitseálacha scileanna. Tá breis agus an trí cheathrú de na cuideachtaí san Aontas ann a thuairiscíonn go bhfuil deacrachtaí acu na hoibrithe a bhfuil na scileanna riachtanacha acu a aimsiú.

Seo mar a labhair Oliver Röpke, Uachtarán CESE: ‘Is iad scileanna an eochair atá ag teastáil chun cun ar chumas daoine óga a bheith rathúil sa saol, an saol pearsanta agus an saol oibre san áireamh. Agus an t-aistriú digiteach agus an t-aistriú glas ar bun faoi láthair, tá sé de chumhacht againn, a bhuí le scileanna, ní hamháin sinn féin a chur in oiriúint don domhan nua, ach poist an lae amárach a mhúnlú freisin’.

Seo a bhí le rá ag Nicolas Schmit, an Coimisinéir um Poist agus um Chearta Sóisialta: ‘Osclaítear an-chuid doras i margadh saothair an lae inniu a bhuí leis an ngairmoiliúint. Táim cinnte de go bhféadfadh an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint cuidiú linn aghaidh a thabhairt ar na mímheaitseálacha scileanna agus ar an nganntanas saothair a chuireann bac ar thionscail na hEorpa’.

Léiríodh san imeacht gur rogha den scoth an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint a chuireann deiseanna iontacha gairme ar fáil do dhaoine óga agus a chuireann ar chumas acu poist a aimsiú go tapa. Is fíor an méid sin freisin do dhaoine fásta ar mian leo poist a athrú nó snas a chur ar an riar scileanna atá acu cheana féin. Ina ainneoin sin, is minic an gairmoideachas agus an ghairmoiliúint ina ndara rogha ag mic léinn ionchasacha. In 2021, bhí beagán os cionn leath de na daltaí meánleibhéil ar fad san Aontas ag tabhairt faoi chúrsa gairmoideachais nó gairmoiliúna.

In 2022, d’éirigh le beagnach 80 % de na céimithe gairmoideachais agus gairmoiliúna post a fháil. Is é is aidhm don Aontas an méid sin a ardú go 82 % faoi 2025. (ll)

Ar mhaith leat an córas oideachais a athrú? An bhfuil fadhb agat le táirgí bia éillithe? Ar mhaith leat aistriú ón iompar de bhóthar chuig an iompar d’iarnród a chur chun cinn? An bhfuil deacrachtaí agat do chuideachta a chlárú i dtír eile san Aontas Eorpach? Tá a lán ceart ag saoránaigh an Aontais, ach bíonn orthu roghanna crua a dhéanamh freisin. I ngeall air sin, ní mór dóibh a bheith ar an eolas faoin áit agus faoin gcaoi ar féidir leo difear a dhéanamh, agus faoi na roghanna atá acu.

Is féidir teacht ar na freagraí ar na ceisteanna sin sa Phas Eorpach um Dhaonlathas – pas a bhfuil an-tóir air agus a ndearnadh uasdátú air le déanaí. Sa Phas seo, is féidir teacht ar bhileoga eolais, eolas cúlra, treoracha agus roghnóirí a bhaineann le gach gné de dhaonlathas nua-aimseartha na hEorpa, lena n-áirítear sraith uirlisí d’acmhainní rannpháirtíochta agus lámhleabhar mionsonraithe maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh.

Tá an leagan nua ar fáil cheana féin i roinnt teangacha agus beidh sé ar fáil i dteangacha eile sna seachtainí amach romhainn. (cw)

An 15 Feabhra, sheol Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) go hoifigiúil a thionscnamh chun fáilte a chur roimh ionadaithe na sochaí sibhialta ó thíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas. Roghnaíodh 131 chomhalta as na tíortha is iarrthóirí san iomlán chun bheith rannpháirteach sa díorma de shaineolaithe sochaí sibhialta a ghlacfaidh páirt in obair an Choiste, rud a fhágfaidh gurb é CESE an chéad institiúid a osclóidh a dhoirse do thíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas.

Tá an tionscnamh seo ar cheann de thosaíochtaí polaitiúla Uachtarán CESE Oliver Röpke. Leagtar síos leis an tionscnamh caighdeáin nua maidir le tíortha is iarrthóirí a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí an Aontais, rud a éascaíonn comhtháthú forchéimnitheach na dtíortha sin san Aontas Eorpach ar bhealach fóinteach.

Cuireadh tús leis an tionscnamh ag seisiún iomlánach CESE. Chuir Věra Jourová, Leas-Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, Milojko Spajić, Príomh-Aire Mhontainéagró, agus Edi Rama, Príomh-Aire na hAlbáine in iúl gur dhíol sásaimh dóibh an tionscnamh. I dteannta na rannpháirtithe sin, bhí ionadaithe ón tsochaí shibhialta ó naoi dtír is iarrthóir ar bhallraíocht san Aontas (an Albáin, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, an tSeoirsia, an Mholdóiv, Montainéagró, an Mhacadóin Thuaidh, an tSeirbia, an Tuirc agus an Úcráin) agus ghlac tíortha is iarrthóirí eile páirt ar líne. Ghlac na rannpháirtithe uile páirt i ndíospóireacht iomlánach de chuid CESE den chéad uair.

Ag an ócáid stairiúil seo, bhí an méid seo a leanas le rá ag an Uachtarán Röpke: ‘Ní féidir linn na tíortha is iarrthóirí a choinneáil ag fanacht a thuilleadh. Sin an fáth ar chinn CESE a dhoirse a oscailt do na tíortha is iarrthóirí agus ról a thabhairt dá n-ionadaithe – na comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí – in obair an Choiste’.

‘Is mór againn na gnéithe sin den chomhtháthú forchéimnitheach. Ní héard atá i gceist teacht ar bhealach timpeall ar bhallraíocht, ach tíortha Réigiún na mBalcán Thiar agus an tAontas a ullmhú don chomhtháthú, trí chur chuige bunaithe ar fhiúntas a ghlacadh’, arsa an Príomh-Aire Spajić.

‘Creidim go láidir gur cheart an méid seo titim amach i bParlaimint na hEorpa, sa Choimisiún Eorpach agus sa Chomhairle Eorpach. Is ar an gcaoi sin amháin ar féidir freastal ar leasanna na bpáirtithe uile agus dinimic nua a thabhairt isteach’, a dúirt an Príomh-Aire Rama.

Seo mar a labhair Věra Jourová, Leas-Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh um Luachanna agus um Thrédhearcacht: ‘Is leas coiteann é méadú an Aontais. Is infheistíocht gheostraitéiseach don Aontas i gcónaí é. Is ar an gcúis sin a thacaímid le seoladh thionscnamh an lae inniu agus leis na tionscnaimh uile eile a chabhraíonn leis na tíortha comhpháirtíochta athchóirithe a chur chun feidhme go héifeachtach, athchóirithe a mbeidh geilleagar agus daonlathas níos láidre mar thoradh orthu’.

Is féidir teacht ar an liosta iomlán de na comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí a roghnaíodh don díorma anseo. (at)

le Grúpa Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta in CESE

Tionólfaidh Grúpa Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta in CESE comhdháil sa Bhruiséil an 25 Márta ó 2.30 p.m. go 6.00 p.m. CET chun féachaint ar an gcaoi ar féidir leis an Aontas ina iomláine agus leis na Ballstáit aonair oibriú i dtreo idirphlé sibhialta agus daonlathas rannpháirtíochta atá éifeachtach agus inbhuanaithe

I measc na n-aoichainteoirí beidh:

• Pedro Silva Pereira, Leas-Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, atá ag teacht in ionad Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, Roberta Metsola, chun teagmháil a dhéanamh le heagraíochtaí na sochaí sibhialta a dhéanann ionadaíocht ar na saoránaigh, agus
• Willem van de Voorde, a Shoilse, Ambasadóir na Beilge agus Buanionadaí na Beilge chuig an Aontas Eorpach.

Le linn na comhdhála, cuirfear an dá thionscnamh a leanas i láthair:

• Tuairim ó CESE dar teideal ‘An t-idirphlé sibhialta agus an daonlathas rannpháirtíochta san Aontas a neartú: conair chun tosaigh’ (SOC/782), a dréachtaíodh arna iarraidh sin d’Uachtaránacht na Beilge ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus a glacadh ag seisiún iomlánach CESE an 15 Feabhra;
• litir oscailte, a fuair tacaíocht ó 156 shínitheoir ó 26 Bhallstát agus a thionscain Grúpa Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta agus Sochaí Shibhialta na hEorpa. Iarrtar sa litir sin ar phríomhinstitiúidí an Aontais bearta nithiúla a dhéanamh chun idirphlé oscailte, trédhearcach agus rialta le heagraíochtaí na sochaí sibhialta a chur chun feidhme i ngach réimse beartais.

Tabharfar le chéile sa chomhdháil páirtithe leasmhara institiúideacha agus páirtithe leasmhara eile chun machnamh a dhéanamh ar dhóigheanna chun na bearta a mholtar sna tionscnaimh sin agus i dtionscnaimh eile a chur chun feidhme.

Tá an chomhdháil oscailte don phobal. Is gá clárú roimh ré más spéis leat freastal ar an gcomhdháil i bpearsa nó go cianda. Déanfar sruthú ar an imeacht.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, mar shampla, faoin dréachtchlár, faoin gclárú agus faoin sruthú, téigh chuig suíomh gréasáin an imeachta.

le Antonello Pezzini, toscaire de chuid an Choimisiúin Chomhairligh um Athruithe Tionsclaíocha in CESE agus iarchomhalta de Ghrúpa na bhFostóirí in CESE

I mí Eanáir seo caite, rinne an Coimisinéir um an Margadh Inmheánach, Thierry Breton, a chur in iúl an athuair gur gá margadh cosanta inmheánach a chomhdhlúthú chun an tslándáil a chinntiú. Dar leis an Uasal Breton, pointe tosaigh a bhí sna muinisin a cuireadh chun na hÚcráine. Dúirt sé nach mór an cur chuige a leathnú anois agus clár tionsclaíoch Eorpach mórscála a bhunú i réimse na cosanta, ceann a bheadh in ann tacú le leathnú bhonn tionsclaíoch na hEorpa agus an bonneagar is gá a fhorbairt chun limistéir atá ina n-ábhar achrainn a chosaint.

Tá sé curtha in iúl go minic cheana ag CESE go bhfuil gá le Clár Eorpach Forbartha Tionscal i Réimse na Cosanta arbh é is aidhm dó comhchóras cosanta a chruthú a bheadh idir-inoibritheach agus comhtháite.

Is práinní fós an cuspóir sin i bhfianaise staid gheopholaitiúil an lae inniu, ceann a éilíonn orainn uathriail straitéiseach na hEorpa a neartú i réimse na cosanta agus comhbhonn láidir tionsclaíoch agus teicneolaíoch a fhorbairt.

Ba cheart an Clár Eorpach Forbartha Tionscal i Réimse na Cosanta a bhunú ar chomhfhís straitéiseach don tionscal cosanta a dhéanfadh dul chun cinn i dtreo chomhtháthú éifeachtach na monaróirí agus na n-úsáideoirí san Eoraip, agus trí Bhallstát ar a laghad a bheith páirteach ann.

Is ag teacht chun cinn agus ag dul i méid atá an gá le hidirphlé struchtúrtha ar an leibhéal Eorpach, i gcomhar agus i gcomhordú le ECAT, mar aon le comhairle de chuid na n-airí cosanta a thabharfadh ceannaireacht pholaitiúil leanúnach agus a bheadh ina fóram comhairliúcháin a ghlacfadh cinntí thar ceann na hEorpa agus ar a son.

Ní mór do na forálacha reachtúla an méid a leanas a áirithiú: go mbeadh cothromaíocht ann idir tíortha móra agus tíortha beaga; gur ghnólachtaí beaga iad 20 % de na gnólachtaí atá rannpháirteach ann; go gcuirfí oiliúint ar fáil do na baill foirne oilte agus i gcás próifílí poist nua; agus go mbeadh athoiliúint ar fáil do na baill foirne nach bhfuil feidhm a thuilleadh leis na scileanna atá acu.

Tá sé in am an cur chuige a leathnú agus a neartú agus clár tionsclaíoch Eorpach mórscála a bhunú i réimse na cosanta, ceann a bheadh in ann tacú le leathnú bhonn tionsclaíoch na hEorpa trí earraí ‘dé-úsáide’ a fhorbairt. Is earraí iad sin, lena n-áirítear bogearraí agus earraí teicneolaíochta, is féidir a úsáid chun críoch sibhialta agus míleata araon agus áirítear leo earraí is féidir a úsáid chun airm cheimiceacha, airm bhitheolaíocha agus modhanna seachadta na n-arm úd a dhearadh, a fhorbairt, a tháirgeadh nó a úsáid.

Tá an leagan iomlán den alt seo ar fáil i nuachtlitir Ghrúpa Fhostóirí CESE: https://europa.eu/!yKMPTk

I ndíospóireacht le Leas-Uachtarán an Choimisiúin agus leis an gCoimisinéir um Dhaonlathas agus um Dhéimeagrafaíocht Dubravka Šuica, d’iarr CESE go mbeidh straitéis maidir leis an idirphlé sibhialta mar chéad chéim i dtreo ról na sochaí sibhialta a neartú agus rannpháirtíocht na saoránach i gceapadh beartais an Aontais a mhéadú.

Chuir Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) a éilimh chun tosaigh sa tuairim An t-idirphlé sibhialta agus an daonlathas rannpháirtíochta san Aontas a neartú: conair chun tosaigh, tuairim a glacadh go gairid tar éis na díospóireachta a tionóladh ag seisiún iomlánach CESE an 15 Feabhra.

Leagadh béim inti ar a phráinní atá sé dlús a chur le cur chun feidhme Airteagal 11 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), faoina bhfuil freagracht chomhpháirteach ar na hinstitiúidí a áirithiú go mbeidh an tsochaí shibhialta eagraithe rannpháirteach go gníomhach i ndlíthe an Aontais a fhoirmliú.

Ba cheart é sin a dhéanamh mar obair leantach ar an gComhdháil ar Thodhchaí na hEorpa, ar thionscnamh suntasach agus mórchleachtadh daonlathach é, a raibh sraith díospóireachtaí faoi stiúir na saoránach maidir le hábhair a dhéanann difear díreach dóibh ina saol mar chuid de.

Dar le hUachtarán CESE, Oliver Röpke, is féidir linn ar fad aontú nach mór guthanna na saoránach a chloisteáil taobh amuigh de na toghcháin amháin. Dúirt sé nach mór dúinn uile, in institiúidí agus i gcomhlachtaí an Aontais, díriú níos mó ar ról a thabhairt don tsochaí shibhialta san idirphlé fóinteach seachas díreach faisnéis a thabhairt agus comhairliúchán a lorg.

Chun Aontas Eorpach atá níos trédhearcaí, níos cuimsithí agus níos daonlathaí a thógáil, tá gá le rannpháirtíocht shibhialta mhéadaithe agus le comhpháirtíocht láidir idir institiúidí an Aontais agus comhlachtaí rialaithe náisiúnta. Ba dhíol béime ag an gCoimisinéir Šuica go n-áiritheoidh ár n-iarrachtaí comhchoiteanna go leanfaidh an tAontas de bheith ina ghníomh dóchais agus ina shamhail den daonlathas rannpháirteach don domhan.

Luaigh rapóirtéir na tuairime, Pietro Barbieri, go bhfuil CESE ag iarraidh ar na hinstitiúidí Eorpacha, trí bhíthin na tuairime seo, céim nithiúil chun tosaigh a ghlacadh, is é sin straitéis le haghaidh idirphlé sibhialta a ghlacadh, rud a chuirfidh dlús le plean gníomhaíochta agus le comhaontú idirinstitiúideach lena mbaineann gach leibhéal den Aontas. Dúirt sé freisin gur léir ó thiomantas CESE gur géarghá é seo nach féidir a shéanadh ná a chur ar athló.

Chuir an comhrapóirtéir, Miranda Ulens in iúl go bhfuil dea-chleachtais againn cheana féin don idirphlé sóisialta. Dúirt sí go gcinnteofar leis na tograí gur féidir guthanna eagraíochtaí dlisteanacha agus ionadaíocha eile a chloisteáil freisin, agus mhol sí fíor-Eoraip dhaonlathach a chruthú dá saoránaigh. #TogetherStrong! (ll)