Stefano Mallia, Cathaoirleach Ghrúpa na bhFostóirí

Bhuaigh Donald Trump toghchán na Stát Aontaithe agus beidh sé ina uachtarán den dara huair. Tá an toradh soiléir agus ní mór é a urramú. Ach cad is féidir linn a dhéanamh anois?

Tá an tAontas agus na Stáit Aontaithe ina bpríomh-chomhpháirtithe geopholaitiúla agus trádála go fóill ós rud é go bhfuil an caidreamh atá againn bunaithe ar phrionsabal na cómhalartachta. Ní féidir leithliseachas ná caomhnaitheacht a bheith ann i ndomhan idirnasctha an lae inniu, cionn is go mbaineann cur chuige den sórt sin an bonn dár gcomhar frithpháirteach domhanda agus dár rathúnas eacnamaíoch.

Is iad an tAontas agus na Stáit Aontaithe príomh-chomhpháirtithe is mó a chéile. Tá an trádáil dhéthaobhach idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe ag an leibhéal is airde riamh, le breis is EUR 1.6 trilliún in 2023, agus stoic infheistíochta dhéthaobhacha os cionn EUR 5 thrilliún. Is mórfhoinse infheistíochta dírí coigríche (IDC) san Aontas Eorpach iad na Stáit Aontaithe, agus meastar gur thart ar USD 3.6 trilliún atá san IDC a dhéanann na Stáit Aontaithe a infheistiú san Aontas Eorpach, agus is é USD 3 thrilliún a bheag nó a mhór an méid a infheistíonn an tAontas a infheistiú sna Stáit Aontaithe . Neartaíonn an infheistíocht fhrithpháirteach sin an t-idirspleáchas eacnamaíoch agus cruthaíonn sí na milliúin post ar dhá thaobh an Atlantaigh.

Ar an ábhar seo, tá sé tábhachtach leanúint ar aghaidh ag obair ar an gcaidreamh atá againn. Na moltaí a rinne Trump cheana maidir le taraifí a fhorchur ar earraí an AE, agus taraifí idir 10 % agus 20 % a chur i bhfeidhm ar allmhairí ó gach tír, an tAontas san áireamh, ní thiocfaidh dada astu. Sin an fáth a bhfuil muid ag iarraidh idirphlé níos oscailte agus clár oibre réamhbhreathnaitheach don chomhar.

D’éascaigh an Chomhairle Trádála agus Teicneolaíochta idir an tAontas agus na Stáit Aontaithe idirphlé maidir le saincheisteanna criticiúla amhail an intleacht shaorga agus leathsheoltóirí. Ar thaobh amháin, is gá an t-idirphlé a neartú agus a uasghrádú, ar an taobh eile, ní mór don Aontas dlús a chur lena athchóirithe beartais, slacht a chur air féin agus an bealach is fearr a lorg chun comhoibriú leis na Stáit Aontaithe.

Ní mór dúinn ullmhú freisin don chás a bhféadfadh titim amach maidir le hábhair thábhachtacha amhail an t-athrú aeráide agus an Úcráin go mbeadh orainn dul ar ár gconlán féin. Is fíorfhéidearthacht é seo agus, dá bhrí sin, ba cheart dúinn tosú caitheamh leis mar an réaltacht nua de facto.

Ní mór gurb é an Coimisiún um Méadú an chéad Choimisiún eile. Ní hé an cheist ar cheart an tAontas a mhéadú, ach conas is féidir é a dhéanamh i gceart, ba é sin conclúid an Fhóraim Ardleibhéil maidir leis an Méadú a reáchtáil Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) Bhí Uachtarán CESE, Oliver Röpke, an Coimisinéir Eorpach um Poist agus um Chearta Sóisialta, Nicolas Schmit, agus airí ó Bhallstáit an Aontais agus ó thíortha is iarrthóirí araon.

Chomheagraigh CESE, in éineacht leis an gCoimisiún Eorpach, Fóram Ardleibhéil um Méadú, a bhí ar siúl i gcomhthráth leis an seisiún iomlánach a bhí aige i mí Dheireadh Fómhair. Tháinig níos mó ná 140 ionadaí na sochaí sibhialta ó thíortha is iarrthóirí le chéile den chéad uair riamh. Bhí príomhphointe na rannpháirtithe soiléir: ní mór ról lárnach i bpróiseas méadaithe an Aontais a thabhairt don tsochaí shibhialta agus do chomhpháirtithe sóisialta, ar minic nach dtugtar aird orthu sa phróiseas aontachais.

Chuir Oliver Röpke béim ar an méid seo a leanas: ‘Ní le méadú an Aontais amháin a bhaineann sé sin - baineann sé le tíortha atá le bheith ina mBallstáit a ullmhú chun páirt ghníomhach a ghlacadh i múnlú an Aontais, chun a chinntiú go mbeidh siad lánábalta aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá romhainn. Trí chomhoibriú leis an tsochaí shibhialta, leis na cónaidhmeanna fostóirí agus leis na ceardchumainn, tá an bonn riachtanach d’Eoraip níos cuimsithí agus níos láidre á chruthú againn.

Sa díospóireacht, leagadh béim ar an ngá atá ann an fuinneamh maidir leis an méadú a choinneáil, ós rud é go mbeidh ról ríthábhachtach ag Coimisiún 2024-2029 maidir le próiseas an mhéadaithe a thabhairt chun críche.

Príomhtheachtaireacht eile sa díospóireacht ab ea an tábhacht a bhaineann le comhtháthú céim ar chéim, atá intuartha agus bunaithe ar fhiúntas, ina mbíonn fíor-ionchais aontachais i ndán dóibh a dhéanann dul chun cinn.

Chuir Nicolas Schmit i dtreis an ról lárnach atá ag an tsochaí shibhialta, agus dúirt sé: ‘Is gnéithe ríthábhachtacha iad an t-idirphlé sóisialta dea-fheidhmiúil, bíodh sé dépháirteach nó trípháirteach, agus rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe sóisialta i gcomhthéacs aontachas an Aontais, ós rud é gur cuid dár ngeilleagar sóisialta margaidh iad’.

Bhí an méid seo a leanas le rá ag Rúnaí Stáit na Gearmáine, Rolf Schmachtenberg: ‘Tá na gnéithe saothair agus sóisialta ríthábhachtach chun go n-éireoidh le haontachas leis an Aontas Eorpach’. Iad siúd ar mian leo feabhas a chur ar shaol na saoránach uile, deiseanna a chruthú agus éagothromaíochtaí sóisialta a chomhrac, tá beartais éifeachtacha fostaíochta, dálaí maithe oibre agus córais slándála sóisialta fheidhmiúla ag teastáil uathu, le comhpháirtithe sóisialta láidre.’

Le linn na díospóireachta, chuir Naida Nišić, Aire Saothair, Fostaíochta agus Idirphlé Shóisialta Mhontainéagró, béim ar a thábhachtaí atá an fóram ardleibhéil mar ardán don idirphlé lena dtugtar deis do Mhontainéagró measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn.

Chuir Niki Kerameus, Aire Saothair agus Slándála Sóisialta na Gréige, béim ar an méid seo a leanas: ‘Ba mhór an onóir dom páirt a ghlacadh sa phlé thábhachtach seo maidir le méadú an Aontais agus an ról lárnach atá ag na comhpháirtithe sóisialta maidir leis an tírdhreach a mhúnlú don aimsir atá ag teacht i dtaca le cúrsaí saothair agus cearta sóisialta na hEorpa’.

Dúirt Olta Manjani, Leas-Aire Geilleagair, Cultúir agus Nuálaíochta na hAlbáine: ‘Tá an Albáin ag cur go gníomhach lena láithreacht in institiúidí, coistí agus meithleacha an Aontais, agus ar cheann de na hiarrachtaí atá á ndéanamh aici tá Comhchoiste Comhairleach a bhunú le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa’.

Tá méadú an Aontais molta ag CESE le fada an lá. In 2024, sheol sé treoirthionscadal, an tionscnaimh comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí, rud a chuireann ar chumas na sochaí sibhialta sna tíortha is iarrthóirí rannchuidiú le hobair CESE. Léiríonn an tionscnamh an dóigh a neartaíonn rannpháirtíocht ghníomhach na sochaí sibhialta ó thíortha is iarrthóirí próiseas an mhéadaithe.  (mt)