A léitheoirí dile,

San eagrán seo den iris, ba mhaith liom bhur n-aird a dhíriú ar Sheachtain na Sochaí Sibhialta, an t-imeacht suaitheanta a d’eagraigh agus a d’óstáil CESE i dtús mhí an Mhárta.

A léitheoirí dile,

San eagrán seo den iris, ba mhaith liom bhur n-aird a dhíriú ar Sheachtain na Sochaí Sibhialta, an t-imeacht suaitheanta a d’eagraigh agus a d’óstáil CESE i dtús mhí an Mhárta.

Gan ach beagán le cois dhá mhí le dul go mbeidh na toghcháin Eorpacha ann, thug Seachtain na Sochaí Sibhialta deis ar leith do CESE daoine as cúlraí éagsúla a thabhairt le chéile chun plé a dhéanamh ar na nithe ba thábhachtaí dar leo agus ar thodhchaí na hEorpa. Tháinig breis agus 800 ionadaí ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus ó ghrúpaí óige le chéile chun tobsmaointeoireacht a dhéanamh le linn na seachtaine ar na príomhtheachtaireachtaí agus na hionchais ba mhaith leo a chur in iúl do na ceannairí nua a bheidh ar an Aontas go luath. Maidir leis an teachtaireacht atáimse tiomanta a chur in iúl, is teachtaireacht shoiléir í – is éard a theastaíonn ón bpobal tuilleadh daonlathais, rannpháirtíocht an aosa óig, laghdú ar an mbréagnuacht agus geilleagar a fhóireann do chách. Tá sé thar a bheith tábhachtach go n-éisteodh an Eoraip le guth na sochaí sibhialta, óir is í an tsochaí shibhialta fíorfhoras faire an daonlathais.

Cuirfear an léargas a fuarthas le linn Sheachtain na Sochaí Sibhialta san áireamh i Rún ó CESE maidir leis na Toghcháin Eorpacha. Tá léargas ar roinnt de na hionchais a cuireadh in iúl le linn Sheachtain na Sochaí Sibhialta le léamh ar shuíomh gréasáin CESE.

Mar chuid den ullmhúchán a dhéanaimid do na toghcháin tá an caidreamh le Parlaimint na hEorpa a neartú. An 27 Feabhra, shínigh mé féin agus Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, Roberta Metsola, Meabhrán Tuisceana chun an comhar idir an dá institiúid a dhoimhniú ar mhaithe leis na toghcháin Eorpacha a chur chun cinn, an ráta vótála a mhéadú – go háirithe i measc daoine nach gcaitheann vóta de ghnáth agus daoine atá ag vótáil den chéad uair – agus an ionramháil ar fhaisnéis a chomhrac. Bainfidh CESE leas iomlán as an líonra fairsing atá aige, líonra a shíneann fud fad na hEorpa agus a dhéanann ionadaíocht ar fhostóirí, ar oibrithe agus ar eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ionas go mbeidh siad in ann an ról atá acu a imirt ina iomláine. Is céim ríthábhachtach é an comhar idir an dá institiúid le go rachaidh an feachtas ó neart go neart roimh na toghcháin Eorpacha.

In CESE, tá sé mar aidhm againn cur le cumhacht eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ní hamháin san Aontas Eorpach ach ar an gcoigríoch freisin. I mí Feabhra, sheolamar go hoifigiúil an tionscnamh maidir le comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí, rud a chuir cor i gcinniúint CESE. Bhí an Leas-Uachtarán den Choimisiún Eorpach, Věra Jourová, Príomh-Aire Mhontainéagró, Milojko Spajić, agus Príomh-Aire na hAlbáine, Edi Rama, i láthair ag seoladh an tionscaimh sin agus ba chúis mhór áthais dóibh é. Is éard is aidhm dó ionadaithe as na tíortha is iarrthóirí a bheith páirteach in obair CESE. Roghnaíodh 131 chomhalta san iomlán as na tíortha is iarrthóirí le bheith páirteach sa toscaireacht de shaineolaithe ón tsochaí shibhialta agus glacfaidh siad páirt in obair an Choiste sna míonna amach romhainn. Is é an sprioc choiteann atá againn go mbogfadh gach tír is iarrthóir níos gaire don Aontas de réir a chéile agus go ndéanfaí iad a lánpháirtiú de réir a chéile mar a dhéanfar dul chun cinn sa chaibidlíocht.

Ní féidir le daonlathas dea-fheidhmiúil a bheith in éagmais sochaí shibhialta bhríomhar ná idirphlé sóisialta láidir. Céim dhearfach loighciúil chun tosaigh le haghaidh an daonlathais san Eoraip is ea fáilte a chur roimh na tíortha is iarrthóirí.

Oliver Röpke

Uachtarán CESE

Inár gcolún ‘Ceist amháin ar...’, d’iarr muid ar Florian Marin, comhalta de CESE agus rapóirtéir na tuairime ó CESE, Foraoisí an Aontais Eorpaigh – creat nua AE maidir le faireachán ar fhoraoisí agus pleananna straitéiseacha, éilimh CESE maidir leis an gcreat a roinnt linn i bhfianaise a tábhachtaí atá na foraisí maidir le spriocanna aeráide agus inbhuanaitheachta an Aontais a bhaint amach.

Inár gcolún ‘Ceist amháin ar...’, d’iarr muid ar Florian Marin, comhalta de CESE agus rapóirtéir na tuairime ó CESE, Foraoisí an Aontais Eorpaigh – creat nua AE maidir le faireachán ar fhoraoisí agus pleananna straitéiseacha, éilimh CESE maidir leis an gcreat a roinnt linn i bhfianaise a tábhachtaí atá na foraisí maidir le spriocanna aeráide agus inbhuanaitheachta an Aontais a bhaint amach.

An t-aoi-údar atá ann ná Christian Moos, comhalta de CESE agus an rapóirtéir don tuairim maidir leis an bpacáiste um chosaint an daonlathais. Luaigh seisean trí chúis nach bhfuil CESE i bhfabhar an togra ón gCoimisiún maidir leis an bpacáiste sin arbh ábhar mór conspóide é tráth a fhoilsithe mí na Nollag seo caite.

An t-aoi-údar atá ann ná Christian Moos, comhalta de CESE agus an rapóirtéir don tuairim maidir leis an bpacáiste um chosaint an daonlathais. Luaigh seisean trí chúis nach bhfuil CESE i bhfabhar an togra ón gCoimisiún maidir leis an bpacáiste sin arbh ábhar mór conspóide é tráth a fhoilsithe mí na Nollag seo caite.

Le Konstantina Manoli

Ní féidir a shéanadh gur uirlis chumhachtach é feidhmiú na gceart vótála chun tuairimí a chur in iúl agus tionchar a imirt ar bheartais. Go ginearálta, is éard a tharlaíonn le linn phróiseas na dtoghchán go roghnaímid ár nguth, is é sin le rá, na daoine a gceapaimid a dhéanfaidh an ionadaíocht is fearr orainn féin, ar ár gcreidimh agus ar ár luachanna. Mar sin féin, is iondúil go ndéanann formhór na ndaoine, agus go háirithe daoine óga, dearmad ar an gcumhacht a bhaineann le vóta a chaitheamh.

Le Konstantina Manoli

Ní féidir a shéanadh gur uirlis chumhachtach é feidhmiú na gceart vótála chun tuairimí a chur in iúl agus tionchar a imirt ar bheartais. Go ginearálta, is éard a tharlaíonn le linn phróiseas na dtoghchán go roghnaímid ár nguth, is é sin le rá, na daoine a gceapaimid a dhéanfaidh an ionadaíocht is fearr orainn féin, ar ár gcreidimh agus ar ár luachanna. Mar sin féin, is iondúil go ndéanann formhór na ndaoine, agus go háirithe daoine óga, dearmad ar an gcumhacht a bhaineann le vóta a chaitheamh.

Dearbhaímid go diongbháilte gur mian linn an domhan a athrú, todhchaí níos fearr a chruthú dúinn go léir agus do na glúnta atá le teacht. Mar sin féin, le linn an phróisis seo, géillimid nuair a bhraithimid nach mbaineann tábhacht a thuilleadh lenár dtuairimí, ár luachanna ná ár n-idéil nó nach bhfuil aon chumhacht againn.

Mar bhean óg ón nGréig, tá taithí phearsanta agam ar an scéal seo. Tá cur amach agam ar an bhfrustrachas atá le mothú nuair nach n-éistear lenár nguthanna, nuair a sháraítear ár gcearta agus nuair a mhothaímid nach féidir rud ar bith eile a dhéanamh faoin scéal. Ainneoin ár seacht ndícheall a bheith déanta againn, tarlaíonn sé uaireanta nach dtiteann rudaí amach mar a bhí beartaithe againn. Is sna tráthanna seo, nuair nach bhfuil ag éirí lenár n-iarrachtaí, a dhéanaimid dearmad ar rud ríthábhachtach: is í ár gcumhacht ár vóta! Mar a dúirt Barack Obama tráth: ‘Déanann gach vóta difear’.

Faraor, ní dóigh liom gur liomsa amháin a bhaineann an taithí seo, agus ní dóigh liom gur leis na Gréagaigh, na daoine óga ná na mná amháin a bhaineann sí ach oiread. Is fíor go bhfuil an dearcadh céanna ag roinnt mhaith daoine, beag beann ar a n-aois, a n-eitneacht, a n-inscne, a reiligiún, nó a gcúinsí pearsanta.

Trí vóta a chaitheamh, is féidir oibriú as lámha a chéile chun an todhchaí atá uainn a mhúnlú. Trí na cúraimí seo a ghlacadh orainn féin, is féidir a bheith cinnte go mbeidh tionchar ag ár mianta agus ár luachanna ar na cinntí a mhúnlaíonn an tsochaí. Ní mór dúinn gníomhú ós rud é gur vóta ríthábhachtach é ár vóta, lena n-áirithítear go n-éistfear le guth na hóige amach anseo.

Ba cheart cuimhneamh ar fhocail chiallmhara John Lewis: ‘Mura dtabharfaidh muidne faoi, cé a dhéanfaidh amhlaidh? Mura dtabharfar faoi anois, cathain a dhéanfar amhlaidh?’

Le Florian Marin

Tá sé á mholadh ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa i gcás chreat nua an Aontais Eorpaigh maidir le faireachán ar fhoraoisí go mbeadh an creat sin inbhuanaithe, costéifeachtach agus indéanta. Lena chois sin, ba cheart an creat a bheith tráthúil, sábháilte agus slán, dinimiciúil, cuimsitheach agus rannpháirtíoch le go mbeadh dlúthchomhar idir an eolaíocht agus an cleachtas ann agus go ndéanfaí pleanáil níos fearr agus ceapadh beartas atá bunaithe ar fhianaise.

Le Florian Marin

Tá sé á mholadh ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa i gcás chreat nua an Aontais Eorpaigh maidir le faireachán ar fhoraoisí go mbeadh an creat sin inbhuanaithe, costéifeachtach agus indéanta. Lena chois sin, ba cheart an creat a bheith tráthúil, sábháilte agus slán, dinimiciúil, cuimsitheach agus rannpháirtíoch le go mbeadh dlúthchomhar idir an eolaíocht agus an cleachtas ann agus go ndéanfaí pleanáil níos fearr agus ceapadh beartas atá bunaithe ar fhianaise.

Tá sé ríthábhachtach go gcinnteofaí an chomhlántacht agus go seachnófaí dúbláil sonraí atá cumhdaithe cheana féin ag reachtaíocht eile, mar shampla na beartais aeráide agus aeir, na rialacháin maidir leis an mbithéagsúlacht agus an comhbheartas talmhaíochta.

Maidir leis an athrú aeráide, tá gá le sonraí fadtéarmacha sa bhreis ar shonraí a bhaineann leis an bhforbairt tuaithe, leis an ngeilleagar ciorclach agus leis an eolaíocht. Tá sé tábhachtach an idir-inoibritheacht a chinntiú agus go mbeadh an ghráinneacht sonraí, an teicneolaíocht agus an mhinicíocht chéanna i bhfeidhm sna Ballstáit uile, go háirithe le linn do shonraí forlíontacha a bheith á mbailiú. Ba cheart féachaint i gcónaí leis an ualach riaracháin a laghdú agus leis an rómhaorlathas a sheachaint, e.g. le nach mbaileofaí na sonraí céanna faoi dhó nó nach ndéanfaí an tuairisciú céanna faoi dhó. Ba cheart an leibhéal céanna tábhachta a chur le sonraí eacnamaíocha, sonraí sóisialta agus sonraí comhshaoil na bhforaoisí.

Tá ríthábhacht le cearta maoine príobháidí agus úinéireacht sonraí a urramú, go háirithe faoi chuimsiú phrionsabal na coimhdeachta. Thar aon ní eile, is é leas an phobail an rud is tábhachtaí i mbonneagar na sonraí maidir le foraoisí.

Gach Ballstát a bhaineann leas as foraoisí, ba cheart dóibh plean fadtéarmach a bheith acu maidir leis na foraoisí, plean a chomhlánódh na straitéisí eile maidir le foraoisí agus adhmad, lena gcinnteofaí go mbeifí i gcomhréir iomlán leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe. Agus na luachanna iltaobhacha a bhaineann leis na foraoisí á gcur san áireamh, ba cheart gnéithe sóisialta agus eacnamaíocha a áireamh i struchtúr na bpleananna foraoiseachta, sin agus prionsabal na comhpháirtíochta agus rannpháirtíocht na sochaí sibhialta i bhforbairt agus i gcur chun feidhme pleananna fadtéarmacha maidir leis na foraoisí.

Ba cheart ról an Bhuanchoiste Foraoiseachta a neartú agus gníomhaithe ábhartha ón tsochaí shibhialta a áireamh ann.

Le Christian Moos

Tá cúis mhaith leis an imní atá ann faoin tionchar mailíseach a bhíonn ag stáit naimhdeacha ar nós na Rúise. Iasachtaí fabhracha á dtabhairt do pháirtithe atá i bhfad amach ar an eite dheis, poist ar bhoird mhaoirseachta á dtabhairt do pholaiteoirí a bhfuil a ré caite, conarthaí brabúsacha á dtabhairt d’fhiontraithe amhrasacha agus maoiniú á thabhairt d’eagraíochtaí atá ag maíomh gur eagraíochtaí neamhrialtasacha iad; is iomaí cás den chineál sin atá ann agus a bhí ann.

Le Christian Moos

Tá cúis mhaith leis an imní atá ann faoin tionchar mailíseach a bhíonn ag stáit naimhdeacha ar nós na Rúise. Iasachtaí fabhracha á dtabhairt do pháirtithe atá i bhfad amach ar an eite dheis, poist ar bhoird mhaoirseachta á dtabhairt do pholaiteoirí a bhfuil a ré caite, conarthaí brabúsacha á dtabhairt d’fhiontraithe amhrasacha agus maoiniú á thabhairt d’eagraíochtaí atá ag maíomh gur eagraíochtaí neamhrialtasacha iad; is iomaí cás den chineál sin atá ann agus a bhí ann.

Dá bhrí sin, ní mór dúinn a bheith an-airdeallach agus na toghcháin Eorpacha ar na bacáin. Mar sin féin, ainneoin roinnt moltaí a bheith tugtha do na Ballstáit sa phacáiste maidir le cosaint an daonlathais, is i bhfad i ndiaidh an mhargaidh a tháinig sé. Bhí moill cheana féin ar an bpacáiste nuair a sheol an Coimisiún é. Ina dhiaidh sin, luath i samhradh na bliana 2023, cuireadh an pacáiste ar athlá ar feadh breis agus leathbhliain toisc cáineadh an-láidir agus d’aon ghuth a bheith déanta ar an togra reachtach a bhí le bheith ina chuid den phacáiste.

Mar sin féin, tháinig an tuar faoin tairngreacht ba mheasa nuair a foilsíodh an pacáiste i mí na Nollag. D’fhágfadh an treoir a bhí beartaithe go mbeifí anuas ar eagraíochtaí neamhrialtasacha a fhaigheann cistí ó rialtais i dtíortha nach Ballstáit den Aontas iad, e.g. na Stáit Aontaithe. Thabharfadh an togra sin leithscéal eile do rialtais fhorlámhacha a bhaineann leas as dlíthe ‘gníomhairí eachtracha’ chun iarracht a dhéanamh gach freasúra daonlathach a chur ina thost.

Thairis sin, tá sainmhínithe na treorach doiléir agus tá lúba móra ar lár inti a thugann bealach éalaithe do ghníomhairí Mhoscó. Rud nach dtuigeann ionadaithe na sochaí sibhialta eagraithe is ea an fáth nach bhfuil clár trédhearcachta ginearálta á bhunú ag an gCoimisiún, clár ina gcuimseofaí gach ionadaí sainleasa agus a bheadh i gcomhréir leis na dlíthe atá ann cheana ar an leibhéal náisiúnta agus a chruthódh bunús dlí soiléir agus sábháilte do gach geallsealbhóir.

Ba cheart don Choimisiún an dréacht-treoir sin a tharraingt siar agus cur chuige níos cuimsithí a ghlacadh i leith na treorach a thiocfaidh ina hionad in 2025 le nach dtabharfar caoi do naimhde an daonlathais.

Is é Bruno Kaufmann is aoi dúinn. Eisean ambasadóir an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh, uirlis ar leith do shaoránaigh an Aontais le dlíthe nua AE a mholadh ar a gconlán féin. Inseoidh sé dúinn cén fáth a bhfuil tábhacht as cuimse leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh. Inseoidh sé dúinn dá réir – ach a n-éireoidh go maith leis an Tionscnamh – cén fáth a bhféadfaí a rá gur beag éacht chomh mór leis i stair an daonlathais ó tháinig an ceart vótála do chách sa saol sa 20ú haois agus ó cuireadh comhionannas na gceart vótála i réim.

Is é Bruno Kaufmann is aoi dúinn. Eisean ambasadóir an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh, uirlis ar leith do shaoránaigh an Aontais le dlíthe nua AE a mholadh ar a gconlán féin. Inseoidh sé dúinn cén fáth a bhfuil tábhacht as cuimse leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh. Inseoidh sé dúinn dá réir – ach a n-éireoidh go maith leis an Tionscnamh – cén fáth a bhféadfaí a rá gur beag éacht chomh mór leis i stair an daonlathais ó tháinig an ceart vótála do chách sa saol sa 20ú haois agus ó cuireadh comhionannas na gceart vótála i réim.

Is eolaí polaitiúil agus iriseoir é an Sualannach Bruno Kaufmann. Foilsíodh ábhar leis i mbreis agus 40 teanga faoin daonlathas comhaimseartha, an daonlathas díreach ionadaíoch. Eisean an comhfhreagraí daonlathais domhanda le SWISwissinfo.ch., seirbhís idirnáisiúnta an Swiss Broadcasting Company. Tá sé ina thráchtaire ar Thuaisceart na hEorpa le raidió agus teilifís phoiblí na hEilvéise. Tá Bruno Kaufmann ar dhuine de chomhbhunaitheoirí eagraíochtaí tacaíochta daonlathais éagsúla. Ina measc sin tá Institiúid an Tionscnaimh agus an Reifrinn, Democracy International agus an Fóram Domhanda maidir leis an Daonlathas Díreach Comhaimseartha. Tá sé ina chomhalta ar bhord cuid de na heagraíochtaí sin chomh maith. Eisean is stiúrthóir ar an gcomhoibriú idirnáisiúnta le Fondúireacht Daonlathais na hEilvéise.

Bhailigh níos mó ná 100 duine óg ón Aontas Eorpach, ó thíortha is iarrthóirí agus ón Ríocht Aontaithe le chéile ar son Leatsa an Eoraip, Abair leat! (YEYS), lena gcuid físeanna agus moltaí i dtaca le todhchaí an Aontais Eorpaigh a roinnt. Agus toghcháin an Aontais ag teannadh linn, tugann YEYS 2024 tús áite don chomhrac i gcoinne an díscoir agus do rannpháirtíocht na hóige a chur chun cinn.

Bhailigh níos mó ná 100 duine óg ón Aontas Eorpach, ó thíortha is iarrthóirí agus ón Ríocht Aontaithe le chéile ar son Leatsa an Eoraip, Abair leat! (YEYS), lena gcuid físeanna agus moltaí i dtaca le todhchaí an Aontais Eorpaigh a roinnt. Agus toghcháin an Aontais ag teannadh linn, tugann YEYS 2024 tús áite don chomhrac i gcoinne an díscoir agus do rannpháirtíocht na hóige a chur chun cinn.

Príomh-mholtaí:

  1. cuóta don aos óg a thabhairt isteach do thoghcháin Pharlaimint na hEorpa;
  2. treoir a achtú lena bhforáiltear go n-urramófar cearta an duine agus caighdeáin chomhshaoil i slabhraí soláthair agus in oibríochtaí corparáideacha;
  3. creat dlíthiúil a bhunú do na meáin shóisialta chun an polarú agus an bhréagaisnéis a chomhrac;
  4. straitéis chaighdeánaithe a fhorbairt maidir le cearta gnéis agus atáirgthe;
  5. treoirlínte speisialta cánachais a chur chun feidhme maidir le hearraí a dhéanann dochar don aeráid, agus na fáltais a úsáid chun tionscnaimh atá neamhdhíobhálach don aeráid a mhaoiniú.

Tabharfar na moltaí sin d’institiúidí agus do lucht ceaptha beartas an Aontais agus cuirfidh siad le torthaí Sheachtain na Sochaí Sibhialta agus leis an rún ó CESE maidir leis na toghcháin Eorpacha atá ar na bacáin.(gb)

Is iomaí údar gearáin atá ann a mhéid a bhaineann leis an daonlathas go ginearálta, agus maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh go háirithe.

Is iomaí údar gearáin atá ann a mhéid a bhaineann leis an daonlathas go ginearálta, agus maidir leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh go háirithe.

De réir na tuarascála is déanaí de chuid ‘World Democracy Report’ a chuir an institiúid ‘Varieties of Democracy’ i láthair an 7 Márta, tháinig meath ar an gcéatadán daoine atá ina gcónaí i ndaonlathas i gcomparáid leis an staid a bhí ann 40 bliain ó shin. Cé go bhfuil níos mó daoine ná riamh ar fud an domhain i dteideal vóta a chaitheamh i dtoghcháin i mbliana, tá roinnt mhaith de na tíortha sin a bhfuil toghcháin á reáchtáil acu ag éirí níos uathlathaí.

Fuarthas gearáin freisin ag an gcéad eagrán de Sheachtain na Sochaí Sibhialta a reáchtáil Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa go luath i mí an Mhárta. Bhain na gearáin sin leis an Tionscnamh ó na Saoránaigh, togra atá ar an gcéad uirlis dhaonlathach dhíreach trasteorann ar domhan. I measc an aiseolais dhiúltaigh a fuarthas ó gheallsealbhóirí na sochaí sibhialta, na meán, an luchta acadúil agus riarachán an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh faoin tionscnamh, dúradh go bhfuil sé róchasta, nach bhfuil sé tarraingteach, nach bhfuil aon mhuinín i gceist leis, nach bhfuil sé éifeachtúil agus gur beag an cháil atá air.

Ar an drochuair, cé go raibh na measúnuithe sin an-cháinteach ar fad, mheas mé go raibh siad i gceart. Mar sin féin, sílim go raibh daoine ró-chúramach agus ró-mheasartha sa tuairim a chuir siad in iúl. Ba cheart go mbeadh an daonlathas i bhfeidhm fud fad an domhain. Más mian linn é sin a bhaint amach, ní mór dúinn, mar shaoránaigh agus mar vótálaithe incháilithe atá ag maireachtáil ar an domhan sa lá atá inniu ann, féachaint le níos mó a bhaint amach ná an staid reatha. 

Is éard atá i gceist leis sin níos mó a dhéanamh ná a bheith ag troid in aghaidh na heagla, in aghaidh deachtóirí an lae inniu agus in aghaidh na ndreamanna cladhartha a leanann iad. Ní mór céimeanna i bhfad níos mó a thabhairt chun cinn. Bheadh tuilleadh forbartha ar an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh ina chéim chun cinn chuige sin.

Ach, cad atá le déanamh againn anseo leis an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh? Tá trí rud le déanamh againn. Ní raibh rud ann riamh a bhí ina cheart, ina ionstraim agus ina uirlis ag an am céanna san Aontas ná áit eile ar domhan. Is casta agus cuimsitheach an dearadh a ghabhann leis an tionscnamh agus é digiteach, daonlathach agus trasnáisiúnta ar bhealach díreach, tá bonneagar tacúil leis agus úsáidtear i gceart é. 

Ó 2012, tá an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh cruthaithe againn, tháinig sé isteach, rinneamar cleachtadh air agus chuireamar feabhas air freisin. Léirítear leis an méid sin gur féidir an spás daonlathach a leathnú agus a chomhdhlúthú i gcúinsí an-deacra ar fad.

An bhliain seo chugainn, agus é 13 bliana ar an bhfód, tá an tréimhse seo cosúil le páiste millte atá ag teacht in inmhe chun bheith ina dhéagóir ceanndána a nochtfaidh a chuid acmhainneachta don Eoraip agus don domhan. Agus is éard atá uainn ach go ndéanfaí meon láidir na náisiúnstát agus struchtúir mhaorlaithe an Aontais Eorpaigh a athbheochan leis an acmhainneact úr láidir sin. 

Bímis soiléir - ní theastaíonn uainn an nuálaíocht leanúnach gan staonadh a bhaineann le foirmeacha daonlathacha a bheith ann ag an am céanna, rud a dhéantar go minic ar mhaithe leis an nuálaíocht. Seachas sin, ní mór dúinn ár gcuid ama agus ár ndúthracht uile a chaitheamh ar an Tionscnamh Eorpach ó na Saoránaigh le cinntiú go mbeidh sé ann le haghaidh 16 nó 18 mbliana ar a laghad ag deireadh na ndeich mbliana seo.  

Cad is brí leis sin? Ní mór dhá athrú thábhachtacha a dhéanamh faoi 2028 nó faoi 2030. Ar an gcéad dul síos, na cumhachtaí a bhaineann leis an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh chun clár oibre a leagan síos, ní mór go mbeadh na cumhachtaí sin ar comhchéim leis na cumhachtaí atá ag Parlaimint na hEorpa. I mbeagán focal, ba cheart go mbeadh muintir na hEorpa in ann reachtaíocht agus gníomhaíochtaí rialtais eile a mholadh díreach mar is féidir le Feisirí tofa Pharlaimint na hEorpa.

Ar an dara dul síos, faoi dheireadh na ndeich mbliana seo ba cheart go mbeadh saoránaigh an Aontais in ann ní hamháin reachtaíocht a thionscnamh ach vóta a chaitheamh freisin i reifrinn ar shaincheisteanna tábhachtacha ar leibhéal na hEorpa. Ní smaoineamh nua é sin go reáchtálfaí reifreann uile-Eorpach, ach is mithid dúinn an togra sin a dhéanamh i bhfírinne mar gheall ar an rath a bhí ar na luathchéimeanna agus tús an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh.

Más féidir an cineál sin todhchaí a thógáil timpeall an Tionscnaimh Eorpaigh ó na Saoránaigh, breathnóidh daoine siar ar an uirlis sin, agus ar an am seo, mar thréimhse inar chruthaigh ceann de na héachtaí daonlathacha is iontacha a baineadh amach ó tháinig an ceart vótála do chách sa saol sa 20ú haois agus ó cuireadh comhionannas na gceart vótála i réim.