Οι δημοσιογράφοι με αναπηρία μπορούν να εργάζονται εξίσου καλά και μάλιστα να προσφέρουν μια διαφορετική και νέα οπτική γωνία θέασης των πραγμάτων· γιατί τότε τόσο λίγοι από αυτούς εργάζονται στα ΜΜΕ; Ο κ. Lars Bosselmann από την Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών γράφει σχετικά με την υποεκπροσώπηση των ατόμων με αναπηρία στον κλάδο των ΜΜΕ και την ανάγκη να σταματήσει η στερεοτυπική απεικόνισή τους στις ειδήσεις.

Όλες οι δημοκρατίες βασίζονται σε βασικές αρχές και μία από τις σημαντικότερες από αυτές είναι η ελευθερία του Τύπου. Η ελευθερία αυτή συμβάλλει στη διασφάλιση της διαφάνειας των ενεργειών των πολιτικών ηγετών στα μάτια της κοινής γνώμης. Μας επιτρέπει επίσης να έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν πτυχές στη λειτουργία των ΜΜΕ που πρέπει να βελτιωθούν, ιδίως ως προς την πολυφωνία τους. Όσον αφορά την εκπροσώπηση στα ΜΜΕ ή την κάλυψη θεμάτων που σχετίζονται με διάφορες κοινωνικές ομάδες, απέχουμε ακόμη πολύ από το να είμαστε ίσοι.

Τα σημερινά στοιχεία δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρία δεν εκπροσωπούνται επαρκώς στο προσωπικό των εφημερίδων, των ραδιοφωνικών και των τηλεοπτικών σταθμών. Αυτό είναι πολύ ανησυχητικό, δεδομένου ότι έως και το 16 % του παγκόσμιου πληθυσμού έχει κάποια μορφή αναπηρίας. Εξάλλου, όπως υπογραμμίζεται σε έκθεση της UNESCO, τα άτομα με αναπηρία συχνά αντιμετωπίζουν επίσης προκαταλήψεις λόγω της στερεοτυπικής απεικόνισης των κοινοτήτων μας από τα ΜΜΕ στο κοινό ανά τον κόσμο.

Για να αλλάξει η αντίληψη του κοινού για τα άτομα με αναπηρία, πρέπει να υπογραμμίσουμε τη σημασία της παρουσίας τους στις αίθουσες Τύπου και στις διεργασίες δημιουργίας περιεχομένου.

Η κοινωνία πρέπει να κατανοήσει ότι ο κλάδος των ΜΜΕ δεν θα είναι πλήρως συμπεριληπτικός έως ότου τα άτομα με αναπηρία ενταχθούν στις δομές λειτουργίας του. Συν τοις άλλοις, τα θέματα που σχετίζονται με την αναπηρία πρέπει να καλύπτονται με διαφορετικό τρόπο· πρέπει να αναγνωρίζεται στα ΜΜΕ ότι τα άτομα με αναπηρία πρέπει να απολαύουν των δικαιωμάτων τους επί ίσοις όροις με τα άλλα άτομα. Επιπλέον, καθώς οι μορφότυποι περιεχομένου αλλάζουν συνεχώς, χρειαζόμαστε ειδικούς στον σχεδιασμό τους, έτσι ώστε να είναι προσπελάσιμοι και συμπεριληπτικοί. 

Μολονότι η κοινότητα των ατόμων με αναπηρία υποεκπροσωπείται στον κλάδο των ΜΜΕ, βρίσκουμε παραδείγματα που μας εμπνέουν ιδιαιτέρως και μας δείχνουν ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να διαπρέπουν στη δημιουργία περιεχομένου.

Προσφάτως, στη σειρά πόντκαστ της, η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών δημοσίευσε ένα επεισόδιο αφιερωμένο στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού του 2024. Στο επεισόδιο μιλήσαμε με την κ. Laetitia Bernard, τυφλή Γαλλίδα δημοσιογράφο που εργάζεται στον σταθμό Radio France. Εκτός από τους Παραολυμπιακούς Αγώνες του τρέχοντος έτους, η κ. Bernard είχε ήδη καλύψει αυτούς του 2012 και του 2016 στο Λονδίνο και στο Ρίο αντιστοίχως. Επίσης, κάλυψε τους χειμερινούς Παραολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι το 2014 και της Πιον-Τσάνγκ το 2018.

«Γεγονότα όπως οι Παραολυμπιακοί Αγώνες συμβάλλουν στην άρση των εμποδίων και στην αμφισβήτηση των στερεοτύπων», τόνισε η κ. Bernard στη συνέντευξή της. «Ακόμη και αν ένας δημοσιογράφος έχει κάποια αναπηρία, μπορεί να εργάζεται αποδοτικά και μάλιστα μπορεί να περιγράφει τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο», προσέθεσε. Η επαγγελματική σταδιοδρομία της κ. Bernard, καθώς και οι απόψεις της για το θέμα αυτό, μας δίνουν να καταλάβουμε ότι πρέπει να συνεκτιμάται και αυτή η διάσταση, εφ’ όσον θέλουμε να οικοδομήσουμε μια κοινωνία με λιγότερους αποκλεισμούς· με άλλα λόγια, πρέπει η ισότητα να βρίσκεται στο επίκεντρο του κλάδου των ΜΜΕ.

Ο κ. Lars Bosselmann είναι εκτελεστικός διευθυντής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Τυφλών (EBU).

Από την Ομάδα των Εργαζομένων της ΕΟΚΕ

Τώρα που γνωστοποιήθηκε η σύνθεση του νέου Σώματος των Επιτρόπων, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι η θέση του Επιτρόπου για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και την Απασχόληση έχει καταργηθεί. Στη θέση του, τώρα διαθέτουμε μια Επίτροπο αρμόδια για το χαρτοφυλάκιο «Άνθρωποι, Δεξιότητες και Ετοιμότητα». Η χρήση του όρου «Άνθρωποι» θέτει πολυάριθμα ερωτήματα. Σε τελική ανάλυση, δεν θα πρέπει σχεδόν όλα τα άλλα χαρτοφυλάκια να αφορούν επίσης τους ανθρώπους; Θα μπορούσαμε επίσης να διατυπώσουμε παρατηρήσεις σχετικά με τον υπερβολικά τεχνικό χαρακτήρα του όρου «Ετοιμότητα», ο οποίος περιλαμβάνεται και στον τίτλο ενός άλλου χαρτοφυλακίου.

Ωστόσο, το ζήτημα που τίθεται εν προκειμένω είναι το τι λείπει και το τι αφέθηκε στο περιθώριο. Η κοινωνική πολιτική και η απασχόληση πέρασαν σε δεύτερο πλάνο, όλα στο όνομα της ανταγωνιστικότητας. Η αινιγματική και ενίοτε επιτηδευμένη επιλογή λέξεων που χρησιμοποιούνται στους τίτλους χαρτοφυλακίων είναι πρόδηλη: από την «εφαρμογή και απλούστευση» στην «ευημερία» και την «ανθεκτικότητα των υδάτων», για να αναφέρουμε ορισμένα μόνο ενδεικτικά παραδείγματα.

Το χαρτοφυλάκιο για την Απασχόληση και την Κοινωνική Πολιτική υπάρχει από τη δεκαετία του 1970, αλλά, το 2019, μετονομάστηκε σε «Απασχόληση και Κοινωνικά Δικαιώματα». Περιλάμβανε βασικές πολιτικές, όπως ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων και οι μακρόπνοες πρωτοβουλίες του. Οι ποιοτικές θέσεις εργασίας, η ισότητα, ο κοινωνικός διάλογος και οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης παραμένουν θεμελιώδη ζητήματα για την ίδια την επιβίωση των δημοκρατιών μας.

Ωστόσο, αντί για μιλάμε για «απασχόληση», τώρα γίνεται πλέον λόγος για «δεξιότητες». Η ιδέα ότι πολλά από τα σημερινά μας προβλήματα οφείλονται σε ελλείψεις δεξιοτήτων φαίνεται να είναι ευρέως αποδεκτή σε ορισμένους κύκλους. Οι εταιρείες δυσκολεύονται να βρουν το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό που χρειάζονται. Και αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Οι θέσεις πρώτης εργασίας απαιτούν πολυετή εργασιακή εμπειρία, και δεν είναι ασύνηθες να απαιτούνται διδακτορικοί τίτλοι, γνώσεις ξένων γλωσσών και ένας μακρύς κατάλογος πιστοποιήσεων δεξιοτήτων οι οποίες θα μπορούσαν να αποκτηθούν στη θέση εργασίας σε λίγους μόλις μήνες. Επιπλέον, πολύ συχνά οι προσφερόμενοι μισθοί μετά βίας καλύπτουν το κόστος διαβίωσης. Και αυτό ισχύει για θέσεις υψηλής εξειδίκευσης, οι οποίες επωφελούνται ήδη από καλύτερες απολαβές.

Είναι άκρως ανησυχητικό, όπως συχνά δηλώνει η ίδια η Επιτροπή, το να παρατηρούμε αυτή την αυθαίρετη χρήση τεχνικής ορολογίας σε συνδυασμό με ένα αφήγημα στο οποίο κυριαρχεί σαφώς η ανταγωνιστικότητα. Φαίνεται να υποδηλώνει ότι η εξασφάλιση ευημερίας, ποιοτικών θέσεων εργασίας και αξιοπρεπών μισθών έχει ήδη ολοκληρωθεί, και ότι τώρα, το μόνο ζήτημα που απομένει είναι να γεφυρωθεί το χάσμα δεξιοτήτων. Ωστόσο, το χάσμα αυτό φαίνεται να υπάρχει πρωτίστως στο νέο Σώμα των Επιτρόπων, το οποίο δεν είναι σε θέση να κατανοήσει την τρέχουσα κατάσταση, να τη θέσει σε προοπτική και να προσφέρει ρεαλιστικές λύσεις. Ας ελπίσουμε ότι πέρα από την αρχική κατανομή των χαρτοφυλακίων και εάν εμβαθύνουμε ακόμη περισσότερο, θα μπορέσουμε να βρούμε αξιόπιστες προτάσεις για την ενίσχυση των κοινωνικών και εργασιακών δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής.

της Sandra Parthie

Η πράξη για την ΤΝ είναι το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο που ρυθμίζει την τεχνητή νοημοσύνη σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η χρήση της ΤΝ επεκτείνεται και επηρεάζει πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής. Για παράδειγμα, επηρεάζει τις πληροφορίες που βλέπουν οι πολίτες στο διαδίκτυο μέσω στοχευμένων διαφημίσεων. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι χρησιμοποιείται πλέον στον τομέα της υγείας για να συμβάλει στη διάγνωση και τη θεραπεία νόσων όπως ο καρκίνος. Για τον σκοπό αυτό, οι εφαρμογές ΤΝ βασίζονται σε μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, τα οποία πρέπει να εκπαιδευτούν. Πρέπει να τροφοδοτηθούν με πολλές εικόνες, για παράδειγμα, καρκινικών κυττάρων για να τα αναγνωρίζουν τελικά ανεξάρτητα.

Η επιτυχής εκπαίδευση βασίζεται σε δεδομένα —τεράστιους όγκους δεδομένων. Ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η εκπαίδευση επηρεάζει την ποιότητα του αποτελέσματος του εκπαιδευμένου μοντέλου ή της εφαρμογής ΤΝ. Εάν τροφοδοτηθεί με λανθασμένα δεδομένα ή λανθασμένες εικόνες, θα χαρακτηρίζει εσφαλμένα ως καρκινικά υγιή κύτταρα.

Η βελτίωση της ιατρικής και της υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί ισχυρό παράδειγμα του γιατί είναι αναγκαίο στην ΕΕ να διαθέτουμε την ικανότητα και τις υποδομές για την ανάπτυξη υποκείμενων μοντέλων ΤΝ γενικού σκοπού. Πολύ απλά, αυτό θα συμβάλει στη διάσωση ανθρώπινων ζωών.

Πέραν αυτού, η ΤΝ γενικού σκοπού αλλάζει τα δεδομένα στις διαδικασίες παραγωγής, αλλά και για τις επιχειρήσεις. Για να παραμείνει ανταγωνιστική η οικονομία της Ευρώπης, πρέπει να παράσχουμε χώρο καινοτομίας εντός της ΕΕ και να ενθαρρύνουμε τους επιχειρηματίες και τις νεοφυείς επιχειρήσεις να αναπτύξουν τις ιδέες τους.

Φυσικά, υπάρχουν κίνδυνοι που συνδέονται με την ΤΝ και την ΤΝ γενικού σκοπού —από ελαττώματα στα μοντέλα και σφάλματα στις εφαρμογές έως την χρήση της τεχνολογίας για καθαρά εγκληματικούς σκοπούς. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει επίσης να διαθέτει την εμπειρογνωσία για την απόκρουση κακόβουλων επιθέσεων και κυβερνοαπειλών, και πρέπει να μπορεί να βασίζεται σε υποδομές που εδρεύουν στην ΕΕ, ώστε να διασφαλίζεται ότι, για να το πούμε απλά, «τα πάντα συνεχίζουν να δουλεύουν».

Όλα τα ανωτέρω καταδεικνύουν τη σημασία ενός ορθού κανονισμού, ο οποίος θα επικεντρώνεται στην ποιότητα των δεδομένων εκπαίδευσης, στις μεθόδους εκπαίδευσης και, εν τέλει, στο τελικό προϊόν. Ο κανονισμός πρέπει να βασίζεται σε ευρωπαϊκές αξίες, όπως η διαφάνεια, η βιωσιμότητα, η προστασία των δεδομένων ή ο σεβασμός του κράτους δικαίου. Δυστυχώς πολλές από τις μείζονες εξελίξεις στον τομέα της ΤΝ γενικού σκοπού καθοδηγούνται από παράγοντες εκτός της δικαιοδοσίας της ΕΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει τις ικανότητες επιβολής της συμμόρφωσης με τις κανονιστικές διατάξεις και τις ευρωπαϊκές αξίες της έναντι των παραγόντων της ΕΕ και τρίτων χωρών που δραστηριοποιούνται στην αγορά μας.

Η ΕΕ πρέπει να μειώσει τη δεσπόζουσα θέση στην αγορά μεγάλων, συχνά μη ευρωπαϊκών, ψηφιακών επιχειρήσεων, μεταξύ άλλων με την κινητοποίηση των εργαλείων της πολιτικής ανταγωνισμού. Οι αρχές ανταγωνισμού στην ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσουν τις ικανότητές τους και να διασφαλίσουν ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί δεν καταχρώνται τη θέση τους στην αγορά B2B ή B2G.

Οι δημόσιες αρχές μπορούν να στηρίξουν τους Ευρωπαίους παρόχους εφαρμογών ΤΝ και ΤΝ γενικού σκοπού προμηθευόμενες τα προϊόντα τους και επιδεικνύοντας την αξιοπιστία τους σε περαιτέρω χρήστες και πελάτες. Η ΕΕ διαθέτει το ταλέντο, την τεχνολογική τεχνογνωσία και το επιχειρηματικό πνεύμα που απαιτούνται για μια «τεχνητή νοημοσύνη που παράγεται στην Ευρώπη». Ωστόσο, η έλλειψη επενδύσεων, η έλλειψη σχετικών υποδομών ΤΠ και ο συνεχής κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς, ο οποίος παρεμποδίζει την κλιμάκωση, παρεμποδίζουν την ανταγωνιστικότητα των φορέων ΤΝ της Ευρώπης.

Ενόψει της επικείμενης 16ης συνόδου της διάσκεψης των συμβαλλόμενων μερών (COP16) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη βιοποικιλότητα (CBD), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζητεί μια ολοκληρωμένη παγκόσμια προσέγγιση για την αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης κρίσης της βιοποικιλότητας.

Καθώς αυξάνονται οι παγκόσμιες εντάσεις, η ΕΟΚΕ καλεί τις κυβερνήσεις να επικεντρωθούν στη βιοποικιλότητα ως βασική λύση για την τριπλή πλανητική κρίση (κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και απερήμωση). Η COP16 θα αποτελέσει ορόσημο για την επιτάχυνση της παγκόσμιας προσπάθειας για τη διαφύλαξη των οικοσυστημάτων του πλανήτη μας, όπως τόνισε η ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της που εγκρίθηκε τον Σεπτέμβριο.

«Χωρίς βιοποικιλότητα, τα οικοσυστήματα και οι οικονομίες θα καταρρεύσουν, καθώς το ήμισυ και πλέον του παγκόσμιου ΑΕγχΠ και το 40 % των θέσεων εργασίας παγκοσμίως εξαρτώνται άμεσα από τη φύση», δήλωσε ο Arnaud Schwartz, εισηγητής της γνωμοδότησης.

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι η βιοποικιλότητα, το θεμέλιο των οικοσυστημάτων, της ανθρώπινης ευημερίας και των οικονομιών, πρέπει να ενσωματωθεί σε πολλούς τομείς πολιτικής, όπως το κλίμα, η γεωργία και το εμπόριο, και να μην αντιμετωπίζεται μεμονωμένα. Για παράδειγμα, οι εμπορικές συμφωνίες θα πρέπει να προωθούν τη βιωσιμότητα διασφαλίζοντας ότι τα αγαθά και οι τεχνολογίες δεν συμβάλλουν στην αποψίλωση και την καταστροφή των οικοτόπων.

Επείγει επίσης να εξασφαλιστεί χρηματοδοτική στήριξη για τη διαφύλαξη της βιοποικιλότητας. Η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της είναι ανεπαρκής και, ως εκ τούτου, απαιτείται συνδυασμός δημόσιων, ιδιωτικών και καινοτόμων χρηματοδοτικών μηχανισμών.

Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ να στηρίξει τις χώρες του Νότου του πλανήτη, καθώς προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, και τάσσεται υπέρ της σταδιακής κατάργησης των επιδοτήσεων που είναι επιβλαβείς για τη βιοποικιλότητα, ιδίως εκείνων που προωθούν τα ορυκτά καύσιμα. Ο αναπροσανατολισμός αυτών των επιδοτήσεων προς την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τόσο την κλιματική αλλαγή όσο και την απώλεια βιοποικιλότητας μέσω λύσεων που βασίζονται στη φύση, όπως η αναδάσωση, η βιώσιμη γεωργία και η αποκατάσταση των υγροτόπων.

Επιπροσθέτως, η ΕΟΚΕ τόνισε τη σημασία της προσέγγισης «Μία υγεία», η οποία συνδέει την υγεία των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος. Τα υγιή οικοσυστήματα παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η επικονίαση, η παγίδευση του άνθρακα και η διήθηση των υδάτων, οι οποίες συμβάλλουν όλες στην ευημερία των ανθρώπων. Η μείωση της βιοποικιλότητας υπονομεύει την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο ζωονόσων, όπως η νόσος COVID-19.

Η ΕΟΚΕ έχει επίσης ζητήσει μεγαλύτερη συμμετοχή των νέων στη λήψη αποφάσεων. Πρότεινε τη δημιουργία της θέσης ενός εκτελεστικού αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις μελλοντικές γενιές, που θα διασφαλίζει ότι η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ευημερία θα έχουν προτεραιότητα έναντι των βραχυπρόθεσμων οφελών. (ks) 

Ρωτήσαμε την Sandra Parthie, εισηγήτρια της γνωμοδότησης με θέμα Τεχνητή νοημοσύνη που χρησιμοποιείται για γενικούς σκοπούς: μελλοντική πορεία μετά τον κανονισμό για την τεχνητή νοημοσύνη, σχετικά με την κανονισμό για την ΤΝ. Ειδικότερα, γιατί είναι τόσο σημαντικό να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της εν λόγω νομοθετικής πράξης όσον αφορά τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού και τον τρόπο διαχείρισής τους; Πώς μπορούμε να παράγουμε ανταγωνιστική ΤΝ στην ΕΕ και γιατί αυτό είναι σημαντικό;

Από τον Krzysztof Balon, εισηγητή της γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ με θέμα «Προαγωγή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών – προς μια οριζόντια προσέγγιση της ΕΕ».

Η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση ορίζει ότι «Η Ένωση [...] προάγει [...] την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών».

Ωστόσο, οι διακρίσεις λόγω ηλικίας, η αρνητική στάση απέναντι σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες και οι δημογραφικές τάσεις σε συνδυασμό με πολλαπλές κρίσεις διχάζουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και δημιουργούν φραγμούς στην πραγματική ένταξη και συμμετοχή. Τα ζητήματα αυτά δεν επηρεάζουν μόνον τις παλαιότερες γενιές, αλλά θα έχουν επίσης αντίκτυπο και στις σημερινές νεότερες γενιές.

Ταυτόχρονα, ο διαγενεακός διάλογος και οι θετικές επιρροές στην οικονομική ανάπτυξη θα κάλυπταν τις ανάγκες των διαφόρων γενεών με βιώσιμο τρόπο και θα ενίσχυαν τη δημοκρατία και την κοινωνική συνοχή. Ο διαγενεακός διάλογος θα λειτουργούσε ως ιδιαίτερη μορφή διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών.

Χρειαζόμαστε, ως εκ τούτου, άμεσα μία νέα πολιτική προσέγγιση για την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών!

Για τον λόγο αυτό, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύσει Πράσινη Βίβλο για την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών. Η Βίβλος αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τις προτάσεις που αναφέρονται στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ με θέμα «Προαγωγή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών», συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τον κόσμο της εργασίας, τα συνταξιοδοτικά συστήματα και τις υπηρεσίες υγείας και περίθαλψης. Τα κράτη μέλη με τη σειρά τους καλούνται να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές στους εν λόγω τομείς. Προκειμένου να υποστηριχθούν οι προσπάθειες αυτές, η αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών θα πρέπει να οριστεί ως ένας από τους στόχους των κανονισμών του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου για την περίοδο 2027-2034.

Οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι κοινωνικοί εταίροι διαδραματίζουν καίριο ρόλο στον σχεδιασμό και την εφαρμογή συγκεκριμένων πολιτικών. Η ΕΟΚΕ θα πρέπει να δημιουργήσει ένα φόρουμ αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών, το οποίο θα παρέχει μια πλατφόρμα για την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών, καθώς και για την ανάπτυξη νέων ιδεών σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και άλλους σχετικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το φόρουμ θα μπορούσε επίσης να παρακολουθεί την εφαρμογή και την ανάπτυξη της προσέγγισης αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών σε ολόκληρη την ΕΕ.

Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ιδιώτες και ιδιωτικές εταιρείες μπορούν πλέον να προτείνουν τις μη κερδοσκοπικές πρωτοβουλίες τους για το βραβείο της ΕΟΚΕ που είναι αφιερωμένο στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) μόλις εγκαινίασε τη διαδικασία του 15ου βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών. Ο ειδικός στόχος του φετινού βραβείου είναι η επιβράβευση αποτελεσματικών, καινοτόμων και δημιουργικών μη κερδοσκοπικών πρωτοβουλιών και δραστηριοτήτων που υλοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση και αποβλέπουν στην καταπολέμηση της επιβλαβούς πόλωσης της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Θα απονεμηθούν συνολικά 50 000 ευρώ σε πέντε, κατ’ ανώτατο όριο, νικητές. Η προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων λήγει στις 7 Νοεμβρίου 2024 και ώρα 10.00 (ώρα Βρυξελλών). Η τελετή απονομής του βραβείου θα πραγματοποιηθεί κατά την Εβδομάδα της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ τον Μάρτιο του 2025.

Υποψηφιότητα μπορούν να θέσουν όλες οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που έχουν την έδρα τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δραστηριοποιούνται σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο. Το βραβείο είναι επίσης ανοικτό σε ιδιώτες που διαμένουν στην ΕΕ, καθώς και σε εταιρείες που έχουν την έδρα τους ή δραστηριοποιούνται στην ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι τα έργα τους είναι αυστηρά μη κερδοσκοπικά.

Οι πρωτοβουλίες και τα έργα πρέπει να υλοποιούνται εντός της ΕΕ για να είναι επιλέξιμα. Πρέπει να έχουν ήδη υλοποιηθεί ή να είναι σε εξέλιξη. Πλήρη περιγραφή των απαιτήσεων και το έντυπο ηλεκτρονικής αίτησης υποψηφιότητας διατίθενται στην ιστοσελίδα της ΕΟΚΕ για το Βραβείο της Κοινωνίας.

Τα είδη δραστηριοτήτων και/ή πρωτοβουλιών που προτείνονται για το βραβείο μπορούν να καλύπτουν ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως: προσδιορισμός των ατομικών και συλλογικών παραγόντων επιβλαβούς πόλωσης· προώθηση της διαφάνειας όσον αφορά τη χρηματοδότηση των οργανώσεων· καταπολέμηση της συρρίκνωσης της πολυφωνίας των μέσων ενημέρωσης· προώθηση της ελευθερίας, της πολυμορφίας και της ανεξαρτησίας των μέσων ενημέρωσης· και καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και των ψευδών ειδήσεων.

Στόχος του εμβληματικού Βραβείου της Κοινωνίας των Πολιτών της ΕΟΚΕ είναι να αυξήσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με την εξέχουσα συμβολή της κοινωνίας των πολιτών στη δημιουργία ευρωπαϊκής ταυτότητας και ιθαγένειας και στην προώθηση των κοινών αξιών που στηρίζουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Κάθε χρόνο, το βραβείο επικεντρώνεται σε ένα διαφορετικό θέμα ιδιαίτερης σημασίας για την ΕΕ. (lm) 

Μετά τον ορισμό νέου Ευρωπαίου Επιτρόπου αρμόδιου για θέματα δημοκρατίας, δικαιοσύνης και κράτους δικαίου, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) ζήτησε να ενισχυθεί η δράση της ΕΕ υπέρ του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Σεπτεμβρίου, η ΕΟΚΕ φιλοξένησε συζήτηση σχετικά με τη δημοκρατία, στην οποία παρουσιάστηκαν ιδέες για να γίνει πιο δυναμική η αντίδραση της ΕΕ στις παραβιάσεις του κράτους δικαίου και στην υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών, όπως μεταξύ άλλων η σύσταση της πολυαναμενόμενης πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών που προανήγγειλε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen.

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη σύσταση αυτής της πλατφόρμας από το 2016. Η πλατφόρμα αναμένεται να βοηθήσει την κοινωνία των πολιτών να αποκτήσει ισχυρότερο λόγο στη χάραξη των πολιτικών της ΕΕ, προσφέροντας ένα πολύτιμο βήμα διαλόγου μεταξύ των οργανώσεων και των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και αναλαμβάνοντας καθοδηγητικό ρόλο για τη λήψη αποφάσεων σε βασικά ζητήματα, όπως η δικαστική ανεξαρτησία και οι δημοκρατικές ελευθερίες.

Ο Joachim Herrmann, από τη Διεύθυνση Δικαιοσύνης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσίασε την τελευταία έκθεση για το κράτος δικαίου, τονίζοντας την επέκτασή της στις υπό ένταξη χώρες και τον αντίκτυπό της στην ενιαία αγορά.

Ο Kevin Casas-Zamora του Διεθνούς Ινστιτούτου IDEA εξήρε τις προσπάθειες της ΕΕ, αλλά προειδοποίησε για τον κίνδυνο δημοκρατικής οπισθοδρόμησης, ζητώντας να ενισχυθεί η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και να εκδοθούν αναλυτικότερες εκθέσεις για το κράτος δικαίου. Η Alexandrina Najmowicz, από το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτών, υποστήριξε ότι οι συστάσεις πρέπει να γίνουν πιο σαφείς και τάχθηκε υπέρ ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης που θα προλαμβάνει την περαιτέρω υποχώρηση των δημοκρατικών θεσμών.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, οι συμμετέχοντες προειδοποίησαν για τον κίνδυνο εφησυχασμού και τόνισαν την ανάγκη να αρθούν οι διογκούμενες ανησυχίες που εκφράζονται σχετικά με τον αυταρχισμό, την απειλούμενη ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τη συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών. Ο Jerzy Pomianowski, επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Δημοκρατία, επέστησε την προσοχή στο γεγονός ότι η υποτίμηση της σημασίας της δημοκρατίας για χάρη άλλων πιο επειγόντων θεμάτων που προκαλούν ανησυχία, όπως η μετανάστευση και η ασφάλεια, θα μπορούσε να έχει ανεπιθύμητα αποτελέσματα και ζήτησε να διατεθεί το 5 % της αναπτυξιακής βοήθειας σε δημοκρατικά προγράμματα.

Η συζήτηση της ΕΟΚΕ ανέδειξε τον απαραίτητο ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στην προάσπιση του κράτους δικαίου, και ζητήθηκε η ενεργότερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ. Η έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας της κοινωνίας των πολιτών, σε συνδυασμό με την ανανεωμένη δέσμευση υπέρ των θεμελιωδών δικαιωμάτων, είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της δημοκρατίας στην ΕΕ. (gb)

Κατά τη σύνοδο ολομέλειας του Οκτωβρίου, η ΕΟΚΕ ενέκρινε ψήφισμα με τίτλο Χαρτογράφηση της δημοκρατικής προόδου της ΕΕ: ψήφισμα για την επόμενη νομοθετική περίοδο, το οποίο συνέταξαν τα μέλη της Christa Schweng, Cinzia Del Rio και Ιωάννης Βαρδακαστάνης.

Υπό το φως της τρέχουσας πολύπλευρης κρίσης, η ΕΟΚΕ ζητεί από το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να αξιοποιήσουν την πολυμορφία εκπροσώπησης της ΕΟΚΕ με στόχο την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τη νέα νομοθετική περίοδο θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων στη θεσμική αρχιτεκτονική της, στην παροχή στέρεης βάσης για τις κοινές αξίες της Ευρώπης και στην καθοδήγηση της οικονομίας προς ένα βιώσιμο μέλλον με επίκεντρο ένα προηγμένο και συμπεριληπτικό κοινωνικό μοντέλο —πράγμα ζωτικής σημασίας για την πρόοδο, την ενότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Στο ψήφισμά της, η ΕΟΚΕ ζητεί από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να καθιερώσουν μια εξαπλή έννοια της ασφάλειας, η οποία θα βασίζεται σε μια Ένωση η οποία:

• προστατεύει τους πολίτες της από εξωτερικές απειλές·
• προστατεύει τους πολίτες από εσωτερικούς κινδύνους, κυρίως εκείνους που σχετίζονται με την υγεία, τη δημογραφική αλλαγή και τη φτώχεια, και παρέχει προσβάσιμη, καθολική κοινωνική προστασία και ευημερία σε ολόκληρη την Ευρώπη·
• εγγυάται μια ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς βασισμένη σε οικοσυστήματα που διασφαλίζουν την παραγωγικότητα, την καινοτομία, ποιοτικές θέσεις εργασίας και την πλήρη απασχόληση·
• δημιουργεί μια ανθεκτική οικονομία για όλους·
• διασφαλίζει τον διάλογο και τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, της οργανωμένης κοινωνίας των πολιτών και του κοινού, προκειμένου να αντεπεξέλθει στις προκλήσεις και τις ριζικές αλλαγές σήμερα και στο εγγύς μέλλον·
• προστατεύει από τις τρέχουσες και μελλοντικές απειλές της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης και της απώλειας βιοποικιλότητας.

Το ψήφισμα αποτελεί το αποτέλεσμα της πρώτης στα χρονικά Εβδομάδας της Κοινωνίας των Πολιτών, η οποία διοργανώθηκε από την ΕΟΚΕ τον Μάρτιο του 2024 και αποσκοπούσε στη διερεύνηση των απόψεων των Ευρωπαίων όλων των ηλικιών, των κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. (mp)