Europa pozostaje w tyle pod względem konkurencyjności i musi pilnie zająć się niedociągnięciami jednolitego rynku. Należy to jednak uczynić w sposób przynoszący korzyści zarówno przedsiębiorstwom, jak i Europejczykom.

Na styczniowej sesji plenarnej EKES-u odbyła się debata na temat europejskiej konkurencyjności i przyszłości rynku wewnętrznego. Opinia EKES-u znajdująca się w centrum tej debaty została sporządzona na wniosek belgijskiej prezydencji UE, która zobowiązała się wykorzystać tych sześć miesięcy, aby skupić się na konkurencyjności i jednolitym rynku. Opinia przyczyni się również do opracowania sprawozdania wysokiego szczebla Enrico Letty na temat przyszłości jednolitego rynku, które ma zostać przedstawione Radzie Europejskiej w marcu.

EKES podkreśla w niej, że rynek wewnętrzny musi obecnie sprostać wyzwaniom różniącym się bardzo od tych, przed którymi stał w chwili utworzenia w latach 90. XX wieku. W rezultacie UE jest pod wieloraką presją: utrzymanie równych warunków działania przy jednoczesnym dotowaniu przemysłu unijnego w celu wsparcia transformacji ekologicznej; utrzymanie miejsc pracy w Europie, a zarazem zapewnienie konkurencyjności przedsiębiorstw UE; zabezpieczenie surowców, przy przestrzeganiu norm pracy i ochrony środowiska.

Sprawozdawczyni Sandra Parthie powiedziała: Jednolity rynek przyczynił się do tego, że UE stała się jednym z najpotężniejszych bloków handlowych na świecie, ale ta korzystna pozycja może zostać wkrótce osłabiona. W naszej opinii proponujemy skoncentrowanie się na stworzeniu europejskiej polityki przemysłowej, która nie jest sumą 27 krajowych polityk przemysłowych, lecz raczej prawdziwie europejskim spojrzeniem na nasz potencjał przemysłowy.

Podczas debaty Markus Beyrer, dyrektor generalny Business Europe, powiedział: Mamy problem z konkurencyjnością. Pozostajemy w tyle za światowymi konkurentami, a jednolity rynek jest w tej sytuacji jednym z dostępnych nam środków zaradczych. Celem jest stworzenie marginesu potrzebnego do utrzymania obecnego modelu europejskiego, w tym aspektów społecznych.

Ludovic Voet, sekretarz Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (ETUC), podkreślił, że europejska umowa społeczna jest podstawą jednolitego rynku i należy ją wzmocnić. Stwierdził: W naszym konkurencyjnym systemie przedsiębiorstwa muszą płacić godziwe wynagrodzenia, oferować dobre miejsca pracy i nie mogą szkodzić środowisku naturalnemu. Europa musi utrzymać dynamikę sprawiedliwej transformacji ekologicznej.

Opinia EKES-u zawiera propozycję mianowania w następnej kadencji Komisji komisarza ds. usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym oraz opracowania pięcioletniego planu rozwoju bezpiecznych, dobrej jakości i zrównoważonych usług tego rodzaju. Generują one 25% PKB UE i 20% całkowitego zatrudnienia i obejmują kluczowe sektory, takie jak transport, energetyka, komunikacja oraz dostęp do wody i infrastruktury sanitarnej. Są one również bardzo ważne w opiece zdrowotnej i społecznej. (dm)

Grupa Pracowników w EKES-ie

Polityczny proces decyzyjny musi zawsze uwzględniać obawy i dobrobyt obywateli i pracowników. Są to ważne czynniki ludzkie, których nie można pominąć. To jedyny sposób na zapewnienie godnych warunków życia. Strategie polityczne gwarantujące wszystkim godne warunki pozwalają zwiększyć zaufanie i powszechną akceptację dla obecnych i przyszłych środków politycznych oraz zapobiegają rozczarowaniu społeczeństwa, które stanowi pożywkę dla prawicowego populizmu i ekstremizmu.

Obawy te leżą u podstaw priorytetów Grupy Pracowników na lata 2023–2025, w których określono wyraźne wymagania dla przyszłych liderek i liderów UE, wzywając do przygotowania postępowego programu w większym stopniu uwzględniającego wymiar społeczny i ludzki. Po dekadach kryzysów, których koszty ponosili jednoznacznie obywatele i pracownicy, mamy nadzieję, że debata na temat UE wróci do tego, co naprawdę ważne – postępu społecznego.

Nasze priorytety nakreślają zaprezentowaną przez Grupę Pracowników wizję Europy, która nie tylko ma wymiar społeczny i związany ze zrównoważonym rozwojem, ale także stoi na straży praworządności, praw człowieka, równości płci, solidarności i różnorodności. Potrzebujemy Europy, która priorytetowo traktuje walkę z nierównością, ubóstwem i kryzysem klimatycznym, zapewnia sprawiedliwą transformację ekologiczną i cyfrową oraz gwarantuje wszystkim godną pracę. To najlepszy sposób wzmocnienia demokracji i społeczeństwa oraz upodmiotowienia wszystkich ludzi. Mamy nadzieję, że wizja ta znajdzie odzwierciedlenie w podejmowanych decyzjach.

Na styczniowej sesji plenarnej Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zajął się wpływem zmiany klimatu i degradacji środowiska na pokój, bezpieczeństwo i obronę. Komitet podkreśla pilną potrzebę inwestowania w przygotowywanie rozwiązań opartych na odporności w odniesieniu do tych globalnych wyzwań.

Biorąc pod uwagę, że podstawową misją projektu UE jest promowanie i utrzymywanie pokoju, Europa musi poczynić większe starania na rzecz jego budowania.

W opinii EKES podkreśla, że promowanie pokoju jest nierozerwalnie związane z ochroną i propagowaniem praw podstawowych i demokracji. W związku z tym Komitet stoi na stanowisku, że konieczne jest dalsze uwzględnianie związku między klimatem a bezpieczeństwem w polityce zewnętrznej UE. Należy tego dokonać poprzez tworzenie aktywnych powiązań między instytucjami odpowiedzialnymi za stosunki zewnętrzne i wewnętrzną spójność UE oraz służbami bezpieczeństwa i obrony państw członkowskich. Termin „związek między klimatem a bezpieczeństwem” odnosi się do wpływu zarówno zmiany klimatu, jak i degradacji środowiska na pokój, bezpieczeństwo i obronność.

Ozlem Yildirim, członkini EKES-u i sprawozdawczyni opinii, stwierdziła: EKES proponuje konkretne środki mające na celu skuteczne przewidywanie, w szczególności dzięki inwestowaniu w rozwiązania oparte na odporności, przygotowaniu procesów decyzyjnych dostosowanych do przyszłych wyzwań oraz przede wszystkim opracowaniu rzeczywistej strategii w tym zakresie na szczeblu UE. Szybkie i skuteczne przestrzeganie zobowiązań klimatycznych przez wszystkie strony jest również ważnym elementem prewencji.

We wniosku Komisji Europejskiej uwzględniono związek między klimatem a bezpieczeństwem. EKES uważa jednak, że w dokumencie nie określono parametrów geograficznych, politycznych i wojskowych, ponieważ nie nawiązano do ewolucji tego związku, podczas gdy w rzeczywistości sytuacja pogorszy się i może doprowadzić do poważnych napięć między państwami członkowskimi. Komisja i państwa członkowskie muszą prowadzić stały, specjalny dialog na temat związku między klimatem a bezpieczeństwem. (at)

Aby pobudzić wzrost małych przedsiębiorstw w UE, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) popiera wniosek Komisji w sprawie opodatkowania według siedziby głównej (HOT). W swojej opinii doradczej EKES opowiada się za dodatkowymi środkami i podkreśla potrzebę ściślejszej współpracy między Komisją, państwami członkowskimi i przedstawicielami mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP) w celu skutecznego wdrażania i podnoszenia świadomości.

MŚP, stanowiące 99,8% przedsiębiorstw niefinansowych w UE, znacząco przyczyniają się do zatrudnienia (66,6%) i wartości dodanej (56,8%). Wniosek Komisji w sprawie opodatkowania według siedziby głównej, stanowiący część szerszego pakietu pomocy dla MŚP, ma na celu zmniejszenie obciążeń regulacyjnych i uproszczenie procedur podatkowych dla tych przedsiębiorstw. EKES podkreśla pilną potrzebę przyjęcia wniosku w sprawie HOT w celu pobudzenia wzrostu MMŚP, ukierunkowanego na samodzielne MŚP zaangażowane w działalność transgraniczną. Proponowana redukcja jest zgodna z celem EKES-u, jakim jest wspieranie środowiska dla długoterminowego wzrostu PKB i zatrudnienia.

EKES opowiada się za tym, by początkowo skoncentrować się na samodzielnych MMŚP, ale sugeruje ocenę możliwości rozszerzenia HOT o jednostki zależne w ocenie ex post po pięciu latach, co przyczyni się do zwiększenia inkluzywności. EKES uznaje komplementarność HOT z wnioskiem w sprawie BEFIT, ale podkreśla potrzebę zachowania czujności w celu uniknięcia rozbieżności w ramach prawnych. Współpraca między organami podatkowymi w państwach członkowskich ma kluczowe znaczenie dla powodzenia wniosku w sprawie HOT, a EKES apeluje o współpracę w celu zapewnienia jego właściwego wdrożenia, wzywając państwa członkowskie do jak najszybszego dostosowania systemów informatycznych oraz do podnoszenia świadomości wśród MMŚP. (tk)

Konkurencyjność, MŚP i włączenie społeczne znajdują się w centrum programu prezydencji belgijskiej. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przedstawia zalecenia polityczne dotyczące związku między zarządzaniem gospodarczym, długoterminowym wzrostem sprzyjającym włączeniu społecznemu i zrównoważonym bezpieczeństwem, a także w sprawie znaczenia gospodarki społecznej w walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym.

W pierwszej połowie 2024 r. Belgia sprawuje po raz trzynasty prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Jej priorytety omówiono podczas dwóch debat zorganizowanych przez EKES na sesji plenarnej w styczniu.

Przewodniczący EKES-u Oliver Röpke wyraził uznanie dla prezydencji za włączenie partnerów społecznych do jej prac. Prezydencja belgijska kończy cykl instytucjonalny UE. W związku z tym musi pracować nad kompromisami legislacyjnymi i kierować Radą UE podczas kampanii wyborczej i samych wyborów do Parlamentu Europejskiego.

Wicepremier Belgii David Clarinval przedstawił poglądy prezydencji na reformę wspólnej polityki rolnej, ochronę osób samozatrudnionych oraz politykę przemysłową UE. Zwracając się do EKES-u o sporządzenie 13 opinii, prezydencja zamierza wnieść wkład w dyskusje na temat programu strategicznego na lata 2024–29. W kwietniu zostanie przyjęta deklaracja międzyinstytucjonalna, która skupi się na przyszłej agendzie społecznej UE. Priorytety prezydencji obejmują transformację ekologiczną i społeczną oraz przeciwdziałanie kryzysowi klimatycznemu i utracie różnorodności biologicznej. Sprawiedliwa mobilność pracowników i zrównoważona ochrona socjalna, będące przedmiotem szczególnego zainteresowania prezydencji, znajdują się w centrum dialogu partnerów społecznych w EKES-ie. Wzmocnienie europejskiej konkurencyjności, wspieranie MŚP i promowanie odpowiednio wyważonej polityki handlowej na rzecz globalnego wymiaru Europy będą kluczowymi obszarami prac. (tk)

Transgraniczne przepływy energii mają pierwszoplanowe znaczenie dla dostaw energii elektrycznej i gazu do różnych państw członkowskich UE. Oznacza to, że konieczna jest modernizacja infrastruktury energetycznej za pomocą połączeń wzajemnych między sąsiadującymi krajami w celu zwiększenia zdolności Unii do produkcji zrównoważonej energii.

W opinii sporządzonej na wniosek prezydencji belgijskiej w Radzie UE i przyjętej na sesji plenarnej 18 stycznia 2024 r. EKES przedstawił jasne przesłanie w tej sprawie.

UE powinna zwrócić szczególną uwagę na rozwój sieci oraz dokonać sporych inwestycji, by pobudzić europejską gospodarkę i stworzyć wysokiej jakości miejsca pracy odpowiadające zasadom ochrony środowiska.

W EKES-ie uważamy, że dla przeprowadzenia transformacji ekologicznej i osiągnięcia strategicznej autonomii energetycznej kolosalne znaczenie ma dokonanie zmiany strukturalnej w systemie energetycznym – stwierdził przewodniczący EKES-u Oliver Röpke podczas debaty, która odbyła się w związku z przyjęciem opinii.

Belgijska minister energii Tinne Van der Straeten podkreśliła, że wymuszone kryzysem klimatycznym przejście na czystą energię jest obecnie warunkiem rozwoju gospodarki i zapewnienia bezpieczeństwa oraz że połączenia wzajemne tworzą elastyczniejszy system, który może zrównoważyć różnice geograficzne w produkcji energii wiatrowej i słonecznej.

Plany infrastrukturalne nie są obecnie adekwatne do europejskich ambicji w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, w związku z czym pilnie potrzebna jest infrastruktura transeuropejska. Musi być ona racjonalna pod względem kosztów, bezpieczna, zrównoważona i elastyczna – dodała. (mp)