De digitale transitie moet eerlijk verlopen: mensenrechten en menselijke controle moeten centraal blijven staan

Veel Europeanen zijn digitaal ongeletterd en de meeste nationale overheden hebben nog geen digitale oplossingen ingevoerd. De toegang tot sommige diensten van algemeen belang afhankelijk maken van het hebben van een digitale identiteit zou kunnen leiden tot een lose-lose situatie: een groot aantal Europeanen zou het recht op toegang tot deze diensten kunnen worden ontzegd.

In een door Dumitru Fornea opgesteld EESC-advies, dat tijdens de zitting van juli is goedgekeurd, wordt de alarmbel geluid. De nieuwe bestuursinstrumenten die met de digitale en industriële revolutie worden ingevoerd, mogen niet onderdrukkend zijn en mogen het dagelijks leven van mensen niet afhankelijk maken van verplichte deelname aan digitale technologische systemen die op ondemocratische wijze worden gecontroleerd.

“De voordelen van digitale technologie spreken voor zich”, aldus de heer Fornea. “Een te snelle uitrol, met name als een digitale identiteit vereist is voor toegang tot diensten van algemeen belang, kan echter leiden tot de uitsluiting van een aanzienlijk aantal Europeanen. We moeten ervoor zorgen dat de mens de controle behoudt en dat er sprake is van democratische controle en betrokkenheid van maatschappelijke organisaties.”

Oplossingen op basis van digitale technologie, zoals digitale identiteit, digitale betaalmiddelen en de integratie in virtual- en augmented reality-platforms, moeten aanvullende instrumenten blijven en mogen niet volledig en op oneigenlijke wijze in de plaats komen van andere praktijken die in de loop van duizenden jaren door de mens zijn ontwikkeld en geperfectioneerd. 

Het EESC was de eerste Europese instelling die aandrong op de “human in command”-benadering bij de omgang met AI-systemen. Het herhaalt nu dat het van het allergrootste belang is dat mensen het laatste woord hebben en volledige controle houden over de besluitvormingsprocessen met betrekking tot de ontwikkeling van machines. (mp)