Nistgħu ngħinu biex insalvaw id-dinja billi ninvestu b’mod sostenibbli? Peress li s-settur finanzjarju għaddej minn trasformazzjoni notevoli quddiem l-isfidi ambjentali u soċjali, Dr Brigitte Bernard-Rau mill-Università ta’ Hamburg tħares lejn l-investiment b’impatt, l-istrateġija ta’ investiment b’saħħitha l-ġdida. L-istrateġija hija bidla fundamentali fil-mod kif naħsbu dwar ir-rwol tal-kapital u l-finanzi fis-soċjetà, u tisfida l-idea tradizzjonali li l-investituri jridu jagħżlu bejn li jagħmlu l-flus u li jagħmlu differenza.

Ta’ Brigitte Bernard-Rau

F’dinja li qed tiffaċċja sfidi ambjentali u soċjali bla preċedent li jvarjaw mit-tibdil fil-klima u t-telf tal-bijodiversità għas-sigurtà tal-ikel, l-inugwaljanza, il-benesseri u l-kura tas-saħħa, is-settur finanzjarju għaddej minn trasformazzjoni notevoli. L-investiment b’impatt ħareġ bħala approċċ b’saħħtu li jisfida l-idea tradizzjonali li l-investituri għandhom jagħżlu bejn li jagħmlu l-flus u li jagħmlu differenza. Iżda x’inhu eżattament l-investiment b'impatt, u kif ivarja minn forom oħra ta’ finanzjament sostenibbli?

Fehim tal-investiment b’impatt

Fil-qalba tiegħu, l-investiment b’impatt jirrappreżenta bidla fundamentali fil-mod kif naħsbu dwar ir-rwol tal-kapital u l-finanzi fis-soċjetà. Kif definit min-Network Globali ta’ Investiment b’Impatt (GIIN), l-investiment b’impatt huwa strateġija ta’ investiment li tinkludi “investimenti magħmula bl-intenzjoni li jiġġeneraw impatt soċjali u ambjentali pożittiv, li jista’ jitkejjel flimkien mar-redditu finanzjarju”. Madankollu, din id-definizzjoni apparentement sempliċi ma turix kemm huwa kumpless il-potenzjal trasformattiv tal-investiment b’impatt.

Biex wieħed jifhem bis-sħiħ ir-rwol distintiv tal-investiment b'impatt fil-finanzi moderni – bl-approċċ materjalistiku tiegħu – huwa meħtieġ li wieħed jara fejn jinsab fuq l-ispettru usa’ ta’ approċċi ta’ investiment. F’tarf wieħed tal-ispettru għandna investiment tradizzjonali, fejn ir-redditu finanzjarju u l-massimizzazzjoni tal-profitti huma supremi u fejn il-kunsiderazzjonijiet soċjali jew ambjentali ma għandhom l-ebda rwol fit-teħid tad-deċiżjonijiet. Hekk kif nimxu tul dan l-ispettru niltaqgħu ma’ approċċi dejjem aktar sofistikati biex ninkorporaw fatturi ta’ prestazzjoni soċjali u ambjentali, li jagħtu lok għal varjetà ta’ investiment finanzjarju sostenibbli. Minn dan, l-investiment b’impatt huwa l-aqwa strateġija ta’ investiment li jista’ jkun hemm, dik li tippromovi bidla pożittiva u trasformattiva billi tgħaqqad ir-redditu finanzjarju mal-għanijiet soċjali u ambjentali.

Approċċi ta’ investiment fil-qosor:

• l-investiment tradizzjonali jiffoka biss fuq ir-redditu finanzjarju, filwaqt li jinjora l-fatturi soċjali u ambjentali. Ilu għal żmien twil il-pedament tas-swieq kapitali;
• L-integrazzjoni tal-kriterji ESG tinkorpora l-fatturi ESG (ambjentali, soċjali u ta’ governanza) bħala indikaturi tar-riskju fid-deċiżjonijiet ta’ investiment iżda ma tarahomx bħala xprunaturi primarji tal-investiment;
• il-finanzi sostenibbli jintegraw il-kunsiderazzjonijiet ESG fit-teħid tad-deċiżjonijiet dwar l-investiment u jqisu s-sostenibbiltà bħala kreatur tal-valur. Dan jappoġġja l-investiment li jindirizza l-isfidi tas-sostenibbiltà u jġib miegħu bidla soċjali u ambjentali pożittiva. Jinkludi wkoll l-investiment fit-tranżizzjoni, il-finanzjament kemm ta’ dak li llum diġà huwa favur l-ambjent (finanzjament ekoloġiku) kif ukoll il-bidla għal livelli ta’ prestazzjoni li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent maż-żmien (finanzjament ta’ tranżizzjoni);
• l-investiment b’impatt jirreferi għal bidla sinifikanti fis-swieq finanzjarji, “riorjentazzjoni sostanzjali lejn l-impatt”, u jindirizza l-mistoqsija L-investiment fis-sostenibbiltà jikkontribwixxi għal dinja aħjar? Għalhekk, l-investiment b’impatt jirriżulta bħala l-aktar approċċ intenzjonat, li jfittex b’mod attiv li jikseb kemm redditu finanzjarju kif ukoll impatt soċjali jew ambjentali pożittiv li jista’ jitkejjel b’impenn ugwali.

Iż-żewġ uċuħ tal-investiment b’impatt: allinjat vs ġenerattiv

Fi ħdan l-investiment b’impatt, teżisti distinzjoni kruċjali bejn investiment b’impatt allinjat u investiment b’impatt ġenerattiv. Din id-differenzjazzjoni tgħin lill-investituri jifhmu mhux biss fejn imorru flushom, iżda wkoll kif dan jikkontribwixxi għal bidla pożittiva.

• L-investiment b’impatt allinjat jappoġġja lill-kumpaniji li diġà wrew li jużaw prattiki ambjentali jew soċjali pożittivi u taw prova tal-impenn tagħhom għal impatt pożittiv permezz tal-operazzjonijiet u l-eżiti tagħhom.
• L-investiment b’impatt ġenerattiv joħloq b’mod attiv soluzzjonijiet ġodda għall-isfidi soċjali jew ambjentali, li spiss jiffukaw fuq it-trasformazzjoni u l-bidla sistemika.

Din id-distinzjoni teoretika tingħata l-ħajja permezz ta’ applikazzjonijiet fid-dinja reali f’setturi differenti.

Enerġija nadifa

Fit-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, l-investiment b’impatt allinjat jista’ jinvolvi x-xiri ta’ ishma f’kumpaniji tal-enerġija rinnovabbli stabbiliti jew manifatturi tal-vetturi elettriċi. Dawn il-kumpaniji diġà jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà ambjentali permezz tal-mudelli kummerċjali ewlenin tagħhom. L-investiment b’impatt ġenerattiv f’dan l-istess settur jista’, minflok, jiffoka fuq il-finanzjament ta’ negozji ġodda tat-teknoloġija tal-batteriji fi stadju bikri jew proġetti solari innovattivi tal-komunità f’żoni li mhumiex moqdijin tajjeb, u b’hekk jinħolqu soluzzjonijiet kompletament ġodda għall-isfidi tal-enerġija.

L-agrikoltura sostenibbli

Is-settur tal-agrikoltura sostenibbli joffri eżempju illustrattiv ieħor. L-investituri b’impatt allinjat jistgħu jappoġġjaw produtturi tal-ikel organiku stabbiliti jew operazzjonijiet tal-biedja sostenibbli, waqt li l-investituri b’impatt ġenerattiv jistgħu jiffukaw fuq l-iżvilupp ta’ tekniki agrikoli riġenerattivi ġodda jew soluzzjonijiet rivoluzzjonarji tal-biedja urbana li jistgħu jittrasformaw kif nipproduċu l-ikel.

Impatt soċjali

Fl-isfera tal-impatt soċjali, l-investiment allinjat spiss jappoġġja kumpaniji b’politiki ta’ diversità b’saħħithom u prattiki tax-xogħol ġusti. B’kuntrast ma’ dan, l-investiment ġenerattiv jista’ jiffinanzja żviluppi ta’ akkomodazzjoni ġodda u affordabbli jew soluzzjonijiet teknoloġiċi edukattivi pijunieri għal komunitajiet li mhumiex moqdija biżżejjed, u b’hekk jinħolqu b’mod attiv perkorsi ġodda għall-ekwità soċjali.

Il-proċess tal-investiment: mill-intenzjoni għall-impatt

Is-suċċess fl-investiment b’impatt jeħtieġ proċess rigoruż li, bl-intenzjoni li jwassal għal bidla soċjali u ambjentali pożittiva, jibda bl-istabbiliment ta’ objettivi ċari ta’ impatt. L-investituri jridu jiddefinixxu eżiti ambjentali jew soċjali speċifiċi li jfittxu li jiksbu, jistabbilixxu miri li jistgħu jitkejlu, u spiss jallinjaw dawn l-għanijiet ma’ oqfsa stabbiliti bħall-Indikatur Globali tan-Nazzjonijiet Uniti għal 17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli u l-169 mira tagħhom tal-Aġenda 2030.

Din l-intenzjonalità tiddistingwi l-investiment b’impatt minn forom oħra ta’ finanzjament sostenibbli. Dan jirrikjedi li l-investituri orjentati lejn l-impatt jibdew proċess ta’ diliġenza dovuta li jivvaluta bir-reqqa kemm il-prestazzjoni finanzjarja kif ukoll il-kapaċità li jiġġeneraw u jkejlu eżiti soċjali jew ambjentali sinifikanti.

Il-valutazzjoni finanzjarja ta’ investiment hija prattika stabbilita sew, appoġġjata minn metrika standardizzata u metodoloġiji robusti. Madankollu, il-valutazzjoni mhux finanzjarja, bħall-evalwazzjoni tal-impatt soċjali u ambjentali, għadha komparattivament inqas żviluppata u nieqsa minn oqfsa universali. Għalhekk, l-investituri jridu jmorru lil hinn mill-analiżi finanzjarja tradizzjonali biex jivvalutaw kemm huwa profond l-impenn ta’ kumpanija li jkollha impatt. Dan jinkludi l-evalwazzjoni tal-impenn tal-maniġment biex jintlaħqu l-għanijiet tal-impatt, il-kapaċità tagħhom li jkejlu l-impatt b’mod effettiv u l-kapaċità tagħhom li jiddivulgaw u jirrapportaw l-eżiti b’mod trasparenti. Il-proċess ta’ valutazzjoni spiss jinvolvi l-eżamar ta’ metriċi tal-impatt speċifiċi mfasslin apposta għall-għanijiet tal-investiment, l-iżgurar tal-allinjament ma’ oqfsa rikonoxxuti bħall-IRIS+ jew l-Impact Management Project (IMP, 2024).

Barra minn hekk, sabiex jissaħħaħ il-proċess ta’ diliġenza dovuta, huwa essenzjali li ssir distinzjoni bejn “impatt tal-kumpanija” u “impatt tal-investituri”. L-impatt tal-kumpanija huwa l-effetti soċjali jew ambjentali diretti ġġenerati mill-operazzjonijiet u l-prodotti ta’ kumpanija. B’kuntrast ma’ dan, l-impatt tal-investituri huwa l-influwenza li l-investituri għandhom fuq l-imġiba u l-eżiti ta’ kumpanija permezz tal-għażliet ta’ investiment u l-istrateġiji ta’ involviment tagħhom. Il-fehim ta’ din id-differenza huwa kruċjali sabiex jiġi vvalutat l-impatt ġenerali tal-investiment b’mod preċiż u sabiex jiġu żviluppati prattiki effettivi tal-kejl tal-impatt.

Sfidi, kumplessitajiet u kunsiderazzjonijiet

Minkejja l-wegħda tiegħu, l-investiment b’impatt jiffaċċja ostakli sinifikanti:

1. il-kejl tal-impatt: fin-nuqqas ta’ metriċi ta’ kejl standard, huwa diffiċli li jiġu kkwantifikati jew jitqabblu l-eżiti soċjali u ambjentali. It-trasparenza u t-traċċar u r-rapportar rigorużi tal-metriċi tal-impatt huma kruċjali biex jiġu pprovduti l-konsistenza u r-responsabbiltà, waqt li jiġi żgurat li l-asserzjonijiet tal-impatt ikunu appoġġjati minn evidenza;
2. sfidi ta’ attribuzzjoni: huwa diffiċli li jiġu iżolati l-effetti ta’ investiment speċifiku fost bidliet sistemiċi usa’ u li jiġu attribwiti għall-investiment ta’ dak li jkun. Id-determinazzjoni ta’ kemm mill-bidla osservata tista’ tiġi attribwita direttament għal investiment speċifiku tibqa’ waħda mill-aktar sfidi persistenti fl-investiment b’impatt. Pereżempju, it-titjib fl-SDG 3 – Saħħa Tajba u Benesseri – jista’ jkun ir-riżultat ta’ taħlita ta’ investiment fil-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, u l-infrastruttura, aktar milli investiment immirat uniku. L-iżvilupp ta’ metodoloġiji bħall-analiżi kontrofattwali u l-ipparagunar tal-gruppi ta’ kontroll huwa meħtieġ iżda jista’ jkun intensiv fir-riżorsi u mhux dejjem fattibbli, b’mod partikolari għal proġetti iżgħar jew fi swieq li qed jiżviluppaw;
3. impact washing: asserzjonijiet esaġerati jew foloz minn kumpaniji jew fondi dwar l-impatt soċjali jew ambjentali tagħhom jimminaw il-fiduċja fis-settur. Sabiex tinżamm il-fiduċja u l-integrità fil-qasam kollu tal-impatt tal-investiment, ir-rappurtar trasparenti u d-dikjarazzjonijiet tal-impatt ivverifikati huma tal-akbar importanza (ITF). Standards ċari għall-kejl tal-impatt u metodi robusti ta’ verifika, flimkien ma’ awditi ta’ partijiet terzi u ċertifikazzjoni indipendenti, huma vitali biex tinżamm il-kredibbiltà.

L-isfruttar tal-potenzjal trasformattiv tal-investiment b’impatt

L-investiment b’impatt huwa fuq quddiem nett ta’ trasformazzjoni profonda fil-finanzi globali, li tirrappreżenta ħafna aktar minn sempliċiment strateġija ta’ investiment oħra. Huwa jinkorpora immaġinar mill-ġdid fundamentali tar-rwol tal-finanzi fis-soċjetà. Huwa jisfida t-twemmin tradizzjonali li r-redditu finanzjarju u l-impatt soċjali u ambjentali pożittiv għandhom jeżistu fi sferi separati.

L-evoluzzjoni tal-investiment b’impatt uriet li l-investituri jistgħu simultanjament isegwu redditu profittabbli u fl-istess ħin jikkontribwixxu għal bidla soċjali u ambjentali sinifikanti. Bl-integrazzjoni tal-iskop mal-profitt, l-investiment b’impatt jipprovdi approċċ konvinċenti għal sistema finanzjarja li taqdi kemm lin-nies kif ukoll lill-pjaneta.

Brigitte Bernard-Rau hija riċerkatur postdottorali u sieħeb fl-Iskola tan-Negozju, l-Ekonomija u x-Xjenzi Soċjali fl-Università ta’ Hamburg. Ir-riċerka tagħha tiffoka fuq il-klassifikazzjonijiet ESG u l-aġenziji tal-klassifikazzjoni, il-finanzi sostenibbli, l-investiment soċjalment responsabbli, l-impatt fuq l-investiment u r-responsabbiltà soċjali korporattiva. Riċentement ippubblikat Sustainability Stories: The Power of Narratives to Understand Global Challenges (Stejjer ta’ sostenibbiltà: is-setgħa tan-narrattivi biex nifhmu l-isfidi globali) (Springer Nature, 2024). Il-ktieb fih aktar minn 30 storja ta’ ispirazzjoni minn awturi differenti minn madwar id-dinja, li jitkellmu dwar diversi modi kif jinvolvu ruħhom fil-ġid komuni u jagħmlu differenza fil-komunitajiet, fil-prattiki professjonali u fil-ħajja tan-nies.