Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft een conferentie gehouden waarin het belang van de betrokkenheid van de gemeenschap bij de bestrijding van desinformatie werd benadrukt. Door mediageletterdheid te bevorderen, kritisch denken aan te moedigen, actieve communicatie te bevorderen en AI als bondgenoot te benutten, kunnen samenlevingen bestand worden tegen valse informatie en giftige propaganda.

De conferentie "Burgers die desinformatie kunnen bestrijden", die op 22 mei 2025 in Lissabon werd gehouden, was de vierde van het lopende project van het EESC om desinformatie met de hulp van het maatschappelijk middenveld te bestrijden. Het werd georganiseerd in samenwerking met de Portugese Sociaal-Economische Raad en met de steun van de vertegenwoordiging van de Europese Commissie en het Bureau van het Europees Parlement in Lissabon.

EESC-voorzitter Oliver Röpke benadrukte de cruciale rol van de burgers in deze strijd: "Om desinformatie tegen te gaan, moeten we burgers en het maatschappelijk middenveld mondiger maken, niet alleen als waakhond, maar ook als actieve deelnemers aan democratische veerkracht."

Aangezien desinformatie met emoties speelt, is het belangrijk om zichzelf te pauzeren en op afstand te nemen alvorens mee te doen. De deelnemers merkten op dat wanneer iets in het hart van het publiek spreekt, het belangrijk is de bedoeling en de bron van de informatie in twijfel te trekken. Alleen door niet betrokken te zijn, kunnen we de zichtbaarheid en viraliteit van deze inhoud verminderen.

Zoals de voorzitter van de Portugese sociaaleconomische raad, Luís Pais Antunes, heeft herhaald, gaat het niet alleen om onjuiste informatie en een gebrek aan informatieproblemen voor onze moderne samenlevingen, maar ook om een overmaat aan informatie.

Tijdens de conferentie werd gewezen op het belang van het bundelen van de krachten, en werd benadrukt dat alleen door samen te werken, het maatschappelijk middenveld systematisch te betrekken, actieplannen voor mediageletterdheid voor te stellen en te zorgen voor robuuste wetgeving, desinformatie kan worden ontmoedigd en de weg kan worden geëffend voor betrouwbare, op feiten gebaseerde informatie.

"Mediageletterdheid moet op scholen worden onderwezen. Hier speelt de staat een sleutelrol. Democratie betekent geloofwaardigheid ", aldus Aimilios Perdikaris, voorzitter van de raad van bestuur en algemeen directeur van het Macedonische nieuwsagentschap Athene.

"Democratie kan niet overleven zonder vrije informatie en zonder vrije, onpartijdige en kritische media", aldus Carlos Abreau Amorim, viceminister van Parlementaire Zaken van Portugal, en voegt daaraan toe dat de Portugese regering de journalistieke ethiek zou versterken, aangezien "een gebrek aan geloofwaardigheid in de journalistiek de grootste bondgenoot van desinformatie is".

Niko Efstathiou, journalist van het Reuters Institute for the Study of Journalism in Oxford, noemde AI een enorme uitdaging in de strijd tegen desinformatie en zei dat AI overtuigend en diepnepnieuws kan creëren om campagnes te verspreiden onder de meest kwetsbare bevolkingsgroepen. AI kan echter ook ongelooflijk nuttig zijn bij het scannen van inhoud, zodat onjuiste informatie in real time kan worden opgespoord. (AT)