Il-bdiewa Ewropej jiffaċċjaw kriżijiet dejjem akbar, minn temp estrem sa instabbiltà tas-suq u kompetizzjoni inġusta. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) iwissi li l-politiki attwali tal-UE jonqsu milli jipproteġu lill-bdiewa u jappella għal riformi urġenti biex jiġi żgurat id-dħul, tissaħħaħ is-setgħa tan-negozjar u tiġi żgurata agrikoltura sostenibbli.

F’Opinjoni mitluba mill-Presidenza Pollakka tal-UE, il-KESE appella għal sistema agrikola aktar reżiljenti, li tqiegħed lill-bdiewa fil-qalba tagħha.

“Il-biedja hija professjoni nobbli b’żewġ objettivi ewlenin: il-produzzjoni ta’ ikel sikur tal-ogħla kwalità għall-konsum mill-bniedem u ż-żamma u t-titjib tal-ambjent. Kulma nitolbu għal dan huwa paga onesta għal jum ta’ xogħol ġenwin u rispett u prezz ġust għall-ikel li nipprovdu,” qal Joe Healy, wieħed mit-tliet relaturi tal-Opinjoni.

Skont il-KESE, il-Politika Agrikola Komuni (PAK) mhijiex mgħammra biżżejjed biex tindirizza l-isfidi tal-lum. L-għodod finanzjarji li tirrakkomanda biex jiġu appoġġjati l-bdiewa jinkludu assigurazzjoni pubblika kontra d-diżastri naturali, għajnuna kontroċiklika u pagamenti diretti. Il-fondi mutwi, li diġà jintużaw f’ċerti pajjiżi tal-UE, jistgħu jipprovdu xibka ta’ sikurezza addizzjonali, iffinanzjata b’mod kollettiv mill-bdiewa, l-industrija, il-gvernijiet reġjonali u l-UE.

Peress li hija ppjanata reviżjoni tal-PAK wara l-2027, il-KESE rrakkomanda li l-baġit tagħha jerġa’ lura għal mill-inqas 0,5 % tal-PDG tal-UE. Huma meħtieġa regolamenti kummerċjali aktar stretti biex jiġi żgurat li l-prodotti importati jissodisfaw l-istandards ambjentali u tax-xogħol tal-UE.

Tħassib ewlieni ieħor huwa l-bejgħ bi prezzijiet orħos mill-kost, prattika li tpoġġi lill-bdiewa taħt pressjoni finanzjarja estrema. Il-KESE qed iħeġġeġ lil dawk li jfasslu l-politika tal-UE biex, abbażi tal-liġijiet dwar il-katina alimentari ta’ Spanja bħala mudell, jikkunsidraw bis-serjetà l-projbizzjoni ta’ xiri bi prezzijiet orħos mill-kost biex jiġi evitat li bejjiegħa bl-imnut kbar jimbuttaw lill-bdiewa barra mis-suq.

Sabiex jittejbu t-trasparenza u s-saħħa fis-suq tal-bdiewa, il-KESE ppropona ċentru diġitali tal-UE għall-monitoraġġ tal-prezzijiet, l-ispejjeż u l-profitti. Huwa rrakkomanda wkoll negozjati kollettivi dwar il-prezzijiet u aktar appoġġ għall-kooperattivi u l-organizzazzjonijiet tal-produtturi. Hemm bżonn ta’ aktar indipendenza ekonomika u kompetittività fis-settur tal-agrikoltura tal-UE.

Għalkemm l-għanijiet klimatiċi huma essenzjali, il-bdiewa ma jistgħux iġarrbu l-kostijiet waħedhom. Fond għas-sostenibbiltà jista’ jgħinhom fit-tranżizzjoni lejn prattiki aktar ekoloġiċi. L-Opinjoni wissiet dwar ir-riskju ta’ rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju, peress li r-regoli stretti tal-UE jpoġġu lill-bdiewa lokali fi żvantaġġ meta mqabbla ma’ kompetituri mhux tal-UE.

Il-KESE enfasizza l-importanza tal-investiment fl-iżvilupp rurali, l-innovazzjoni u regoli tal-PAK aktar sempliċi. Peress li l-bdiewa jinsabu taħt pressjoni dejjem akbar, l-urġenza hija ċara: il-mexxejja tal-UE jridu jaġixxu qabel ma jisparixxu aktar azjendi agrikoli. (ks)

L-UE tinsab f’salib it-toroq kritiku f’dak li jirrigwarda l-iżvilupp tal-IA. Għalkemm huwa minnu li l-kumpaniji fl-Istati Uniti jiddominaw is-suq tal-intelliġenza artifiċjali ġenerattiva (IA ġenerattiva) – li jħaddan 80% tal-investiment privat globali – iċ-Ċina qed tavvanza b’mod rapidu. Biex jidentifika dak li huwa meħtieġ biex jiġi żgurat li l-Ewropa tibqa’ kompetittiva, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) ippubblika studju ġdid f’kollaborazzjoni maċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS).

L-istudju, li tħejja taħt il-kappa tas-Sezzjoni għas-Suq Uniku, il-Produzzjoni u l-Konsum (INT) tal-KESE, u li ġie diskuss regolarment fl-Osservatorju tas-Suq Uniku Diġitali tal-KESE, jeżamina l-opportunitajiet, l-isfidi u l-miżuri ta’ politika ewlenin meħtieġa biex jissaħħaħ ix-xenarju tal-IA fl-Ewropa.

Rakkomandazzjonijiet ewlenin għall-UE:

• Tingħata spinta lill-investiment fl-IA u l-potenza komputazzjonali – L-Ewropa trid iżżid l-investiment fl-infrastruttura tal-IA biex trawwem l-innovazzjoni.
• Issir enfasi fuq tliet setturi b’potenzjal għoli – L-IA tista’ tixpruna t-tkabbir fl-industrija tal-karozzi, l-enerġija nadifa u l-edukazzjoni.
• Il-promozzjoni tal-IA b’sors miftuħ – L-inkoraġġiment ta’ mudelli tal-IA miftuħa jtejjeb l-aċċessibbiltà u l-kompetizzjoni.
• Integrazzjoni aħjar tal-isforzi tar-R&Ż fl-UE.

It-tisħiħ tal-pożizzjoni tas-soċjetà ċivili fil-governanza tal-IA
L-istudju jenfasizza l-importanza tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fit-tfassil tal-politiki u l-governanza tal-IA. Biex jissaħħu l-inklużività u l-adozzjoni etika tal-IA, ir-rapport jirrakkomanda:

• Programmi ta’ litteriżmu fl-IA – Inizjattivi ta’ taħriġ u djalogu soċjali biex tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-ħaddiema u l-pubbliku.
• Approċċ intiż li jħaddan l-aspett soċjali – L-iżgurar li l-iżvilupp tal-IA jkun iċċentrat fuq il-bniedem u allinjat mal-ħtiġijiet tas-soċjetà.
• Żieda fil-finanzjament għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili – Appoġġ għal organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ li jnaqqsu d-distakk bejn it-teknoloġija tal-IA u l-fehim pubbliku.
• Adozzjoni etika tal-IA – Prijoritizzazzjoni ta’ sistemi tal-IA affidabbli li jallinjaw mal-valuri Ewropej.

L-isfruttar tal-potenzjal tal-KESE fil-politika dwar l-IA
Il-KESE jinsab f’pożizzjoni tajba biex jiffaċilita l-involviment strutturat tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-politika dwar l-IA. L-istudju jirrakkomanda l-promozzjoni tal-IA b’sors miftuħ u l-promozzjoni tal-innovazzjoni etika permezz tal-akkwist pubbliku u l-iskemi ta’ finanzjament, u li l-KESE jservi bħala ċentru ċentrali biex jikkollabora mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-komunitajiet b’sors miftuħ u jissensibilizza lill-pubbliku dwar l-impatt tal-IA fuq is-soċjetà.

L-istudju jintroduċi wkoll glossarju unifikat tal-IA biex jiġi stabbilit lingwaġġ komuni, li jiżgura komunikazzjoni effettiva fost dawk li jfasslu l-politika, l-iżviluppaturi u l-utenti – li huwa kruċjali għall-iżvilupp, il-governanza u l-użu responsabbli tal-IA fis-setturi kollha.

Dan l-istudju se jiġi kondiviż ma’ istituzzjonijiet ewlenin tal-UE u huwa mistenni li jikkontribwixxi għall-politiki futuri dwar l-IA. Aqra r-rapport kollu hawnhekk. (vk)

Mill-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE

Il-KESE għandu jkun involut mill-bidu nett fl-inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea biex jissaħħaħ l-involviment mas-soċjetà ċivili. Skont il-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE, l-istudju li jmiss tal-KESE dwar L-immappjar tal-prattiki tad-djalogu ċivili fl-Istituzzjonijiet tal-UE jista’ jipprovdi kontribut siewi.

Wara l-bidu taċ-ċiklu politiku l-ġdid tal-UE, u t-tħabbir ta’ Strateġija tal-UE għall-appoġġ, il-protezzjoni u t-tisħiħ tas-soċjetà ċivili għat-tielet kwart tal-2025 fil-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni, il-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili organizza konferenza biex jenfasizza l-azzjonijiet ewlenin meħtieġa għall-mandat 2024-2029. Għall-avveniment fit-3 ta’ Marzu attendew ċittadini u madwar 100 rappreżentant minn organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili nazzjonali u Ewropej.

Séamus Boland, il-President tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili, qal li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom rwol x’jaqdu biex jiżguraw li t-tfassil tal-politika jkun infurmat u li jwieġeb għall-ħtiġijiet taċ-ċittadini. Huwa tenna t-talba tal-Grupp u tal-Kumitat biex il-KESE jkun involut fil-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili ppjanata mill-Kummissjoni.

“Il-KESE, bl-esperjenza tiegħu u l-pjattaforma li jipprovdi, jeħtieġlu jkun involut mill-bidu fl-inizjattivi tal-Kummissjoni Ewropea biex jiżdied l-involviment mas-soċjetà ċivili. Il-KESE jeħtieġlu jieħu sehem fil-governanza u jkun parti ewlenija mill-inizjattiva dwar il-ħolqien ta’ Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili,” sostna s-Sur Boland.

Huwa argumenta li djalogu ċivili strutturat, regolari, trasparenti u inklużiv għandu jinbena fuq strutturi eżistenti u jlaqqa’ flimkien il-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha. Konsegwentement, l-istituzzjonijiet Ewropej għandhom joħolqu grupp ta’ ħidma dwar id-djalogu ċivili, iffaċilitat mill-KESE.

“Grupp ta’ ħidma dwar id-djalogu ċivili jista’ joħloq pjan dettaljat għal ambjent aktar favorevoli għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-proċess tat-tfassil tal-politika,” qal is-Sur Boland.  Dan jista’ jkun l-ewwel pass lejn djalogu ċivili aktar strutturat u jindirizza l-mistoqsijiet li ġejjin: min jiġi kkonsultat, dwar liema suġġetti, fuq liema skedi ta’ żmien, b’liema eżiti?

Barra minn hekk, il-grupp ta’ ħidma propost jista’ jibbaża fuq l-istudju li jmiss tal-KESE dwar il-prattiki ta’ djalogu eżistenti, intitolat L-immappjar tal-prattiki tad-djalogu ċivili fl-Istituzzjonijiet tal-UE.

L-istudju ġie kkummissjonat mill-KESE fuq talba tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili. Ir-riżultati mistennija jkunu disponibbli minn Lulju 2025. L-istudju jwettaq immappjar komprensiv tal-prattiki tad-djalogu ċivili fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-UE: liema proċessi ta’ involviment tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili qed jiġu organizzati bħalissa u x’metodoloġija qed tintuża? L-għarfien dwar il-prattiki eżistenti għandu jinforma u jappoġġja l-ħidma lejn djalogu ċivili aktar strutturat fiċ-ċiklu leġiżlattiv il-ġdid. Is-sejbiet preliminari tal-istudju kienu diġà ppreżentati fil-konferenza minn Berta Mizsei miċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS).

Il-Konferenza enfasizzat ukoll li s-saħħa finanzjarja tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili hija prekundizzjoni għad-djalogu u l-konnessjoni ta’ dawk li jfasslu l-politika mal-ħtiġijiet taċ-ċittadini. L-istabbiltà finanzjarja u l-indipendenza tagħhom iridu jiġu ggarantiti.

Il-konklużjonijiet u r-rakkomandazzjonijiet li ħarġu mill-konferenza jinsabu disponibbli fuq is-sit web tal-KESE.

Mill-Grupp tal-Ħaddiema tal-KESE

L-infiq fid-difiża u fl-istat soċjali għandu jimxi id f’id — m’għandniex nissagrifikaw l-istat soċjali biex nagħtu spinta lill-infiq fid-difiża. Stat soċjali b’saħħtu jibqa’ għodda ewlenija biex ma jħallix l-aspirazzjonijiet tal-partiti tal-lemin estrem li jirreplikaw l-awtokraziji tat-tip tal-Kremlin fl-UE.

Hekk kif bdiet ir-raba’ sena tal-gwerra fl-Ukrajna, ħafna vuċijiet qed jitolbu żieda fl-infiq fid-difiża, b’mod partikolari b’segwitu għall-bidliet politiċi fl-Istati Uniti. Il-protezzjoni tal-pajjiżi Ewropej ma tidhirx li għadha garantita. Id-diskussjonijiet dwar kwistjonijiet militari fil-livell tal-UE, iżda wkoll dwar iż-żieda fid-dejn, m’għadhomx tabù.

Madankollu, xi wħud minn dawn l-ilħna jiddeskrivu s-sitwazzjoni bħala kompromess ta’ newtralità baġitarja mal-istat soċjali, daqslikieku l-qawwa militari tal-Istati Uniti hija dovuta għan-nuqqas ta’ protezzjoni soċjali adegwata tal-pajjiż, jew daqslikieku l-armati tagħna jinsabu f’pożizzjoni dgħajfa minħabba l-pensjonijiet u s-sigurtà soċjali.

Mill-Grupp tal-Ħaddiema, irridu nenfasizzaw żewġ kwistjonijiet:

• L-UE b’mod kumplessiv għandha t-tieni l-akbar nefqa militari fid-dinja. Waqt li f’ċerti każijiet tista’ tkun meħtieġa nefqa komuni jew addizzjonali, dak li huwa verament meħtieġ huma l-koordinazzjoni u l-proġetti konġunti li jiżguraw l-awtonomija strateġika. Għandna bżonn niddefendu lilna nfusna, mhux nikkompetu globalment mal-Istati Uniti.
• Stat soċjali li jiffunzjona tajjeb, flimkien ma’ sforzi biex jiġu miġġielda l-faqar u l-inugwaljanza, huwa għodda ewlenija biex il-lemin estrem ma jitħalliex jieħu l-kontroll f’ħafna Stati Membri. Dawn il-partiti tal-lemin estrem, li qed jiżdiedu fil-popolarità tagħhom, ftit li xejn għandhom inklinazzjoni għad-demokrazija, huma ostili b’mod miftuħ għal ħafna mill-valuri tagħna, jaspiraw li jirreplikaw l-awtokrazija tal-Kremlin fl-Istati Membri tagħna u, jekk ikunu fil-poter, se jiżguraw li ma tkun tista’ tiżviluppa l-ebda politika ta’ difiża kkoordinata.

Għalhekk, l-Istati Membri jeħtiġilhom iqisu li d-difiża u l-investiment soċjali jsaħħu lil xulxin b’mod reċiproku, u jippermettu wieħed lill-ieħor.

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) organizza Forum ta’ Livell Għoli dwar id-Drittijiet tan-Nisa, li laqqa’ flimkien ilħna ewlenin biex jiġu indirizzati kwistjonijiet urġenti dwar id-drittijiet tan-nisa u jiddeskrivi l-prijoritajiet ewlenin qabel is-sessjoni li jmiss tal-Kummissjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-Istatus tan-Nisa.

Il-messaġġ tal-Forum ta’ Livell Għoli tal-KESE dwar id-Drittijiet tan-Nisa kien ċar: progress sar, iżda dan mhuwiex biżżejjed. Minkejja li l-UE ħadet passi biex tipproteġi lin-nisa u l-bniet, il-forom strutturali ta’ inugwaljanza, l-istereotipi tal-ġeneri u r-rigressi kontra d-drittijiet tan-nisa għadhom jheddu l-kisbiet li nkisbu b’diffikultà fl-Ewropa. Sakemm jippersistu l-ostakli strutturali, il-parteċipazzjoni sħiħa tan-nisa fis-soċjetà se tkun limitata.

Il-Forum ta’ livell għoli, li sar fis-26 ta’ Frar matul is-sessjoni plenarja tal-KESE, laqqa’ flimkien il-President tal-Grupp Ad hoc tal-KESE dwar l-Ugwaljanza, Sif Holst, il-President tal-KESE Oliver Röpke, u l-Kummissarju Ewropew għall-Ugwaljanza kif ukoll għall-Preparatezza u għall-Ġestjoni tal-Kriżijiet, Hadja Lahbib, kif ukoll Carlien Scheele (Direttur tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri), Florence Raes (Direttur tal-uffiċċju fi Brussell għan-Nisa tan-NU), Ayşe Yürekli (Rappreżentant tal-UE f’KAGIDER – Imprendituri Nisa tat-Turkija), Mary Collins (Segretarju Ġenerali tal-Lobby Ewropew tan-Nisa) u Cianán Russell (Uffiċjal Għoli tal-Politika f’ILGA Europe).

Il-Forum kien fih żewġ panels dinamiċi li jindirizzaw sfidi urġenti għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, kull wieħed marbut ma’ Opinjonijiet ewlenin tal-KESE adottati matul is-sessjoni. L-esperti, l-avukati u dawk li jfasslu l-politika ngħaqdu flimkien biex jaqsmu l-għarfien, jipproponu soluzzjonijiet u jsaħħu l-impenji biex javvanzaw id-drittijiet tan-nisa fl-Ewropa u lil hinn minnha.

L-ewwel panel iffoka fuq id-69 sessjoni li jmiss tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa (UNCSW69) waqt li t-tieni panel iffoka fuq il-vjolenza kontra n-nisa u l-bniet bħala kwistjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Ġew adottati wkoll fil-plenarja wara l-forum żewġ Opinjonijiet relatati: Il-kontribut tal-KESE għall-prijoritajiet tal-UE fid-69 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa u Il-vjolenza kontra n-nisa bħala kwistjoni tad-drittijiet tal-bniedem: is-sitwazzjoni attwali tal-miżuri fl-UE kollha. (lm)

Fis-6 ta’ Marzu, il-KESE ospita dibattitu dwar il-Patt għal Industrija Nadifa tal-Kummissjoni Ewropea, jiem biss qabel id-diskussjonijiet tal-Kunsill tat-12 ta’ Marzu. Dawk li jfasslu l-politika, il-mexxejja tal-industrija u s-soċjetà ċivili eżaminaw jekk il-pjan jistax verament jappoġġja s-settur tat-teknoloġija nadifa, l-industriji intensivi fl-enerġija u l-awtonomija strateġika tal-Ewropa.

Bl-instabbiltà ġeopolitika u l-bidla fir-relazzjonijiet transatlantiċi, il-ħtieġa tal-Ewropa għal awtonomija strateġika hija aktar urġenti minn qatt qabel. Il-Patt għal Industrija Nadifa għandu l-għan li jaċċellera d-dekarbonizzazzjoni u ċ-ċirkolarità, waqt li jagħti spinta lill-kompetittività industrijali, billi jibda mit-tnaqqis tal-prezzijiet tal-enerġija. Għad fadal mistoqsijiet dwar il-fattibbiltà u l-finanzjament tiegħu.

“Il-kwistjoni mhijiex li wieħed jagħżel bejn l-awtonomija strateġika, il-kompetittività jew it-tranżizzjoni doppja. Is-setturi industrijali kollha huma kkonċernati u jeħtiġilhom jadattaw, bil-pass tagħhom iżda b’impenji ċari,” qal Pietro de Lotto, il-President tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar il-Bidliet Industrijali (CCMI) tal-KESE, waqt li ddeskriva l-isfida bħala att ta’ bbilanċjar.

Il-Kummissjoni enfasizzat il-ħtieġa ġeopolitika li nsiru indipendenti mill-enerġija mir-Russja, iżda t-tnaqqis industrijali tal-Ewropa huwa tħassib dejjem akbar. Il-produzzjoni industrijali u l-influssi ta’ investiment dirett barrani t-tnejn naqsu b’mod sinifikanti f’dawn l-aħħar sentejn.

Il-finanzjament se jkun sfida ewlenija. Il-kisba tal-objettivi tal-pjan tirrikjedi kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u l-industrija. Waqt li l-Bank Ewropew tal-Investiment wiegħed EUR 500 miljun f’kontrogaranziji u EUR 1,5 biljun biex itejbu l-grilji tal-enerġija, il-gvernijiet nazzjonali jeħtiġilhom jimmobilizzaw riżorsi addizzjonali.

L-impatt soċjali tat-tranżizzjoni huwa wkoll kwistjoni ewlenija, b’mod partikolari fl-industriji intensivi fl-enerġija li ġarrbu telf sinifikanti ta’ impjiegi. Ir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili staqsew jekk it-tnaqqis tat-taxxi fuq l-enerġija, proposta ewlenija tal-Patt, jistax isir askapitu tal-finanzjament tal-edukazzjoni u tal-kura tas-saħħa.

Minkejja l-ottimiżmu dwar l-għanijiet fit-tul tal-Patt għal Industrija Nadifa, l-esperti wrew tħassib dwar il-kapaċità tiegħu li jindirizza l-isfidi fuq terminu qasir. Il-ħeffa u s-semplifikazzjoni huma kruċjali, peress li l-kostijiet għoljin tal-enerġija u l-ostakli regolatorji jistgħu jnaqqsu r-ritmu tal-progress. Il-politiki nazzjonali frammentati għadhom sfida, u l-Patt għal Industrija Nadifa qed fil-periklu li jitlef opportunità kruċjali biex il-politika industrijali tiġi allinjata fl-Ewropa kollha.

In-newtralità teknoloġika hija preokkupazzjoni wkoll, b’dibattitu dwar il-bilanċ it-tajjeb tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, tal-idroġenu u tal-bijofjuwils. Waqt li l-enfasi fuq l-enerġija rinnovabbli tintlaqa’ tajjeb, huma meħtieġa impenji b’saħħithom għall-effiċjenza enerġetika. Bl-enerġija rinnovabbli l-konsumaturi Ewropej diġà ffrankaw EUR 100 biljun bejn l-2021 u l-2023, suċċess li l-UE għandha tibni fuqu. (jh)

Il-Premju ewlieni tal-KESE għas-Soċjetà Ċivili jenfasizza l-kontribut eċċellenti tas-soċjetà ċivili għaż-żamma u t-tisħiħ tal-identità u ċ-ċittadinanza Ewropea. Kull sena, il-premju jkun dedikat għal tema differenti u ta’ importanza urġenti għas-soċjetà b’rabta mal-ħidma tal-KESE.

Fl-20 ta’ Marzu, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) ippremja tliet organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mis-Slovakkja, il-Belġju u Franza, għall-proġetti rivoluzzjonarji tagħhom li jindirizzaw il-livelli dejjem jiżdiedu ta’ polarizzazzjoni dannuża fl-Unjoni Ewropea kollha.

Il-premju ta’ EUR 32 000 inqasam bejn it-tliet rebbieħa.

Il-KESE ta l-ogħla premju ta’ EUR 14 000 lill-Assoċjazzjoni Slovakka tad-Dibattiti għal The Critical Thinking Olympiad, inizjattiva pijuniera li tibni r-reżiljenza għall-miżinformazzjoni fost iż-żgħażagħ Slovakki. Il-proġett jorganizza kompetizzjoni għal studenti fi tliet gruppi ta’ etajiet, li fiha l-istudenti jesperjenzaw sfidi tal-media fid-dinja reali u jivvalutaw il-kontenut għall-affidabbiltà tiegħu.

Iż-żewġ assoċjazzjonijiet l-oħra rċevew EUR 9 000 kull waħda.

L-assoċjazzjoni Reporters d’Espoirs ta’ Franza ġiet it-tieni bil-Prix Européen Jeunes Reporters d’Espoirs tagħha, skema ta’ taħriġ bil-lingwa Franċiża għall-ġurnaliżmu ta’ soluzzjonijiet.

It-tielet premju ngħata lill-FEC Diversité asbl tal-Belġju għall-proġett “ESCAPE GAME EXTREME DROITE pour se désintoxiquer”, logħba immersiva li tiġġieled l-ideoloġiji tal-lemin estrem.

Dwar il-15-il Premju tal-KESE għas-Soċjetà Ċivili

Il-15-il Premju tal-KESE għas-Soċjetà Ċivili tefa’ dawl fuq proġetti mingħajr skop ta’ qligħ immexxija minn individwi, kumpaniji privati u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li għenu fil-ġlieda kontra l-polarizzazzjoni dannuża fl-Unjoni Ewropea kollha.

F’dawn l-aħħar snin, l-Ewropa ntlaqtet minn diversi kriżijiet, mill-gwerra ta’ aggressjoni tar-Russja fl-Ukrajna, iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u l-għoli tal-ħajja, u l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali kontinwi ta’ wara l-pandemija tal-COVID-19. Kriżijiet bħal dawn jistgħu jnaqqsu l-fiduċja fl-istituzzjonijiet pubbliċi, u jnisslu polarizzazzjoni dannuża fis-soċjetà kollha.

Waqt li l-polarizzazzjoni tista’ tkun parti minn soċjetà miftuħa u pluralistika, il-populiżmu li qed jiżdied u l-polarizzazzjoni negattiva jirrappreżentaw sfidi sinifikanti għad-demokraziji Ewropej. L-Ewropa qed tiffaċċja wkoll frammentazzjoni kontinwa tax-xenarju tal-media tradizzjonali, miżinformazzjoni li qed tiżdied u attakki fuq il-libertà tal-media, li lkoll joħolqu aktar theddid għall-valuri demokratiċi.

Ir-rebbieħa ta’ din is-sena ntgħażlu minn firxa ġmielha u varjata ta’ aktar minn 50 entrata minn 15-il Stat Membru. Il-proġetti rebbieħa ntgħażlu għall-kreattività l-entużjażmu u d-dedikazzjoni straordinarja tagħhom fil-ġlieda kontra l-polarizzazzjoni dannuża fis-soċjetà Ewropea.

“Is-soċjetà ċivili organizzata taqdi rwol fundamentali fis-salvagwardja tad-demokrazija Ewropea, kif ġie ppruvat għal darb’ oħra mill-proġetti notevoli u vasti ta’ din is-sena” qal il-Viċi President tal-KESE għall-Komunikazzjoni Aurel Laurenţiu Plosceanu.

L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jinsabu taħt attakk madwar l-Ewropa u l-Amerika. L-UE jeħtiġilha taġixxi minn issa biex tiddefendihom u tissalvagwardja d-demokrazija. Fid-dibattitu plenarju tiegħu fil-Jum Internazzjonali tal-NGOs, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) kellu messaġġ ċar: l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huma d-difensuri tad-demokrazija fuq quddiem nett. Bit-tnaqqis ta’ fondi li qed jhedded is-sopravivenza tagħhom, l-UE jeħtiġilha tieħu azzjoni immedjata biex tipproteġihom u tappoġġjahom.

Fis-27 ta’ Frar, il-KESE kellu dibattitu dwar L-UE u s-Soċjetà Ċivili: It-tisħiħ tad-Demokrazija u l-Parteċipazzjoni, li fih ir-rappreżentanti u l-esperti mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-Membri tal-Parlament Ewropew (MEPs) ingħataw l-opportunità jiddiskutu u jevalwaw ir-rwol tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili f’dan il-qasam kruċjali

Raquel García Hermida-Van Der Walle, MEP minn Renew Europe, indikat li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili spiss jikkontribwixxu għall-kontrokontrolli. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jipprovdu wkoll metodi differenti ta’ interazzjoni soċjali, li potenzjalment jissostitwixxu s-servizzi tal-gvern li jistgħu jkunu assenti. Minħabba f’hekk, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huma l-ewwel li jkunu fil-mira, peress li jistgħu jkunu politikament inkonvenjenti għal ċerti gvernijiet.

Nicholas Aiossa, direttur ta’ Transparency International Europe, qal “hemm kampanja politika orkestrata fil-Parlament Ewropew biex tiskredita, tiddefinanzja u tfixkel ir-rwol u l-funzjoni tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Ma nstabet l-ebda evidenza ta’ irregolaritajiet finanzjarji.”

F’Jannar, il-Partit Popolari Ewropew (PPE) ċentru-lemin tal-Parlament Ewropew akkuża lill-NGOs ambjentali u klimatiċi li ġew iffinanzjati mill-Kummissjoni Ewropea biex jagħmlu lobbying mal-Parlament, ma’ istituzzjonijiet oħra tal-UE u mal-MEPs, u b’hekk qanqlu r-rabja fost l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili tal-Ewropa.

Il-kritika lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mhijiex ġdida, iżda l-attakki reċenti ġew amplifikati bl-aħbarijiet foloz u l-miżinformazzjoni. Kif stqarret Brikena Xhomaqi, il-kopresident tal-Grupp ta’ Kuntatt tal-KESE, is-sitwazzjoni hija tbeżbiża biex l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili kollha jingħaqdu flimkien u jagħmlu bidla. “In-nies għandhom ikunu jafu li l-biċċa l-kbira tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jiddependu mix-xogħol volontarju, għalhekk mgħandniex nberbqu flus il-kontribwenti.”

Il-parteċipanti appellaw ukoll lill-Kummissjoni Ewropea biex titkellem b’mod aktar qawwi dwar dan is-suġġett, u pproponew għadd ta’ soluzzjonijiet biex jissaħħaħ ir-rwol tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

Is-Sinjura García Hermida-Van Der Walle qalet li se tinsisti biex ir-rwol tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jiġi rikonoxxut u msaħħaħ aktar fir-rapport dwar l-istat tad-dritt u fil-mekkaniżmu ta’ kundizzjonalità bħala kundizzjoni abilitanti.

Michał Wawrykiewicz, MEP mill-PPE, qal li l-missjoni tiegħu kienet li jqajjem kuxjenza dwar dawn is-suġġetti fundamentali fil-grupp tiegħu. Punt ieħor li qajjem kien li dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet jiġu infurmati li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-NGOs huma organizzazzjonijiet li joperaw fuq il-post, u jipprovdu servizzi kruċjali li jaffettwaw direttament ħajjet in-nies.

Il-President tal-KESE Oliver Röpke laqa’ l-pożizzjonijiet tar-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, u ddikjara li: “għandha nirreżistu t-tentattivi li jiddeleġittimizzaw dawn l-organizzazzjonijiet jew joħonqu l-aċċess tagħhom għar-riżorsi essenzjali għall-parteċipazzjoni demokratika. Mir-restrizzjonijiet finanzjarji sal-pressjonijiet politiċi dejjem jiżdiedu, huwa ovvju li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili għandhom bżonn appoġġ aktar b’saħħtu u aktar prevedibbli biex ikomplu l-ħidma essenzjali tagħhom.” (at)

L-edizzjoni tal-2025 ta’ L-Ewropa Tiegħek, Leħnek!, l-avveniment annwali taż-żgħażagħ organizzat mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE), saret fit-13 u l-14 ta’ Marzu, bit-tema “Nagħtu vuċi liż-żgħażagħ” u b’enfasi fuq ir-rwol taż-żgħażagħ fit-tiswir kollettiv ta’ futur reżiljenti. 

L-avveniment ta’ din is-sena laqqa’ flimkien kważi 100 żagħżugħ u żagħżugħa minn madwar l-UE, id-disa’ pajjiżi kandidati tal-UE, u r-Renju Unit. Il-parteċipanti rrappreżentaw lill-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, lill-kunsilli nazzjonali taż-żgħażagħ u lill-iskejjel sekondarji, u enfasizzaw it-tħassib ta’ firxa wiesgħa ta’ gruppi. Waqt li ħafna huma promoturi taż-żgħażagħ b’esperjenza, għal oħrajn, dan l-avveniment kien ifisser l-ewwel pass importanti ta’ involviment fid-demokrazija parteċipattiva fil-komunitajiet tagħhom u lil hinn.

F’diversi sessjonijiet ta’ ħidma, iż-żgħażagħ, iggwidati mill-faċilitaturi, identifikaw l-aktar kwistjonijiet urġenti li jemmnu li l-atturi politiċi għandhom jindirizzaw. Dawn il-kwistjonijiet kienu jvarjaw mill-ġlieda kontra l-korruzzjoni, sal-iżvilupp ta’ strateġija koerenti dwar il-klima u l-iżgurar ta’ ugwaljanza tad-drittijiet għal kulħadd. Peress li l-korruzzjoni tgħawwar il-fiduċja fl-istituzzjonijiet u ddgħajjef id-demokrazija, bilfors irid jiġi appoġġjat il-ġurnaliżmu investigattiv u trid tittejjeb it-trasparenza fl-użu tal-flus tal-kontribwenti.

“Irridu niżguraw l-obbligu ta’ rendikont. Ma nistgħux naffordjaw li nkunu passivi peress li l-ispiża tan-nuqqas ta’ azzjoni hija għolja wisq. Irridu niġġielduha u nirbħuha,” qalet persuna żagħżugħa mill-parteċipanti tal-avveniment.

Iż-żgħażagħ semmew ukoll il-ħtieġa ta’ objettivi komuni fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, u enfasizzaw il-bżonn jiġi minqux il-prinċipju ta’ eżistenza ħielsa mill-effetti negattivi tat-tibdil fil-klima.” Huma talbu li jitfassal kurrikulum ibbażat fuq il-valuri, li jkollu impatt pożittiv fuq l-imġiba online u jimmitiga d-diżinformazzjonni. Il-parteċipanti ta’ L-Ewropa Tiegħek, Leħnek kienu favur ukoll drittijiet, trattament u opportunitajiet indaqs, minbarra l-inklużjoni ta’ kulħadd fl-ispazji kollha. Fir-rigward tan-nuqqas ta’ rappreżentanza taż-żgħażagħ fil-proċessi tat-teħid ta’ deċiżjonijiet politiċi, huma enfasizzaw li demokrazija tirrikjedi li jinstemgħu l-ilħna kollha.

L-avveniment ta’ ġurnata u nofs laħaq il-qofol tiegħu fil-plenarja tal-għeluq taż-żgħażagħ, fejn ġemgħa ta’ żgħażagħ b’impenn u involviment ippreżentat ir-rakkomandazzjonijiet tagħha lill-President tal-KESE, Oliver Röpke u lill-koordinatur tal-UE għaż-żgħażagħ, Biliana Sirakova. Wara votazzjoni, il-parteċipanti żgħażagħ ikklassifikaw ħames punti fokali f’ordni ta’ importanza.

(1) Il-ġlieda kontra l-korruzzjoni permezz tat-trasparenza u l-parteċipazzjoni taż-żgħażagħ.

(2) Iċ-ċittadinanza attiva: mill-klassi sal-komunità.

(3) Ugwaljanza f’kollox.

(4) Iż-żgħażagħ jistħoqqilhom siġġu.

(5) L-iżvilupp ta’ strateġija koerenti dwar it-tibdil fil-klima.

Il-President Röpke enfasizza li dawn ir-rakkomandazzjonijiet jistgħu jsawru l-ħidma konsultattiva tal-KESE, u enfasizza l-ugwaljanza bejn il-ġeneri bħala prijorità ewlenija għall-Kumitat. Is-Sinjura Sirakova nnotat li dawn ir-rakkomandazzjonijiet se jgħinu wkoll biex jiggwidaw il-ħidma tal-UE. (cpwb)

L-espansjoni transfruntiera fi ħdan l-UE tinvolvi n-navigazzjoni ta’ labirint ta’ regoli u burokrazija tal-VAT konfliġġenti li jżidu l-ispejjeż. L-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju (SMEs) iħabbtu wiċċhom ma’ piżijiet ta’ konformità sproporzjonati, li jagħmluha aktar diffiċli biex jespandu u jikkompetu. Il-KESE jappella għal riformi urġenti f’żewġ Opinjonijiet adottati matul il-plenarja tiegħu ta’ Frar, li jibnu fuq ir-rapporti ta’ Letta u Draghi. Il-proposti jinkludu l-armonizzazzjoni tar-regolamenti finanzjarji, ir-rappurtar ibbażat fuq l-IA u politika industrijali kkoordinata.

“Is-suq uniku huwa s-sinsla tal-prosperità ekonomika Ewropea, iżda għadu mhux komplut f’oqsma ewlenin bħall-finanzi, l-enerġija u s-servizzi diġitali,” qal il-President tal-KESE Oliver Röpke. “Fid-dibattitu tal-lum, saret enfasi fuq il-ħtieġa urġenti għal riformi biex jitneħħew l-ostakli u jissaħħaħ is-settur tas-servizzi, waqt li jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi għan-negozji fl-UE kollha”.

Maria Luís Albuquerque, Kummissarju għas-Servizzi Finanzjarji u għall-Unjoni tat-Tfaddil u tal-Investimenti, appoġġjat din is-sejħa: “Il-viżjoni tiegħi għall-Unjoni tat-Tfaddil u tal-Investimenti hija li noħolqu l-ġid għaċ-ċittadini u t-tkabbir għall-kumpaniji tagħna billi niġbruhom flimkien f’ambjent sikur, kompetittiv, regolat u ssorveljat tajjeb.”

L-Opinjonijiet tal-KESE identifikaw żewġ sfidi kritiċi għall-kompetittività: il-frammentazzjoni fis-suq uniku, enfasizzata fir-rapporti Letta u Draghi u l-burokrazija eċċessiva li b’mod partikolari hija piż fuq l-SMEs. Dawn iż-żewġ fatturi joħonqu l-innovazzjoni u t-tkabbir ekonomiku.

X’inhi l-problema?

In-negozji fl-Ewropa huma mxekkla mill-kumplessità u d-duplikazzjoni ta’ regolamenti. Dan iwassal għal ħela ta’ ħin u flus, inaqqas ir-ritmu tal-Patt Ekoloġiku u jirrestrinġi l-aċċess għall-finanzjament għall-kumpaniji ta’ daqs medju. Dan jirriżulta f’negozji frustrati, spejjeż ogħla għall-konsumatur u tkabbir ekonomiku aktar dgħajjef.

Lil hinn mill-piżijiet regolatorji, l-Ewropa qed tħabbat wiċċha ma’ sfidi strutturali aktar profondi li jheddu l-kompetittività tagħha. Il-progress kajman fit-tlestija tas-suq uniku, id-disparitajiet fl-infrastruttura diġitali u tal-enerġija, u n-nuqqas ta’ politika industrijali koordinata qed jillimitaw il-kapaċità tal-UE li tikkompeti fuq livell dinji. Waqt li blokok ekonomiċi oħra qed jaġixxu malajr biex jattiraw l-investiment u jrawmu l-innovazzjoni, l-Ewropa qed tirriskja li taqa’ lura.

X’jista’ jsir?

It-tisħiħ tal-kompetittività jirrikjedi approċċ komprensiv, li jinkludi t-tneħħija tal-ostakli f’setturi ewlenin bħall-finanzi u l-enerġija, l-aċċellerazzjoni tat-trasformazzjoni diġitali u l-iżgurar li l-SMEs ikunu jistgħu jespandu u jikkompetu b’kundizzjonijiet ekwi.

L-Opinjonijiet tal-KESE jipproponu:

• Is-semplifikazzjoni tar-regolamenti mingħajr ma jitbaxxew l-istandards ambjentali u soċjali.
• Il-ħolqien ta’ pjattaforma unika bbażata fuq l-IA biex tissemplifika r-rapportar għall-SMEs u għall-kumpaniji ta’ daqs medju, u b’hekk tħaffef il-konformità.
• L-armonizzazzjoni tar-regoli fis-setturi kollha biex jitnaqqas ix-xogħol amministrattiv ripetittiv.
• L-istandardizzazzjoni tar-regolamenti finanzjarji fl-Istati Membri kollha b’politika industrijali koordinata tal-UE.
• Ir-riforma tal-Mekkaniżmu ta’ Aġġustament tal-Karbonju fil-Fruntieri (CBAM) għal sistema aktar ġusta u inqas ta’ piż. (gb)