Jeħtieġ li l-UE tirreżisti t-tentazzjoni tad-deregolamentazzjoni, peress li din toħloq biss inċertezza għan-negozji, iddgħajjef il-kompetittività xprunata mis-sostenibbiltà, u tnaqqas il-benesseri u l-fiduċja taċ-ċittadini, jgħid Danny Jacobs, id-direttur ġenerali tan-network ambjentali ta’ Flanders  Bond Beter Leefmilieu - BBL. Huwa kkondivida magħna t-tħassib tal-NGOs ambjentali rigward l-aħħar proposta tal-UE biex jiġu ssemplifikati r-regolamenti, li qed jibżgħu li dawn jistgħu jġennbu l-ambizzjonijiet ewlenin tal-Patt Ekoloġiku Ewropew.

Tista’ tikkummenta dwar l-aħħar inizjattivi tal-Kummissjoni dwar id-deregolamentazzjoni, bħall-Boxxla għall-Kompetittività jew il-pakkett Omnibus?

Il-Kummissjoni Ewropea ppreżentat aġenda mmexxija ekonomikament ta’ deregolamentazzjoni u semplifikazzjoni, li qed thedded li tipperikola l-kisbiet diffiċli ambjentali, soċjali u ekonomiċi. Din it-tensjoni bejn l-adattament u l-preservazzjoni tal-acquis Ewropew tagħmilha diffiċli għall-UE biex tmexxi f’direzzjoni ċara.

Il-Boxxla għall-Kompetittività tal-Kummissjoni, ippreżentata lejn l-aħħar ta’ Jannar, ittenni t-tħassib korporattiv dwar il-kostijiet tal-enerġija u l-isfidi ekonomiċi, iżda twarrab prijoritajiet ewlenin bħat-tniġġis żero u l-benesseri taċ-ċittadini, u tonqos milli tiggwida l-ekonomija tal-Ewropa lejn futur nadif, prosperu u ċirkolari. Hemm ir-riskju li l-Boxxla se tmexxi ’l-Ewropa fid-direzzjoni l-ħażina. Il-promozzjoni tad-dekarbonizzazzjoni kompetittiva mingħajr l-integrazzjoni tal-objettivi soċjali u ambjentali timmina l-iskop proprju tal-istituzzjonijiet tal-UE: li jaqdu u jiddefendu l-ġid komuni.

Dak li qed jinkwieta lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili huwa l-mira riskjuża ta’ semplifikazzjoni ta’ 25 % fi ħdan il-Boxxla. Filwaqt li s-semplifikazzjoni tar-regolamenti hija milqugħa tajjeb, is-semplifikazzjoni mingħajr valutazzjonijiet bir-reqqa tista’ timmina l-protezzjonijiet kritiċi tas-saħħa, soċjali u ambjentali. Mhijiex ir-regolamentazzjoni li xxekkel l-innovazzjoni tan-negozju, iżda pjuttost in-nuqqas ta’ regoli ċari. Deregolamentazzjoni ulterjuri toħloq biss klima ta’ inċertezza, li tippenalizza lil dawk li jieħdu l-ewwel pass – negozji minn ta’ quddiem fit-tmexxija – waqt li tikkomprometti l-progress u s-sostenibbiltà.

Nibżgħu wkoll li din l-ispinta għas-semplifikazzjoni se ssir għad-detriment tal-objettivi ambjentali u soċjali. Id-Direttiva dwar ir-Rappurtar Korporattiv dwar is-Sostenibbiltà (CSRD), id-Direttiva dwar id-Diliġenza Dovuta tas-Sostenibbiltà Korporattiva, u t-tassonomija tal-UE għandhom ħafna nuqqasijiet u ma waslux sa fejn setgħu jaslu. Jekk dawn indgħajfuhom minn punt tat-tluq diġà baxx, dawn id-direttivi jsiru bla sens.

Eżempju konkret ieħor iwitti t-triq għal dak li qed jiġri bħalissa.  Flanders qed tiffaċċja problema enormi ta’ sustanzi perfluworoalkilati u polifluworoalkilati f’dawn l-aħħar snin: parti kbira mit-territorju tagħna hija mniġġsa minn dawn is-sustanzi kimiċi, u mijiet ta’ eluf ta’ ċittadini huma affettwati. Restrizzjoni jew projbizzjoni skont il-leġiżlazzjoni dwar is-sustanzi kimiċi (REACH) titqies bħala l-aktar għodda effettiva għall-kontroll tar-riskji maħluqa minn sustanzi, bħas-sustanzi perfluworoalkilati u polifluworoalkilati, li jintużaw fil-proċessi industrijali kif ukoll fi prodotti (taħlitiet u oġġetti). Kieku l-Kummissjoni Ewropea kellha tabbanduna l-importanza tar-regolament strett tar-REACH, dan iżid ir-riskju ta’ esponiment għal sustanzi kimiċi perikolużi, li huwa ta’ ħsara għas-saħħa pubblika. Il-kumpaniji jkollhom inqas obbligi biex ifittxu alternattivi sikuri, li jimpedixxi l-innovazzjoni fil-kimika sostenibbli. It-tniġġis ambjentali jista’ jiżdied peress li regoli inqas stretti jwasslu għal skariki u skart aktar perikolużi. Il-konsumaturi huma aktar f’riskju minħabba li l-prodotti mhumiex iċċekkjati bir-reqqa għas-sustanzi tossiċi. Dan jista’ jwassal biex il-kumpaniji Ewropej jibqgħu lura fit-tranżizzjoni globali lejn prodotti aktar sikuri u li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, u b’hekk jitilfu s-sehem mis-suq għall-kompetituri li jħaddnu innovazzjonijiet li jibqgħu validi fil-futur.

X’tama għandek dwar id-destin tal-Patt Ekoloġiku fid-dawl tal-perkors li għadu kif tħabbar mill-Kummissjoni biex tingħata spinta lill-ekonomija Ewropea?

Il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni Ewropea għall-2025 jippreżenta kemm wegħda kif ukoll periklu. Filwaqt li l-impenji tagħha lejn id-dekarbonizzazzjoni u l-enerġija affordabbli jindikaw perkors potenzjali lejn Ewropa aktar nadifa u aktar reżiljenti, l-ambizzjonijiet ewlenin tal-Patt Ekoloġiku Ewropew jinsabu fil-periklu li jitwarrbu. Qed jiżdied it-tħassib dwar ir-Regolament Omnibus propost, li jista’ jservi bħala mod indirett għad-deregolamentazzjoni tar-responsabbiltà korporattiva bl-iskuża tas-“semplifikazzjoni”. Xejriet reċenti juru li s-semplifikazzjoni spiss wisq tintuża biex iddgħajjef is-salvagwardji essenzjali, mil-leġiżlazzjoni dwar is-sustanzi kimiċi sal-agrikoltura. Ir-riforma mgħaġġla tal-Politika Agrikola Komuni (PAK) f’Marzu 2024, li neħħiet is-salvagwardji ekoloġiċi, hija eżempju ċar ta’ dan. Issa, ir-reviżjoni tar-REACH li ilha mistennija, ladarba titfassal bħala għodda għall-protezzjoni tas-saħħa pubblika u tal-ambjent, tirriskja li tiġi ppakkettata mill-ġdid bħala miżura ta’ “semplifikazzjoni” biex jiġu ffaċilitati r-regoli tal-industrija.

Ftit xhur ilu biss, il-President von der Leyen wiegħdet li tibqa’ fit-triq lejn l-għanijiet kollha tal-Patt Ekoloġiku Ewropew. Madankollu, il-Programm ta’ Ħidma attwali jirrakkonta storja differenti, li tneħħi l-prijorità tal-għanijiet stess fejn l-azzjoni hija l-aktar urġenti – b’mod partikolari l-ambizzjoni ta’ Tniġġis Żero.

Tara li d-deregolamentazzjoni, kif proposta, jista’ jkollha impatt negattiv fuq is-sostenibbiltà u l-progress miksub s’issa?

Jeħtieġ li l-UE tirreżisti t-tentazzjoni tad-deregolamentazzjoni, li ddgħajjef biss iċ-ċertezza regolatorja u l-prevedibbiltà għan-negozji, iddgħajjef il-kompetittività fit-tul immexxija mis-sostenibbiltà, u tnaqqas il-benesseri u l-fiduċja taċ-ċittadini.

Jeħtieġ li l-UE tiżgura li t-tnaqqis tal-burokrazija ma jfissirx li jitnaqqsu l-protezzjonijiet ambjentali u tas-saħħa pubblika. Implimentazzjoni intelliġenti għandha ssaħħaħ, u mhux iddgħajjef, il-Patt Ekoloġiku Ewropew. Li jiddgħajfu l-protezzjonijiet ambjentali u soċjali ewlenin bil-pretest tat-tnaqqis tal-burokrazija mhijiex strateġija għas-saħħa ekonomika. Huwa pass lura imprudenti li se jissabotaġġa r-regoli stess li tfasslu biex l-ekonomija tagħna tibqa’ valida fil-futur. Dan kollu jsaħħaħ ir-riskju allarmanti li jixxejnu għaxar snin ta’ progress dwar is-sostenibbiltà.

Fl-istess ħin, is-soċjetà ċivili tinsab taħt pressjoni dejjem akbar madwar l-UE, b’liġijiet restrittivi dwar l-aġenti barranin, repressjonijiet ta’ protesta, u tnaqqis fil-finanzjament li jhedded id-drittijiet fundamentali. It-Tarka Ewropea għad-Demokrazija u l-Istrateġija tal-UE għas-Soċjetà Ċivili li jmiss iridu jwettqu aktar minn sempliċi impenji simboliċi – iridu jipprovdu protezzjonijiet legali, finanzjament sostenibbli, u djalogu ċivili strutturat mal-istituzzjonijiet tal-UE. Il-Programm ta’ Ħidma tal-Kummissjoni għandu jagħti prijorità lis-salvagwardja tad-demokrazija billi jsaħħaħ is-soċjetà ċivili. Mingħajr soċjetà ċivili indipendenti u b’riżorsi tajbin, id-demokrazija Ewropea nnifisha tinsab f’riskju.

Danny Jacobs huwa d-direttur ġenerali ta’ Bond Beter Leefmilieu - BBL (federazzjoni ta’ 135 NGO ambjentali fi Flanders, il-Belġju) u rappreżentant Belġjan fl- Uffiċċju Ewropew għall-Ambjent (l-akbar network ta’ organizzazzjonijiet taċ-ċittadini ambjentali fl-Ewropa, li jirrappreżenta madwar 30 miljun membru u sostenitur individwali).

Il-Konfederazzjoni Ewropea tat-Trade Unions (KETU), l-organizzazzjoni ewlenija tat-trade unions tal-Ewropa li tirrappreżenta 45 miljun ħaddiem fil-livell Ewropew, irrifjutat li tapprova l-Boxxla għall-Kompetittività, il-pjan ta’ azzjoni tal-Kummissjoni Ewropea biex tingħata spinta lill-ekonomija tal-UE. Għall-KETU, il-Boxxla fil-forma preżenti tagħha mhijiex aċċettabbli. Tħadditna mas-Segretarju Ġenerali tal-KETU, Esther Lynch, dwar l-oġġezzjonijiet ewlenin tal-ħaddiema għall-Boxxla u d-destin tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali fost sejħiet ġodda għal deregolamentazzjoni drastika u enfasi aktar qawwija fuq il-kompetittività.

It-trade unions tal-UE diġà esprimew in-nuqqas ta’ sodisfazzjon tagħhom bl-aħħar pjan tal-Kummissjoni Ewropea biex terġa’ tagħti l-ħajja lill-ekonomija tal-UE. Fil-fehma tiegħek, fejn jinsab it-tort ewlieni fir-rigward tal-Boxxla għall-Kompetittività tal-Kummissjoni? Liema proposti fil-pjan tqis bħala senjalazzjonijiet ta’ allarm partikolari?

Il-problema ewlenija bil-Boxxla għall-Kompetittività tal-Kummissjoni Ewropea hija li tagħti prijorità lid-deregolamentazzjoni fuq l-investimenti meħtieġa biex jinħolqu impjiegi ta’ kwalità, biex tiġi żviluppata politika industrijali Ewropea b’saħħitha u biex jiġu żgurati servizzi pubbliċi ta’ kwalità għolja. Bl-istess mod, waqt li l-Boxxla tirrikonoxxi l-importanza ta’ impjiegi ta’ kwalità għal ekonomija kompetittiva, minflok ma tipproponi l-leġiżlazzjoni meħtieġa biex issaħħaħ id-drittijiet, ittejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol u tippromovi n-negozjar kollettiv, hija timmina din il-prijorità billi tippromovi d-deregolamentazzjoni, li tista’ twassal għal kundizzjonijiet tax-xogħol ifqar u nuqqas ta’ sigurtà tal-impjiegi.

Waħda mill-aktar proposti ta’ tħassib hija l-introduzzjoni tat-28 reġim ta’ kumpaniji, li jippermetti lill-kumpaniji joperaw barra mil-liġijiet nazzjonali tax-xogħol. Dan jista’ jimmina serjament il-leġiżlazzjoni dwar l-impjiegi madwar l-Ewropa, u joħloq ġirja lejn l-aktar livell baxx f’termini ta’ drittijiet u protezzjonijiet tal-ħaddiema.

Bl-istess mod, projbizzjoni fuq ir-“regolamentazzjoni żejda” – il-kapaċità tal-gvernijiet li jilleġiżlaw lil hinn mill-istandards minimi stabbiliti mid-Direttivi tal-UE – hija problematika ħafna. L-idea wara d-Direttivi tal-UE, b’distinzjoni mir-Regolamenti tal-UE, hija li jistabbilixxu standards minimi għall-pajjiżi kollha. Il-fatt li dawn isiru l-limitu massimu ta’ dak li huwa possibbli mhux biss idgħajjef din l-idea, iżda jkun ta’ detriment kbir għall-persuni li jaħdmu u jfisser il-qerda ta’ progress li nkiseb wara ħafna sforzi fil-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni, is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol jew paga ġusta biex insemmu xi eżempji.

Barra minn hekk, is-sejħa tal-Boxxla għal riformi tal-pensjonijiet abbażi ta’ ħajja tax-xogħol itwal hija problematika, peress li tpoġġi piż żejjed fuq il-ħaddiema mingħajr ma tindirizza l-ħtieġa għal sistemi tal-pensjonijiet sostenibbli u ġusti.

Barra minn hekk, il-Boxxla hija żbilanċjata ħafna biex tkun ta’ benefiċċju għan-negozji, b’bosta wegħdiet li saru lill-gruppi tan-negozju iżda l-ebda impenn konkret għal leġiżlazzjoni li tkun ta’ benefiċċju għall-ħaddiema. Dan jinkludi nuqqas ta’ miżuri biex jiġi żgurat li l-investimenti pubbliċi jintużaw biex jinħolqu impjiegi ta’ kwalità aktar milli sempliċiment jiżdiedu l-profitti korporattivi.

Fil-qosor, il-Boxxla għall-Kompetittività tonqos milli tibbilanċja l-ħtiġijiet tan-negozji mad-drittijiet u l-benesseri tal-ħaddiema, u b’hekk hija proposta inaċċettabbli fil-forma attwali tagħha.

Taħseb li l-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali issa tista’ tkun mhedda?

Fuq il-karta, il-Kummissjoni reġgħet impenjat ruħha għall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali fil-programm ta’ ħidma tagħha għall-2025 li ġie ppubblikat dan l-aħħar. Madankollu, fil-prattika, l-istess programm ta’ ħidma huwa l-ewwel wieħed li ma jinkludi l-ebda inizjattiva leġiżlattiva soċjali mill-2019 ’l hawn.

B’kuntrast ma’ dan, il-Kummissjoni pproponiet tmien biċċiet ta’ leġiżlazzjoni ta’ “simplifikazzjoni” matul is-sena d-dieħla. Ħadd ma jieħu gost jitgħabba żżejjed mill-amministrazzjoni u t-trade unions qed jipproponu b’mod attiv soluzzjonijiet għal dan l-għan, pereżempju regoli dwar l-akkwist pubbliku.

Madankollu, huwa evidenti li l-problemi li qed tiffaċċja l-Ewropa mhux se jiġu solvuti permezz tas-simplifikazzjoni.

L-akbar theddida għall-implimentazzjoni tal-Pilastru tad-Drittijiet Soċjali hija l-mewġa ta’ sensji tal-massa mħabbra madwar l-Ewropa. Dan se jipperikola l-pagi u s-sigurtà tal-impjiegi, iżda wkoll il-pensjonijiet, il-protezzjoni soċjali u ħafna mill-prinċipji l-oħra tal-Pilastru.

Huwa meħtieġ li jiġu żgurati investimenti biex jiġu protetti u jinħolqu impjiegi ta’ kwalità, inkluż strument SURE 2.0 u mekkaniżmu ta’ investiment b’saħħtu tal-UE, kif ukoll li jiġu introdotti l-inizjattivi leġiżlattivi meħtieġa biex jiġu ggarantiti impjiegi ta’ kwalità.

Jekk mhux billi jitnaqqsu l-piżijiet regolatorji, liema hi t-triq it-tajba għall-UE biex ittejjeb ir-rilevanza tagħha fil-kuntest ekonomiku globali attwali?

Il-kundizzjonijiet li wasslu għal dawn is-sensji kienu xprunati minn nuqqas ta’ investiment. Dan jgħodd kemm għall-privat kif ukoll għall-investiment pubbliku.

Il-korporazzjonijiet qed jidderieġu mill-ġdid l-investimenti lil hinn mill-paga tal-ħaddiema u r-riċerka u l-iżvilupp tant meħtieġa u lejn ħlasijiet ta’ dividendi li ma jdumux u li jaqsmu x-xiri lura, u b’hekk ixekklu l-avvanz tal-iżviluppi ekoloġiċi u teknoloġiċi hawnhekk fl-Ewropa.

Matul dawn l-aħħar ftit snin, l-Istati Uniti u ċ-Ċina bdew mewġiet kbar ta’ investiment pubbliku. Sadanittant, l-UE kienet impenjata li tadotta regoli ġodda li jġiegħlu lill-Istati Membri tagħha jnaqqsu l-awsterità.

L-UE trid tibdel id-direzzjoni b’mod urġenti. L-investimenti pubbliċi tal-massa – b’rekwiżiti soċjali biex jiġi żgurat li dawn l-investimenti jwasslu għal impjiegi ta’ kwalità – huma prekundizzjoni għall-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.

Esther Lynch, Segretarju Ġenerali tal-Konfederazzjoni Ewropea tat-Trade Unions (KETU). Hija għandha esperjenza estensiva fit-trade unions fil-livell Irlandiż, Ewropew u internazzjonali u serviet kemm bħala Viċi Segretarju Ġenerali kif ukoll bħala Segretarju Konfederali fil-KETU. Fir-rwoli tagħha, hija mexxiet sforzi biex jissaħħu d-drittijiet tal-ħaddiema u tat-trade unions, waqt li influwenzat direttivi ewlenin dwar pagi minimi adegwati, kundizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli, u żvelar ta’ informazzjoni protetta. Hija mexxiet ukoll kampanji għall-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u paga ġusta. Il-ħidma tagħha żgurat 15-il limitu ta’ esponiment legalment vinkolanti għall-karċinoġeni u l-ftehimiet tal-imsieħba soċjali dwar id-diġitalizzazzjoni u s-sustanzi riprotossiċi. Femminista tul ħajjitha, Esther hija favur it-tmiem tas-sottovalutazzjoni tax-xogħol li jsir b’mod predominanti min-nisa.

Il-KETU tirrappreżenta 45 miljun membru minn 94 organizzazzjoni tat-trade unions fi 42 pajjiż Ewropew, flimkien ma’ 10 Federazzjonijiet Ewropej tat-Trade Unions.

Ir-rapporti tal-2024 ta’ Mario Draghi u ta’ Enrico Letta kellhom impatt mhux ħażin fl-UE u fl-Istati Membri tagħha, u saru pjani direzzjonali li juru t-triq li l-Ewropa għandha ssegwi biex tiżgura futur vijabbli. Fl-Opinjoni tiegħu, dwar Valutazzjoni tar-rapporti ta’ Letta u ta’ Draghi dwar il-funzjonament u l-kompetittività tas-suq uniku tal-UE, il-KESE jipprovdi perspettiva tas-soċjetà ċivili dwar ir-rapporti u jressaq rakkomandazzjonijiet għal azzjoni urġenti. Lit-tliet relaturi tal-Opinjoni — Matteo Carlo Borsani, Giuseppe Guerini, u Stefano Palmieri — tlabnihom jindikaw il-proposti mir-rapporti li huma jqisu partikolarment importanti għall-prosperità futura tal-UE.

Il-kompetittività tidher li hija fuq fomm kulħadd dan l-aħħar, bid-deregolamentazzjoni titqies bħala riċetta maġika biex l-Ewropa ssib postha fuq il-mappa tal-atturi tal-ekonomija globali. Iżda hemm ħafna modi kif titkejjel il-kompetittività u ma hemm l-ebda tweġiba universali għall-mistoqsija dwar meta r-regolamentazzjoni ssir żejda. Jekk ma jiġux indirizzati b’attenzjoni, id-dibattiti dwar il-kompetittività u d-deregolamentazzjoni fihom ir-riskju li jiżviluppaw f’argumenti ssemplifikati żżejjed, totalment favur jew kontra, li jistgħu jheddu t-tfassil tajjeb tal-politika ekonomika, jikteb il-mistieden sorpriża tagħna Karel Lannoo, Uffiċjal Kap Eżekuttiv taċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS).

Karel Lannoo huwa l-Uffiċjal Kap Eżekuttiv tas-CEPS, wieħed mill-gruppi ta’ riflessjoni indipendenti ewlenin tal-Ewropa. Huwa jispeċjalizza fir-regolamentazzjoni finanzjarja, fil-governanza ekonomika Ewropea u fi kwistjonijiet tas-suq uniku, u l-pubblikazzjonijiet reċenti tiegħu jinkludu “Nifhmu l-Ewropa” (bin-Netherlandiż), rapport ta’ task force dwar il-politika tas-settur finanzjarju għall-Kummissjoni von der Leyen II, u diversi kontributi għal volumi u rieżamijiet akkademiċi. Karel huwa kelliem frekwenti f’seduti ta’ smigħ ta’ istituzzjonijiet tal-UE, nazzjonali u internazzjonali, kif ukoll f’konferenzi internazzjonali u programmi eżekuttivi. Huwa jidderieġi studji għall-gvernijiet nazzjonali, organizzazzjonijiet multilaterali u entitajiet tas-settur privat. Il-kitbiet tiegħu jidhru regolarment fil-midja. Barra minn hekk, Karel iservi fuq il-bordijiet ta’ kumpaniji u fondazzjonijiet u bħala membru tal-kunsilli konsultattivi, inkluża l-Kummissjoni tas-Swieq Kapitali tal-AFM, is-superviżur tas-swieq kapitali tan-Netherlands.

minn Karel Lannoo

Illum il-ġurnata hija moda li ngħidu li l-Ewropa mhijiex kompetittiva u li tintalab kampanja ta’ deregolamentazzjoni massiva fil-livell tal-UE. Iżda l-punt sa fejn is-sitwazzjoni ekonomika hija problematika jiddependi fuq id-definizzjoni tal-kompetittività, id-denominatur użat u l-punt ta’ riferiment, kif ukoll iċ-ċirkostanzi.

Barra minn hekk, il-kompetittività hija meqjusa l-istess bħad-deregolamentazzjoni, li mhijiex korretta, daqslikieku se tkun is-soluzzjoni kampanja ta’ simplifikazzjoni massiva. Għalhekk, huwa importanti li l-parametrili jikkontrollaw id-diskors ikun t-tajbin, għax altrimenti jista’ jintilef il-kontroll tagħhom u jispiċċaw fil-kamp Ewroxettiku.

Il-kompetittività bħala objettiv ta’ politika reġgħet lura, minkejja li qatt ma telqet – huwa importanti li wieħed ifakkar f’dawn il-preċedenti. Bl-istrateġija ta’ Liżbona, adottata formalment mill-Kunsill Ewropew ta’ Liżbona f’Marzu 2000, l-UE riedet issir l-ekonomija bbażata fuq l-għarfien l-aktar kompetittiva u dinamika fid-dinja, kapaċi għal tkabbir ekonomiku sostenibbli b’aktar impjiegi u impjiegi aħjar u koeżjoni soċjali akbar. Diġà matul is-snin Delors, il-kompetittività kienet ta’ tħassib għall-Kummissjoni Ewropea – kemm taqra l-artiklu famuż tal-1994 ta’ Paul Krugman, li sejħilha “ossessjoni perikoluża”. Is-Sur Delors dak iż-żmien kien imħasseb dwar iż-żieda fil-qgħad Ewropew, fl-isfond tal-kompetizzjoni mill-Istati Uniti u l-Ġappun, u ppropona, bħala soluzzjoni, programm ta’ investiment fl-infrastruttura u t-teknoloġija avvanzata. Mhux l-ewwel darba li smajna dan kollu.

Is-simplifikazzjoni leġiżlattiva ilha fuq l-aġenda għal żmien twil ukoll. L-eżerċizzji Leġiżlazzjoni Aktar Sempliċi għas-Suq Intern (SLIM) bdew mill-1996, meta l-UE kellha 15-il Stat Membru. Il-Kummissarju Charles McCreevy (2004-2009) iffavorixxa “pawżi” regolatorji fl-2005-06, sakemm faqqgħet il-kriżi finanzjarja. Il-Viċi President Frans Timmermans ingħata l-kompitu ta’ programm ta’ regolamentazzjoni aħjar taħt il-Kummissjoni Juncker. Waqt li dawn il-pjani kollha kienu ta’ min ifaħħarhom, ikun aħjar li jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin tal-kumplessità regolatorja – il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u l-infurzar dgħajjef – aktar milli sempliċiment jiġu ttrattati s-sintomi. Iżda b’27 Stat Membru, dan huwa aktar faċli li jingħad milli jitwettaq.

Il-kompetittività, talanqas kif definita mir-rapport ta’ Draghi, hija aktar dwar il-produttività u t-tkabbir tal-PDG, li jistgħu jagħtu riżultati ferm differenti skont id-denominatur. Iżda hemm ukoll modi oħra biex titkejjel il-kompetittività. Wieħed jista’ jħares lejn il-kompetittività interna kontra dik esterna. Internament, l-UE tidher dgħajfa, bi tnaqqis fil-produttività meta mqabbla mal-Istati Uniti. Esternament, madankollu, l-UE għandha surplus kummerċjali u fil-kont kurrenti, waqt li l-Istati Uniti qed jiffaċċjaw defiċit kbir fil-kummerċ u fil-kont kurrenti – iżda dan ma jidhirx li huwa problema (ħlief għal President Trump).

L-UE għandha wkoll pożizzjoni fiskali ħafna aħjar mill-Istati Uniti jew saħansitra mill-Ġappun, għalkemm m’għandniex data preċiża għal tqabbil eżatt maċ-Ċina. Id-defiċit tal-baġit tal-UE kien ta’ madwar 3.5% tal-PDG fl-2024, waqt li kien kważi d-doppju ta’ dak fl-Istati Uniti (6.4%). L-Istati Uniti jistgħu jiffinanzjaw dan fis-swieq internazzjonali minħabba l-pożizzjoni globali tad-dollaru, għalkemm ir-rati tal-imgħax fuq terminu medju fl-UE u fl-Istati Uniti huma diverġenti, u dan jindika tħassib tas-suq dwar l-ekonomija tal-Istati Uniti. Illum, ir-rata ta’ self tas-suq ta’ sitt xhur għall-USD hija ta’ 4.8%, waqt li fiż-żona tal-euro, hija ta’ 2.5% (Euribor).

Barra minn hekk, il-prezzijiet tal-enerġija fl-UE kienu ħafna ogħla milli fl-Istati Uniti minn nofs l-2021, meta Putin beda jimmanipula l-prezzijiet, li hija problema ta’ kompetittività għall-industrija tal-manifattura, u b’mod partikolari għall-Ġermanja. Illum, l-ispiża tal-enerġija fl-UE hija mill-inqas 50% ogħla milli fl-Istati Uniti.

Il-politika tal-enerġija hija eżempju tajjeb ieħor għad-dibattitu regolatorju: il-problema hija li hemm wisq regolamentazzjoni? Għall-kuntrarju, l-UE għandha suq uniku tal-enerġija għad-distribuzzjoni iżda mhux għall-produzzjoni, li jibqa’ taħt il-kontroll tal-Istati Membri. Dan joħloq problemi f’pajjiżi bi produzzjoni żejda, peress li jgħolli l-prezzijiet minħabba nuqqas ta’ enerġija f’pajjiżi oħra, kif inhu l-każ bejn l-Iżvezja u l-Ġermanja.

Barra minn hekk, fis-settur diġitali, wieħed jista’ jistaqsi huwiex aħjar li ma jkun hemm l-ebda regolamentazzjoni. Irridu l-libertà tal-espressjoni fuq stil Amerikan u l-ebda moderazzjoni tal-kontenut? Irridu suq oligopolistiku kif għandna llum?

Din ir-riflessjoni qasira tenfasizza li kwalunkwe dibattitu dwar il-kompetittività u d-deregolamentazzjoni għandu jiġi indirizzat bl-akbar attenzjoni biex jiġi evitat li jiddeġenera f’diskussjoni abjad u iswed, li jista’ jkollha impatt negattiv fuq it-tfassil ta’ politika ekonomika soda.

Minn Stefano Palmieri
Grupp tal-Ħaddiema tal-KESE

Minkejja li r-rapporti ta’ Letta u Draghi jvarjaw b’mod sinifikanti fl-analiżi u fl-istrateġiji proposti tagħhom, hemm elementi ta’ trikkib konsiderevoli bejn dawn iż-żewġ ir-rapporti.

Bħala eżempju se nħarsu lejn il-politika ta’ koeżjoni. Fir-rapport ta’ Letta, il-politika ta’ koeżjoni għandha rwol ċentrali billi tiżgura li l-benefiċċji tas-suq uniku jiġu kondiviżi fost iċ-ċittadini u r-reġjuni kollha tal-Unjoni. Ir-rapport jenfasizza wkoll ir-rabta bejn il-politika ta’ koeżjoni u s-servizzi ta’ interess ġenerali, li huma essenzjali biex l-Ewropej ikunu jistgħu jgħixu u jaħdmu fejn jixtiequ huma. B’kuntrast ma’ dan, ir-rapport ta’ Draghi jidher li jnaqqas l-importanza tal-politika ta’ koeżjoni u d-dimensjonijiet soċjali u territorjali tal-kompetittività. Huwa jiddiskuti l-kompetittività Ewropea mingħajr ma jqis id-disparitajiet territorjali, u jimplika li sempliċiment it-tisħiħ tal-kompetittività ġenerali tal-UE jsolvi kwistjonijiet reġjonali. Huwa jinjora l-fatt li, għal ħafna reġjuni, il-kompetittività baxxa u l-iżvantaġġ territorjali huma żewġ naħat tal-istess munita.

Iż-żewġ rapporti jirrikonoxxu li l-Unjoni m’għadx għandha l-għażla li “tibqa’ miexja kif timxi s-soltu”. L-urġenza u l-kumplessità tal-kriżijiet tal-lum jeħtieġu bidla sinifikanti fit-tfassil tal-politika Ewropea, possibbilment anke permezz ta’ bidliet fit-Trattat. Nistgħu verament niddiskutu t-tkabbir mingħajr ma nindirizzaw il-ħtieġa għal integrazzjoni politika aktar profonda? Din il-bidla għandha tinvolvi wkoll bidla fl-iskala. Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) attwali huwa insuffiċjenti, ankrat fi ftit aktar minn 1 % tal-introjtu nazzjonali gross tal-UE u ristrett mil-loġika skaduta ta’ “juste retour”. Jenħtieġ approċċ ġdid, ispirat mill-mudell Next Generation EU. L-isfidi straordinarji jridu jiġu indirizzati b’soluzzjonijiet kuraġġużi, inkluż il-ħruġ ta’ “assi sikuri komuni” kif deher matul il-pandemija.

Il-QFP 2028-2034 li jmiss se jittestja l-intenzjonijiet veri tal-UE, peress li jistabbilixxi prijoritajiet għas-seba’ snin li ġejjin. F’dan il-kuntest, huwa raġonevoli li wieħed jistenna dibattitu miftuħ dwar l-isfidi li qed tiffaċċja l-UE, minħabba d-diversi kriżijiet li għaddejjin bħalissa, kif ukoll dwar l-objettivi ewlenin tagħha u l-beni komuni Ewropej li għandha l-għan li twassal liċ-ċittadini tagħha.

Meta titqies ir-riforma regolatorja, kif rakkomandat fiż-żewġ rapporti, huwa importanti li wieħed jiftakar li l-UE hija l-aktar “ekonomija soċjali tas-suq” avvanzata fid-dinja. L-istandards ekonomiċi, soċjali u ambjentali għoljin tagħha huma essenzjali għas-suċċess ta’ dan il-mudell, u mhux ostakli għalih. Għalhekk, it-tqabbil tar-regolamenti tal-UE ma’ dawk tal-Istati Uniti jew taċ-Ċina huwa fundamentalment żbaljat. Kwalunkwe sforz biex jiġu ssemplifikati r-regoli tal-UE xorta jrid jipproteġi l-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-sikurezza tal-ħaddiema, id-drittijiet tal-konsumatur, il-koeżjoni soċjali u ekonomika, u t-tkabbir sostenibbli.

L-Ewropa waslet biex tifhem, għalkemm tard, li l-fatt li wieħed ikun suq kbir m’għadux biżżejjed. Biex timxi ’l quddiem, jeħtiġilha tistinka għal għaqda akbar, fosthom integrazzjoni politika aktar profonda u politiki verament unifikati dwar l-ekonomija, l-industrija, il-kummerċ, l-affarijiet barranin u d-difiża. Ix-xhur li ġejjin se jkunu deċiżivi fit-tiswir tal-futur tal-Ewropa.

Minn Giuseppe Guerini
Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE

Is-sena l-oħra, il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill Ewropew inkarigaw lil Mario Draghi u lil Enrico Letta biex jabbozzaw rapporti dwar il-kompetittività tal-UE u dwar it-titjib tas-suq uniku, rispettivament. Dawn ir-rapporti stabbilixxew aġenda politika ambizzjuża għall-Unjoni Ewropea, u qed iservu kemm bħala pjan direzzjonali kif ukoll bħala punt ta’ riferiment għall-valutazzjoni tal-impenn tal-istituzzjonijiet u ta’ dawk li jfasslu l-politika biex isawru l-futur tal-UE u l-kapaċità tagħhom li jagħmlu dan.

Dawn ir-rapporti jistgħu jintużaw biex ikejlu kemm l-istituzzjonijiet u l-mexxejja qed jirrispondu b’mod effettiv għall-isfidi kumplessi tal-lum.

L-Opinjoni tal-KESE dwar ir-rapporti sservi ta’ għodda siewja għall-evalwazzjoni tal-passi bikrija ta’ dan iċ-ċiklu politiku ġdid. L-ewwel pass jinsab rifless fil-Boxxla għall-Kompetittività, imnedija mill-Kummissjoni Ewropea fid-29 ta’ Jannar. Dan jinkludi diversi proposti ta’ prijorità għolja li ġew enfasizzati wkoll fl-Opinjoni tagħna, bħat-tnaqqis tad-distakk fil-kompetittività, l-ikkompletar tas-suq uniku, is-semplifikazzjoni tar-regolamenti mingħajr deregolamentazzjoni, u r-rikonoxximent li l-kompetittività tiddependi fuq in-nies u l-ħiliet.

Madankollu, lil hinn mid-distakk fil-kompetittività, hemm ukoll nuqqas ta’ azzjoni konkreta. Sa issa, il-Kummissjoni ppreżentat dokumenti strateġiċi, komunikazzjonijiet u impenji, iżda l-miżuri tanġibbli għadhom xhur ’il bogħod. Dan id-dewmien jenfasizza l-ħtieġa, kif innutat fl-Opinjoni tagħna, li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jibdew ukoll dibattitu dwar ir-regoli fundamentali tal-UE u r-rilevanza tat-Trattati attwali fl-indirizzar tal-isfidi attwali, li jeħtieġu azzjoni rapida.

Azzjoni rapida ma tfissirx li l-kwalità tiġi kompromessa. Fl-2020, il-Kummissjoni Ewropea wriet li kapaċi tagħmel dan meta implimentat f’qasir żmien l-inizjattiva Next Generation EU. Illum għandha turi l-istess aġilità.

Il-kisba ta’ dawn l-għanijiet teħtieġ approċċ multidimensjonali. It-tlestija rapida tas-suq uniku hija kruċjali, iżda trid timxi id f’id ma’ impenn qawwi għas-sostenibbiltà ambjentali, il-prosperità ekonomika u l-koeżjoni soċjali u territorjali, peress li dawn huma muturi ewlenin tal-kompetittività.

Din il-viżjoni titlob ukoll politika industrijali koeżiva li tmur lil hinn minn approċċi nazzjonali frammentati, appoġġjata minn inċentivi fiskali u doganali strateġiċi. Fl-istess ħin, it-tnaqqis tal-piżijiet burokratiċi u tal-ispejjeż tal-konformità permezz ta’ regolamentazzjoni aktar intelliġenti u proċessi amministrattivi semplifikati huwa essenzjali biex jitrawwem ambjent tan-negozju aktar dinamiku.

Fis-settur tal-enerġija, it-tnaqqis tad-disparitajiet fil-prezzijiet bejn l-Istati Membri u ekonomiji globali oħra huwa vitali. Dan se jirrikjedi aktar investiment fl-enerġija rinnovabbli, li jiżgura suq tal-enerġija aktar kompetittiv u sostenibbli.

Biex tappoġġja dawn l-ambizzjonijiet, l-UE jeħtiġilha tiżviluppa wkoll politika komuni dwar il-beni pubbliċi Ewropej, li tiddefinixxi b’mod ċar il-prijoritajiet strateġiċi tagħha u ssaħħaħ ir-rwol tagħha fix-xena globali.

Il-KESE se jkompli jissorvelja l-implimentazzjoni ta’ dawn il-politiki, u fl-istess ħin jiżgura li l-vuċi tas-soċjetà ċivili Ewropea titqies u tingħata widen.

Ta’ Matteo Borsani
Grupp ta’ Min Iħaddem tal-KESE

L-ewwel u l-iżjed rakkomandazzjoni importanti li l-KESE jagħti fl-Opinjoni tiegħu hija li tittieħed azzjoni urġenti biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet tar-rapporti ta’ Letta u ta’ Draghi. Fil-fehma tiegħi, dan għandu jsir b’mod komprensiv; ma nistgħux nagħżlu biss dak li jaqblilna miż-żewġ rapporti. Dawn iridu jiġu implimentati b’mod globali, mingħajr ma jiġu limitati l-proposti u l-attenzjoni għal kull ħaġa li sirna mdorrijin għaliha, u mingħajr ma jiġu evitati l-aktar kwistjonijiet kritiċi u diviżivi, bħall-investimenti. 

Jekk nibdew mir-rapport ta’ Draghi, u minħabba l-importanza ovvja tal-enfasi tiegħu fuq il-kompetittività tal-UE kollha kemm hi, inqis li r-rakkomandazzjonijiet tiegħu dwar il-politika industrijali tal-UE huma kruċjali. B’mod partikolari, l-insistenza tiegħu dwar il-ħtieġa li tiġi adottata politika industrijali li tkun kapaċi tegħleb l-approċċ frammentat attwali. Illum għandna 27 politika industrijali nazzjonali li mhux dejjem ikunu kkoordinati. F’dan ir-rigward, sforz Ewropew strutturat biss jippermettilna niżguraw Il-aħjar bilanċ ta’ miżuri tat-taxxa, regolatorji, kummerċjali/doganali u inċentivi finanzjarji li jikkaratterizzaw l-iżjed politiki industrijali reċenti tal-Istati Uniti u ċ-Ċina, b’benefiċċji kbar għas-suq uniku.

Madankollu, dan għandu jimxi id f’id ma’ tnaqqis drastiku tal-piżijiet burokratiċi għan-negozji, li b’rabta miegħu napprezza b’mod partikolari t-talba ta’ Letta biex ikun hemm “suq uniku li jgħaġġel u jirnexxi”. Fost ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tiegħu, Letta huwa favur is-semplifikazzjoni tal-piż burokratiku, is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi, u azzjonijiet ulterjuri biex “titnaqqas il-burokrazija”, speċjalment għall-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). F’dan il-kuntest, fl-Opinjoni tiegħu, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni li jitnaqqas il-piż tar-rappurtar b’25% għan-negozji kollha u li tiġi stabbilita mira ta’ mill-inqas 50% għall-SMEs. Barra minn hekk, bil-ħsieb li niżviluppaw u nibnu fuq ir-rakkomandazzjoni ta’ Letta biex jiġi kkunsidrat mekkaniżmu li jassisti lill-koleġiżlaturi b’valutazzjoni tal-impatt dinamika, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-idea ta’ kontroll tal-kompetittività li għandu jitwettaq matul il-proċeduri leġiżlattivi.

Hekk kif l-intelliġenza artifiċjali qed tbiddel għal kollox il-post tax-xogħol, huwa kruċjali li titkompla l-promozzjoni tal-IA ċċentrata fuq il-bniedem u l-promozzjoni ta’ politiki li jibbilanċjaw l-iżvilupp b’saħħtu tal-IA fl-Ewropa mal-ġustizzja soċjali u d-drittijiet tal-ħaddiema, intqal waqt dibattitu ta’ livell għoli fil-KESE.

Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-KESE kellu dibattitu dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali fuq il-post tax-xogħol, b’dikjarazzjonijiet mill-President tal-KESE Oliver Röpke, il-Viċi President Eżekuttiv tal-Kummissjoni Ewropea Roxana Mînzatu, u l-Viċi Ministru tal-Familja, ix-Xogħol u l-Politika Soċjali tal-Polonja Katarzyna Nowakowska, fost l-oħrajn.

Waqt li fetaħ id-dibattitu, is-Sur Röpke stqarr li: “L-intelliġenza artifiċjali hja waħda mix-xejriet l-aktar trasformattivi ta’ żmienna, u toffri potenzjal immens waqt li tippreżenta wkoll sfidi kritiċi. Id-dibattitu tal-lum afferma mill-ġdid l-importanza li l-politika dwar l-IA tiġi ankrata fil-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.”

Is-Sinjura Mînzatu enfasizzat li: “Meta naħsbu dwar l-IA, b’mod partikolari fuq il-post tax-xogħol, għandna nħarsu lejn modi kif nagħtu spinta lill-investiment tagħna fir-riċerka u l-innovazzjoni, u kif nissimplifikaw il-modi li bihom il-kumpaniji Ewropej jistgħu jiżviluppaw f’dan il-qasam sabiex ikollna t-teknoloġiji tagħna stess imħarrġa skont id-data Ewropea u bbażati fuq il-valuri Ewropej. Waqt li nħarsu l-valuri tagħna dwar id-drittijiet soċjali u l-ugwaljanza, niżguraw li l-ħaddiema Ewropej ikollhom l-istess drittijiet f’dinja bl-IA jew mingħajrha – li jkunu protetti, u li jiġi implimentat kontroll iċċentrat fuq il-bniedem.”

Is-Sinjura Nowakowska ddikjarat li l-intelliġenza artifiċjali fid-dinja tax-xogħol qed toffri opportunitajiet tremendi biex jiżdiedu l-produttività u l-kompetittività għan-negozji, iżda tqajjem ukoll għadd ta’ mistoqsijiet dwar l-impatt potenzjali tagħha fuq l-impjiegi, is-saħħa u s-sikurezza tal-ħaddiema, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, il-kwalità ġenerali tal-impjiegi, u r-rwol tad-djalogu soċjali.

Adozzjoni tal-Opinjoni dwar l-IA favur il-ħaddiema u l-kontropinjoni mehmuża

Wara d-dibattitu fil-plenarja, il-KESE adotta l-Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar IA favur il-ħaddiema: mekkaniżmi biex jiġi sfruttat il-potenzjal u jittaffew ir-riskji tal-IA b’rabta mal-politiki dwar l-impjiegi u s-suq tax-xogħol, imfassla mir-relatur Franca Salis-Madinier. L-Opinjoni ġiet adottata b’142 vot favur, 103 voti kontra u 14-il astensjoni. Ma rċevietx l-appoġġ tal-Grupp ta’ Min Iħaddem tal-KESE, li ressaq kontropinjoni.

Fl-Opinjoni, il-KESE jenfasizza li l-involviment tal-ħaddiema u d-djalogu soċjali għandhom rwol kruċjali fil-preżervazzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema u fil-promozzjoni ta’ IA “affidabbli” fid-dinja tax-xogħol. Iżżid tgħid li r-regoli attwali għandhom jindirizzaw il-lakuni fil-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol u jiżguraw li l-bnedmin jibqgħu fil-kontroll fl-interazzjonijiet kollha bejn il-bniedem u l-magni.

Il-kontropinjoni tal-Grupp ta’ Min Iħaddem ġiet mehmuża mal-Opinjoni. Il-membri tal-Grupp spjegaw li, fil-fehma tagħhom, l-UE diġà għandha l-għodod biex tħaddan ir-rivoluzzjoni tal-IA, u l-qafas legali eżistenti jiżgura l-implimentazzjoni bla xkiel tagħha. (lm)

L-intelliġenza artifiċjali qed tittrasforma d-dinja tax-xogħol b’pass bla preċedent, u ġġib magħha kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għall-ħaddiema, għan-negozji u għal dawk li jfasslu l-politika. Fit-3 ta’ Frar, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) organizzaw flimkien konferenza ta’ livell għoli dwar “Il-Ġustizzja Soċjali fl-Era Diġitali: L-impatt tal-IA fuq ix-xogħol u s-soċjetà”.

Fil-Konferenza ta’ livell għoli pparteċipaw mexxejja prominenti – inkluż diversi ministri għax-xogħol tal-UE – fejn dawn iddeliberaw dwar strateġiji biex jiġi sfruttat il-potenzjal tal-IA filwaqt li jiġu indirizzati r-riskji li din toħloq għad-drittijiet tal-ħaddiema u s-swieq tax-xogħol. Dan l-avveniment immarka kontribut kbir għall-Koalizzjoni Globali għall-Ġustizzja Soċjali, u enfasizza l-ħtieġa għal approċċ ikkoordinat għall-governanza tal-IA kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f’dak globali. Din il-konferenza konġunta ta’ livell għoli ġiet organizzata b’mod konġunt mis-Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza (SOC) tal-KESE u l-ILO.

Sejħa għal żvilupp etiku u inklużiv tal-IA

Fil-ftuħ tal-konferenza, il-President tal-KESE Oliver Röpke enfasizza l-ħtieġa urġenti għal approċċ iċċentrat fuq il-bniedem għall-IA, u ddikjara li: “L-intelliġenza artifiċjali diġà qed issawwar mill-ġdid is-soċjetajiet u s-swieq tax-xogħol tagħna, u ġġib magħha kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi. Il-KESE u l-organizzazzjonijiet imsieħba tiegħu huma impenjati li jiżguraw li l-IA sservi bħala forza għall-ġustizzja soċjali, it-tisħiħ tad-drittijiet tal-ħaddiema, il-promozzjoni tal-inklużjoni, u l-prevenzjoni ta’ inugwaljanzi ġodda. Jekk fil-futur irridu li l-IA tkun ġusta u ċċentrata fuq il-bniedem tenħtieġ azzjoni kollettiva – minn dawk li jfasslu l-politika sal-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili – biex jiġi żgurat li t-teknoloġija taħdem għan-nies u mhux kontrihom.”

Id-Direttur Ġenerali tal-ILO Gilbert F. Houngbo enfasizza l-importanza ta’ politiki proattivi sabiex jittaffa l-impatt ta’ tfixkil tal-IA fuq l-impjiegi u l-postijiet tax-xogħol: “Jeħtieġ li niżguraw li nsawru l-IA b’modi li javvanzaw il-ġustizzja soċjali. Dan ifisser diversi azzjonijiet: li jiġu appoġġjati l-ħaddiema, inkluż bil-ħiliet u l-protezzjoni soċjali; li jiġi ffaċilitat l-aċċess mill-intrapriżi ta’ kull daqs u fil-partijiet kollha tad-dinja għat-teknoloġija tal-IA biex jiġu sfruttati l-benefiċċji tal-produttività; u li jiġi żgurat li l-integrazzjoni tal-IA fuq il-post tax-xogħol tipproteġi d-drittijiet tal-ħaddiema u tippromovi d-djalogu soċjali fit-tranżizzjoni diġitali.”

Waqt żewġ panels, kelliema ta’ livell għoli qasmu l-għarfien tagħhom dwar l-isfidi u l-opportunitajiet li jipperċepixxu fl-isfruttar tal-IA biex jippromovu xogħol deċenti u swieq tax-xogħol inklużivi u jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-snin li ġejjin. Fost il-membri tal-panels kien hemm il-ministri għax-xogħol tal-UE Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (il-Polonja), Yolanda Díaz (Spanja), Níki Keraméos (il-Greċja) u Maria do Rosário Palma Ramalho (il-Portugall), kif ukoll id-delegat tal-Gvern Franċiż għall-ILO u għall-G7-G20, Anousheh Karvar (fost oħrajn).

Id-diskussjonijiet li saru enfasizzaw il-fatt li, għalkemm hemm riskju assoċjat mat-tnedija tal-IA, ma hemmx bżonn li nopponu din it-teknoloġija l-ġdida. Madankollu, huwa essenzjali li ssir enfasi fuq id-djalogu soċjali u li l-ħaddiema jiġu inklużi fl-użu tal-IA, u li tingħata attenzjoni partikolari lill-isforzi ta’ taħriġ mill-ġdid u ta’ titjib tal-ħiliet. L-introduzzjoni u r-regolamentazzjoni adegwata u kkontrollata tal-IA se jgħinu biex jiġu evitati xokkijiet kbar u jippermettu li din it-teknoloġija tnaqqas il-kompiti ripetittivi mingħajr ma neċessarjament twassal għal sensji fuq skala kbira.(lm)