Céim loighciúil chun cinn don Eoraip is ea an méadú
An mhí seo tá comóradh 20 bliain á cheiliúradh againn ar an méadú mór ar an Aontas Eorpach. Ba i mí na Bealtaine 2004 a rinneadh saoránaigh de chuid an Aontais Eorpaigh de shaoránaigh na Cipire, na Seicia, na hEastóine, na hUngáire, na Laitvia, na Liotuáine, Mhálta, na Polainne, na Slóvaice agus na Slóivéine. Ní próiseas éasca a bhí ann ós rud é gur dúshlán mór é aontachas a bhaint amach leis an Aontas agus tógann sé roinnt mhaith ama. Fiche bliain ina dhiaidh sin, áfach, is féidir a rá go bhfuil méadú 2004 ag dul ó neart go neart.
Céim loighciúil chun cinn don Eoraip is ea an méadú
An mhí seo, tá comóradh 20 bliain á cheiliúradh againn ar an méadú mór ar an Aontas Eorpach. Ba i mí na Bealtaine 2004 a rinneadh saoránaigh de chuid an Aontais Eorpaigh de shaoránaigh na Cipire, na Seicia, na hEastóine, na hUngáire, na Laitvia, na Liotuáine, Mhálta, na Polainne, na Slóvaice agus na Slóivéine. Ní próiseas éasca a bhí ann ós rud é gur dúshlán mór é aontachas a bhaint amach leis an Aontas agus tógann sé roinnt mhaith ama. Fiche bliain ina dhiaidh sin, áfach, is féidir a rá go bhfuil méadú 2004 ag dul ó neart go neart.
Anuas ar an Aontas a bheith ar cheann de na margaí aonair is mó ar domhan, cruthaíodh 26 mhilliún post nua mar thoradh ar an méadú. Ní féidir rath an mhéadaithe a mheas, áfach, le gnóthachain eacnamaíocha amháin. I ndeireadh na dála, mar thoradh ar an méadú, osclaíodh teorainneacha agus bhí na milliúin daoine saor chun taisteal, chun obair agus chun cónaí áit ar bith san Aontas. Rinneadh ceart do gach duine de phribhléid nach raibh ach ag daoine áirithe go dtí sin. Go dtí seo, tá os cionn 2.7 milliún mac léinn ó na 10 dtír nua tar éis páirt a ghlacadh i gclár malartaithe Erasmus+. Chuir an tAontas méadaithe comhionannas deiseanna ar fáil do chách chun go mbeadh rath orthu.
Ní hé sin le rá nach raibh aon cheacht le foghlaim. Ní raibh méadú den chineál sin ná den mhéid sin ann riamh roimhe sin, agus is cinnte go bhfuil go leor réimsí ann ina bhféadfadh agus inar cheart don Aontas tuilleadh a dhéanamh. Ar an gcéad dul síos, ní mór don Aontas tús a chur le lánpháirtiú na dtíortha is iarrthóirí ina chuid oibre a luaithe is féidir. Cé nach féidir an comhtháthú forásach a chur in ionad an aontachais iarbhír, is bealach é don dá thaobh bunús láidir a thógáil trí fhoghlaim óna chéile agus trí thaithí a mhalartú agus tuairimí a roinnt. Tugann sé deis naisc dhaonna a bhunú agus fíormheon Eorpach a chothú.
Ar an dara dul síos, tá croíphrionsabail an Aontais maidir leis an daonlathas, an smacht reachta agus cearta agus saoirsí bunúsacha doshannta agus ní féidir neamhaird a thabhairt orthu. Cé go bhfuil critéir shoiléire i lámhleabhar aontachais an Aontais maidir le ‘bunphrionsabail’, tá roinnt gnéithe nach dtiocfar orthu in aon lámhleabhar. Ina ról mar theach na sochaí sibhialta, creideann CESE go mbraitheann daonlathais dhea-fheidhmiúla go huile is go hiomlán ar shochaí shibhialta bhríomhar agus idirphlé sóisialta láidir. Tríd an tsochaí shibhialta ó thíortha is iarrthóirí a lánpháirtiú san Aontas de réir a chéile, beidh siad in ann a bheith chomh láidir agus ba cheart iad a bheith faoi thráth an aontachais. Sin is cúis leis an tionscnamh arna sheoladh ag CESE chun na tíortha is iarrthóirí ar bhallraíocht san Aontas a lánpháirtiú. Tá ‘comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí’ ag obair anois lenár gcomhaltaí in CESE, agus tuairimí á ndréachtú acu ar ábhair a bhaineann go háirithe le méaduithe a bheidh ann amach anseo.
Sin is cúis freisin leis an bplé a dhéanfaidh comhaltaí CESE ar chomóradh 20 bliain mhéadú an Aontais le linn an tseisiúin iomlánaigh a bheidh aige i mí na Bealtaine – agus machnamh á dhéanamh acu ar an am atá caite agus iad ag tnúth le todhchaí choiteann ina mbeidh an tAontas Eorpach níos athléimní, níos daonlathaí agus níos aontaithe.
Labhraíomar le Cillian Lohan, rapóirtéir na tuairime Rannpháirtíocht daoine óga ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe, chun ceist a chur air faoi na tairbhí a d’fhéadfaí a bhaint as scéim soghluaisteachta don aos óg, rud atá molta ag an gCoimisiún Eorpach agus a dtacaíonn CESE leis. A bhuí leis an scéim sin, bheadh sé níos éasca ag saoránaigh óga na Ríochta Aontaithe agus an Aontais Eorpaigh a bheith ina gcónaí, ag staidéar agus ag obair i limistéir a chéile. Toisc gur dhiúltaigh an Ríocht Aontaithe don socrú a d’ullmhaigh an tAontas maidir le saorghluaiseacht daoine óga, cad iad na cineálacha eile cur chuige a d’fhéadfaí a úsáid chun na naisc a briseadh de thoradh Brexit a chur ar ais?
Labhraíomar le Cillian Lohan, rapóirtéir na tuairime Rannpháirtíocht daoine óga ón Aontas agus ón Ríocht Aontaithe, chun ceist a chur air faoi na tairbhí a d’fhéadfaí a bhaint as scéim soghluaisteachta don aos óg, rud atá molta ag an gCoimisiún Eorpach agus a dtacaíonn CESE leis. A bhuí leis an scéim sin, bheadh sé níos éasca ag saoránaigh óga na Ríochta Aontaithe agus an Aontais Eorpaigh a bheith ina gcónaí, ag staidéar agus ag obair i limistéir a chéile. Toisc gur dhiúltaigh an Ríocht Aontaithe don socrú a d’ullmhaigh an tAontas maidir le saorghluaiseacht daoine óga, cad iad na cineálacha eile cur chuige a d’fhéadfaí a úsáid chun na naisc a briseadh de thoradh Brexit a chur ar ais?
An 24 Aibreán, d’eagraigh CESE imeacht chun an scannán faisnéise Úcránach ‘20 Days in Mariupol’ a léiriú. Is scannán é sin ar éirigh leis gradam Oscar a bhuachan i mbliana sa chatagóir ‘An Príomhscannán Faisnéise Is Fearr’.
An 24 Aibreán, d’eagraigh CESE imeacht chun an scannán faisnéise Úcránach ‘20 Days in Mariupol’ a léiriú. Is scannán é sin ar éirigh leis gradam Oscar a bhuachan i mbliana sa chatagóir ‘An Príomhscannán Faisnéise Is Fearr’.
Léiríonn an scannán imeachtaí an 20 lá corrach nuair a bhí stiúrthóir an scannáin, an t-iriseoir Mstyslav Chernov, agus a chomhghleacaithe, i gcathair Mariupol siar i mí Feabhra agus mí an Mhárta 2022 chun taifead a dhéanamh ar léigear brúidiúil na Rúise ar Mariupol, mórchalafort de chuid na hÚcráine ar Mhuir Mheoid. Ag obair leis don eagraíocht nuachta Associated Press, ba iad Chernov agus a fhoireann na hiriseoirí eachtracha deireanacha le himeacht ón gcathair sular ghabh arm na Rúise í. Tá a lorg fágtha ar fud an domhain ag na taifeadtaí agus na grianghraif thochtmhara a ghlac an fhoireann. Feictear, mar shampla, ospidéal máithreachais a bombardaíodh go dona chomh maith le bombardú a rinneadh ar amharclann na cathrach a bhí á húsáid mar fhoscadh ag leanaí. Léiriú is ea an scannán ar uafáis ainghníomhartha arm ionraidh na Rúise i gcoinne dhaonra sibhialta na hÚcráine.
Anuas ar Ghradam an Acadaimh, tá an-chuid gradaim eile mór le rá bainte amach ag ‘20 Days in Mariupol’, go háirithe gradam BAFTA don Scannán Faisnéise is Fearr agus Gradam an Lucht Féachana ag an bhféile scannán Sundance sa chatagóir ‘Scannán Faisnéise Idirnáisiúnta’.
Bhí Uachtarán CESE, Oliver Röpke, i láthair ag an léiriú, i dteannta roinnt aíonna eile mór le rá, ina measc sin a Shoilse Vsevolod Chentsov, Ceann Mhisean na hÚcráine chuig an Aontas Eorpach, agus Yevhen Tuzov, duine de phríomhphearsana an scannáin.
‘Ní mór dúinn a choinneáil i gcuimhne i gcónaí go bhfuil dualgas sollúnta orainn fianaise a thabhairt leis an stair. Tá teachtaireacht shoiléir ag an scannán seo: ní mór dúinn a chur in iúl don domhan impleachtaí na fuatha. Ná ligimis i ndearmad na híobairtí atá déanta ag daoine na hÚcráine, ná an athléimneacht a thaispeáin siad in aghaidh an aimhleasa. Ní hamháin gur léiriú ar na luachanna a chomhroinnimid an t-ionchas go mbeidh an Úcráin ina Ballstát den Aontas, ach is léiriú dóchais é freisin go bhfuil laethanta níos fearr le teacht,’ arsa Oliver Röpke, Uachtarán CESE.
Is gránna an léiriú é ‘20 Days in Mariupol’ ar an gcruatan a tháinig as fogha na Rúise, ach is léiriú é nach mór a thabhairt san am céanna. Is údar mórtais dom a rá gur ar thaobh na hÚcráine atá an Coiste seo againn ag seasamh, gan stad gan staonadh, agus ar thaobh shochaí shibhialta bhríomhar na hÚcráine chomh maith, na laethanta deacra seo. Is mór againn ar fad go bhfuil sibh anseo linn anocht,’ is ea a dúirt Aurel Laurențiu Plosceanu, Leas-Uachtarán um an gCumarsáid in CESE. Ó chuir an Rúis tús leis an gcogadh foghach, sheas CESE go daingean leis an Úcráin agus le sochaí sibhialta na hÚcráine, agus neartaigh sé ar an gcomhar idir é féin agus eagraíochtaí shochaí shibhialta (ESSanna) na hÚcráine trí mheán Ardán Sochaí Sibhialta AE-na hÚcráine. Chuir sé mol ar bun don Úcráin chun áit oibre a chur ar fáil sa Bheilg do ESSanna ón Úcráin. Chuir sé tús leis an tionscnamh ‘Comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí’ chun saineolas CESE a roinnt le ESSanna ón Úcráin. Thug toscaireacht ardleibhéil ó CESE, faoi stiúir an Uachtaráin Röpke, cuairt ar an Úcráin i mí na Samhna chun teacht le chéile leis an Aire Forbartha Eacnamaíche agus Trádála Yuliia Svyrydenko, le hionadaithe na Parlaiminte (Verokhna Rada) agus le hionadaithe ón tsochaí shibhialta. Thug comhaltaí CESE ómós d’íospartaigh Úcránacha an chogaidh ag leachtanna cuimhneacháin cogaidh timpeall na tíre.
Leis an léiriú seo, a eagraíodh ar iarraidh Andris Gobiņš, comhalta de CESE ón Laitvia, cuirtear in iúl arís eile dlúthpháirtíocht shochaí shibhialta na hEorpa leis an Úcráin agus le muintir na hÚcráine. Mar ócáid ar imeall leis an bpríomhimeacht, bhí taispeántas grianghraf ann freisin don lucht féachana maidir le cathair Mariupol agus í faoi léigear. Eagraíodh an taispeántas sin i gcomhar leis an gcumann Ukra-Bel.
Fáilte chuig Dearcadh na Cosmhuintire, podchraoladh Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE). Agus na toghcháin Eorpacha 2024 le bheith ann go han-luath, theastaigh uainn aird a tharraingt ar thrí ghrúpa ar minic don lucht ceaptha beartais neamart a dhéanamh orthu: daoine faoi mhíchumas, seanóirí agus daoine óga. Breathnóimid ar an dóchas atá ag na grúpaí sin do na blianta beaga romhainn agus ar na hábhair imní atá acu.
Fáilte chuig Dearcadh na Cosmhuintire, podchraoladh Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE). Agus na toghcháin Eorpacha 2024 le bheith ann go han-luath, theastaigh uainn aird a tharraingt ar thrí ghrúpa ar minic don lucht ceaptha beartais neamart a dhéanamh orthu: daoine faoi mhíchumas, seanóirí agus daoine óga. Breathnóimid ar an dóchas atá ag na grúpaí sin do na blianta beaga romhainn agus ar na hábhair imní atá acu.
Ar na haíonna don lá inniu, labhróidh Milan Šveřepa, Uachtarán Inclusion Europe, faoi chúrsaí inrochtaineachta agus na toghcháin Eorpacha 2024. Beidh an gníomhaí óige agus an tionchaire Nina Skočak linn freisin chun labhairt faoina bhfuil idir chamáin do na daoine óga. Cloisfimid freisin ón Dr Heidrun Mollenkopf, Uachtarán AGE Platform Europe, ardán a bhíonn ag obair ar son na seanóirí. Pléifidh an Dr Mollenkopf conas mar a mhothaíonn na seanóirí maidir le díospóireachtaí toghchánacha, cé acu a mhothaíonn siad go gcuireann polaiteoirí a gcuid tuairimí san áireamh sna díospóireachtaí sin nó, a mhalairt ar fad, cé acu a dhéanann siad beag is fiú díobh. Beidh Aurel Laurențiu Plosceanu, Leas-Uachtarán um an gCumarsáid in CESE, inár measc freisin chun labhairt faoina ndéanann CESE chun leanúint de bheith ag cur teannadh le glór na sochaí sibhialta, lena chinntiú nach ndéanfar na daoine is leochailí a fhágáil i leataobh ná nach ndéanfar iad a imeallú.
Éist lenár bpodchraoladh, cuir an vóta atá agat chun úsáide agus labhair amach duit féin. Múnlaigh an Eoraip atá uait!
D’fhág an deis saorghluaiseachta atá ag muintir na hEorpa go bhfuil a lán lán buntáistí ann do gach saoránach. Tá tábhacht ar leith le saorghluaiseacht daoine óga, óir is deis atá ann dóibh blaiseadh a fháil de chultúir éagsúla na hEorpa agus taithí a fháil ar an saol i dtíortha eile san Eoraip. Chabhraigh an taithí sin leo teacht ar an tuiscint go bhfuil go leor i gcoiteann againn. Nuair a thugtar cuairt ar thír eile le haghaidh oibre nó staidéir, is fearr a thuigimid an rud atá i gcoiteann againn mar dhaoine. Is cuma cén teanga a labhraímid, cén bia a ithimid nó cén aimsir ar a bhfuilimid cleachtach, tá lear mór rudaí i gcoiteann againn – an caidreamh lenár dteaghlach agus ár gcairde, ábhair dóchais agus streachailte, dúshláin agus deiseanna.
D’fhág an deis saorghluaiseachta atá ag muintir na hEorpa go bhfuil a lán lán buntáistí ann do gach saoránach. Tá tábhacht ar leith le saorghluaiseacht daoine óga, óir is deis atá ann dóibh blaiseadh a fháil de chultúir éagsúla na hEorpa agus taithí a fháil ar an saol i dtíortha eile san Eoraip. Chabhraigh an taithí sin leo teacht ar an tuiscint go bhfuil go leor i gcoiteann againn. Nuair a thugtar cuairt ar thír eile le haghaidh oibre nó staidéir, is fearr a thuigimid an rud atá i gcoiteann againn mar dhaoine. Is cuma cén teanga a labhraímid, cén bia a ithimid nó cén aimsir ar a bhfuilimid cleachtach, tá lear mór rudaí i gcoiteann againn – an caidreamh lenár dteaghlach agus ár gcairde, ábhair dóchais agus streachailte, dúshláin agus deiseanna.
Is iad na malartuithe seo idir tíortha a fhágann go mbíonn sochaí báúil le daoine eile agus tuisceanach dóibh; nach mar strainséirí, ach mar chairde, a ghlacaimid lenár gcomhshaoránaigh Eorpacha i dtíortha chomharsanacha.
Níor cheart dúinn beag is fiú a dhéanamh den tionchar atá aige sin ar chaomhnú na síochána agus na cobhsaíochta ar mhór-roinn na hEorpa. Is saorghluaiseacht daoine óga an rud is tábhachtaí le haghaidh comhar agus comhobair leanúnach.
Is sa chomhthéacs sin a mhol mé tuairim féintionscnaimh a tharraingt suas maidir le soghluaisteacht na hóige agus an caidreamh idir daoine óga in Aontas Eorpach tar éis Brexit. D’oibrigh mé le mo chomhghleacaithe, leis an bhfoireann agus leis na comhaltaí, agus chuamar i gcomhairle go forleathan leis na grúpaí lena mbaineann. Bhí ionadaithe ón Aontas Eorpach agus ón Ríocht Aontaithe páirteach sa phróiseas sin – iad ag teacht le chéile ar líne nó ar an láthair, ag scaipeadh suirbhéanna agus ag malartú ríomhphost. Léiríodh tacaíocht láidir dár gcuid oibre nuair a caitheadh vóta ollmhór ar son na tuairime i seisiún iomlánach CESE.
Is éard a rinne na hinstitiúidí Eorpacha ina dhiaidh sin gur chuir siad tairiscint leathan de scéimeanna soghluaisteachta feabhsaithe ar fáil d’aos óg na Ríochta Aontaithe. Dhiúltaigh an Ríocht Aontaithe don tairiscint sin, faraor, ach leanfaimid orainn den obair chun na buntáistí atá ann don dá thaobh a léiriú.
Is tábhachtach a lua nach mic léinn ollscoile agus daoine atá ag freastal ar oideachas lánaimseartha, agus iadsan amháin, a bhaineann tairbhe as cláir de chineál Erasmus+ nó chiste Eoraip na Cruthaitheachta. A bhuí le tionscnaimh den chineál sin, is féidir le daoine óga as gach cúlra páirt a ghlacadh i scéimeanna malartaithe agus taithí neamhghnách a fháil.
Is féidir an costas airgeadais atá i gceist agus an toradh ar an infheistíocht sin a ríomh go fuarchúiseach, ar ndóigh. Ach níl sa toradh sin ach gné amháin de luach na soghluaisteachta. Is sa taithí chomhroinnte agus sa chomhthuiscint atá fíorluach na soghluaisteachta agus na malartuithe sin. Tá caidreamh idir daoine agus saorghluaiseacht daoine de dhíth ar mhór-roinn atá bríomhar ilchultúrtha. Leanfaimid de bheith á éileamh sin in CESE. Mar go dteastaíonn uainn beart a dhéanamh de réir ár mbriathair agus dea-shampla a thabhairt, leanaimid den obair a dhéantar i gcomhar leis an tsochaí shibhialta sa Ríocht Aontaithe.
Tá Meabhrán Tuisceana againn le Comhghuaillíocht na Sochaí Sibhialta sa Ríocht Aontaithe agus Meabhrán Tuisceana ar leith againn le SAFE in Albain (agus an deis againn a bheith ag obair le hiarchomhalta de CESE, Irene Oldfather). Leanfaimid den obair sin agus neartóimid í. Chruthaigh earnáil na hóige gur féidir léi a bheith ceannródaíoch in amanna corracha, go háirithe i réimse na haeráide. Oibrímis le chéile ar an leibhéal institiúideach chun na huirlisí go léir a theastaíonn ón earnáil sin a sholáthar di le go bhféadfaidh daoine óga cur lena gcuid oibre agus leas a bhaint as cumhacht na hóige chun saol níos fearr a chruthú dúinn go léir.
Tionscail agus teicneolaíochtaí a thacaíonn leis an tsochaí a bheith athléimneach ó thaobh an uisce de
