Uitbreiding is een logische stap voorwaarts voor Europa
De grootste uitbreiding van de EU vond 20 jaar geleden plaats. In mei 2004 werden burgers van Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië EU-burger. Toetreding tot de EU is steeds een moeizaam en tijdrovend proces, en dat was toen niet anders. Twintig jaar later kunnen we echter zeggen dat de uitbreiding van 2004 een succes was.
Uitbreiding is een logische stap voorwaarts voor Europa
De grootste uitbreiding van de EU vond 20 jaar geleden plaats. In mei 2004 werden burgers van Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië EU-burger. Toetreding tot de EU is steeds een moeizaam en tijdrovend proces, en dat was toen niet anders. Twintig jaar later kunnen we echter zeggen dat de uitbreiding van 2004 een succes was.
Deze uitbreiding heeft er niet alleen voor gezorgd dat de EU een van de grootste interne markten ter wereld is geworden, maar heeft ook 26 miljoen nieuwe banen opgeleverd. Het succes valt niet alleen af te meten aan de economische voordelen. De uitbreiding heeft ook geleid tot een openstelling van de grenzen, en sindsdien kunnen miljoenen mensen vrij reizen, werken en wonen in de hele EU. Wat vroeger een voorrecht was voor enkelen, is nu een recht voor iedereen. Tot op heden hebben meer dan 2,7 miljoen studenten uit de tien nieuwe EU-lidstaten deelgenomen aan het uitwisselingsprogramma Erasmus+. De uitgebreide EU heeft gezorgd voor gelijke ontplooiingskansen voor iedereen.
Dat er sprake is van een succes, betekent niet dat er geen lessen te leren vallen. Qua aard en omvang was deze uitbreiding ongekend, en er zijn beslist tal van gebieden waarop de EU beter kan en moet doen. Ten eerste moet de EU de huidige kandidaat-lidstaten zo snel mogelijk bij haar werkzaamheden betrekken. Geleidelijke integratie vervangt het eigenlijke toetredingsproces niet, maar stelt beide partijen wel in staat om een solide basis te leggen door van elkaar te leren en ervaringen en standpunten uit te wisselen. Het is een manier om menselijke banden te smeden en een echte Europese geest te bevorderen.
Ten tweede zijn de kernbeginselen van de EU – democratie, rechtsstaat en fundamentele rechten en vrijheden – niet-onderhandelbaar en onder geen beding terzijde te schuiven. Het “toetredingshandboek” van de EU bevat duidelijke criteria voor een aantal “fundamentele kwesties”, maar sommige aspecten kunnen niet in handboeken worden opgenomen. Als huis van het maatschappelijk middenveld is het EESC van mening dat een levendig maatschappelijk middenveld en een sterke sociale dialoog essentieel zijn voor goed functionerende democratieën. Door het maatschappelijk middenveld van de kandidaat-lidstaten geleidelijk in de EU te integreren, geven we deze landen de kans om zo goed mogelijk op hun toetreding voorbereid te zijn. Daarom heeft het EESC een initiatief gelanceerd om de kandidaat-lidstaten bij de EU te betrekken. “Leden uit kandidaat-lidstaten” werken nu met onze leden samen aan adviezen over kwesties die van bijzonder belang zijn voor toekomstige uitbreidingsrondes.
Dit is ook de reden waarom de EESC-leden tijdens de zitting van mei terug zullen blikken op de uitbreiding van de Unie in 2004, dit jaar precies 20 jaar geleden, om de balans op te maken en tegelijkertijd vooruit te kijken naar de gemeenschappelijke toekomst van een veerkrachtigere, democratischere en meer verenigde EU.
Wij vroegen de rapporteur van het EESC-advies over de betrokkenheid van jongeren uit de EU en het VK, Cillian Lohan, naar de mogelijke voordelen van een mobiliteitsregeling voor jongeren – een voorstel van de Europese Commissie dat de steun krijgt van het EESC. De regeling zou het voor jonge burgers uit het VK en de EU gemakkelijker maken om respectievelijk in de EU of het VK te wonen, studeren en werken. Zijn er andere manieren om de door de brexit verbroken banden te herstellen nu het VK het voorstel voor een EU-brede overeenkomst over het vrije verkeer van jongeren van de hand heeft gewezen?
Wij vroegen de rapporteur van het EESC-advies over de betrokkenheid van jongeren uit de EU en het VK, Cillian Lohan, naar de mogelijke voordelen van een mobiliteitsregeling voor jongeren – een voorstel van de Europese Commissie dat de steun krijgt van het EESC. De regeling zou het voor jonge burgers uit het VK en de EU gemakkelijker maken om respectievelijk in de EU of het VK te wonen, studeren en werken. Zijn er andere manieren om de door de brexit verbroken banden te herstellen nu het VK het voorstel voor een EU-brede overeenkomst over het vrije verkeer van jongeren van de hand heeft gewezen?
De Oekraïense documentaire “20 Days in Mariupol”, die dit jaar de Oscar voor beste documentaire heeft gewonnen, was op 24 april te zien bij het EESC.
De film volgt de regisseur, correspondent Mstyslav Chernov, en zijn collega’s tijdens 20 dramatische dagen in februari en maart 2022, toen zij verslag uitbrachten van de heftige belegering van Marioepol, een belangrijke Oekraïense haven aan de Zee van Azov. Chernov en zijn team, die voor Associated Press werkten, waren de laatste buitenlandse correspondenten in Marioepol voordat de stad door het Russische leger werd ingenomen. Hun aangrijpende opnames en foto’s, onder meer van grootschalige bombardementen op een kraamkliniek en op het stadstheater dat als schuilplaats voor kinderen diende, gingen de hele wereld over, als getuigen van de gruweldaden van het Russische invasieleger tegen de Oekraïense burgerbevolking.
Naast de Oscar won “20 dagen in Mariupol” ook vele andere prestigieuze prijzen, waaronder de BAFTA-prijs voor beste documentaire en de publieksprijs voor beste documentaire in de categorie World Cinema op het Sundance Filmfestival.
De vertoning werd bijgewoond door EESC-voorzitter Oliver Röpke en door vooraanstaande gasten, onder wie Z.Exc. Vsevolod Chentsov, hoofd van de missie van Oekraïne bij de EU, en Yevhen Tuzov, een van de hoofdrolspelers in de documentaire.
“We mogen niet vergeten dat we de belangrijke plicht hebben om getuigenis te geven van de geschiedenis. Deze film heeft een duidelijke boodschap: we moeten de wereld laten zien wat haat teweeg kan brengen. De offers van de Oekraïense bevolking en de veerkracht die zij in deze tijden van tegenspoed hebben getoond, mogen niet in de vergetelheid raken. Het vooruitzicht dat Oekraïne een EU-lidstaat wordt, getuigt niet allen van onze gedeelde waarden, maar ook van hoop op een betere toekomst", aldus EESC-voorzitter Oliver Röpke.
“20 days in Mariupol” laat in afschuwelijke, maar essentiële beelden zien welk lijden de Russische agressie veroorzaakt. Ik kan met trots zeggen dat ons Comité in deze moeilijke tijden onwrikbaar aan de zijde van Oekraïne en van zijn levendige maatschappelijk middenveld is blijven staan. Uw aanwezigheid vanavond betekent heel veel”, aldus EESC-vicevoorzitter voor Communicatie Laurentiu Plosceanu. Het EESC steunt Oekraïe en zijn maatschappelijk middenveld sinds de dag waarop de Russische aanvalsoorlog begon en heeft zijn samenwerking met Oekraïense maatschappelijke organisaties geïntensiveerd via het platform voor het maatschappelijk middenveld EU-Oekraïne. Het heeft de Oekraïne-hub opgericht om Oekraïense maatschappelijke organisaties in België werkruimte te bieden. Ook heeft het EESC het initiatief genomen om leden uit kandidaat-lidstaten bij zijn werkzaamheden te betrekken en zijn expertise te delen met Oekraïense maatschappelijke organisaties. Een EESC-delegatie op hoog niveau, onder leiding van de heer Röpke, bracht in november een bezoek aan Oekraïne, waar zij een ontmoeting had met minister van Economische Zaken Yuliia Svyrydenko en met vertegenwoordigers van de Verchovna Rada en van het maatschappelijk middenveld. Bij gedenktekens in het land brachten de leden van het EESC een eerbetoon aan Oekraïense oorlogsslachtoffers.
Met de vertoning van de documentaire, georganiseerd op initiatief van Andris Gobiņš, Lets lid van het EESC, werd eens te meer aangetoond dat het Europese maatschappelijk middenveld solidair is met Oekraïne en zijn bevolking. Het publiek kon bij die gelegenheid ook een fototentoonstelling over Marioepol te bezoeken, die samen met de vereniging Ukra-Bel was opgezet.
