Het Europees burgerinitiatief (EBI) is een doeltreffend instrument gebleken voor het vergroten van de burgerparticipatie in het politieke leven van de EU. Het moet echter worden versterkt om te voorkomen dat de afstand tussen de EU-instellingen en de burger groter wordt.

Het Europees burgerinitiatief (EBI) is een participatiemechanisme van de EU dat bedoeld is om de directe democratie te versterken. EU-burgers kunnen de Commissie verzoeken wetgeving voor te stellen op een gebied waarop de lidstaten bevoegdheden hebben overgedragen aan het EU-niveau. Daarvoor moeten ten minste één miljoen handtekeningen worden verzameld (van burgers uit ten minste zeven lidstaten; binnen elk van die 7 landen is ook een minimumaantal handtekeningen vereist).

Het EBI ging van start in 2012. Sindsdien heeft de Europese Commissie 119 initiatieven geregistreerd en hebben de organisatoren daarvan ongeveer 20 miljoen handtekeningen verzameld. Tot nu toe hebben elf initiatieven de vereiste drempels bereikt, waarvan er tien al een reactie van de Commissie hebben ontvangen.

De EBI-dag, die elk jaar door het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) wordt gehouden, is een belangrijk forum waar organisatoren en belanghebbenden van geregistreerde en toekomstige burgerinitiatieven informatie en ervaringen kunnen uitwisselen en hun EBI en activiteiten aan het publiek kunnen presenteren.

Dit jaar werd de EBI-dag op 18 maart gehouden in het kader van de Week van het maatschappelijk middenveld.

“De EU moet verdere stappen zetten in de richting van een participerende democratie als aanvulling op de representatieve democratie. Het Europees burgerinitiatief (EBI) is het allereerste instrument voor participerende democratie op transnationaal niveau”, aldus Laurenţiu Plosceanu, EESC-vicevoorzitter voor communicatie.

De Europese Ombudsman, Teresa Anjinho, noemt het EBI een krachtig instrument dat zijn potentieel evenwel nog niet volledig waarmaakt. “We moeten beter communiceren over de doelstellingen en functies van het EBI-instrument. Mensen moeten goed weten wat de mogelijkheden en beperkingen van het EBI zijn, zodat ze op basis daarvan actie ondernemen. Alleen door transparantie, eerlijkheid en communicatie kan het EBI een verschil blijven maken. Zo niet, dan loopt het vertrouwen in dit instrument en in de toekomst van onze Unie averij op,” aldus mevrouw Anjinho.

Tijdens de EBI-dag werden negen EBI-initiatieven gepresenteerd, onder meer met betrekking tot toegang tot water, voedselzekerheid, abortus, LGBTQ+-rechten, bescherming van bestaande gebouwen tegen sloop, bescherming van videogame-erfgoed, een nieuw model van emissiereductie via luchtquota, en nieuwe gezondheidsnormen voor het medische gebruik van psychedelica.

In reactie op oproepen om financiering voor EBI-initiatieven veilig te stellen drong Adriana Mungiu, hoofd van het EBI-team bij het secretariaat-generaal van de Europese Commissie, er bij campagnevoerders op aan niet te wachten op nieuwe, specifieke EBI-budgetten, die er niet zo snel zullen komen. In plaats daarvan zouden ze meer gebruik moeten maken van de middelen die in de huidige EU-begroting beschikbaar zijn, onder andere in de hoofdstukken in verband met “burgerparticipatie”. (at)

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft zijn steun betuigd voor het Europees oceaanpact, en dringt er bij de Europese Commissie op aan ervoor te zorgen dat het hierbij om een robuust actiekader gaat, niet zomaar om een intentieverklaring.

Volgens het EESC moet het pact in overeenstemming zijn met bestaand EU-beleid zoals de Green Deal, de strategie voor de blauwe economie en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen, waarbij er een evenwicht moet worden gevonden tussen economische groei, milieubescherming en sociale rechtvaardigheid.

Klimaatverandering, vervuiling en overbevissing brengen oceanen en kustgemeenschappen in gevaar. Het pact heeft tot doel de governance te verbeteren, innovatie te stimuleren en een duurzame blauwe economie te bevorderen. Uit een recente openbare raadpleging en bijdragen van het maatschappelijk middenveld blijkt dat er steeds meer steun is voor doortastende, inclusieve maatregelen.

Javier Garat Pérez, rapporteur voor het advies: “Kustgemeenschappen in Europa worden geconfronteerd met een aantal onderling samenhangende economische, sociale en milieu-uitdagingen. Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, moeten we een duurzame en concurrerende blauwe economie (met inbegrip van visserij en aquacultuur) bevorderen, gezonde, veerkrachtige en productieve oceanen in stand houden en werken aan een alomvattende agenda voor kennis, onderzoek, innovatie en investeringen op marien gebied.”

Het EESC pleit voor gestroomlijnde governance tussen EU-agentschappen, een betere maritieme planning en investeringen in onderzoek via programma’s als Horizon Europa. Het pleit ook voor een actieplan voor “blauw” voedsel, duurzame scheepsbouw en een rechtvaardige transitie voor werknemers in de maritieme sector. Steun voor het kusterfgoed en jongerenbetrokkenheid zijn van essentieel belang.

Voor het welslagen van het pact zijn een sterke politieke wil, adequate financiering en verantwoordingsplicht nodig. Als een en ander juist wordt aangepakt, kan Europa zich positioneren als wereldleider op het gebied van oceaanduurzaamheid, waardoor het voor zowel ecologische veerkracht als economische kansen kan zorgen. (ks) 

Bezoek op 10 mei het Europees Economisch en Sociaal Comité in het Jacques Delors-gebouw, Belliardstraat 99 in 1040 Brussel. Daar bevindt zich het kloppende hart van het Europese maatschappelijk middenveld.

Dit jaar is de Dag van Europa heel bijzonder omdat we de 75e verjaardag van de Schuman-verklaring vieren, die de historische grondslag vormt van de Europese eenheid en samenwerking. Ter gelegenheid van deze gedenkwaardige gebeurtenis opent het EESC zijn deuren voor een hele dag vol interactieve, leerzame en leuke activiteiten en ontdekkingen.
Zowel mensen met interesse voor politiek als nieuwsgierige kinderen zullen aan hun trekken komen.

Stempels verzamelen tijdens de ontdekkingstocht door het EESC:

• Voer ludieke opdrachten uit bij onze stands.
• Bij elke stand kun je een stempel verzamelen voor je stempelkaart.
• Lever je volle stempelkaart in en ontvang een speciale beloning!

Mis de kans niet om EESC-voorzitter Oliver Röpke te ontmoeten en een praatje met hem te maken bij een van de stands! 
Hij zal aanwezig zijn om bezoekers te verwelkomen, vragen te beantwoorden en zijn visie op het Europese maatschappelijk middenveld te delen - een unieke kans voor een persoonlijke ontmoeting met de EESC-voorzitter.

En er zijn nog meer leuke activiteiten:

• een karikaturist die je portret tekent;
• een speelhoek voor kinderen;
• een te gekke fotoautomaat;
• een rad van fortuin met verrassingen;
• en een stemsimulatie waar je kunt stemmen als een EESC-lid!

Ontdek hoe onze afdelingen en groepen helpen om het beleid en de waarden van de EU vorm te geven.

We willen vieren wat Europa verenigt. Kom alleen of neem je vrienden of familie mee - maar DIT MAG JE NIET MISSEN!

Dit is meer dan zomaar een uitstapje: wees nieuwsgierig en laat je inspireren!

Meer informatie over alle EESC-activiteiten op de Dag van Europa vind je hier: Kom naar de Dag van Europa op 10 mei! EESC

#EuropeDay (kk)

door de EESC-groep Maatschappelijke Organisaties

Op 8 april maakte het Europees Netwerk Armoedebestrijding (EAPN) zijn meest recente Poverty Watch Report bekend, met als titel “Towards a systematic approach to social protection”.

In dit verslag, dat voor het eerst tijdens een gezamenlijk met de groep Maatschappelijke Organisaties van het EESC in Brussel georganiseerd evenement werd gepresenteerd, wordt ingegaan op de uitdagingen die moeten worden overwonnen om te zorgen voor sterke en veerkrachtige socialebeschermingsstelsels. In de huidige context is dit des te relevanter, nu de welvaartsstaten in de EU te kampen hebben met toenemende financiële beperkingen als gevolg van nationale uitgavenbeperkingen en stijgende uitgaven voor defensie en veiligheid.

Het verslag, dat is gebaseerd op de bevindingen van 19 nationale organisaties die lid zijn van het EAPN, toont aan dat een systemische aanpak van brede en doeltreffende sociale bescherming beleid vereist dat is ingebed in geïntegreerde langetermijnstrategieën die de economische, de sociale en de milieudimensie op elkaar afstemmen. Dit beleid moet gebaseerd zijn op solide gegevens en de betekenisvolle deelname van mensen die in armoede leven.

Nationale EAPN-netwerken uiten hun bezorgdheid over bezuinigingen op sociale uitgaven. Bovendien blijven indicatoren zoals de hoge niveaus van niet-opname van uitkeringen zorgen baren over de efficiëntie van beleidsmaatregelen die er niet in slagen diegenen te bereiken die uitkeringen nodig hebben en ervoor in aanmerking komen.

Volgens het verslag is er niet adequaat gereageerd op een snel veranderende wereld die gekenmerkt wordt door digitalisering, oorlog, vergrijzing en klimaatverandering, waardoor er opnieuw behoefte is aan een systeembenadering van sociaal beleid.

Juliana Wahlgren, directeur van het EAPN, benadrukt de urgentie van deze kwestie: “De EU moet de welvaartsstaat beschermen en prioriteit geven aan sociale uitgaven. Daartoe bevat het Poverty Watch-verslag aanbevelingen over onder meer het minimuminkomen, de huisvestingscrisis en de energietransitie. Efficiëntie en doelmatigheid zijn van essentieel belang. Volgend jaar zal de Europese Commissie de EU-strategie voor armoedebestrijding lanceren, maar deze kan alleen slagen als de lidstaten sociale bescherming werkelijk op integrale wijze benaderen. Aangezien meer dan 20 % van de EU-bevolking het risico loopt op armoede mag het beleid niet langer versnipperd zijn: sociale bescherming moet robuust, gecoördineerd en doeltreffend zijn.”

Séamus Boland, voorzitter van de EESC-groep Maatschappelijke Organisaties: “Het uitbannen van armoede vereist een niet-aflatende inzet van alle lidstaten. Armoede is in de EU vaak intergenerationeel van aard en kan met name kinderen en ouderen hard treffen. Op het gebied van onderwijs, huisvesting en hoge energieprijzen moeten speciale maatregelen worden genomen om de zwakke punten van het armoedebestrijdingsbeleid aan te pakken. Anders zal de EU als politieke entiteit moeite hebben om het vertrouwen van haar burgers te behouden.”

Krzysztof Balon, vicevoorzitter van de groep Maatschappelijke Organisaties en rapporteur voor het EESC-advies over de allereerste EU-strategie voor armoedebestrijding, aangekondigd in de politieke beleidslijnen voor de Europese Commissie 2024-2029: “Een doeltreffende EU-strategie voor armoedebestrijding moet voortbouwen op de ervaringen van mensen in armoede en tegemoetkomen aan hun behoeften. Ook moet deze strategie maatschappelijke organisaties ondersteunen en hen betrekken bij het ontwerpen en uitvoeren van adequate projecten en maatregelen ter bestrijding van sociale uitsluiting.”

Het advies van het EESC zal worden behandeld tijdens de zitting op 16 en 17 maart.

door de groep Werknemers van het EESC

“De leugen is gebaseerd op de overtuiging dat je de waarheid kent. Om onzin te verkondigen is zo’n overtuiging niet nodig.” Het essay “On Bullshit” van filosoof Harry G. Frankfurt, waaruit dit citaat afkomstig is, lijkt bijzonder actueel na de zogenaamde “Liberation Day” die gisteren in Washington werd uitgeroepen.

Op 2 april kondigde de Amerikaanse president een algemene invoerheffing van 10 % aan voor alle landen en specifieke tarieven voor de “ergste overtreders”. Er werd een tekstbordmet zulke overtreders getoond, met cijfers voor “wederkerige tarieven”, waaronder 20 % voor de EU. Het feit dat deze cijfers grotendeels uit de lucht gegrepen zijn en zeker niet overeenkomen met een correcte definitie van wederkerige tarieven vormde voor de president geen punt. Net zoals het feit dat, rekening houdend met het tekort van de EU in de handel in diensten, de totale handel tussen de twee economieën bijna in evenwicht is. Maar waarom zou hij zich aan de feiten moeten houden?

Wat kunnen de burgers verwachten, nu er een nieuwe handelsoorlog losbarst op basis van onzinnige beslissingen? Stijgende inflatie, onzekerheid op de markten en zware klappen voor de Europese industrie. Of dit alles in het voordeel van de Amerikaanse werknemers speelt, valt nog te bezien.

Afgezien van de tarievenkwestie moet de EU de werknemers en banen in Europa beschermen en de eerste gevolgen opvangen, die niet alleen te wijten zijn aan de tarieven zelf, maar ook aan de onzekerheid die het gevolg is van willekeur. Dit betekent dat we onze binnenlandse vraag nieuw leven moeten inblazen en ervoor moeten zorgen dat welvaart wordt herverdeeld en effectief wordt gebruikt.

Het betekent ook dat we onze belangrijkste industrieën moeten beschermen en erin moeten investeren, onze energiebronnen moeten diversifiëren, de crisis in verband met de kosten van levensonderhoud moeten aanpakken en de EU moeten hervormen met het oog op een doeltreffende besluitvorming. Alleen een sterke en veerkrachtige samenleving kan voorkomen dat Trump steeds meer navolgers vindt op het Europese continent. De sociale partners spelen een cruciale rol in zo’n samenleving. Niet voor niets zijn de vakbonden de gezworen vijanden van het duo Musk-Trump.

Het maatschappelijk middenveld pakt polarisatie in de samenleving aan

Het is april en we denken nog steeds na over de energie en inzichten die onze vlaggenschipevenementen in maart hebben opgeleverd, evenementen die opnieuw hebben laten zien hoe sterk en vastberaden het maatschappelijk middenveld is.

Het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft een drukke en inspirerende maand maart achter de rug. Zo was er ons jaarlijkse jongerenevenement “Jouw Europa, jouw mening” (YEYS), waar we het woord hebben gegeven aan de toekomst van Europa: jongeren, van wie velen nog op de middelbare school zitten, uit het hele continent, inclusief het VK en kandidaat-lidstaten van de EU.

Ook hebben we onze tweede Week van het maatschappelijk middenveld gehouden, waaraan door ruim 800 vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties uit heel Europa is deelgenomen. Zij hebben levendige discussies gevoerd, beste praktijken uitgewisseld en samen oplossingen bedacht om de democratische participatie te versterken. Dit jaar was het thema “Versterking van de cohesie en de participatie in gepolariseerde samenlevingen”.

In de huidige turbulente tijden is er aan dringende kwesties geen gebrek. Waarom dan juist die nadruk op polarisatie?

Polarisatie – het aanscherpen van tegengestelde meningen – kan een normaal onderdeel zijn van het democratische discours, vaak geworteld in ideologie. Sterker nog, een levendig debat en het uiten van verschillende, zelfs botsende meningen zijn van vitaal belang voor een open en pluralistische samenleving als de onze. Zoals het EESC al vaak heeft benadrukt, vormt een open en onbelemmerd debat “de basis van een participatieve samenleving, zonder welke de democratie niet naar behoren kan functioneren.”

Maar het soort polarisatie dat we tegenwoordig zien is van een andere orde. We zijn getuige van de opkomst van negatieve polarisatie en populisme waarbij de dialoog wordt afgewezen, vertrouwen wordt uitgehold en democratische waarden worden ondermijnd. In de politiek en het openbare leven is er steeds minder ruimte voor compromissen. Polarisatie die ontspoort, die haat of wrok aanwakkert, tast de sociale samenhang aan, leidt tot grotere verdeeldheid en in het ergste geval zelfs tot geweld.

Door polarisatie dit jaar als thema van ons evenement te kiezen, wilden we de aandacht vestigen op de opkomst van dit verontrustende verschijnsel en de toxische uitingen ervan, die langzamerhand overal in de Europese samenleving zichtbaar worden.

Deze zorgwekkende trend wordt versterkt door een aantal bedreigingen: buitenlandse inmenging in democratische processen, de verspreiding van desinformatie en de manipulatie van sociale media om tegengeluiden het zwijgen op te leggen en extreme standpunten te promoten. En juist nu vrije en pluralistische media belangrijker zijn dan ooit, zien we dat de mediavrijheid steeds meer onder druk staat, door monopolisering, overheidsbemoeienis of aanvallen op journalisten.

Bij het EESC maken we ons grote zorgen over de toename van haatmisdrijven in Europa, waaronder misdrijven tegen personen op basis van hun religie, geslacht of gender. Haat ondermijnt de democratie, verzwakt onze instellingen en zaait wantrouwen onder de burgers.

Juist op dit punt speelt het maatschappelijk middenveld een cruciale rol. Maatschappelijke organisaties beschikken over de drive en de moed om ruimtes voor democratische participatie te verdedigen, grondrechten hoog te houden en de structuur van onze gemeenschappen te versterken. In dit kader maken ze ook een vuist tegen de giftige effecten van negatieve polarisatie.

De Week van het maatschappelijk middenveld was onze manier om dat streven te ondersteunen en bood de gelegenheid om zinvol van gedachten te wisselen, frisse ideeën aan te dragen en gezamenlijk tot het oplossen van problemen te komen, teneinde de participatie en sociale samenhang te bevorderen. Onze verbindingsgroep heeft paneldiscussies over verschillende onderwerpen georganiseerd en ook is er een speciale dag gewijd aan het Europees burgerinitiatief (EBI), het ultieme EU-instrument voor directe democratie.

Als onderdeel van de week heeft het EESC ook voor de 15e keer zijn Prijs voor het maatschappelijk middenveld uitgereikt, en wel ter beloning van drie uitstekende initiatieven waarmee polarisatie in Europa wordt bestreden. De winnende projecten, gekozen uit meer dan 50 inzendingen uit 15 lidstaten, laten zien hoe omvangrijk het probleem is, maar ook hoezeer maatschappelijke actoren ervoor ijveren om het daadkrachtig aan te pakken.

Ik hoop dat de Week van het maatschappelijk middenveld van dit jaar en onze prijswinnaars zullen inspireren tot nieuw optimisme en geloof in de rol die het maatschappelijk middenveld kan spelen bij het verdedigen en bevorderen van Europese democratische waarden.

En terwijl we nog bezig zijn om de ideeën, voorstellen en conclusies van onze in maart gehouden evenementen te beoordelen, hebben we besloten om in dit aprilnummer het woord te geven aan een aantal personen die bij de Week van het maatschappelijk middenveld en YEYS betrokken waren. Ik wens u veel leesplezier.

Laurenţiu Plosceanu

Vicevoorzitter voor communicatie

Op het evenement Jouw Europa, jouw mening! (YEYS) van dit jaar werd Oekraïne vertegenwoordigd door Tatiana Povalyaeva en haar studenten. Als lerares op een middelbare school in Charkiv stond Tatiana Povalyaeva voor het laatst voor de klas in februari 2022; sindsdien geeft ze online les. Ze vertelt over de uitdagingen van het leraarschap in een op slechts 40 kilometer van de Russische grens gelegen stad, die sinds het begin van de oorlog getroffen wordt door nietsontziende aanvallen.

Hoe is de oorlog van invloed op uw mogelijkheden om les te geven en op het Oekraïense onderwijssysteem in het algemeen?

In Charkiv zijn bijna alle scholen overgestapt op online-onderwijs, want we hebben niet genoeg schuilplaatsen om onze leerlingen een veilige omgeving voor fysiek onderwijs te bieden. We doen dit nu al drie jaar; mijn leerlingen heb ik voor het laatst in de klas gezien op 23 februari 2022.  Veel leerlingen hebben het land verlaten; ze moesten wel. Ze wonen nu in diverse Europese landen en als leerkracht voel ik een groot verdriet. Ik mis mijn leerlingen en ik weet dat ze het in veel opzichten zwaar hebben. Soms moeten ze op zowel een Europese als een Oekraïense school les volgen. Dat is een enorme opgave voor hen. En degenen die nog in Oekraïne zijn, lopen ondertussen voortdurend gevaar. Niemand verdient het om dit mee te maken.

Lesgeven en leerlingen ondersteunen in oorlogstijd is iets waar we nog nooit mee te maken hebben gehad. Een van mijn grootste problemen is dat ik me soms machteloos voel om studenten bij te staan. Mijn kennis en ervaring reiken niet altijd ver genoeg om hun door stress veroorzaakte gezondheidsproblemen en de gevolgen daarvan aan te pakken. Ik heb gezien hoe een posttraumatische stressstoornis de persoonlijkheid van leerlingen ernstig kan veranderen; ze hebben dan dringender behoefte aan een arts dan aan een leraar. Het is pijnlijk om te beseffen dat je je leerlingen niet tegen dit soort ellende kunt beschermen. Toch blijven we onze studenten bijstaan: we willen hen steunen en er voor hen zijn.

Ik vind het ook moeilijk om zelf de kracht te blijven vinden en een toeverlaat te zijn voor mijn leerlingen, niet alleen in mijn vakgebied maar ook in andere aspecten van het leven. Leerlingen zijn meer gebaat bij een sterke, veerkrachtige docent, maar de vraag is: hoe blijven we zo sterk? Leraren die leven en werken in oorlogstijd hebben net zo veel steun nodig als ieder ander, want wij helpen de kinderen, en de kinderen zijn onze toekomst. Hoe beter leraren in hun vel zitten, hoe meer steun en zorg de leerlingen krijgen.

Waarom vind je het belangrijk je leerlingen aan te moedigen om belangstelling te tonen voor politiek en het maatschappelijk leven of om mee te doen aan internationale evenementen zoals deze?

Het behoort tot de kerntaken van leerkrachten om onze leerlingen ertoe aan te zetten zich actief op te stellen. Daar politiek een grote invloed heeft op het leven van mensen is het des te belangrijker dat wij jongeren motiveren om het politieke leven te blijven volgen. Dit biedt hun een waardevolle kans om ideeën en oplossingen aan te dragen voor veel van de problemen waar we vandaag de dag mee te maken hebben.

Als leerlingen deelnemen aan internationale evenementen zoals “Jouw Europa, jouw mening!” kunnen ze andere leerlingen en medestanders ontmoeten om hun ideeën onder de aandacht te brengen, samen de beste oplossingen uit te dokteren en zinvolle ervaringen uit te wisselen. Jongeren worden door het ontmoeten van leeftijdgenoten gestimuleerd om bij zichzelf na te gaan hoe vooruitstrevend ze zijn, welke plannen, doelen en vooruitzichten ze hebben en wat voor persoonlijke groei ze misschien nog nodig hebben.

Zou u als leerkracht in Oekraïne op dit moment nog iets willen meegeven voor andere docenten of andere scholen?

Ja, ik zou graag drie punten met mijn collega’s en hun leerlingen willen delen. Ten eerste, als je echt wilt weten wat oorlog is, vraag het dan aan mensen die er getuige van zijn.

Ten tweede, besef dat het van groot belang is om verenigd te zijn teneinde anderen te helpen en paraat te zijn om catastrofale gebeurtenissen te voorkomen. Begrijp ook hoe belangrijk het is om deel uit te maken van een sterke gemeenschap met gedeelde morele waarden, interesses en toekomstperspectieven.

Het derde punt betreft de bevestiging van ons bestaan, d.w.z. het feit dat we leven. We leven ons leven, we slaan ons erdoorheen en we boeken resultaten. We gaan vooruit. We hopen op beterschap en doen ons best om te bewijzen dat er zelfs in de moeilijkste tijden hoop en levenslust is. We hebben respect voor degenen die hun leven opofferen zodat we in de toekomst onafhankelijk kunnen zijn, en we helpen hen zoveel we kunnen. We zijn dankbaar voor iedereen die ons terzijde staat.

Jonge Oekraïners doen mee aan allerlei nationale en internationale evenementen, wedstrijden en de Olympische Spelen, waar ze geweldige resultaten behalen en wereldwijde erkenning krijgen. Tegelijkertijd leren we om in de moeilijkste leefomstandigheden fysiek, intellectueel en emotioneel het hoofd boven water te houden. Onze levenservaringen in het hart van Europa maken ons tot wie we zijn.

Tatiana Povalyaeva geeft al bijna 26 jaar Engelse les op het Lyceum 99 in Charkiv (Oekraïne). Ze nam dit jaar deel aan “Jouw Europa, jouw mening!” (YEYS), samen met een aantal van haar leerlingen. 

Door Emilie Prouzet

Het EESC stelt vast dat de disfuncties van de eengemaakte markt rechtstreeks gevolgen hebben voor de kosten van levensonderhoud en betreurt dat de situatie verslechtert. De kosten van levensonderhoud zijn meer dan ooit de belangrijkste zorg van onze medeburgers, vooral van jongeren. Het zwaarst getroffen zijn de 94,6 miljoen Europeanen die met armoede of sociale uitsluiting worden bedreigd.

Het IMF schat dat niet-tarifaire belemmeringen binnen de EU gelijk staan aan douanerechten van ongeveer 44 % voor goederen, wat drie keer zo hoog is als de belemmeringen tussen de Amerikaanse staten, om de thans vaak gehoorde vergelijking aan te halen. Voor de dienstenmarkt is dit zelfs 110 %!

Veel sectoren worden hierdoor getroffen – voedsel, huisvesting, energie, gezondheidszorg, onderwijs – en er zijn verschillende Europese initiatieven op touw gezet. We moeten allemaal een extra inspanning leveren: lidstaten, particuliere marktdeelnemers en de Europese Commissie, als hoedster van de Verdragen. Ik zal nu ingaan op drie van de belangrijkste aanbevelingen in ons verslag.

Ten eerste moeten we dringend iets doen aan de territoriale leveringsbeperkingen en de nationale versnippering door particuliere marktdeelnemers, die de mededinging beperken en de prijzen voor consumenten opdrijven. Veertien miljard dollar: dat zijn de extra kosten die consumenten jaarlijks kwijt zijn, volgens een onderzoek van het GCO uit 2020. Rekening houdend met de inflatie is het logisch dat hun belangrijkste doel thans de verbetering van de eengemaakte markt is. De Commissie werkt hier voornamelijk aan via de taskforce voor de handhaving van de eengemaakte markt (SMET). Hoewel het een complex probleem is, zijn er al diverse voorstellen gedaan. We willen deze nader onderzoeken om snel vooruitgang te boeken op dit gebied.

We stellen ook voor de procedures tegen nationale regels die inbreuk maken op het EU-recht te versnellen. en de mogelijkheid te onderzoeken van voorlopige bevelen tegen duidelijke schendingen van EU-regels. We mogen niet toestaan dat er nieuwe belemmeringen worden opgeworpen. Het protectionisme van sommige lidstaten heeft rechtstreekse gevolgen. Wat te denken van medicijnen die verlopen voordat ze kunnen worden doorgestuurd naar gebieden waar ze nodig zijn?

Tot slot moeten we streven naar een evenwichtige aanpak, waarbij tegelijkertijd wordt ingezet op het voorkomen van de uitholling van hoge normen op het gebied van duurzaamheid, welzijn en arbeidsbescherming, het terugdringen van onnodige administratieve lasten en het vergemakkelijken van grensoverschrijdende handel, om een eerlijke en concurrerende eengemaakte markt te bevorderen.

De versnippering van de eengemaakte markt heeft rechtstreeks gevolgen voor de kosten van levensonderhoud in de EU, waardoor veel Europeanen met armoede worden bedreigd. We hebben Emilie Prouzet, rapporteur voor het advies over dit onderwerp, gevraagd wat het EESC aanbeveelt om deze kwestie aan te pakken en een eerlijke en concurrerende eengemaakte markt tot stand te brengen. 

De Groene week van de EU van 3-5 juni staat in het teken van een schoon, concurrerend en circulair Europa.

Het Europees stakeholdersplatform voor de circulaire economie (ECESP), een vlaggenschipinitiatief van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) en de Europese Commissie, is er trots op medeorganisator te zijn van de Groene week van de EU 2025, waarin circulaire oplossingen voor een concurrerende EU centraal staan. Tijdens de conferentie van dit jaar wordt onderzocht hoe de circulaire economie kan zorgen voor een duurzaam concurrentievermogen, minder afval en meer innovatie. Voor 3 en 4 juni staan debatten op hoog niveau over de beleidsaspecten van de circulaire economie gepland. Op 5 juni volgen diepgaande discussies met belanghebbenden over hoe de circulaire economie kan bijdragen aan een hulpbronnenefficiënt en concurrerend Europa.

Tijdens dit evenement zal ook verslag worden gedaan van de dialoog met belanghebbenden die op 10 april plaatsvond bij het EESC. Dit “opwarmingsevenement” voor de conferentie bood belanghebbenden de gelegenheid om levendige discussies te voeren over de Clean Industrial Deal, de strategie voor de bio-economie en de komende wetgeving op het gebied van de circulaire economie.

U kunt zich hier inschrijven voor de conferentie van de Groene week van de EU. (ac)