Il-KESE qed iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea tagħti spinta lill-investiment tagħha fil-konnettività sigura, fl-infrastruttura reżiljenti u fil-ktajjen tal-provvista biex tiżgura li tibqa’ kompetittiva fil-qasam tal-IA bi skop ġenerali li qed jevolvi malajr. Dawn il-miżuri jitqiesu bħala essenzjali biex jiġu massimizzati l-benefiċċji tal-IA ġenerattiva f’konformità mal-valuri, il-ħtiġijiet u d-drittijiet fundamentali Ewropej.
Il-KESE qed iħeġġeġ lill-Unjoni Ewropea tagħti spinta lill-investiment tagħha fil-konnettività sigura, fl-infrastruttura reżiljenti u fil-ktajjen tal-provvista biex tiżgura li tibqa’ kompetittiva fil-qasam tal-IA bi skop ġenerali li qed jevolvi malajr. Dawn il-miżuri jitqiesu bħala essenzjali biex jiġu massimizzati l-benefiċċji tal-IA ġenerattiva f’konformità mal-valuri, il-ħtiġijiet u d-drittijiet fundamentali Ewropej.
Fl-opinjoni esploratorja tiegħu dwar L-intelliġenza artifiċjali/it-triq ’il quddiem, li fiha jiffoka fuq l-aspetti ewlenin tal-IA bi skop ġenerali, il-KESE jenfasizza li d-dinamiżmu u l-kumplessità tal-IA jeħtieġu aġġornamenti kontinwi għall-Att tal-UE dwar l-IA. Filwaqt li l-mudelli tal-IA bi skop ġenerali huma fil-biċċa l-kbira tekniċi u japplikaw b’mod predominanti fis-settur minn negozju għal negozju (B2B), l-impatt indirett tagħhom fuq il-ħaddiema u l-konsumaturi ma jistax jiġi injorat.
“Naħsbu li huwa importanti ħafna li kwalunkwe IA li nużaw hawnhekk fl-Ewropa tkun ibbażata wkoll fuq il-valuri Ewropej. Naturalment dan ifisser l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem, iżda jfisser ukoll trasparenza, kredibbiltà u affidabbiltà. Dawn huma l-fatturi ewlenin li jippermettu lil kwalunkwe sistema tal-IA taħdem għan-nies,” qalet Sandra Parthie, ir-relatur tal-Opinjoni, li ntalbet mill-Kummissjoni Ewropea u mill-Presidenza Ungeriża tal-Kunsill tal-UE.
Għalkemm jappoġġja l-Att dwar l-IA, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa li dan jiġi mmonitorjat u aġġustat mill-qrib jekk ir-regolament joħnoq l-innovazzjoni tal-kumpaniji tal-UE ffukati fuq l-IA. Dan jista’ jseħħ fejn ikun hemm inċertezzi dwar kif għandu jiġi applikat ir-regolament jew jekk jirriżulta li huwa kumpless wisq u jbiegħed lill-investituri u l-innovaturi lil hinn mis-suq Ewropew.
Sabiex tiġi miġġielda d-dominanza qawwija ta’ kumpaniji diġitali kbar mhux tal-UE fis-suq tal-UE, il-KESE appella biex l-għodod tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE jiġu mobilizzati biex jindirizzaw kwalunkwe mġiba kritika jew nuqqas ta’ konformità mal-istandards tal-UE.
L-UE u l-Istati Membri tagħha jeħtieġ li jinvestu fl-innovazzjoni biex jibnu networks b’saħħithom għall-ħolqien u t-titjib ta’ prodotti tal-IA u biex iżidu l-benefiċċji li ġġib l-IA għan-nies u għall-ekonomija. In-nuqqas ta’ żvilupp u użu tal-IA bi skop ġenerali fl-Ewropa jista’ jirriżulta fi tnaqqis fil-kompetittività fost il-kumpaniji Ewropej u tnaqqis fil-bejgħ, telf ta’ impjiegi, staġnar ekonomiku u faqar.
“Għandna kumpaniji u riċerkaturi tajbin ħafna; għandna faċilitajiet ta’ riċerka ewlenin fid-dinja fuq l-għatba tagħna. Jeħtieġ li nippromovuhom ħafna aktar milli nagħmlu. Jeħtieġ li nattiraw it-talent u nagħmlu l-Ewropa attraenti għalihom biex jaħdmu hawnhekk. Jeħtieġ li niżviluppaw l-IA magħmula fl-Ewropa,” ikkonkludiet is-Sinjura Parthie. (ll)
L-Istati Membri tal-UE għandhom jiffaċilitaw l-involviment inklużiv, il-ftuħ u t-trasparenza mas-soċjetà ċivili fl-oqsma kollha tal-ġestjoni tal-iskart radjuattiv. Dan japplika kemm għall-komunitajiet ospitanti attwali kif ukoll għal dawk potenzjali, speċjalment minħabba li l-ammonti dejjem akbar ta’ skart radjuattiv se jiġu ġġenerati kull sena matul l-għaxar snin li ġejjin u lil hinn.
L-Istati Membri tal-UE għandhom jiffaċilitaw l-involviment inklużiv, il-ftuħ u t-trasparenza mas-soċjetà ċivili fl-oqsma kollha tal-ġestjoni tal-iskart radjuattiv. Dan japplika kemm għall-komunitajiet ospitanti attwali kif ukoll għal dawk potenzjali, speċjalment minħabba li l-ammonti dejjem akbar ta’ skart radjuattiv se jiġu ġġenerati kull sena matul l-għaxar snin li ġejjin u lil hinn.
F’Opinjoni adottata matul is-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Ottubru, il-KESE jieħu pożizzjoni soda. Din targumenta li l-fondi disponibbli għandhom jintużaw biex tinbena l-kapaċità tal-gruppi tas-soċjetà ċivili, b’mod partikolari l-komunitajiet lokali qrib l-installazzjonijiet nukleari, biex jieħdu sehem b’mod indipendenti fi proġetti u studji li jivvalutaw il-parteċipazzjoni u t-trasparenza fil-ġestjoni tal-iskart radjuattiv.
Il-KESE jirrakkomanda li l-Istati Membri jirrapportaw dwar il-metodi għall-parteċipazzjoni pubblika fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet dwar il-ġestjoni tal-iskart radjuattiv, kif ukoll dwar kif tiġi żgurata t-trasparenza. “Il-Kumitat jistieden lill-Istati Membri jieħdu passi biex jiżguraw il-monitoraġġ u l-iżvelar regolari tal-iżviluppi ambjentali, tas-saħħa pubblika u soċjoekonomiċi fir-rigward tal-ġestjoni tal-iskart radjuattiv,” qalet ir-relatur, Alena Mastantuono.
L-Istati Membri għandhom jerfgħu r-responsabbiltajiet tagħhom u m’għandhomx iħallu lill-ġenerazzjonijiet futuri bil-piż tal-ipproċessar tal-iskart nukleari, tkun xi tkun in-natura, it-tul tal-ħajja u l-livell ta’ periklu tiegħu.
Minħabba li proporzjon għoli ta’ fjuwil nukleari użat jista’ jiġi pproċessat mill-ġdid, il-materjali fissili għandhom jiġu riċiklati, u b’hekk titnaqqas il-ħtieġa għal provvista ta’ uranju naturali biex jitħaddmu reatturi nukleari. L-istrateġiji tal-ekonomija ċirkolari jippermettu lill-Istati Membri jimminimizzaw l-ammont ta’ skart li jeħtieġ li jiġi indirizzat mill-istrateġiji tal-immaniġġjar tal-iskart.
“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-valutazzjonijiet tal-kostijiet għad-dekummissjonar u għall-ġestjoni tal-fjuwil użat u tal-iskart radjuattiv jammontaw għal żidiet fil-kostijiet maż-żmien. Għandhom jiżguraw ukoll li l-finanzjament ikun biżżejjed biex ikopri l-ispejjeż reali,” qal il-korelatur, Christophe Quarez. (mp)
Fl-Ewropa, l-enerġija ġeotermali għandha potenzjal sinifikanti mhux sfruttat u l-Unjoni Ewropea għandha tieħu azzjoni urġenti biex tadotta strateġija Ewropea għall-enerġija ġeotermali bil-għan li jiġu sfruttati l-benefiċċji tagħha.
Fl-Ewropa, l-enerġija ġeotermali għandha potenzjal sinifikanti mhux sfruttat u l-Unjoni Ewropea għandha tieħu azzjoni urġenti biex tadotta strateġija Ewropea għall-enerġija ġeotermali bil-għan li jiġu sfruttati l-benefiċċji tagħha.
Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Ottubru, il-KESE ħa pożizzjoni inekwivoka dwar l-enerġija. F’Opinjoni mfassla minn Zsolt Kükedi u Thomas Kattnig, il-KESE jenfasizza li l-produzzjoni tal-enerġija ġeotermali għandha emissjonijiet ta’ gassijiet serra estremament baxxi, u tista’ taqdi rwol ewlieni fit-tranżizzjoni ekoloġika tal-UE billi tnaqqas id-dipendenza tal-Ewropa fuq il-fjuwils fossili u tiffaċilita d-dekarbonizzazzjoni tagħha.
“L-enerġija ġeotermali tista’ tagħti kontribut siewi biex jintlaħqu l-għanijiet tan-newtralità klimatika tal-UE sal-2050,” qal is-Sur Kükedi. “Il-potenzjal ta’ din l-enerġija għadu mhux sfruttat, u l-Kummissjoni Ewropea għandha tieħu azzjoni immedjata biex tfassal strateġija komprensiva li tisfrutta r-riżorsi tagħha”, żied jgħid is-Sur Kattnig.
Il-KESE jirrimarka li l-investiment fl-impjanti tal-enerġija ġeotermali mhux se jagħtu r-riżultati mixtieqa mingħajr appoġġ finanzjarju fil-livell nazzjonali. B’mod aktar speċifiku, se jkunu meħtieġa finanzjament u inċentivi pubbliċi biex jiġi attirat l-investiment inizjali u jitnaqqas ir-riskju involut.
Barra minn hekk, huwa importanti ninnutaw li l-bidliet fil-politika tal-enerġija jew fil-finanzjament jistgħu jaffettwaw l-attraenza ekonomika tal-proġetti ġeotermali.
Il-bini ta’ impjanti tal-enerġija ġeotermali jinvolvi riskji u dawk ir-riskji jeħtieġ li jiġu identifikati b’mod preċiż, speċjalment dawk relatati mal-impatti ambjentali. Għal din ir-raġuni, huwa essenzjali li dan il-proċess jitwettaq bl-involviment tal-komunitajiet lokali, bil-għan li tiżdied l-aċċettazzjoni pubblika.
Madankollu, il-benefiċċji ambjentali u klimatiċi tal-enerġija ġeotermali jisbqu r-riskji, peress li l-enerġija ġeotermali hija waħda mill-aħjar sorsi ta’ enerġija rinnovabbli f’termini tal-użu tal-art, l-użu tar-riżorsi u d-dipendenza mill-importazzjoni. (mp)
Il-KESE beda l-ħidma tiegħu dwar il-Patt Blu f’Jannar 2023, u l-avveniment ta’ tnedija uffiċjali, Wasal iż-żmien għal Patt Blu tal-UE, sar fi Frar 2023. F’Settembru 2023, l-inizjattiva kisbet momentum politiku b’sejħa konġunta mill-KESE u l-Parlament Ewropew, espressa f’ittra ffirmata b’mod konġunt li ntbagħtet lill-Kapijiet ta’ Stat u ta’ Gvern tal-UE, u li tistieden lill-Istati Membri jappoġġjaw u jadottaw Patt Blu tal-UE ambizzjuż.
Fis-17 u t-18 ta’ Ottubru, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) organizza l-avveniment annwali ewlieni tiegħu ta’ komunikazzjoni, Nikkollegaw l-UE, li jlaqqa’ flimkien komunikaturi minn diversi organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Bit-titlu L-aħħar bażi tad-demokrazija: ngħinu lill-ġurnaliżmu jissopravivi u jikber, dis-sena s-seminar iffoka fuq is-sitwazzjoni attwali tal-media u postha fis-soċjetà. Is-seminar irrefera għall-ġurnalisti li qed jiffaċċjaw pressjoni dejjem akbar mill-gvernijiet u minn interessi privati li jrażżnu l-libertà tal-media. Apparti l-ostakli familjari, il-ġurnalisti issa qed jiffaċċjaw l-emerġenza tal-IA ġenerattiva, li, minkejja l-benefiċċji tagħha, thedded il-pedamenti ekonomiċi tal-ġurnaliżmu.
Fis-17 u t-18 ta’ Ottubru, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) organizza l-avveniment annwali ewlieni tiegħu ta’ komunikazzjoni, Nikkollegaw l-UE, li jlaqqa’ flimkien komunikaturi minn diversi organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Bit-titlu L-aħħar bażi tad-demokrazija: ngħinu lill-ġurnaliżmu jissopravivi u jikber, dis-sena s-seminar iffoka fuq is-sitwazzjoni attwali tal-media u postha fis-soċjetà. Is-seminar irrefera għall-ġurnalisti li qed jiffaċċjaw pressjoni dejjem akbar mill-gvernijiet u minn interessi privati li jrażżnu l-libertà tal-media. Apparti l-ostakli familjari, il-ġurnalisti issa qed jiffaċċjaw l-emerġenza tal-IA ġenerattiva, li, minkejja l-benefiċċji tagħha, thedded il-pedamenti ekonomiċi tal-ġurnaliżmu.
“X’inhi l-verità? Din il-mistoqsija antika reġgħet tfaċċat bl-IA, fil-kuntest ta’ aħbarijiet foloz, teoriji ta’ komplott u gvernijiet awtoritarji, li kollha kemm huma jdgħajfu b’mod sistematiku d-dibattitu infurmat, il-preċiżjoni u d-diskussjoni rispettuża. Huwa ferm f’waqtu li ningħaqdu flimkien biex infittxu mistoqsijiet u tweġibiet li jgħaqqduna fl-UE,” qal il-President tal-KESE Oliver Röpke.
“20 sena ilu, ftit kienu dawk li setgħu jbassru li fl-2024 l-biċċa l-kbira tan-nies ma jibqgħux jaqraw il-gazzetta mal-kafè ta’ filgħodu, iżda minflok jaqraw l-aħbarijiet online fuq it-telefowns u dejjem aktar permezz tal-media soċjali,” qal Aurel Laurențiu Plosceanu, Viċi President tal-KESE għall-Komunikazzjoni. “Iżda apparti l-isfidi l-ġodda, għad hemm oħrajn antiki. Il-ġurnalisti għadhom jiġġieldu l-għedewwa antiki tagħhom: iċ-ċensura, sjieda opaka tal-media, nuqqas ta’ finanzjament u liġijiet kontra l-media, fost l-oħrajn.”
Ricardo Gutiérrez, Segretarju Ġenerali tal-Federazzjoni Ewropea tal-Ġurnalisti, enfasizza li x-xogħol tal-ġurnalisti għandu jitqies bħala “servizz pubbliku” jew “ġid pubbliku” mhedded minn sfidi ekonomiċi, kawżi ta’ fastidju (SLAPPs) u vjolenza diretta (14-il ġurnalist maqtula fl-UE mill-2015 ’il hawn).
“Il-ġurnaliżmu qed isir professjoni aktar perikoluża minn qatt qabel,” sostna Jerzy Pomianowski, Direttur Eżekuttiv tal-Fond Ewropew għad-Demokrazija, huwa u jirreferi għall-persekuzzjoni tal-ġurnalisti fil-Belarussja. Fil-messaġġ b’vidjo tiegħu, Andrey Gnyot, produttur tal-films, attivist u ġurnalist Belarussu taħt detenzjoni domiċiljari f’Belgrad u f’riskju ta’ estradizzjoni, qal li l-akbar theddida għall-ġurnaliżmu hija “forza brutali intiża biex teqred il-verità u d-deċenza”. Bl-istess mod, il-ġurnalista Belarussa Hanna Liubakova, ikkundannata għal 10 snin ħabs in absentia, qalet li fil-Belarussja hemm 33 ġurnalist il-ħabs u li min saħansitra jsegwi l-kanal tal-media soċjali tagħha jista’ jispiċċa inkarċerat.
Dr Alexandra Borchardt, ġurnalista veterana, konsulenta indipendenti, riċerkatriċi tal-media u l-awtriċi prinċipali tar-rapport tal-EBU dwar “Ġurnaliżmu fdat fl-era tal-IA ġenerattiva”, għamlet dak li hija sejħet id-dikjarazzjoni “provokattiva” li “l-ġurnaliżmu u l-IA ġenerattiva jikkontradixxu lil xulxin peress li l-ġurnaliżmu jikkonċerna l-fatti, u l-IA ġenerattiva tikkalkula l-probabbiltajiet, u għalhekk ma titrattax il-fatti. Huwa għalhekk li jeħtieġ li ssirilha verifika tal-fatti,” qalet fid-diskors ewlieni tagħha “Informazzjoni fdata fl-era tal-IA ġenerattiva”.
Is-Sinjura Borchardt wissiet lill-media kontra “distakk diġitali”, fejn parti mis-soċjetà tħaddan l-età tal-IA u l-bqija tirreżistiha. Jekk il-media tonqos milli tadatta, tirriskja li titlef il-battalja li l-IA tintuża biex timmodernizza u tilħaq l-udjenzi. Fost l-isfidi għall-media li jirriżultaw mill-IA ġenerattiva hemm it-telf tal-viżibbiltà għall-ġurnalisti f’mudell kummerċjali bbażat fuq l-IA u n-nuqqas ta’ kontroll fuq il-kontenut.
L-abbundanza żejda ta’ informazzjoni li l-IA tista’ tipproduċi bil-massa tista’ twassal għal piż żejjed fuq l-udjenza. “Iż-żgħażagħ se jkunu jridu jsiru ġurnalisti jekk dan ifisser li jkollhom jikkompetu mal-IA?” staqsiet is-Sinjura Borchardt. (ll)
Is-seminar Connecting EU 2024 ġie organizzat bl-appoġġ tal-Premju Daphne Caruana Galizia għall-Ġurnaliżmu. Il-Premju, mogħti mill-Parlament Ewropew f’Ottubru ta’ kull sena, jirrikonoxxi ġurnaliżmu investigattiv kuraġġuż. Skopri aktar dwar il-premju u ċ-ċerimonja tal-għoti tal-premjijiet tal-2024 li se ssir fit-23 ta’ Ottubru!
Is-seminar Connecting EU 2024 ġie organizzat bl-appoġġ tal-Premju Daphne Caruana Galizia għall-Ġurnaliżmu. Il-Premju, mogħti mill-Parlament Ewropew f’Ottubru ta’ kull sena, jirrikonoxxi ġurnaliżmu investigattiv kuraġġuż. Skopri aktar dwar il-premju u ċ-ċerimonja tal-għoti tal-premjijiet tal-2024 li se ssir fit-23 ta’ Ottubru!
F’daqqa t’għajn
Il-Premju Daphne Caruana Galizia għall-Ġurnaliżmu tnieda fl-2021 bħala ġieħ lill-ġurnalista u l-blogger Maltija assassinata fl-2017. Huwa jippremja, fuq bażi annwali, xogħlijiet ġurnalistiċi eċċellenti li jirriflettu l-prinċipji u l-valuri ewlenin tal-Unjoni Ewropea, bħal-libertà, id-demokrazija, l-ugwaljanza, l-istat tad-dritt u d-drittijiet tal-bniedem.
Ir-rebbieħ tal-2024 se jitħabbar fiċ-Ċerimonja tal-Premjazzjoni li se ssir fis-6pm tat-23 ta’ Ottubru fil-Parlament Ewropew (PE) fi Strasburgu. Tista’ ssegwiha b’mod dirett hawnhekk. Ġurija indipendenti mill-Ewropa kollha, magħmula minn ġurnalisti u esperti tal-komunikazzjoni, għażlet 13-il xogħol ġurnalistiku finalist.
Il-Viċi President tal-PE Pina Picierno (responsabbli għall-Premju) se tilqa’ lill-parteċipanti, u se tagħti l-kelma lill-President tal-PE Roberta Metsola għad-diskors tal-ftuħ tagħha. Membru tal-ġurija mbagħad jipprovdi ħarsa ġenerali tal-Premju, u wara t-trofew jingħata lir-rebbieħ minn rappreżentant tar-rebbieħa tas-sena l-oħra.
Retrospettiva
Fl-edizzjoni inawgurali tiegħu, il-Premju ngħata lil “The Pegasus Project”, ikkoordinat mill-konsorzju Forbidden Stories u, fl-2022, ir-rebbieħa kienu Clément Di Roma u Carol Valade, għal dokumentarju dwar “Ir-Repubblika Ċentru-Afrikana taħt l-Influwenza Russa”. Fl-2023, rebħu l-Premju l-investigazzjoni konġunta dwar in-nawfraġju tal-migranti f’Pylos, mill-istabbiliment investigattiv Grieg Solomon, f’kollaborazzjoni ma’ Forensis, ix-xandar pubbliku Ġermaniż StrgF/ARD u l-gazzetta Brittanika The Guardian.
Seminar għall-Istampa
Qabel iċ-Ċerimonja tal-Premjazzjoni, l-Unità tas-Servizzi għall-Midja tal-Parlament Ewropew se torganizza seminar għall-istampa dwar “Is-salvagwardja tal-libertà tal-media” (23 ta’ Ottubru, 3pm). Madwar 65 ġurnalist huma mistennija jattendu, u se jieħdu sehem f’diskorsi u diskussjonijiet siewja fil-preżenza ta’ Matthew Caruana Galizia, ġurnalista u iben Daphne Caruana Galizia.
Il-programm se jinkludi testimonjanzi minn ġurnalisti li ffaċċjaw theddid fil-linja tax-xogħol tagħhom. Waħda minnhom hija Stefania Battistini, ġurnalista Taljana li reċentement żdiedet mal-lista tar-Russja ta’ persuni mfittxijin wara r-rappurtaġġ tagħha dwar il-gwerra. Is-seminar se jixxandar fuq l-internet hawnhekk.
