F’Ottubru, il-KESE adotta Opinjoni li tipproponi riflessjoni mill-ġdid u fundamentali dwar kif jaħdmu l-finanzi tal-UE. Huwa appella għal aktar trasparenza u parteċipazzjoni taċ-ċittadini madwar l-UE, biex b’hekk jissaħħu d-demokrazija u l-fiduċja pubblika. 

Biex dan l-għan jinkiseb, il-KESE rrakkomanda li jiġi żviluppat qafas komuni għal trasparenza fiskali, li jinvolvi liċ-ċittadini fil-proċessi tal-ibbaġitjar, u li jinħolqu għodod diġitali għal informazzjoni aktar ċara dwar il-baġit.

“Immaġina biss li tkun tista’ ssegwi kull euro ta’ finanzjament tal-UE – minn Brussell permezz tal-gvernijiet nazzjonali sal-komunità lokali tiegħek”, qalet ir-relatur tal-Opinjoni, Elena Calistru.

Fil-fehma tal-KESE, qafas komuni għal trasparenza fiskali se jistabbilixxi standards ċari u konsistenti għall-programmi kollha ffinanzjati mill-UE u jiżgura rappurtar uniformi u aċċess faċli għad-data finanzjarja fl-Istati Membri kollha. L-enfasi tkun fuq il-promozzjoni tal-aħjar prattiki aktar milli l-introduzzjoni ta’ regolamenti ġodda.

L-ibbaġitjar parteċipattiv jippermetti liċ-ċittadini jkollhom sehem dirett fid-deċiżjonijiet dwar l-infiq pubbliku, b’mod partikolari fil-livell lokali, filwaqt li jinkorpora elementi parteċipattivi fil-proċessi tal-ibbaġitjar fil-livell tal-UE.

Il-KESE appella għal pjattaforma diġitali unifikata faċli għall-utent li toffri data baġitarja f’ħin reali, viżwalizzazzjonijiet ċari, u għarfien dwar kif il-fondi tal-UE qed jagħtu r-riżultati. Dan iżid il-fehim pubbliku u l-involviment tal-informazzjoni finanzjarja.

Il-KESE enfasizza wkoll l-importanza li titqajjem kuxjenza pubblika, tiġi żgurata sorveljanza aktar b’saħħitha, u li l-prattiki finanzjarji jiġu allinjati mal-għanijiet tal-UE bħall-koeżjoni u s-sostenibbiltà biex jitrawmu l-kooperazzjoni u r-responsabbiltà.

“Il-finanzi tal-UE mhumiex biss dwar iċ-ċifri. Huma dwar il-fiduċja u d-demokrazija u biex l-Ewropa taħdem għaċ-ċittadini tagħha", ikkonkludiet is-Sinjura Calistru. (tk)

Mill-Grupp tal-Ħaddiema

Jidher li llum il-ġurnata hija aktar adatta parafrażi tal-islogan tal-kampanja ta’ Bill Clinton tal-1992 “Hija l-ekonomija li tħoll u torbot, baħnan!”, li dak iż-żmien kien laqat bil-kbir il-votanti Amerikani li kienu qed jiffaċċjaw reċessjoni. Biżżejjed tħares lejn ir-riżultati tal-aħħar stħarriġ postelettorali tal-UE fl-Ewrobarometru li juru li l-inflazzjoni u l-ekonomija kienu s-suġġetti ewlenin li ħeġġew lin-nies jivvutaw. 

Le, ma hemm l-ebda soluzzjoni waħda tajba għal kulħadd u t-tbatija ekonomika waħedha ma tistax tispjega l-problemi kollha marbuta mal-elezzjonijiet li ġejjin. Madankollu, huwa ċar li ż-żieda fil-prezzijiet, l-għoli tal-ħajja u s-sitwazzjoni ekonomika kienu l-motivaturi ewlenin tal-votanti fl-UE fir-rebbiegħa li għaddiet u n-naħa l-oħra tal-Atlantiku ftit ġimgħat ilu. Mhux għax is-sinjali ma kinux ilhom li ħarġu fid-dieher: biss biss, kien it-tħassib ewlieni (segwit mill-faqar u l-esklużjoni soċjali) fil-bidu tal-2023. Filwaqt li l-indikaturi makroekonomiċi jagħtu l-impressjoni li huma suċċess għal dawk li jfasslu l-politika, l-impatt dirett tal-inflazzjoni fuq oġġetti essenzjali bħall-ikel u l-enerġija għadu sever, u jaffettwa b’mod sproporzjonat lil dawk li jonfqu sehem akbar mill-introjtu tagħhom fuq dawn il-ħtiġijiet. Dan seħħ f’nofs l-irkupru mill-pandemija u r-rispons ta’ politika katastrofiku marbut magħha, u għad hemm ħafna pajjiżi li għadhom qed ibatu l-konsegwenzi tal-kriżi tal-2008.

Il-pagi ilhom diżakkoppjati mit-tkabbir tal-produttività għal għexieren ta’ snin, u dan wassal biex il-prospetti ta’ futur aħjar jisfaw fix-xejn għal ħafna nies tal-klassi tal-ħaddiema u l-klassi medja. L-estremiżmu politiku u t-taqlib elettorali mhux se jisparixxu.

L-indirizzar tal-kriżi tal-għoli tal-ħajja huwa kruċjali għall-futur tal-Ewropa, peress li tixħet dawl fuq kwistjonijiet strutturali fis-soċjetajiet u l-ekonomiji tagħna waqt li tisfida l-prinċipji li fuqhom tissejjes in-nisġa soċjali tad-demokraziji tagħna.

Fis-26 ta’ Novembru, il-Grupp tal-Ħaddiema ltaqa’ ma’ diversi partijiet ikkonċernati biex jiddiskutu dan kollu, u nistednuk tagħti ħarsa lejn din id-diskussjoni u tingħaqad magħna biex tappella lil dawk li jfasslu l-politika jieqfu jużaw ruxxmata buzzwords, inaqqsu d-diskrepanza fil-ħiliet tagħhom stess, u jiffokaw fuq dak li huwa importanti. 

Il-KESE ddeskriva viżjoni għat-trasformazzjoni tas-sistemi tal-UE tal-agrikoltura, tas-sajd u tal-ikel biex jiġu żgurati r-reżiljenza u s-sostenibbiltà fi żminijiet ta’ kriżi. 

F’Opinjoni adottata f’Ottubru, il-KESE appella għal sistema tal-ikel li tkun kompetittiva, reżistenti għall-kriżijiet u allinjata mal-għanijiet ambjentali u soċjali tal-UE. Enfasizzat is-sigurtà tal-ikel, introjtu ġust għall-produtturi, ir-reżiljenza ambjentali u l-appoġġ għall-ġenerazzjoni li jmiss ta’ produtturi tal-ikel.

“L-iżgurar ta’ dħul stabbli u sostenibbli għall-produtturi huwa essenzjali, l-istess bħat-trawwim ta’ politika tal-ikel ibbażata fuq l-għarfien li tħeġġeġ l-innovazzjoni,” qal Arnold Puech d’Alissac, il-President tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Bdiewa u wieħed mit-tliet relaturi tal-Opinjoni.

Biex jappoġġja dan, il-KESE jipproponi li tissaħħaħ is-setgħa ta’ negozjar tas-settur tal-biedja fin-negozjati dwar il-prezzijiet u li jiżdied il-finanzjament tal-UE għall-agrikoltura u s-sajd. Jitlob ukoll li l-ftehimiet kummerċjali futuri jinkorporaw l-istandards tal-Patt Ekoloġiku u tal-istrateġija Mill-Għalqa sal-Platt, u jiżguraw kompetizzjoni ġusta u kwalità għolja tal-ikel.

“L-iżgurar ta’ dħul ġust għall-produtturi primarji huwa kritiku,” qalet Piroska Kállay, relatur ieħor għall-Opinjoni.

Għal dan l-għan, il-KESE appella għal infurzar aktar strett tal-prattiki kummerċjali ġusti u projbizzjoni fuq il-bejgħ taħt il-livell tal-kostijiet, sabiex tiġi bbilanċjata mill-ġdid il-katina tal-provvista tal-ikel. Il-politiki li jippromovu t-tiġdid ġenerazzjonali, li jiffukaw fuq iż-żgħażagħ u n-nisa, inklużi l-edukazzjoni, it-taħriġ u l-appoġġ għall-kooperattivi, huma wkoll ta’ importanza kbira.

Sabiex tiġi appoġġjata s-sostenibbiltà, il-KESE rrakkomanda li jiġu ppremjati l-isforzi ta’ sekwestru tal-karbonju, bħall-ġestjoni sostenibbli tal-ħamrija, u l-prevenzjoni tar-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju. “Dawn il-miżuri jgħinu biex il-produzzjoni tal-ikel tiġi allinjata mal-miri klimatiċi tal-UE u mal-impenji ambjentali globali,” qal Joe Healy, relatur ieħor.

Proposta oħra hija sistema ta’ assigurazzjoni pubblika biex tipproteġi lill-produtturi minn diżastri relatati mal-klima, u tiżgura l-kontinwità tal-provvista tal-ikel.

Il-KESE appella għal politiki biex tiġi restawrata s-saħħa tal-ħamrija u tal-ilma, tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-ilma u jitnaqqas l-użu, flimkien mat-tnaqqis tal-burokrazija u t-tisħiħ tat-trasparenza bit-traċċar diġitalizzat tal-prezzijiet u tal-ispejjeż.

Fl-aħħar nett, il-KESE rrakkomanda li jiġi stabbilit Kunsill Ewropew għall-Politika tal-Ikel biex jitrawwem id-djalogu dwar kwistjonijiet relatati mal-ikel u biex il-politika dwar l-ikel tiġi allinjata ma’ objettivi soċjali u ambjentali usa’. Dawn il-proposti jipprovdu pjan direzzjonali biex is-sistemi tal-ikel tal-UE jsiru aktar reżiljenti, sostenibbli u ekwi fid-dawl tal-isfidi globali.(ks)

Minn Séamus Boland, President tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE

Minkejja l-fatt li l-UE hija aktar sinjura mill-biċċa l-kbira tal-partijiet tad-dinja, miljuni ta’ tfal għadhom jiddependu mill-iskejjel tagħhom biex jipprovdulhom ikel kuljum. Fil-fatt, qed jiżdied l-għadd ta’ Stati Membri li jipprovdu ikel lit-tfal matul il-vaganzi tal-iskola. Minn dan diġà naraw li l-faqar fl-aktar livell bażiku tiegħu jeżisti u qed jiżdied, u jrid jiġi indirizzat b’mod qawwi u b’rieda soda mill-Kummissjoni Ewropea li jmiss.

L-istatistika Ewropea dwar il-faqar hija inkwetanti. Madwar 21 % tal-popolazzjoni tal-UE tinsab f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali (data tal-Eurostat għall-2023) u kważi 25 % tat-tfal jinsabu f’riskju li jaqgħu fin-nassa tal-faqar (data tal-Eurostat għall-2023). Jista’ jkun li l-problema tkun agħar mingħajr l-inizjattivi attwali tal-UE li jixprunaw il-bidla f’dan il-qasam, iżda rridu nammettu li dawn mhumiex biżżejjed. Din hija r-raġuni għaliex il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) u l-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tiegħu jilqgħu b’sodisfazzjon it-tħabbira tal-President tal-Kummissjoni Ursula von der Leyen li l-Kummissjoni se tkun qed taħdem fuq strateġija tal-UE kontra l-faqar li tindirizza l-kawżi ewlenin tal-faqar matul il-mandat 2024-2029. Il-KESE, u l-Grupp tiegħi b’mod partikolari, ilhom żmien twil jitolbu strateġija bħal din.

B’xorti ħażina, il-faqar mhuwiex biss “nuqqas” tar-riżorsi bażiċi li l-familji jeħtieġu kuljum. Dan huwa r-riżultat ta’ sensiela ta’ ċirkostanzi fit-tul li jmorru id f’id ma’ privazzjoni fit-tul. Din il-privazzjoni hija marbuta ma’ sistemi politiċi, li fl-aħjar każ jinjoraw ċerta demografija u fl-agħar każ jiddiskriminaw kontrihom.

Is-soluzzjonijiet se jkollhom bżonn jivvalutaw il-kawżi storiċi profondi tal-faqar. Dan ifisser li jiġi eżaminat kull stadju tal-ħajja tan-nies, mit-twelid sal-mewt. L-istess jgħodd għall-provvista tal-akkomodazzjoni, li qed issir waħda mill-aktar problemi serji li qed jiffaċċjaw is-soċjetajiet Ewropej. Din hija r-raġuni għaliex, fuq talba tal-Grupp tiegħi, il-KESE kkummissjona studju dwar akkomodazzjoni sostenibbli u affordabbli fl-UE. Dan ġie ppreżentat fil-konferenza tagħna fil-21 ta’ Novembru dwar il-protezzjoni tal-persuni l-aktar vulnerabbli fl-Ewropa permezz ta’ akkomodazzjoni sostenibbli u affordabbli. B’din il-konferenza, urejna li l-akkomodazzjoni affordabbli hija waħda mill-istrumenti ewlenin għall-ġlieda kontra l-faqar.

Ninsabu kuntenti li l-Kummissjoni Ewropea l-ġdida se tinkludi kummissarju responsabbli għall-enerġija u l-akkomodazzjoni, u b’hekk tgħin biex jinqered il-faqar. Madankollu, huwa inkwetanti li l-biċċa l-kbira tal-politiċi għadhom iqisu l-qerda tal-faqar bħala problema li għandha tiġi solvuta b’baġits kbar u ġestiti b’mod burokratiku. Ir-riżorsi se jilħqu lil dawk affettwati meta tinbidel din il-mentalità. Il-faqar huwa kwistjoni trasversali u l-kummissarji Ewropej il-ġodda għall-enerġija u l-akkomodazzjoni, l-ugwaljanza, il-koeżjoni u r-riformi u t-tranżizzjoni ġusta jeħtiġilhom jieħdu r-responsabbiltà li jixprunaw din il-bidla, b’mod urġenti.

Il-KESE jistieden lill-UE tmexxi b’mudell ta’ bijoekonomija sostenibbli allinjat mal-Patt Ekoloġiku Ewropew u mal-għanijiet klimatiċi.

Fl-Opinjoni tiegħu dwar "Allinjament tal-ekonomija ċirkolari u l-bijoekonomija", il-KESE jiddeskrivi kif bijoekonomija robusta tista’ tagħti spinta lill-benefiċċji ekonomiċi u ekoloġiċi tal-Ewropa, issaħħaħ ir-reżiljenza, u tappoġġja tranżizzjoni ġusta. L-investimenti strateġiċi fil-kollaborazzjoni transsettorjali u l-involviment tal-komunità jistgħu jpoġġu l-bijoekonomija tal-UE bħala mudell globali għat-tkabbir sostenibbli.

Bijoekonomija sostenibbli trid tkun allinjata mal-oqfsa tal-UE bħall-Patt Ekoloġiku, l-ekonomija ċirkolari, u l-għanijiet tal-bijodiversità. Dan jiżgura li l-attivitajiet tal-bijoekonomija jikkontribwixxu għall-miri tal-klima u tal-bijodiversità waqt li jibqgħu fil-limiti planetarji.

“Strateġija komprensiva u ambizzjuża dwar il-bijoekonomija hija essenzjali. Billi tallinja mal-ekonomija ċirkolari u mal-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli, il-bijoekonomija tista’ trawwem vantaġġ kompetittiv għall-UE billi toħloq impjiegi sostenibbli u mħallsa tajjeb u tiżgura tkabbir li jirrispetta l-limiti ekoloġiċi,” qal Cillian Lohan, relatur tal-Opinjoni.

Il-bijoekonomija tista’ tibni fuq il-prinċipji tal-ekonomija ċirkolari, tnaqqas l-iskart u ttejjeb l-effiċjenza permezz ta’ kaskata tar-riżorsi u riċirkolazzjoni tal-materjal bijoloġiku. Dan joffri benefiċċji soċjali, b’mod partikolari fiż-żoni rurali, billi joħloq impjiegi u opportunitajiet għall-bini tal-ħiliet. L-appoġġ għall-komunitajiet rurali u l-involviment taż-żgħażagħ f’dan is-settur huwa kruċjali.

L-edukazzjoni dwar il-bijoekonomija tista’ tgħin biex tinbena forza tax-xogħol b’ħiliet speċjalizzati u titqajjem kuxjenza dwar is-sostenibbiltà. Tikkontribwixxi wkoll għal saħħa pubblika mtejba billi tnaqqas l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa. Kruċjali għal dan l-isforz huma l-avvanzi fit-teknoloġija u fl-użu sostenibbli tal-art, bħall-biedja riġenerattiva u l-forestrija, li jagħtu spinta lill-ħżin tal-karbonju u lill-bijodiversità.

Il-biedja urbana u ċ-ċentri tal-ikel ċirkolari jistgħu jnaqqsu l-ħela tal-ikel u jsaħħu s-sistemi tal-ikel lokali. L-UE għandha żżomm standards għoljin fin-negozju u l-innovazzjoni, u tinkoraġġixxi l-adozzjoni bikrija ta’ teknoloġiji b’bażi bijoloġika. Il-finanzjament għandu jipprijoritizza mexxejja innovattivi u jappoġġja intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju.

Biex il-bijoekonomija tiġi integrata fil-politiki tal-UE, hija meħtieġa definizzjoni ċara. L-aġġornament tal-Istrateġija dwar il-Bijoekonomija sal-2025 għandu jallinja mal-Patt Ekoloġiku u mal-Ftehim ta’ Pariġi, u jipprovdi pjan direzzjonali għal ekonomija sostenibbli u reżiljenti b’bażi bijoloġika. (ks) 

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) qed jospita Powerful Encounters: Picturing an end to energy poverty (Inkontri b’saħħithom: Stampa tat-tmiem il-faqar enerġetiku), wirja tar-ritratti b'saħħitha li turi x-xogħol tal-fotografu Miriam Strong. Il-wirja, organizzata fi sħubija ma’ Friends of the Earth Europe, tenfasizza l-attiviżmu, il-kollettiviżmu u t-tisħiħ tal-pożizzjoni tal-komunitajiet madwar l-Ewropa li qed jiffaċċjaw il-faqar enerġetiku. Organizzata fuq l-inizjattiva tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE, il-wirja se tittella’ fil-bini JDE tal-KESE fi Brussell, f’Rue Belliard 99-101, mill-4 sas-16 ta’ Diċembru.

Fil-ftuħ tal-wirja, il-Viċi President tal-KESE għall-Komunikazzjoni Aurel Laurenţiu Plosceanu u l-President tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE Séamus Boland enfasizzaw l-impenn tal-KESE li jinqered il-faqar, jippromovi enerġija affordabbli, irawwem bidla sistemika u jilħaq l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs). 

Fid-diskors tiegħu, is-Sur Boland għamel aċċen għaż-żieda fl-għoli tal-ħajja u ż-żieda fil-livelli tal-faqar fl-Ewropa, u enfasizza l-ħtieġa għal rispons politiku b’saħħtu mill-Kummissjoni Ewropea l-ġdida u mill-Parlament Ewropew. “L-ewwel Strateġija tal-UE Kontra l-Faqar u l-Patt għal Industrijali Nadifa, imħabbra mill-President tal-Kummissjoni Ursula von der Leyen fil-linji gwida politiċi tagħha għall-Kummissjoni Ewropea l-ġdida, iridu jipprovdu soluzzjonijiet sostenibbli għar-realtajiet fil-prattika”, qal is-Sur Boland.

L-attivista dwar il-ġustizzja enerġetika Laia Segura u l-uffiċjal tal-komunikazzjoni ta’ Friends of the Earth Yvonne Lemmen enfasizzaw li dan il-proġett ta’ ritratti jesplora kif in-nies jikkonfrontaw il-faqar enerġetiku u jiġġieldu għad-dritt tagħhom għal djar deċenti u reżiljenti għat-tibdil fil-klima mħaddma b’enerġija affordabbli u nadifa. Għal aktar informazzjoni, ikklikkja hawnhekk.

Il-KESE jappella għal inizjattiva ewlenija Ewropea għas-saħħa, li tipproponi l-ħolqien ta’ Unjoni Ewropea tas-Saħħa u jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea tippubblika Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Mard Rari b’miri li jistgħu jintlaħqu b’mod ċar.

Matul dibattitu dwar “Inizjattiva ewlenija Ewropea għas-saħħa” li sar fil-plenarja tiegħu ta’ Ottubru, il-KESE appella lill-UE biex tniedi inizjattiva ambizzjuża, bil-għan li tinbena arkitettura tas-saħħa trasversali fi ħdan l-UE. Il-ħolqien ta’ Pjan ta’ Azzjoni Ewropew dwar il-Mard Rari (ARPD) kien ukoll fuq l-aġenda.

Fil-ftuħ tad-dibattitu, il-President tal-KESE Oliver Röpke qal: “Huwa kruċjali li kull persuna li tgħix fl-UE jkollha aċċess għal kura tas-saħħa ta’ kwalità li tkun affordabbli u aċċessibbli. Jeħtieġ li ninvestu f’sistemi tas-saħħa innovattivi u sostenibbli u nieħdu azzjoni soda biex niġġieldu l-inugwaljanzi fis-saħħa kemm fl-UE kif ukoll globalment. Il-mard rari jagħmel l-inugwaljanzi u l-vulnerabbiltajiet persistenti saħansitra aktar viżibbli. Huwa għalhekk li neħtieġu azzjoni Ewropea komprensiva dwar il-mard rari”.

Ir-relatur tal-Opinjoni dwar l-inizjattiva ewlenija Ewropea għas-saħħa, Alain Coheur, qal: “Illum qed nippruvaw nadottaw pjan direzzjonali għall-Kummissarji futuri tal-UE li se jippromovi l-kura tas-saħħa għal kulħadd u jipproteġi lin-nies kontra kriżijiet futuri”. Ágnes Cser, relatur tal-Opinjoni dwar il-mard rari, żiedet tgħid li: “Irridu noħorġu bi pjan ta’ azzjoni. Madankollu, m’għandniex niffukaw biss fuq il-pjan ta’ azzjoni dwar il-mard rari iżda wkoll fuq is-saħħa – is-saħħa hija ċ-ċavetta għall-kompetittività. L-Unjoni tas-saħħa tagħna ma tistax tibqa’ frażi fiergħa”.

L-Opinjoni dwar l-inizjattiva ewlenija Ewropea għas-saħħa tistabbilixxi pilastri strateġiċi biex jissaħħu s-solidarjetà u l-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri dwar is-saħħa. Fost dawn hemm l-istabbiliment ta’ garanzija Ewropea għall-kura u l-kura tas-saħħa li tistabbilixxi objettivi tas-saħħa pluriennali fil-livell tal-UE. Dan jista’ jwassal għall-ħolqien ta’ test legalment vinkolanti (bħal direttiva).

Pilastru ieħor huwa l-implimentazzjoni tal-approċċ “Saħħa Waħda” li jorbot il-politiki dwar il-bniedem, l-annimali, il-pjanti u l-ambjent. L-Opinjoni dwar l-indirizzar tal-mard rari tistieden lill-Kummissjoni tippubblika komunikazzjoni li tinkludi Pjan ta’ Azzjoni Ewropew komprensiv dwar il-Mard Rari (APRD), li jistabbilixxi miri speċifiċi, li jistgħu jitkejlu u jinkisbu, realistiċi u marbuta mal-ħin (SMART) li jistgħu jintlaħqu sal-2030. (lm) 

Minn Stefano Mallia, President tal-Grupp ta’ Min Iħaddem

Donald Trump rebaħ l-elezzjonijiet tal-Istati Uniti u se jkun President għat-tieni darba. Il-votazzjoni hija ċara u trid tiġi rispettata. Iżda x’imiss issa?

L-UE u l-Istati Uniti jibqgħu msieħba ġeopolitiċi u kummerċjali ewlenin peress li r-relazzjoni tagħna hija bbażata fuq il-prinċipju tar-reċiproċità. Ma hemm l-ebda lok għal iżolazzjoniżmu jew protezzjoniżmu fid-dinja interkonnessa tal-lum, peress li dawn l-approċċi jmorru kontra l-kooperazzjoni reċiproka u globali tagħna u kontra l-prosperità ekonomika.

L-UE u l-Istati Uniti huma l-akbar imsieħba ta’ xulxin fil-qasam tal-kummerċ. Il-kummerċ bilaterali bejn l-UE u l-Istati Uniti jinsab f’livell għoli storiku, b’aktar minn EUR 1,6 triljun fl-2023 u bi stokks ta’ investiment bilaterali li jammontaw għal EUR 5 triljun. L-Istati Uniti huma sors ewlieni ta’ investiment dirett barrani (IDB) fl-UE, u l-IDB tal-Istati Uniti fl-Ewropa huwa stmat għal madwar USD 3,6 triljun, waqt li l-investiment tal-UE fl-Istati Uniti huwa ta’ madwar USD 3 triljun. Dan l-investiment reċiproku jsaħħaħ l-interdipendenza ekonomika u joħloq miljuni ta’ impjiegi fuq iż-żewġ naħat tal-Atlantiku.

Għal din ir-raġuni, huwa importanti li nkomplu naħdmu fuq ir-relazzjoni tagħna. L-impożizzjoni ta’ tariffi fuq il-prodotti tal-UE, kif Trump issuġġerixxa diġà, u l-implimentazzjoni ta’ tariffi ta’ bejn 10 % u 20 % fuq l-importazzjonijiet mill-pajjiżi kollha, inkluża l-UE, se jdaħħluna fi sqaq. Huwa għalhekk li qed nappellaw għal djalogu aktar miftuħ u aġenda li tħares ’il quddiem għall-kooperazzjoni.

Il-Kunsill tal-Kummerċ u t-Teknoloġija bejn l-UE u l-Istati Uniti ffaċilita d-djalogu dwar kwistjonijiet kritiċi bħall-intelliġenza artifiċjali u s-semikondutturi. Jekk, minn naħa, id-djalogu jrid jissaħħaħ u jittejjeb, min-naħa l-oħra l-UE jeħtiġilha tħaffef il-pass tar-riformi tal-politiki tagħha, taġixxi u tfittex l-aħjar mod biex issib modi kif tikkoopera mal-Istati Uniti.

Jeħtiġilna nħejju wkoll għax-xenarju li fih, fir-rigward ta’ kwistjonijiet importanti bħat-tibdil fil-klima u l-Ukrajna, jaf ikollna nfendu għal rasna. Din hija possibbiltà reali ħafna u, bħala tali, għandna nibdew nittrattawha bħala r-realtà l-ġdida de facto.

Il-Kummissjoni li jmiss għandha tkun il-Kummissjoni għat-Tkabbir. Il-mistoqsija mhijiex jekk għandniex inkabbru, iżda kif għandna nwettquh b’mod tajjeb, ikkonkluda l-Forum ta’ Livell Għoli dwar it-Tkabbir organizzat mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE). Il-Forum kien jinkludi l-President tal-KESE Oliver Röpke, il-Kummissarju Ewropew għall-Impjiegi u d-Drittijiet Soċjali Nicolas Schmit u l-ministri kemm mill-Istati Membri tal-UE kif ukoll mill-pajjiżi kandidati tat-tkabbir.

Il-KESE, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea, organizza b’mod konġunt Forum ta’ Livell Għoli dwar it-Tkabbir, li sar eżatt wara s-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Ottubru. Aktar minn 140 rappreżentant tas-soċjetà ċivili mill-pajjiżi kandidati tat-tkabbir iltaqgħu għall-ewwel darba. Il-punt ewlieni tal-parteċipanti kien ċar: is-soċjetà ċivili u l-imsieħba soċjali, spiss injorati fil-proċess ta’ adeżjoni, għandhom jingħataw rwol ċentrali fil-proċess tat-tkabbir tal-UE.

Is-Sur Röpke enfasizza: “Dan mhuwiex biss dwar l-espansjoni tal-UE – huwa dwar it-tħejjija tal-Istati Membri futuri biex jipparteċipaw b’mod attiv fit-tfassil tal-UE, waqt li jiġi żgurat li jkunu mgħammra bis-sħiħ biex jilqgħu l-isfidi li ġejjin. Permezz ta’ kollaborazzjoni mas-soċjetà ċivili, il-federazzjonijiet tal-impjegaturi u t-trade unions, qed noħolqu l-pedament meħtieġ għal Ewropa aktar inklużiva u aktar b’saħħitha”.

Id-dibattitu enfasizza l-ħtieġa li jinżamm il-momentum reċenti madwar it-tkabbir, peress li l-Kummissjoni għall-2024-2029 se jkollha rwol kruċjali fil-finalizzazzjoni tal-proċess tat-tkabbir.

Messaġġ ewlieni ieħor tad-dibattitu kien l-importanza ta’ integrazzjoni gradwali, prevedibbli u bbażata fuq il-mertu, fejn il-progress huwa rikonoxxut u ppremjat bi prospetti reali għall-adeżjoni.

Is-Sur Schmit enfasizza r-rwol ewlieni li għandha s-soċjetà ċivili, u qal: “Djalogu soċjali bipartitiku u tripartitiku li jiffunzjona tajjeb u l-involviment tal-imsieħba soċjali huma elementi kruċjali fil-kuntest tal-adeżjoni mal-UE, peress li huma parti mill-ekonomija tas-suq soċjali tagħna”.

Is-Segretarju tal-Istat Ġermaniż Rolf Schmachtenberg qal: “L-aspetti soċjali u tax-xogħol huma kruċjali biex l-adeżjoni mal-UE tirnexxi. Dawk li jixtiequ jtejbu l-ħajja taċ-ċittadini kollha, joħolqu opportunitajiet u jiġġieldu l-inugwaljanzi soċjali jeħtieġu politiki effettivi dwar l-impjiegi, kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin u sistemi tas-sigurtà soċjali li jiffunzjonaw, bi msieħba soċjali b’saħħithom”.

Matul id-dibattitu, Naida Nišić, il-Ministru tal-Montenegro għax-Xogħol, l-Impjiegi u d-Djalogu Soċjali, enfasizzat l-importanza tal-forum ta’ livell għoli bħala pjattaforma għad-djalogu li tippermetti lill-Montenegro jivvaluta l-progress.

Niki Kerameus, il-Ministru Grieg għax-Xogħol u s-Sigurtà Soċjali, enfasizza: “Kien privileġġ kbir nipparteċipa f’din id-diskussjoni importanti dwar it-tkabbir tal-UE u r-rwol kritiku li għandhom l-imsieħba soċjali fit-tiswir tal-futur tal-pajsaġġ Ewropew tax-xogħol u tad-drittijiet soċjali”.

Olta Manjani, Viċi Ministru Albaniż għall-Ekonomija, il-Kultura u l-Innovazzjoni, qalet: “L-Albanija qed iżżid b'mod attiv il-preżenza tagħha fl-istituzzjonijiet, il-kumitati u l-gruppi ta' ħidma tal-UE, u t-twaqqif tal-Kumitat Konsultattiv Konġunt mal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew huwa wieħed minn dawn. sforzi”.

Il-KESE appoġġja b’mod konsistenti t-tkabbir tal-UE. Fl-2024, huwa nieda proġett pilota, l-inizjattiva tal-Membri Kandidati għat-Tkabbir, li tippermetti lis-soċjetà ċivili fil-pajjiżi kandidati tikkontribwixxi għall-ħidma tal-KESE. L-inizjattiva turi kif l-involviment attiv tas-soċjetà ċivili mill-pajjiżi kandidati jsaħħaħ il-proċess tat-tkabbir.  (mt)