Minn Lorenza Campagnolo, koordinatur tar-riċerka, u t-tim tas-CMCC involut f’dan l-istudju

L-istudju dwar Il-kost tat-tibdil fil-klima fuq l-unitajiet domestiċi u l-familji fl-UE kien opportunità kbira biex jinxteħet dawl fuq kif l-ispejjeż assoċjati mal-miżuri ta’ adattament, il-politiki ta’ mitigazzjoni u l-impatt tat-tibdil fil-klima jaffettwaw lill-unitajiet domestiċi fl-UE skont liema reġjun jinsabu fih u l-karatteristiċi soċjoekonomiċi tagħhom. L-istudju jirrikonoxxi li hemm lakuna fil-letteratura, mingħajr valutazzjoni wiesgħa tal-ispejjeż tat-tibdil fil-klima li tiffoka fuq l-unitajiet domestiċi tal-UE.

Jipproponi wkoll metodoloġija u riżultati ġodda li jikkombinaw l-informazzjoni tal-Eurostat dwar l-introjtu u n-nefqa tal-unitajiet domestiċi, il-perikli relatati mal-klima u l-għodod ta’ mmudellar. L-istudju tagħna jqis kemm it-telf tal-introjtu tal-unitajiet domestiċi kif ukoll l-infiq ikkawżat mill-klima bħala konsegwenza diretta tal-impatti tat-tibdil fil-klima jew tal-ħtiġijiet ta’ adattament.

It-tibdil fil-klima se jkollu impatt differenti fuq reġjuni u gruppi soċjoekonomiċi differenti tal-UE fl-2050. F’xenarju ta’ tibdil fil-klima moderat x’aktarx li jkun hemm żidiet fin-nefqa domestika għas-saħħa fil-partijiet tat-Tramuntana u tan-Nofsinhar tal-UE, fin-nefqa tal-ikel fiż-żoni tal-Lvant, tal-Punent u tan-Nofsinhar, fin-nefqa fuq l-elettriku fir-reġjuni kollha u fl-assigurazzjoni, speċjalment fit-Tramuntana. Din iż-żieda fin-nefqa se tpoġġi piż kbir fuq unitajiet domestiċi ifqar, li se jkunu inqas kapaċi jiddiversifikaw il-konsum u se jkollhom kapaċità limitata biex jadattaw. Fl-istess ħin, it-telf tal-introjtu mix-xogħol se jitfaċċa fin-Nofsinhar tal-UE u t-telf ġenerali tal-introjtu se jkun mifrux madwar ir-reġjuni kollha.

Se jkun hemm impatti negattivi u rigressivi (b’piż akbar fuq unitajiet domestiċi ifqar milli fuq dawk aktar sinjuri) fuq firxa wiesgħa ta’ nefqiet fuq oġġetti/servizzi u sorsi ta’ introjtu, speċjalment fin-Nofsinhar tal-UE (nefqa fuq is-saħħa, l-elettriku u l-assigurazzjoni, u l-introjtu totali mix-xogħol), iżda wkoll marġinalment fil-Lvant (nefqa fuq l-ikel) u fir-reġjuni tat-Tramuntana (nefqa fuq l-elettriku u l-assigurazzjoni). It-tibdil fil-klima x’aktarx se jżid l-għadd ta’ persuni f’riskju ta’ faqar madwar l-UE; ix-xenarji tal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima x’aktarx li jnaqqsu dan, u jiffavorixxu tkabbir aktar mgħaġġel fil-pagi ta’ ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet meta mqabbla ma’ ħaddiema b’livell għoli ta’ ħiliet.

Ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin għal dawk li jfasslu l-politika huma li tingħata prijorità lir-reġjuni, bħal fil-każ tal-partijiet tan-Nofsinhar tal-UE, li qed jesperjenzaw impatti negattivi fuq l-unitajiet domestiċi u r-rigressività fl-istess ħin, u li jissaħħu l-miżuri ta’ appoġġ għall-introjtu u jfassluhom apposta għas-segmenti l-aktar vulnerabbli tal-popolazzjoni f’dawn ir-reġjuni. Barra minn hekk, in-natura multisettorjali tal-ispejjeż tat-tibdil fil-klima titlob integrazzjoni orizzontali tal-politika biex it-tfassil tal-politika jsir aktar effettiv.

L-istudju, li twettaq mis-CMCC fuq talba tal-Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tiegħu, u s-sommarju eżekuttiv jista’ jitniżżel mis-sit web tal-KESE.

Studju ġdid mill-Grupp ta’ Min Iħaddem tal-KESE

L-UE dejjem ippromoviet b’mod qawwi l-integrazzjoni ekonomika mal-bqija tad-dinja. F’dinja paċifika rregolata minn sistema bbażata fuq ir-regoli, din l-istrateġija għamlet lill-Ewropa waħda mill-aktar setgħat kummerċjali globali importanti u wieħed mill-aktar reġjuni prosperi.

Il-pandemija tal-COVID-19 u l-invażjoni sussegwenti tal-Ukrajna mir-Russja biddlu b’mod fundamentali d-dinamika tal-ftuħ u l-integrazzjoni ekonomika u pprevedew ġlieda twila u diffiċli biex tiġi ppreservata l-prosperità tal-UE. Dawn l-avvenimenti fixkiela wrew kemm huwa importanti li l-UE ssir aktar reżiljenti u li tkun kapaċi tissalvagwardja l-interessi strateġiċi tagħha b’mod effettiv.

L-UE qed tlesti ruħha biex tirreaġixxi għall-isifidi li jistgħu juru bidla lil hinn minn sistema ta’ negozjar multilaterali u bbażata fuq ir-regoli, li hija l-karatteristika distintiva tal-era ta’ wara t-Tieni Gwerra Dinjija, u ma tistax tkun ambigwa dwar it-tifsira tal-awtonomija strateġika.

L-istudju li sar miċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS) janalizza dawn il-kwistjonijiet kumplessi u l-vulnerabbiltajiet tal-Ewropa u jipproponi għadd ta’ rakkomandazzjonijiet għall-ksib tal-awtonomija strateġika. L-istudju ġiet ikkummissjonat mill-KESE fuq it-talba tal-Grupp ta’ Min Iħaddem tal-KESE u tħejja mis-CEPS.

L-istudju sħiħ jinsab disponibbli hawnhekk:https://europa.eu/!n98Tdd

Taħt it-titlu Mistoqsija lil..., il-membru tal-KESE Stoyan Tchoukanov wieġeb il-mistoqsija dwar l-Opinjoni tiegħu li ġiet adottata fis-sessjoni plenarja ta’ Jannar.

Mistoqsija tal-KESE: “Inti r-relatur tal-Opinjoni dwar Il-promozzjoni tal-produzzjoni awtonoma u sostenibbli tal-ikel: strateġiji għall-Politika Agrikola Komuni wara l-2027. X’inhuma l-proposti tal-Kumitat fl-Opinjoni tiegħu, b’mod partikolari dwar il-PAK wara l-2027 fir-rigward tal-produzzjoni sostenibbli tal-ikel?

mill-Grupp tal-Ħaddiema tal-KESE

Ir-rapport ta’ progress annwali tal-2023 tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA) ma kienx partikolarment inkoraġġanti: l-UE tista’ ma tilħaqx il-maġġoranza tal-miri sal-2030. B’mod partikolari, il-prospetti għall-impronta tal-konsum, il-livelli tal-konsum tal-enerġija, il-produzzjoni ċirkolari u l-biedja organika huma partikolarment ħżiena, għalkemm il-bqija – mill-bijodiversità sal-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih – ma jidhrux tant aħjar.

Fir-rigward tar-riżultati tal-COP28, dawn ftit li xejn joffru mistrieħ. Kif wera d-dibattitu fil-plenarja tal-KESE ta’ Diċembru, is-soċjetà ċivili għadha ’l bogħod milli tkun kuntenta bil-konklużjonijiet: it-test huwa dgħajjef dwar kif u min għandu jħallas, u aktar għani fi kliemu milli f’azzjonijet konkreti (minkejja li għall-ewwel darba individwa l-fjuwils fossili bħala l-għeruq tat-tibdil fil-klima). Il-mira li ż-żieda fit-temperatura medja globali sa tmiem is-seklu tiġi limitata għal 1,5° x’aktarx li ma tintlaħaqx peress li dik iż-żieda fit-temperatura x’aktarx se tintlaħaq fi żmien ħames snin. L-aktar sena sħuna rreġistrata kienet l-2023 u kull xahar minn Ġunju ‘l hawn kien l-aktar xahar sħun minn mindu beda jinżamm rekord.

Din l-istampa xejn pożittiva m’għandhiex tiskoraġġina, iżda għall-kuntrarju għandha tkun ta’ motivazzjoni għalina: hija meħtieġa azzjoni. Issa mhuwiex iż-żmien għal intenzjonijiet timidi tajbin (kellna ħafna minn dawk fil-passat, u ara sa fejn wasluna), jew għal ritorn għall-miżuri ta’ awsterità. Il-prinċipji tat-Tranżizzjoni Ġusta, b’sostenibbiltà ekonomika, soċjali u ambjentali, iridu jsibu posthom f’kull politika tal-UE. U din għandha tinkludu, f’konformità mal-aħħar Opinjoni tal-KESE dwar il-kwistjoni, l-adozzjoni ta’ Direttiva għal Tranżizzjoni Ġusta fil-livell tal-UE għad-dinja tax-xogħol: huwa biss jekk kulħadd ikun involut li l-kompitu ġgantesk quddiemna jkun jista’ jsir. Jekk l-ispiża tiegħu tingħadda lil dawk l-aktar vulnerabbli, kif ħafna drabi diġà huwa l-każ, il-populiżmu tal-lemin estrem se jikber. Sa meta jasal dak iż-żmien meta lanqas huma ma jkunu jistgħu jiċħdu l-effetti katastrofiċi tat-tibdil fil-klima, ikun tard wisq.

Fl-UE, kull lejl, kważi 900 000 persuna ma jkollhomx għażla oħra ħlief li jorqdu barra fit-triq jew f’xi refuġju. Il-problema ta’ persuni mingħajr dar żdiedet b’aktar mid-doppju f’dawn l-aħħar 15-il sena, u għalhekk il-KESE jistieden lill-Istati Membri u lill-UE jieħdu azzjoni.

Il-KESE qed jappella għal strateġija komprensiva tal-UE dwar il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar u jitlob li malajr kemm jista’ jkun jiġu adottati politiki nazzjonali effettivi f'dan ir-rigward biex sal-2030 titnaqqas b’mod sostanzjali dik li hija waħda mill-aktar forom estermi ta’ esklużjoni soċjali.

“Nappellaw għal strateġija tal-UE kontra l-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar li tintegra bis-sħiħ il-Pjattaforma Ewropea għall-ġlieda kontra l-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar u li tippermetti li l-politiki nazzjonali dwar din il-kundizzjoni jiġu inklużi fis-Semestru Ewropew,” qalet Maria del Carmen Barrera Chamorro, relatur għall-Opinjoni tal-KESE dwar Qafas tal-UE għall-istrateġiji nazzjonali għall-persuni mingħajr dar.

L-Istrateġija trid tiġi appoġġjata minn Rakkomandazzjoni tal-Kunsill u l-KESE jappella lill-Presidenza Belġjana l-ġdida tal-Kunsill tal-UE biex tibda taħdem fuqha. Jitlob ukoll lill-Kummissjoni biex tfassal mingħajr dewmien proposta għal programm multiannwali ġdid ta’ ħidma li jkompli tul il-mandat li jmiss kollu.

“Il-KESE jrid li l-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar tibqa’ prijorità tal-politika soċjali għall-UE fit-tħejjija għall-elezzjonijiet Ewropej u l-perjodu ta’ wara. Neħtieġu bidla strateġika fl-enfażi minn li niġġestixxu din il-kundizzjoni għal li effettivament neliminawha sal-2030”, qal Ákos Topolánszky, il-korelatur tal-Opinjoni.

Il-KESE ssuġġerixxa li b’mod attiv jiġi promoss il-prinċipju ta’ “l-akkomodazzjoni l-ewwel” biex tiġi indirizzata l-kundizzjoni kronika ta’ persuni mingħajr dar. Skont dan il-prinċipju, l-akkomodazzjoni mhijiex biss kenn: hija wkoll għodda għar-riintegrazzjoni. Dan jipprovdi soluzzjonijiet fit-tul ta’ akkomodazzjoni u ma jiddependix minn kundizzjonijiet bħall-bżonn li wieħed juri żvilupp personali jew li jaċċetta l-appoġġ.

L-approċċ immexxi mill-akkomodazzjoni diġà ġie approvat fid-Dikjarazzjoni ta’ Liżbona, li ġiet iffirmata mis-27 Stat Membru kollha tal-UE, l-istituzzjonijiet Ewropej u diversi NGOs Ewropej fl-2021. Id-Dikjarazzjoni hija l-bażi politika għall-Pjattaforma Ewropea għall-ġlieda kontra l-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar, u l-firmatarji tagħha impenjaw ruħhom li jikkooperaw dwar il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar fil-livell tal-UE u li jaħdmu biex dan il-fenomenu jintemm sal-2030. Madankollu, fl-Opinjoni l-KESE jirrimarka li, minkejja l-isforzi politiċi, mhux qed isir biżżejjed biex il-kundizzjoni ta’ persuni mingħajr dar tiġi indirizzata fil-livell Ewropew jew nazzjonali.

Matul l-aħħar 20 sena, il-Finlandja hija l-uniku pajjiż li rnexxielu jnaqqas dan il-fenomenu b’mod konsistenti. (ll)

Inti r-relatur tal-Opinjoni dwar Il-promozzjoni tal-produzzjoni awtonoma u sostenibbli tal-ikel: strateġiji għall-Politika Agrikola Komuni wara l-2027. X’inhuma l-proposti tal-Kumitat fl-Opinjoni tiegħu, b’mod partikolari dwar il-PAK wara l-2027 fir-rigward tal-produzzjoni sostenibbli tal-ikel?

Stoyan Tchoukanov: Il-PAK għamlitha possibbli li l-Unjoni Ewropea tassigura provvista stabbli tal-ikel bi kwalità għolja li dejjem qed tidied għall-popolazzjoni tagħha li dejjem qed tikber, waqt li żżomm mudell tal-biedja mill-familji. F’dawn l-aħħar 65 sena, il-politika evolviet, iżda għad hemm ħafna kritika tat-tliet dimensjonijiet tas-sostenibbiltà tal-verżjoni l-ġdida li daħlet fis-seħħ fl-2021.

Quddiem sfidi ġodda, issa aktar minn qatt qabel, neħtieġu qafas ta’ politika stabbli fit-tul immirat lejn il-produzzjoni sostenibbli tal-ikel u awtonomija strateġika miftuħa għall-Unjoni Ewropea. Dan għandu jimxi id f’id mal-protezzjoni tad-diversità tat-tipi ta’ biedja fl-UE u r-rispons għall-ħtiġijiet soċjetali u ekoloġiċi (“fondi pubbliċi għall-beni pubbliċi”), filwaqt li jiġi żgurat l-iżvilupp rurali.

Il-politiki ambjentali u klimatiċi m’għandhomx jiġu kkunsidrati bħala piż fl-irkupru mill-kriżi attwali, iżda pjuttost bħala parti mis-soluzzjonijiet fit-tul u l-linji gwida għat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-futur. L-aħħar riforma saħħet il-prinċipju li kull ettaru appoġġjat irid ipatti billi jipprovdi servizzi ambjentali lis-soċjetà.

Madankollu, il-finanzjament uniformi għal kull ettaru ma jirriflettix ir-realtà ekoloġika jew l-appoġġ ġust minn perspettiva soċjali. Aħna nemmnu li l-PAK li jmiss għandha taħdem iktar f’dan ir-rigward, billi ssaħħaħ ir-rekwiżiti ambjentali u soċjali li għandhom jiġu ppremjati u ssalvagwardjati kif imiss mill-kompetizzjoni inġusta.

Għalhekk, il-pagamenti skont is-superfiċje għandhom jingħataw skop ġdid u jkunu mmirati bħala inċentivi minflok bħala kumpens għas-servizzi ta’ benefiċċju, b’perjodu ta’ tranżizzjoni raġonevoli li jista’ jmur lil hinn minn perjodu ta’ Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) wieħed.

L-azjendi agrikoli żgħar tal-familja għandu jkollhom l-opportunità li jagħżlu li jżommu appoġġ għall-introjtu bbażat fuq il-pagamenti skont is-superfiċje u l-unitajiet tax-xogħol fl-azjenda agrikola, waqt li l-Istati Membri jitħallew jiddefinixxu l-kriterji fil-pjani strateġiċi. Sabiex ma jkomplix jonqos l-għadd ta’ azjendi agrikoli fl-UE minħabba n-nuqqas ta’ tiġdid ġenerazzjonali, jeħtieġ li tittieħed azzjoni rigward it-tisħiħ tal-qligħ medju mill-biedja, l-aċċess għall-art (permezz ta’ għotjiet ta’ investiment, kreditu preferenzjali, leġiżlazzjoni nazzjonali dwar it-trasferiment tal-art), il-kundizzjonijiet ta’ investiment favorevoli taħt it-tieni pilastru (li jġibu flus privati addizzjonali), it-titjib tal-ħiliet (tal-bdiewa, tal-ħaddiema tal-azjendi agrikoli, u tal-konsulenti), it-tisħiħ tal-pożizzjoni tan-nisa, il-kundizzjonijiet tax-xogħol tajbin, it-titjib tal-prospetti fit-tul għall-bdiewa (pensjonijiet, eċċ.) kif ukoll l-attraenza ġenerali taż-żoni rurali.

Il-PAK trid tikkontribwixxi lejn il-promozzjoni tad-domanda tal-konsumatur fl-UE għal dieti iktar tajbin għas-saħħa u iktar sostenibbli (prodotti organiċi, staġjonali, lokali), tnaqqas il-ħela tal-ikel, u tirregola s-swieq tal-ikel biex b’hekk tindirizza l-finanzjalizzazzjoni tas-settur tal-ikel li tikkawża spekulazzjoni severa, peress li qed isiru profitti kbar mentri l-Ewropej qed ibatu biex ilaħħqu maż-żieda fil-prezzijiet tal-ikel. Iż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u r-riskji ta’ tfixkil fil-provvista tal-enerġija u tal-fertilizzanti huma parti min-normalità l-ġdida, u l-PAK għandha tikkunsidra l-inklużjoni ta’ komponenti kontroċikliċi u tipprovdi skemi ta’ appoġġ għall-investiment iddedikati għat-titjib fil-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fil-livell tal-azjendi agrikoli u fil-livell lokali fiż-żoni rurali.

Fl-Opinjoni tagħna nissuġġerixxu li l-Kummissjoni tikkunsidra r-rinfurzar ta’ skemi ta’ assigurazzjoni tas-sħubija pubblika/privata – li huma voluntarji fl-Istati Membri individwali – fl-istrumenti tal-PAK wara l-2027 bħala rispons għall-konsegwenzi tal-kundizzjonijiet klimatiċi estremi. Fid-dawl tal-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fl-2024 u t-tkabbir futur tal-UE, il-KESE jqis din l-Opinjoni bħala opportunità biex jiġu stabbiliti xi kunsiderazzjonijiet/linji gwida/proposti mis-soċjetà ċivili organizzata dwar il-forma u d-direzzjoni ġdida tal-PAK wara l-2027 bil-għan li tinkiseb produzzjoni awtonoma u sostenibbli tal-ikel fi ħdan politika dwar l-ikel iktar olistika u komprensiva. L-għan huwa li jingħata kontribut għall-proposta tal-Kummissjoni għall-PAK li jmiss billi jiġu enfasizzati l-ħtiġijiet tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-aspettattivi tas-soċjetà.