Sabiex jissaħħaħ it-tkabbir tan-negozji ż-żgħar fl-UE, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni dwar sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali. Fl-opinjoni konsultattiva tiegħu, il-KESE jirrakkomanda miżuri addizzjonali u jenfasizza l-ħtieġa għal kollaborazzjoni aktar b’saħħitha fost il-Kummissjoni, l-Istati Membri u r-rappreżentanti tal-intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju (MSMEs) għal implimentazzjoni effettiva u biex jissensibilizzaw dwarha.

L-SMEs, li jikkostitwixxu 99.8 % tal-intrapriżi mhux finanzjarji fl-UE, jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-impjiegi (66.6 %) u għall-valur miżjud (56.8 %). Il-proposta tal-Kummissjoni għal sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali, parti mill-Pakkett usa’ ta’ Għajnuna għall-SMEs, għandha l-għan li ttaffi l-piżijiet regolatorji u tissemplifika l-proċeduri tat-taxxa għal dawn il-kumpaniji. Il-KESE jenfasizza l-urġenza li tiġi adottata l-proposta dwar sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali biex jiġi katalizzat it-tkabbir tal-MSMEs, billi jitpoġġew fil-mira l-SMEs awtonomi li joperaw fil-livell transfruntier. It-tnaqqis propost jallinja mal-għan tal-KESE li jitrawwem ambjent għall-PDG fit-tul u t-tkabbir fl-impjiegi.

Filwaqt li jappoġġja l-enfasi fuq l-MSMEs awtonomi fil-fażi inizjali, il-KESE jissuġġerixxi li tiġi evalwata l-possibbiltà li s-sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali tiġi estiża biex tinkludi sussidjarji f’valutazzjoni ex post wara ħames snin, u b’hekk tissaħħaħ l-inklużività. Il-KESE jirrikonoxxi l-komplementarjetà tas-sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali mal-proposta BEFIT iżda jenfasizza l-ħtieġa għal viġilanza biex jiġu evitati diskrepanzi fil-qafas legali. Il-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet tat-taxxa fl-Istati Membri hija kruċjali għas-suċċess tas-sistema tat-Taxxa tal-Uffiċċju Prinċipali, u l-KESE jappella għal kollaborazzjoni biex jiġi żgurat li din tiġi implimentata sew, u jħeġġeġ lill-Istati Membri jadattaw is-sistemi tal-IT bil-ħeffa kollha u jissensibilizzaw lill-MSMEs. (tk)

Il-kompetittività, l-SMEs u l-inklużjoni soċjali huma fil-qalba tal-programm tal-Presidenza Belġjana. Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jagħmel rakkomandazzjonijiet ta’ politika dwar ir-relazzjoni bejn il-governanza ekonomika, it-tkabbir inklużiv fit-tul u s-sigurtà sostenibbli, kif ukoll dwar is-setgħa tal-ekonomija soċjali fil-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali.

Fl-ewwel nofs tal-2024, il-Belġju għandu t-tlettax-il Presidenza tiegħu tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li l-prijoritajiet tagħha ġew diskussi matul żewġ dibattiti organizzati mill-KESE fis-sessjoni plenarja tiegħu f’Jannar.

Il-President tal-KESE, Oliver Röpke, faħħar lill-Presidenza talli inkludiet l-imsieħba soċjali fil-ħidma tagħha. Il-Presidenza Belġjana tikkonkludi ċ-ċiklu istituzzjonali tal-UE, li jirrikjedi li l-pajjiż jittratta kompromessi leġiżlattivi u jiggwida lill-Kunsill tal-UE matul il-kampanja u l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew.

Il-Viċi Prim Ministru Belġjan, David Clarinval, ippreżenta l-fehmiet tal-Presidenza dwar ir-riforma tal-politika agrikola komuni, il-protezzjoni għall-persuni li jaħdmu għal rashom, u l-politika industrijali tal-UE. Permezz tat-talba tagħha għal 13-il Opinjoni konsultattiva mill-KESE, il-Presidenza qed timmira li tikkontribwixxi għad-diskussjonijiet dwar l-Aġenda Strateġika 2024-2029. Dikjarazzjoni interistituzzjonali f’April ser tiffoka fuq l-aġenda soċjali futura tal-UE. II-prijoritajiet tal-Presidenza jinkludu tranżizzjoni ekoloġika u soċjali, li jindirizzaw il-kriżijiet klimatiċi u tal-bijodiversità. L-enfasi tagħha fuq il-mobbiltà ġusta tal-forza tax-xogħol u l-protezzjoni soċjali sostenibbli hija fil-qalba tad-djalogu tal-imsieħba soċjali tal-KESE. It-tisħiħ tal-kompetittività Ewropea, l-appoġġ għall-SMEs u l-promozzjoni ta’ politika kummerċjali bbilanċjata għall-Ewropa Globali se jkunu oqsma ta’ prijorità ewlenin. (tk)

Il-flussi transfruntiera tal-enerġija huma essenzjali għall-provvista tal-elettriku u l-gass lid-diversi Stati Membri tal-UE. Dan ifisser li l-infrastruttura tal-enerġija trid tiġi aġġornata permezz ta’ interkonnetturi bejn il-pajjiżi ġirien biex tiżdied il-kapaċità tal-enerġija sostenibbli tal-Unjoni.

Fl-Opinjoni li ntalab mill-Presidenza Belġjana tal-Kunsill tal-UE u li adotta fis-sessjoni plenarja tiegħu tat-18 ta’ Jannar 2024, il-KESE ta messaġġ ċar dwar din il-kwistjoni.

L-UE għandha tagħti attenzjoni partikolari lill-iżviluppi tal-grilja, u jrid isir investiment sostanzjali biex jistimola l-ekonomija Ewropea u joħloq impjiegi ta’ kwalità għolja li jirrispettaw l-ambjent.

“Aħna fil-KESE nemmnu li, sabiex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u l-awtonomija strateġika tal-enerġija, huwa ta’ importanza fundamentali li nagħmlu bidla strutturali fis-sistema tal-enerġija tagħna,” qal il-President tal-KESE, Oliver Röpke, matul id-dibattitu li sar b’rabta mal-adozzjoni tal-Opinjoni.

Il-Ministru tal-Enerġija għall-Belġju, Tinne Van der Straeten, enfasizzat li t-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, li tirriżulta mill-ħtieġa tal-azzjoni klimatika, issa hija imperattiv ekonomiku u ta’ sigurtà, u li l-interkonnessjoni ħolqot sistema aktar flessibbli li tista’ tibbilanċja l-varjazzjonijiet ġeografiċi fil-ġenerazzjoni eolika u solari.

Hija qalet li “Il-livell tal-ambizzjonijiet tal-Ewropa għall-enerġija rinnovabbli bħalissa huwa ogħla mill-pjani tagħha f’termini ta’ infrastruttura, u għalhekk neħtieġu dawn l-infrastrutturi trans-Ewropej malajr. U jeħtieġ li jkunu kosteffiċjenti, siguri, sostenibbli u flessibbli”. (mp)

Is-soċjetà ċivili hija, fil-qosor, gruppi ta’ komunitajiet kapaċi li jorganizzaw lilhom infushom u jiddefinixxu u jilħqu objettivi magħżula. F’sistemi demokratiċi, il-gruppi tas-soċjetà ċivili huma numerużi u diversi sabiex jirrappreżentaw kemm jista’ jkun id-diversità tal-ilħna u l-opinjonijiet tal-membri tagħhom. F’reġimi mhux demokratiċi, l-NGOs ħafna drabi jopponu lill-mexxejja. Is-soċjetà ċivili tista’ taġixxi permezz ta’ ċittadinanza attiva u xewqa li tikkoopera għall-ġid komuni, indipendentement mill-istituzzjonijiet tal-istat.

Meta l-PiS kienet fil-poter, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mmobilizzaw ruħhom kontra bidliet li kienu ta’ detriment għas-sistema tal-gvern tal-pajjiż u għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Mill-2016 sal-2022, kif jidher fir-rapport Pressjoni u mobilizzazzjoni: is-soċjetà ċivili u l-kriżi tal-istat tad-dritt mill-Fondazzjoni għad-Drittijiet tal-Bniedem ta’ Helsinki, komunitajiet mhux governattivi organizzaw ħafna protesti tal-massa biex jiddifendu l-istat tad-dritt u kontra l-ksur tal-valuri kostituzzjonali, u offrew assistenza legali lil gruppi li kienu fir-riskju ta’ diskriminazzjoni jew ripressjoni. Is-settur mhux governattiv kompla jfittex mezzi ġodda biex jipparteċipa fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet, inkluż permezz tal-organizzazzjoni ta’ koalizzjonijiet effettivi għall-elezzjoni tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Ombudsman għad-Drittijiet tat-Tfal, u panels taċ-ċittadini.

Ir-riżultati tal-elezzjonijiet parlamentari li saru fil-15 ta’ Ottubru 2023 huma xhieda tas-saħħa tas-soċjetà ċivili fil-Polonja. Parteċipazzjoni storika tal-votanti ta’ 74.38% u l-gruppi tal-oppożizzjoni li kisbu vantaġġ elettorali huma prova ta’ mobilizzazzjoni ċivika effettiva li wasslet għal bidla fil-gvern. Il-kandidati tal-partit Liġi u Ġustizzja (PiS) kisbu 35.38% tal-voti. B’dan il-mod, dan il-partit kien l-ewwel wieħed mill-1989 li rebaħ l-elezzjonijiet parlamentari għat-tielet darba konsekuttiva, iżda, għall-kuntrarju tal-elezzjonijiet tal-2015 u l-2019, il-lista tal-kandidati tiegħu ma kisbitx il-maġġoranza tas-siġġijiet meħtieġa biex jiġi ffurmat gvern. Il-gruppi politiċi li daħlu wkoll fis-Sejm kienu: il-Koalizzjoni taċ-Ċittadini (30.7%), it-Tielet Triq PSL-PL (14.4%), ix-Xellug il-Ġdid (8.61%) u l-Konfederazzjoni Libertà u Indipendenza (7.16%). Tliet gruppi f’koalizzjoni – il-Koalizzjoni Ċivika, it-Tielet Triq PSL-PL u x-Xellug il-Ġdid – rebħu total ta’ 51.72% tal-voti, li tahom il-maġġoranza meħtieġa biex jiffurmaw gvern. Il-gvern b’Donald Tusk bħala Prim Ministru ġie ffurmat wara tentattiv inizjali li falla mill-PiS.

L-ebda wieħed mill-istħarriġiet ta’ qabel l-elezzjoni ma ppreveda parteċipazzjoni għolja bħal din. Biex infakkru, fl-elezzjonijiet parlamentari tal-2019 kienet 61.74% u 62.7% fl-elezzjonijiet storiċi tal-1989. Ir-riżultati tal-istħarriġiet (eż. CBOS u l-Fondazzjoni Batory) juru li x-xewqa għal bidla, ikkawżata mill-frustrazzjoni fit-tul tas-soċjetà, immotivat liċ-ċittadini biex jippreżentaw ruħhom quddiem il-kaxxa tal-vot. Ta’ min jinnota li qabel l-elezzjonijiet wieħed seta’ jara mobilizzazzjoni soċjali qawwija, li kienet tinkludi: l-għadd rekord ta’ votanti li rreġistraw biex jivvutaw minn barra l-post ta’ residenza tagħhom (sat-15:00 tat-12 ta’ Ottubru 960,000 persuna biddlu l-post tal-votazzjoni tagħhom u madwar 1 200 000 talbu li jagħmlu dan). L-għadd ta’ Pollakki li jgħixu barra mill-pajjiż li rreġistraw biex jivvutaw kważi rdoppja (madwar 600,000, meta mqabbel ma’ 350,000 fl-elezzjonijiet tal-2019).

It-tħabbir u l-organizzazzjoni ta’ referendum fil-pajjiż kollu setgħu kienu fattur ieħor fiż-żieda fil-mobilizzazzjoni ċivika għall-elezzjonijiet parlamentari. Il-parteċipazzjoni fir-referendum kien ta’ 40.91%, u għalhekk ma kienx vinkolanti. Fattur importanti ieħor f’din il-mobilizzazzjoni kien il-bosta azzjonijiet meħuda mill-NGOs biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tal-votanti. Ta’ min jinnota b’mod partikolari dawk immirati lejn in-nisa u ż-żgħażagħ (eż. Hija l-Għażla Tiegħek mill-Inizjattiva Leħen in-Nisa, Xbajna nibqgħu siekta mill-Inizjattiva Wschód [Lvant] jew Id-Deċiżjoni hija tiegħek minn SexEd), li kkontribwew għaż-żieda fil-parteċipazzjoni tal-votanti. Fl-elezzjonijiet parlamentari tal-2019, 61.5% tan-nisa vvutaw u 60.8% tal-irġiel. Il-parteċipazzjoni fost iż-żgħażagħ ta’ bejn it-18 u d-29 sena kien ta’ 46.4%. Aktar nisa (73.7%) minn-irġiel (72.0%) u 68.8% taż-żgħażagħ (18-29) ivvutaw fl-elezzjonijiet tal-2023. L-organizzazzjonijiet ibbażati fil-komunità wettqu mill-inqas 20 kampanja qabel l-elezzjonijiet biex iħeġġu lin-nies jivvutaw.

Il-kampanji twettqu prinċipalment fuq l-internet, iżda xi wħud kienu wkoll fuq it-TV, ir-radju u anke fis-swali taċ-ċinema. L-involviment ta’ ċelebritajiet, influwenzaturi, atturi u figuri pubbliċi żied il-kapaċità tagħhom li jilħqu udjenzi differenti. Skont l-istħarriġ tas-CBOS Motivi u deċiżjonijiet elettorali 2023, li sar f’Ottubru 2023, il-maġġoranza tal-votanti (madwar 70%) iddeċidew dwar il-vot tagħhom mill-inqas ftit ġimgħat qabel l-elezzjonijiet. Il-bqija għamlu dan aktar tard – fl-aħħar ġimgħa qabel l-elezzjonijiet (28%), fil-jum tal-elezzjoni (9%) jew lejliet l-elezzjonijiet (4%). Ir-relazzjoni tal-grupp mal-Unjoni Ewropea kienet partikolarment importanti għall-votanti tal-Koalizzjoni Ċivika (KO) (80%). Ix-xewqa għal bidla fit-tmexxija ssemmiet kważi bl-istess frekwenza bħala raġuni għal vot favur il-KO (77%). Sehem kbir tal-votanti għal dan ir-raggruppament (64%) ħassew li kien jirrappreżenta valuri u prinċipji li kienu qrib tagħhom. Il-votanti tal-PIS ħassew li dan il-partit irrappreżenta kemm l-interessi tagħhom (“jieħu ħsieb nies bħalhom” – 66%) kif ukoll il-valuri u l-prinċipji tagħhom (62%). Fl-istess waqt, s’issa kellhom opinjoni pożittiva dwar it-tmexxija ta’ dan il-grupp (64%) u l-programm ekonomiku tiegħu (59%).

F’Ġunju 2024 il-Pollakki se jivvutaw biex jeleġġu l-Membri tagħhom tal-Parlament Ewropew. L-elezzjonijiet tal-PE jistgħu jitqiesu bħala fażi oħra ta’ ċiklu elettorali li beda fl-2023 bl-elezzjonijiet parlamentari, peress li l-elezzjonijiet lokali se jsiru fil-Polonja f’April 2024. Is-suġġett tal-Ewropa se jkun preżenti fil-kampanji tal-gvern lokali, għalkemm sa ċertu punt inqas milli waqt l-elezzjonijiet parlamentari. Barra minn hekk, l-20 anniversarju tal-adeżjoni tal-Polonja fl-UE jista’ jkollu influwenza fuq il-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet Ewropej. Ftakar – għall-aħħar elezzjonijiet tal-PE fl-2019, il-parteċipazzjoni tal-votanti fil-Polonja kienet ta’ 45.68%.

Il-poplu Pollakk huwa ferm favur li pajjiżhom ikun parti mill-Unjoni Ewropea. Skont l-istudju tas-CBOS ta’ April 2023, 85% japprovaw is-sħubija fl-UE. Dan in-numru naqas, iżda għadu għoli ħafna. 10% huma kontra l-preżenza Pollakka fl-UE, u 5% m’għandhom l-ebda opinjoni dwar is-suġġett.

Għandna niftakru wkoll li din hija l-ewwel darba li se jsiru l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fid-dell ta’ polikriżi: eż. il-gwerra li għaddejja fl-Ukrajna, il-kriżi klimatika, il-kriżi ekonomika, iż-żieda tal-lemin populista. Għalhekk, fid-dawl tal-intensifikazzjoni mistennija tal-attivitajiet ta’ diżinformazzjoni, se jkun importanti li jkun hemm politika ta’ komunikazzjoni effettiva u koerenti fil-kampanja li tkun adattata għal gruppi speċifiċi ta’ votanti. Dawn it-tensjonijiet internazzjonali jwasslu biex is-sostenituri tal-Unjoni Ewropea jaraw tama f’komunità li tiggarantixxi s-sigurtà tagħna.

Małgorzata Molęda-Zdziech

L-Iskola tal-Ekonomija ta’ Varsavja – Team Europe Direct Poland

Minn Diċembru ’l hawn, bdejna nippowstjaw l-opinjonijiet tal-mistednin tagħna dwar l-elezzjonijiet Ewropej fil-kolonna: “Jien se nivvota. U inti?” Din id-darba, il-mistiedna tagħna hija Malgorzata Molęda-Zdziech, soċjologa Pollakka, xjenzata politika u kummentatriċi attiva dwar avvenimenti fil-Polonja.

Hija l-kap tad-Dipartiment tal-Istudji Politiċi fl-Iskola tal-Ekonomija ta’ Varsavja u r-rappreżentant tar-rettur għall-kooperazzjoni mal-Unjoni Ewropea. Fl-artiklu tagħha, hija tikkummenta dwar ir-rwol sinifikanti tas-soċjetà ċivili Pollakka fl-influwenzar tal-eżitu tal-aħħar elezzjonijiet nazzjonali Pollakki f’Ottubru 2023. Hija tirreferi wkoll għal waħda mill-prijoritajiet tal-Presidenza Pollakka futura tal-Kunsill tal-UE rigward ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-protezzjoni tal-istat tad-dritt. (ehp)

Jacques Delors ħalla din id-dinja wara ħajja twila ta’ impenn produttiv li kellu impatt dejjiemi. Huwa kkontribwixxa direttament għall-bini ta’ kapitoli sħaħ tal-proġett Ewropew kif nafuh illum: is-suq uniku, iż-żona Schengen, l-Erasmus, l-ewro, il-fondi ta’ koeżjoni. Wara l-kisba Ewropea, hemm l-etika tal-azzjoni.

Jacques Delors ta ċertu sens ta’ nobbiltà lill-involviment pubbliku. Fil-ħidma tiegħu fil-komunità, dik trejdjunjonistika u aktar tard fil-politika, l-attivist, kif kien jippreferi jiddefinixxi b’mod umli lilu nnifsu, ispira ruħu b’mod partikolari mill-ħsibijiet personali ta’ Emmanuel Mounier. Huwa kien Kristjan devot b’mod diskret, u kien jara lil kull persuna bħala individwu uniku parti minn network ta’ rabtiet soċjali li huwa kien jaf kien għandhom jiġu mobilizzati sabiex tittieħed azzjoni fuq skala kbira.

Imħasseb dwar iż-żieda tal-individwaliżmu, is-soċjaldemokratiku emmen fl-involviment fis-soċjetà, fejn kulħadd jista’ jagħti sehmu għall-ġid komuni. Ismu għadu marbut b’mod inseparabbli mal-konsultazzjoni, mal-ġestjoni konġunta, mal-kolleġġjalità u ma’ forom oħra ta’ azzjoni kollettiva, li huwa ppromova u sostna. Huwa għalhekk li huwa ta importanza kbira lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, li huwa għen biex jinħolqu. Huwa kien jirrispetta l-korpi intermedjarji u kien jemmen fi djalogu soċjali sinċier, fl-ispirtu ta’ kompromess.

Huwa pprattika dan fil-livell Ewropew. Huwa estedna dan ukoll għad-djalogu mar-reliġjonijiet. Delors ma kienx bniedem tal-providenza. Għalkemm huwa kien bniedem li għallem lil nnifsu, huwa qatt ma qies ruħu bħala persuna li bdiet mix-xejn iżda bħala persuna li tfasslet minn oħrajn u flimkien ma’ oħrajn, u permezz tal-azzjoni. Il-mod kif huwa kien jaħseb kien il-ħin kollu jevovli skont il-feedback minn azzjoni f’ċirku vizzjuż. Għalkemm Delors kien raġel ta’ prinċipji u twemmin fl-għeruq tal-fidi b’saħħitha tiegħu, huwa ma kienx marbut mal-ideoloġija truxa. Peress li huwa kien jara biċ-ċar ir-realtajiet, jifhem is-sitwazzjonijiet u jirrispetta t-tradizzjonijiet nazzjonali, huwa seta’ jsib it-triq ’il quddiem.

Għalih, ir-realtà kienet tiġi qabel l-idea, u kien jagħraf kif ifassal it-triq ’il quddiem meta ċ-ċirkostanzi kienu jesiġu dan. Għalhekk, huwa għaraf li jikkunsidra l-idea ta’ munita unika, u jappoġġja mill-bidu nett ir-riunifikazzjoni tal-Ġermanja, li kienet saret inevitabbli wara l-waqgħa tal-Ħajt ta’ Berlin. Ċertament, id-dinja u t-taqlib attwali m’għadhomx l-istess bħal dawk li l-Ewropa kienet għaddejja minnhom fi żmien Delors. Il-kisbiet tiegħu, bħas-suq intern, iridu jiġu adattati u integrati biex jilqgħu għas-setgħat tat-theddid. Madankollu, huma jipprovdu l-bażi għall-azzjoni tal-lum. U l-approċċ tiegħu ta’ kif jinkorpora u jara biċ-ċar ir-realtajiet, filwaqt li jemmen bis-sħiħ fil-prinċipji u jibqa’ miftuħ għall-kompromess sabiex tinstab it-triq ’il quddiem flimkien, għandu jerġa’ jintuża mill-mexxejja Ewropej.

Sébastien Maillard, eks direttur (2017-2023) u kunsillier speċjali tal-Istitut Jacques Delors.