Il-kompetittività tidher li hija fuq fomm kulħadd dan l-aħħar, bid-deregolamentazzjoni titqies bħala riċetta maġika biex l-Ewropa ssib postha fuq il-mappa tal-atturi tal-ekonomija globali. Iżda hemm ħafna modi kif titkejjel il-kompetittività u ma hemm l-ebda tweġiba universali għall-mistoqsija dwar meta r-regolamentazzjoni ssir żejda. Jekk ma jiġux indirizzati b’attenzjoni, id-dibattiti dwar il-kompetittività u d-deregolamentazzjoni fihom ir-riskju li jiżviluppaw f’argumenti ssemplifikati żżejjed, totalment favur jew kontra, li jistgħu jheddu t-tfassil tajjeb tal-politika ekonomika, jikteb il-mistieden sorpriża tagħna Karel Lannoo, Uffiċjal Kap Eżekuttiv taċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS).
Il-kompetittività tidher li hija fuq fomm kulħadd dan l-aħħar, bid-deregolamentazzjoni titqies bħala riċetta maġika biex l-Ewropa ssib postha fuq il-mappa tal-atturi tal-ekonomija globali. Iżda hemm ħafna modi kif titkejjel il-kompetittività u ma hemm l-ebda tweġiba universali għall-mistoqsija dwar meta r-regolamentazzjoni ssir żejda. Jekk ma jiġux indirizzati b’attenzjoni, id-dibattiti dwar il-kompetittività u d-deregolamentazzjoni fihom ir-riskju li jiżviluppaw f’argumenti ssemplifikati żżejjed, totalment favur jew kontra, li jistgħu jheddu t-tfassil tajjeb tal-politika ekonomika, jikteb il-mistieden sorpriża tagħna Karel Lannoo, Uffiċjal Kap Eżekuttiv taċ-Ċentru għall-Istudji Politiċi Ewropej (CEPS).
Karel Lannoo huwa l-Uffiċjal Kap Eżekuttiv tas-CEPS, wieħed mill-gruppi ta’ riflessjoni indipendenti ewlenin tal-Ewropa. Huwa jispeċjalizza fir-regolamentazzjoni finanzjarja, fil-governanza ekonomika Ewropea u fi kwistjonijiet tas-suq uniku, u l-pubblikazzjonijiet reċenti tiegħu jinkludu “Nifhmu l-Ewropa” (bin-Netherlandiż), rapport ta’ task force dwar il-politika tas-settur finanzjarju għall-Kummissjoni von der Leyen II, u diversi kontributi għal volumi u rieżamijiet akkademiċi. Karel huwa kelliem frekwenti f’seduti ta’ smigħ ta’ istituzzjonijiet tal-UE, nazzjonali u internazzjonali, kif ukoll f’konferenzi internazzjonali u programmi eżekuttivi. Huwa jidderieġi studji għall-gvernijiet nazzjonali, organizzazzjonijiet multilaterali u entitajiet tas-settur privat. Il-kitbiet tiegħu jidhru regolarment fil-midja. Barra minn hekk, Karel iservi fuq il-bordijiet ta’ kumpaniji u fondazzjonijiet u bħala membru tal-kunsilli konsultattivi, inkluża l-Kummissjoni tas-Swieq Kapitali tal-AFM, is-superviżur tas-swieq kapitali tan-Netherlands.
Illum il-ġurnata hija moda li ngħidu li l-Ewropa mhijiex kompetittiva u li tintalab kampanja ta’ deregolamentazzjoni massiva fil-livell tal-UE. Iżda l-punt sa fejn is-sitwazzjoni ekonomika hija problematika jiddependi fuq id-definizzjoni tal-kompetittività, id-denominatur użat u l-punt ta’ riferiment, kif ukoll iċ-ċirkostanzi.
Illum il-ġurnata hija moda li ngħidu li l-Ewropa mhijiex kompetittiva u li tintalab kampanja ta’ deregolamentazzjoni massiva fil-livell tal-UE. Iżda l-punt sa fejn is-sitwazzjoni ekonomika hija problematika jiddependi fuq id-definizzjoni tal-kompetittività, id-denominatur użat u l-punt ta’ riferiment, kif ukoll iċ-ċirkostanzi.
Barra minn hekk, il-kompetittività hija meqjusa l-istess bħad-deregolamentazzjoni, li mhijiex korretta, daqslikieku se tkun is-soluzzjoni kampanja ta’ simplifikazzjoni massiva. Għalhekk, huwa importanti li l-parametrili jikkontrollaw id-diskors ikun t-tajbin, għax altrimenti jista’ jintilef il-kontroll tagħhom u jispiċċaw fil-kamp Ewroxettiku.
Il-kompetittività bħala objettiv ta’ politika reġgħet lura, minkejja li qatt ma telqet – huwa importanti li wieħed ifakkar f’dawn il-preċedenti. Bl-istrateġija ta’ Liżbona, adottata formalment mill-Kunsill Ewropew ta’ Liżbona f’Marzu 2000, l-UE riedet issir l-ekonomija bbażata fuq l-għarfien l-aktar kompetittiva u dinamika fid-dinja, kapaċi għal tkabbir ekonomiku sostenibbli b’aktar impjiegi u impjiegi aħjar u koeżjoni soċjali akbar. Diġà matul is-snin Delors, il-kompetittività kienet ta’ tħassib għall-Kummissjoni Ewropea – kemm taqra l-artiklu famuż tal-1994 ta’ Paul Krugman, li sejħilha “ossessjoni perikoluża”. Is-Sur Delors dak iż-żmien kien imħasseb dwar iż-żieda fil-qgħad Ewropew, fl-isfond tal-kompetizzjoni mill-Istati Uniti u l-Ġappun, u ppropona, bħala soluzzjoni, programm ta’ investiment fl-infrastruttura u t-teknoloġija avvanzata. Mhux l-ewwel darba li smajna dan kollu.
Is-simplifikazzjoni leġiżlattiva ilha fuq l-aġenda għal żmien twil ukoll. L-eżerċizzji Leġiżlazzjoni Aktar Sempliċi għas-Suq Intern (SLIM) bdew mill-1996, meta l-UE kellha 15-il Stat Membru. Il-Kummissarju Charles McCreevy (2004-2009) iffavorixxa “pawżi” regolatorji fl-2005-06, sakemm faqqgħet il-kriżi finanzjarja. Il-Viċi President Frans Timmermans ingħata l-kompitu ta’ programm ta’ regolamentazzjoni aħjar taħt il-Kummissjoni Juncker. Waqt li dawn il-pjani kollha kienu ta’ min ifaħħarhom, ikun aħjar li jiġu indirizzati l-kawżi ewlenin tal-kumplessità regolatorja – il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet u l-infurzar dgħajjef – aktar milli sempliċiment jiġu ttrattati s-sintomi. Iżda b’27 Stat Membru, dan huwa aktar faċli li jingħad milli jitwettaq.
Il-kompetittività, talanqas kif definita mir-rapport ta’ Draghi, hija aktar dwar il-produttività u t-tkabbir tal-PDG, li jistgħu jagħtu riżultati ferm differenti skont id-denominatur. Iżda hemm ukoll modi oħra biex titkejjel il-kompetittività. Wieħed jista’ jħares lejn il-kompetittività interna kontra dik esterna. Internament, l-UE tidher dgħajfa, bi tnaqqis fil-produttività meta mqabbla mal-Istati Uniti. Esternament, madankollu, l-UE għandha surplus kummerċjali u fil-kont kurrenti, waqt li l-Istati Uniti qed jiffaċċjaw defiċit kbir fil-kummerċ u fil-kont kurrenti – iżda dan ma jidhirx li huwa problema (ħlief għal President Trump).
L-UE għandha wkoll pożizzjoni fiskali ħafna aħjar mill-Istati Uniti jew saħansitra mill-Ġappun, għalkemm m’għandniex data preċiża għal tqabbil eżatt maċ-Ċina. Id-defiċit tal-baġit tal-UE kien ta’ madwar 3.5% tal-PDG fl-2024, waqt li kien kważi d-doppju ta’ dak fl-Istati Uniti (6.4%). L-Istati Uniti jistgħu jiffinanzjaw dan fis-swieq internazzjonali minħabba l-pożizzjoni globali tad-dollaru, għalkemm ir-rati tal-imgħax fuq terminu medju fl-UE u fl-Istati Uniti huma diverġenti, u dan jindika tħassib tas-suq dwar l-ekonomija tal-Istati Uniti. Illum, ir-rata ta’ self tas-suq ta’ sitt xhur għall-USD hija ta’ 4.8%, waqt li fiż-żona tal-euro, hija ta’ 2.5% (Euribor).
Barra minn hekk, il-prezzijiet tal-enerġija fl-UE kienu ħafna ogħla milli fl-Istati Uniti minn nofs l-2021, meta Putin beda jimmanipula l-prezzijiet, li hija problema ta’ kompetittività għall-industrija tal-manifattura, u b’mod partikolari għall-Ġermanja. Illum, l-ispiża tal-enerġija fl-UE hija mill-inqas 50% ogħla milli fl-Istati Uniti.
Il-politika tal-enerġija hija eżempju tajjeb ieħor għad-dibattitu regolatorju: il-problema hija li hemm wisq regolamentazzjoni? Għall-kuntrarju, l-UE għandha suq uniku tal-enerġija għad-distribuzzjoni iżda mhux għall-produzzjoni, li jibqa’ taħt il-kontroll tal-Istati Membri. Dan joħloq problemi f’pajjiżi bi produzzjoni żejda, peress li jgħolli l-prezzijiet minħabba nuqqas ta’ enerġija f’pajjiżi oħra, kif inhu l-każ bejn l-Iżvezja u l-Ġermanja.
Barra minn hekk, fis-settur diġitali, wieħed jista’ jistaqsi huwiex aħjar li ma jkun hemm l-ebda regolamentazzjoni. Irridu l-libertà tal-espressjoni fuq stil Amerikan u l-ebda moderazzjoni tal-kontenut? Irridu suq oligopolistiku kif għandna llum?
Din ir-riflessjoni qasira tenfasizza li kwalunkwe dibattitu dwar il-kompetittività u d-deregolamentazzjoni għandu jiġi indirizzat bl-akbar attenzjoni biex jiġi evitat li jiddeġenera f’diskussjoni abjad u iswed, li jista’ jkollha impatt negattiv fuq it-tfassil ta’ politika ekonomika soda.
Minkejja li r-rapporti ta’ Letta u Draghi jvarjaw b’mod sinifikanti fl-analiżi u fl-istrateġiji proposti tagħhom, hemm elementi ta’ trikkib konsiderevoli bejn dawn iż-żewġ ir-rapporti.
Minkejja li r-rapporti ta’ Letta u Draghi jvarjaw b’mod sinifikanti fl-analiżi u fl-istrateġiji proposti tagħhom, hemm elementi ta’ trikkib konsiderevoli bejn dawn iż-żewġ ir-rapporti.
Bħala eżempju se nħarsu lejn il-politika ta’ koeżjoni. Fir-rapport ta’ Letta, il-politika ta’ koeżjoni għandha rwol ċentrali billi tiżgura li l-benefiċċji tas-suq uniku jiġu kondiviżi fost iċ-ċittadini u r-reġjuni kollha tal-Unjoni. Ir-rapport jenfasizza wkoll ir-rabta bejn il-politika ta’ koeżjoni u s-servizzi ta’ interess ġenerali, li huma essenzjali biex l-Ewropej ikunu jistgħu jgħixu u jaħdmu fejn jixtiequ huma. B’kuntrast ma’ dan, ir-rapport ta’ Draghi jidher li jnaqqas l-importanza tal-politika ta’ koeżjoni u d-dimensjonijiet soċjali u territorjali tal-kompetittività. Huwa jiddiskuti l-kompetittività Ewropea mingħajr ma jqis id-disparitajiet territorjali, u jimplika li sempliċiment it-tisħiħ tal-kompetittività ġenerali tal-UE jsolvi kwistjonijiet reġjonali. Huwa jinjora l-fatt li, għal ħafna reġjuni, il-kompetittività baxxa u l-iżvantaġġ territorjali huma żewġ naħat tal-istess munita.
Iż-żewġ rapporti jirrikonoxxu li l-Unjoni m’għadx għandha l-għażla li “tibqa’ miexja kif timxi s-soltu”. L-urġenza u l-kumplessità tal-kriżijiet tal-lum jeħtieġu bidla sinifikanti fit-tfassil tal-politika Ewropea, possibbilment anke permezz ta’ bidliet fit-Trattat. Nistgħu verament niddiskutu t-tkabbir mingħajr ma nindirizzaw il-ħtieġa għal integrazzjoni politika aktar profonda? Din il-bidla għandha tinvolvi wkoll bidla fl-iskala. Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) attwali huwa insuffiċjenti, ankrat fi ftit aktar minn 1 % tal-introjtu nazzjonali gross tal-UE u ristrett mil-loġika skaduta ta’ “juste retour”. Jenħtieġ approċċ ġdid, ispirat mill-mudell Next Generation EU. L-isfidi straordinarji jridu jiġu indirizzati b’soluzzjonijiet kuraġġużi, inkluż il-ħruġ ta’ “assi sikuri komuni” kif deher matul il-pandemija.
Il-QFP 2028-2034 li jmiss se jittestja l-intenzjonijiet veri tal-UE, peress li jistabbilixxi prijoritajiet għas-seba’ snin li ġejjin. F’dan il-kuntest, huwa raġonevoli li wieħed jistenna dibattitu miftuħ dwar l-isfidi li qed tiffaċċja l-UE, minħabba d-diversi kriżijiet li għaddejjin bħalissa, kif ukoll dwar l-objettivi ewlenin tagħha u l-beni komuni Ewropej li għandha l-għan li twassal liċ-ċittadini tagħha.
Meta titqies ir-riforma regolatorja, kif rakkomandat fiż-żewġ rapporti, huwa importanti li wieħed jiftakar li l-UE hija l-aktar “ekonomija soċjali tas-suq” avvanzata fid-dinja. L-istandards ekonomiċi, soċjali u ambjentali għoljin tagħha huma essenzjali għas-suċċess ta’ dan il-mudell, u mhux ostakli għalih. Għalhekk, it-tqabbil tar-regolamenti tal-UE ma’ dawk tal-Istati Uniti jew taċ-Ċina huwa fundamentalment żbaljat. Kwalunkwe sforz biex jiġu ssemplifikati r-regoli tal-UE xorta jrid jipproteġi l-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-sikurezza tal-ħaddiema, id-drittijiet tal-konsumatur, il-koeżjoni soċjali u ekonomika, u t-tkabbir sostenibbli.
L-Ewropa waslet biex tifhem, għalkemm tard, li l-fatt li wieħed ikun suq kbir m’għadux biżżejjed. Biex timxi ’l quddiem, jeħtiġilha tistinka għal għaqda akbar, fosthom integrazzjoni politika aktar profonda u politiki verament unifikati dwar l-ekonomija, l-industrija, il-kummerċ, l-affarijiet barranin u d-difiża. Ix-xhur li ġejjin se jkunu deċiżivi fit-tiswir tal-futur tal-Ewropa.
Minn Giuseppe Guerini Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE
Is-sena l-oħra, il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill Ewropew inkarigaw lil Mario Draghi u lil Enrico Letta biex jabbozzaw rapporti dwar il-kompetittività tal-UE u dwar it-titjib tas-suq uniku, rispettivament. Dawn ir-rapporti stabbilixxew aġenda politika ambizzjuża għall-Unjoni Ewropea, u qed iservu kemm bħala pjan direzzjonali kif ukoll bħala punt ta’ riferiment għall-valutazzjoni tal-impenn tal-istituzzjonijiet u ta’ dawk li jfasslu l-politika biex isawru l-futur tal-UE u l-kapaċità tagħhom li jagħmlu dan.
Minn Giuseppe Guerini Grupp tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE
Is-sena l-oħra, il-Kummissjoni Ewropea u l-Kunsill Ewropew inkarigaw lil Mario Draghi u lil Enrico Letta biex jabbozzaw rapporti dwar il-kompetittività tal-UE u dwar it-titjib tas-suq uniku, rispettivament. Dawn ir-rapporti stabbilixxew aġenda politika ambizzjuża għall-Unjoni Ewropea, u qed iservu kemm bħala pjan direzzjonali kif ukoll bħala punt ta’ riferiment għall-valutazzjoni tal-impenn tal-istituzzjonijiet u ta’ dawk li jfasslu l-politika biex isawru l-futur tal-UE u l-kapaċità tagħhom li jagħmlu dan.
Dawn ir-rapporti jistgħu jintużaw biex ikejlu kemm l-istituzzjonijiet u l-mexxejja qed jirrispondu b’mod effettiv għall-isfidi kumplessi tal-lum.
L-Opinjoni tal-KESE dwar ir-rapporti sservi ta’ għodda siewja għall-evalwazzjoni tal-passi bikrija ta’ dan iċ-ċiklu politiku ġdid. L-ewwel pass jinsab rifless fil-Boxxla għall-Kompetittività, imnedija mill-Kummissjoni Ewropea fid-29 ta’ Jannar. Dan jinkludi diversi proposti ta’ prijorità għolja li ġew enfasizzati wkoll fl-Opinjoni tagħna, bħat-tnaqqis tad-distakk fil-kompetittività, l-ikkompletar tas-suq uniku, is-semplifikazzjoni tar-regolamenti mingħajr deregolamentazzjoni, u r-rikonoxximent li l-kompetittività tiddependi fuq in-nies u l-ħiliet.
Madankollu, lil hinn mid-distakk fil-kompetittività, hemm ukoll nuqqas ta’ azzjoni konkreta. Sa issa, il-Kummissjoni ppreżentat dokumenti strateġiċi, komunikazzjonijiet u impenji, iżda l-miżuri tanġibbli għadhom xhur ’il bogħod. Dan id-dewmien jenfasizza l-ħtieġa, kif innutat fl-Opinjoni tagħna, li l-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri jibdew ukoll dibattitu dwar ir-regoli fundamentali tal-UE u r-rilevanza tat-Trattati attwali fl-indirizzar tal-isfidi attwali, li jeħtieġu azzjoni rapida.
Azzjoni rapida ma tfissirx li l-kwalità tiġi kompromessa. Fl-2020, il-Kummissjoni Ewropea wriet li kapaċi tagħmel dan meta implimentat f’qasir żmien l-inizjattiva Next Generation EU. Illum għandha turi l-istess aġilità.
Il-kisba ta’ dawn l-għanijiet teħtieġ approċċ multidimensjonali. It-tlestija rapida tas-suq uniku hija kruċjali, iżda trid timxi id f’id ma’ impenn qawwi għas-sostenibbiltà ambjentali, il-prosperità ekonomika u l-koeżjoni soċjali u territorjali, peress li dawn huma muturi ewlenin tal-kompetittività.
Din il-viżjoni titlob ukoll politika industrijali koeżiva li tmur lil hinn minn approċċi nazzjonali frammentati, appoġġjata minn inċentivi fiskali u doganali strateġiċi. Fl-istess ħin, it-tnaqqis tal-piżijiet burokratiċi u tal-ispejjeż tal-konformità permezz ta’ regolamentazzjoni aktar intelliġenti u proċessi amministrattivi semplifikati huwa essenzjali biex jitrawwem ambjent tan-negozju aktar dinamiku.
Fis-settur tal-enerġija, it-tnaqqis tad-disparitajiet fil-prezzijiet bejn l-Istati Membri u ekonomiji globali oħra huwa vitali. Dan se jirrikjedi aktar investiment fl-enerġija rinnovabbli, li jiżgura suq tal-enerġija aktar kompetittiv u sostenibbli.
Biex tappoġġja dawn l-ambizzjonijiet, l-UE jeħtiġilha tiżviluppa wkoll politika komuni dwar il-beni pubbliċi Ewropej, li tiddefinixxi b’mod ċar il-prijoritajiet strateġiċi tagħha u ssaħħaħ ir-rwol tagħha fix-xena globali.
Il-KESE se jkompli jissorvelja l-implimentazzjoni ta’ dawn il-politiki, u fl-istess ħin jiżgura li l-vuċi tas-soċjetà ċivili Ewropea titqies u tingħata widen.
L-ewwel u l-iżjed rakkomandazzjoni importanti li l-KESE jagħti fl-Opinjoni tiegħu hija li tittieħed azzjoni urġenti biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet tar-rapporti ta’ Letta u ta’ Draghi. Fil-fehma tiegħi, dan għandu jsir b’mod komprensiv; ma nistgħux nagħżlu biss dak li jaqblilna miż-żewġ rapporti. Dawn iridu jiġu implimentati b’mod globali, mingħajr ma nillimitaw il-proposti u l-attenzjoni tagħna għal aspetti inqas impenjattivi, u mingħajr ma jiġu evitati l-aktar kwistjonijiet kritiċi u diviżivi, bħall-investimenti.
L-ewwel u l-iżjed rakkomandazzjoni importanti li l-KESE jagħti fl-Opinjoni tiegħu hija li tittieħed azzjoni urġenti biex jiġu implimentati r-rakkomandazzjonijiet tar-rapporti ta’ Letta u ta’ Draghi. Fil-fehma tiegħi, dan għandu jsir b’mod komprensiv; ma nistgħux nagħżlu biss dak li jaqblilna miż-żewġ rapporti. Dawn iridu jiġu implimentati b’mod globali, mingħajr ma jiġu limitati l-proposti u l-attenzjoni għal kull ħaġa li sirna mdorrijin għaliha, u mingħajr ma jiġu evitati l-aktar kwistjonijiet kritiċi u diviżivi, bħall-investimenti.
Jekk nibdew mir-rapport ta’ Draghi, u minħabba l-importanza ovvja tal-enfasi tiegħu fuq il-kompetittività tal-UE kollha kemm hi, inqis li r-rakkomandazzjonijiet tiegħu dwar il-politika industrijali tal-UE huma kruċjali. B’mod partikolari, l-insistenza tiegħu dwar il-ħtieġa li tiġi adottata politika industrijali li tkun kapaċi tegħleb l-approċċ frammentat attwali. Illum għandna 27 politika industrijali nazzjonali li mhux dejjem ikunu kkoordinati. F’dan ir-rigward, sforz Ewropew strutturat biss jippermettilna niżguraw Il-aħjar bilanċ ta’ miżuri tat-taxxa, regolatorji, kummerċjali/doganali u inċentivi finanzjarji li jikkaratterizzaw l-iżjed politiki industrijali reċenti tal-Istati Uniti u ċ-Ċina, b’benefiċċji kbar għas-suq uniku.
Madankollu, dan għandu jimxi id f’id ma’ tnaqqis drastiku tal-piżijiet burokratiċi għan-negozji, li b’rabta miegħu napprezza b’mod partikolari t-talba ta’ Letta biex ikun hemm “suq uniku li jgħaġġel u jirnexxi”. Fost ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin tiegħu, Letta huwa favur is-semplifikazzjoni tal-piż burokratiku, is-semplifikazzjoni tal-proċeduri amministrattivi, u azzjonijiet ulterjuri biex “titnaqqas il-burokrazija”, speċjalment għall-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju (SMEs). F’dan il-kuntest, fl-Opinjoni tiegħu, il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni li jitnaqqas il-piż tar-rappurtar b’25% għan-negozji kollha u li tiġi stabbilita mira ta’ mill-inqas 50% għall-SMEs. Barra minn hekk, bil-ħsieb li niżviluppaw u nibnu fuq ir-rakkomandazzjoni ta’ Letta biex jiġi kkunsidrat mekkaniżmu li jassisti lill-koleġiżlaturi b’valutazzjoni tal-impatt dinamika, il-KESE jappoġġja bis-sħiħ l-idea ta’ kontroll tal-kompetittività li għandu jitwettaq matul il-proċeduri leġiżlattivi.
Hekk kif l-intelliġenza artifiċjali qed tbiddel għal kollox il-post tax-xogħol, huwa kruċjali li titkompla l-promozzjoni tal-IA ċċentrata fuq il-bniedem u l-promozzjoni ta’ politiki li jibbilanċjaw l-iżvilupp b’saħħtu tal-IA fl-Ewropa mal-ġustizzja soċjali u d-drittijiet tal-ħaddiema, intqal waqt dibattitu ta’ livell għoli fil-KESE.
Hekk kif l-intelliġenza artifiċjali qed tbiddel għal kollox il-post tax-xogħol, huwa kruċjali li titkompla l-promozzjoni tal-IA ċċentrata fuq il-bniedem u l-promozzjoni ta’ politiki li jibbilanċjaw l-iżvilupp b’saħħtu tal-IA fl-Ewropa mal-ġustizzja soċjali u d-drittijiet tal-ħaddiema, intqal waqt dibattitu ta’ livell għoli fil-KESE.
Fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-KESE kellu dibattitu dwar l-użu tal-intelliġenza artifiċjali fuq il-post tax-xogħol, b’dikjarazzjonijiet mill-President tal-KESE Oliver Röpke, il-Viċi President Eżekuttiv tal-Kummissjoni Ewropea Roxana Mînzatu, u l-Viċi Ministru tal-Familja, ix-Xogħol u l-Politika Soċjali tal-Polonja Katarzyna Nowakowska, fost l-oħrajn.
Waqt li fetaħ id-dibattitu, is-Sur Röpke stqarr li: “L-intelliġenza artifiċjali hja waħda mix-xejriet l-aktar trasformattivi ta’ żmienna, u toffri potenzjal immens waqt li tippreżenta wkoll sfidi kritiċi. Id-dibattitu tal-lum afferma mill-ġdid l-importanza li l-politika dwar l-IA tiġi ankrata fil-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali.”
Is-Sinjura Mînzatu enfasizzat li: “Meta naħsbu dwar l-IA, b’mod partikolari fuq il-post tax-xogħol, għandna nħarsu lejn modi kif nagħtu spinta lill-investiment tagħna fir-riċerka u l-innovazzjoni, u kif nissimplifikaw il-modi li bihom il-kumpaniji Ewropej jistgħu jiżviluppaw f’dan il-qasam sabiex ikollna t-teknoloġiji tagħna stess imħarrġa skont id-data Ewropea u bbażati fuq il-valuri Ewropej. Waqt li nħarsu l-valuri tagħna dwar id-drittijiet soċjali u l-ugwaljanza, niżguraw li l-ħaddiema Ewropej ikollhom l-istess drittijiet f’dinja bl-IA jew mingħajrha – li jkunu protetti, u li jiġi implimentat kontroll iċċentrat fuq il-bniedem.”
Is-Sinjura Nowakowska ddikjarat li l-intelliġenza artifiċjali fid-dinja tax-xogħol qed toffri opportunitajiet tremendi biex jiżdiedu l-produttività u l-kompetittività għan-negozji, iżda tqajjem ukoll għadd ta’ mistoqsijiet dwar l-impatt potenzjali tagħha fuq l-impjiegi, is-saħħa u s-sikurezza tal-ħaddiema, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, il-kwalità ġenerali tal-impjiegi, u r-rwol tad-djalogu soċjali.
Adozzjoni tal-Opinjoni dwar l-IA favur il-ħaddiema u l-kontropinjoni mehmuża
Fl-Opinjoni, il-KESE jenfasizza li l-involviment tal-ħaddiema u d-djalogu soċjali għandhom rwol kruċjali fil-preżervazzjoni tad-drittijiet fundamentali tal-ħaddiema u fil-promozzjoni ta’ IA “affidabbli” fid-dinja tax-xogħol. Iżżid tgħid li r-regoli attwali għandhom jindirizzaw il-lakuni fil-protezzjoni tad-drittijiet tal-ħaddiema fuq il-post tax-xogħol u jiżguraw li l-bnedmin jibqgħu fil-kontroll fl-interazzjonijiet kollha bejn il-bniedem u l-magni.
Il-kontropinjoni tal-Grupp ta’ Min Iħaddem ġiet mehmuża mal-Opinjoni. Il-membri tal-Grupp spjegaw li, fil-fehma tagħhom, l-UE diġà għandha l-għodod biex tħaddan ir-rivoluzzjoni tal-IA, u l-qafas legali eżistenti jiżgura l-implimentazzjoni bla xkiel tagħha. (lm)
L-intelliġenza artifiċjali qed tittrasforma d-dinja tax-xogħol b’pass bla preċedent, u ġġib magħha kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għall-ħaddiema, għan-negozji u għal dawk li jfasslu l-politika. Fit-3 ta’ Frar, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) organizzaw flimkien konferenza ta’ livell għoli dwar “Il-Ġustizzja Soċjali fl-Era Diġitali: L-impatt tal-IA fuq ix-xogħol u s-soċjetà”.
L-intelliġenza artifiċjali qed tittrasforma d-dinja tax-xogħol b’pass bla preċedent, u ġġib magħha kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi għall-ħaddiema, għan-negozji u għal dawk li jfasslu l-politika. Fit-3 ta’ Frar, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) organizzaw flimkien konferenza ta’ livell għoli dwar “Il-Ġustizzja Soċjali fl-Era Diġitali: L-impatt tal-IA fuq ix-xogħol u s-soċjetà”.
Fil-Konferenza ta’ livell għoli pparteċipaw mexxejja prominenti – inkluż diversi ministri għax-xogħol tal-UE – fejn dawn iddeliberaw dwar strateġiji biex jiġi sfruttat il-potenzjal tal-IA filwaqt li jiġu indirizzati r-riskji li din toħloq għad-drittijiet tal-ħaddiema u s-swieq tax-xogħol. Dan l-avveniment immarka kontribut kbir għall-Koalizzjoni Globali għall-Ġustizzja Soċjali, u enfasizza l-ħtieġa għal approċċ ikkoordinat għall-governanza tal-IA kemm fil-livell Ewropew kif ukoll f’dak globali. Din il-konferenza konġunta ta’ livell għoli ġiet organizzata b’mod konġunt mis-Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza (SOC) tal-KESE u l-ILO.
Sejħa għal żvilupp etiku u inklużiv tal-IA
Fil-ftuħ tal-konferenza, il-President tal-KESE Oliver Röpke enfasizza l-ħtieġa urġenti għal approċċ iċċentrat fuq il-bniedem għall-IA, u ddikjara li: “L-intelliġenza artifiċjali diġà qed issawwar mill-ġdid is-soċjetajiet u s-swieq tax-xogħol tagħna, u ġġib magħha kemm opportunitajiet kif ukoll sfidi. Il-KESE u l-organizzazzjonijiet imsieħba tiegħu huma impenjati li jiżguraw li l-IA sservi bħala forza għall-ġustizzja soċjali, it-tisħiħ tad-drittijiet tal-ħaddiema, il-promozzjoni tal-inklużjoni, u l-prevenzjoni ta’ inugwaljanzi ġodda. Jekk fil-futur irridu li l-IA tkun ġusta u ċċentrata fuq il-bniedem tenħtieġ azzjoni kollettiva – minn dawk li jfasslu l-politika sal-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili – biex jiġi żgurat li t-teknoloġija taħdem għan-nies u mhux kontrihom.”
Id-Direttur Ġenerali tal-ILO Gilbert F. Houngbo enfasizza l-importanza ta’ politiki proattivi sabiex jittaffa l-impatt ta’ tfixkil tal-IA fuq l-impjiegi u l-postijiet tax-xogħol: “Jeħtieġ li niżguraw li nsawru l-IA b’modi li javvanzaw il-ġustizzja soċjali. Dan ifisser diversi azzjonijiet: li jiġu appoġġjati l-ħaddiema, inkluż bil-ħiliet u l-protezzjoni soċjali; li jiġi ffaċilitat l-aċċess mill-intrapriżi ta’ kull daqs u fil-partijiet kollha tad-dinja għat-teknoloġija tal-IA biex jiġu sfruttati l-benefiċċji tal-produttività; u li jiġi żgurat li l-integrazzjoni tal-IA fuq il-post tax-xogħol tipproteġi d-drittijiet tal-ħaddiema u tippromovi d-djalogu soċjali fit-tranżizzjoni diġitali.”
Waqt żewġ panels, kelliema ta’ livell għoli qasmu l-għarfien tagħhom dwar l-isfidi u l-opportunitajiet li jipperċepixxu fl-isfruttar tal-IA biex jippromovu xogħol deċenti u swieq tax-xogħol inklużivi u jikkontribwixxu għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-snin li ġejjin. Fost il-membri tal-panels kien hemm il-ministri għax-xogħol tal-UE Agnieszka Dziemianowicz-Bąk (il-Polonja), Yolanda Díaz (Spanja), Níki Keraméos (il-Greċja) u Maria do Rosário Palma Ramalho (il-Portugall), kif ukoll id-delegat tal-Gvern Franċiż għall-ILO u għall-G7-G20, Anousheh Karvar (fost oħrajn).
Id-diskussjonijiet li saru enfasizzaw il-fatt li, għalkemm hemm riskju assoċjat mat-tnedija tal-IA, ma hemmx bżonn li nopponu din it-teknoloġija l-ġdida. Madankollu, huwa essenzjali li ssir enfasi fuq id-djalogu soċjali u li l-ħaddiema jiġu inklużi fl-użu tal-IA, u li tingħata attenzjoni partikolari lill-isforzi ta’ taħriġ mill-ġdid u ta’ titjib tal-ħiliet. L-introduzzjoni u r-regolamentazzjoni adegwata u kkontrollata tal-IA se jgħinu biex jiġu evitati xokkijiet kbar u jippermettu li din it-teknoloġija tnaqqas il-kompiti ripetittivi mingħajr ma neċessarjament twassal għal sensji fuq skala kbira.(lm)
Fit-13 u l-14 ta' Marzu 2025, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) se jospita l-avveniment taż-żgħażagħ annwali,L-Ewropa Tiegħek, Leħnek!(YEYS),li jlaqqa’ flimkien aktar minn 130 parteċipant minn madwar l-Ewropa u lil hinn minnha. Dan l-avveniment uniku jgħaqqad lill-istudenti tal-iskejjel sekondarji, lir-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, u lid-delegati mill-kunsilli nazzjonali taż-żgħażagħ, li għandhom bejn 16 u 25 sena, mis-27 Stat Membru kollha tal-UE, minn 9 pajjiżi kandidati, u mir-Renju Unit.
Fit-13 u l-14 ta' Marzu 2025, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) se jospita l-avveniment taż-żgħażagħ annwali,L-Ewropa Tiegħek, Leħnek! (YEYS)li jlaqqa’ flimkien aktar minn 130 parteċipant minn madwar l-Ewropa u lil hinn minnha. Dan l-avveniment uniku jgħaqqad lill-istudenti tal-iskejjel sekondarji, lir-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, u lid-delegati mill-kunsilli nazzjonali taż-żgħażagħ, li għandhom bejn 16 u 25 sena, mis-27 Stat Membru kollha tal-UE, minn 9 pajjiżi kandidati, u mir-Renju Unit.
B'sensiela ta’ sessjonijiet ta’ ħidma, panels u diskussjonijiet, l-avveniment ser jipprovdi pjattaforma għaż-żgħażagħ biex jikkontribwixxu b’mod attiv għat-tiswir tal-futur tal-Ewropa. Din is-sena, l-avveniment huwa intitolat “Nagħtu vuċi liż-żgħażagħ” u l-parteċipanti se jindirizzaw suġġetti kruċjali bħas-sostenibbiltà, l-inklużjoni soċjali, it-trasformazzjoni diġitali, u oħrajn.
L-eżiti ta’ dawn id-diskussjonijiet u l-għarfien miġbur se jservu ta’ kontribut għat-tieni Ġimgħa tas-Soċjetà Ċivili tal-KESE u se jiġu promossi wkoll fl-Avveniment Ewropew taż-Żgħażagħ f’Ġunju 2025, organizzat mill-Parlament Ewropew fi Strasburgu.
L-avveniment jenfasizza kemm hu importanti li l-involviment taż-żgħażagħ jissarraf fl-azzjoni ċivika, id-demokrazija parteċipattiva, u t-tfassil tal-politiki Ewropej.
Segwi l-eżiti u l-inizjattivi li joħorġu minn din il-laqgħa importanti. (kc)
Qabel il-Jum Internazzjonali tan-Nisa fit-8 ta’ Marzu u d-69 sessjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa (UNCSW69) – il-korp globali ewlieni li jippromovi d-drittijiet tan-nisa – Maria Nikolopoulou, membru tal-KESE u relatur tal-Opinjoni dwar Il-kontribut tal-KESE għall-prijoritajiet tal-UE fid-69 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa, tikteb dwar il-progress tal-UE fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Ħafna titjib jistħoqqlu rikonoxximent iżda n-nisa għadhom ’il bogħod milli jkollhom l-istess drittijiet bħall-irġiel. Għad iridu jingħalqu ħafna lakuni, u jridu jintrebħu ħafna aktar battalji.
Qabel il-Jum Internazzjonali tan-Nisa fit-8 ta’ Marzu u d-69 sessjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa (UNCSW69) – il-korp globali ewlieni li jippromovi d-drittijiet tan-nisa – Maria Nikolopoulou, membru tal-KESE u relatur tal-Opinjoni dwar Il-kontribut tal-KESE għall-prijoritajiet tal-UE fid-69 sessjoni tal-Kummissjoni tan-NU dwar l-Istatus tan-Nisa, tikteb dwar il-progress tal-UE fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri. Ħafna titjib jistħoqqlu rikonoxximent iżda n-nisa għadhom ’il bogħod milli jkollhom l-istess drittijiet bħall-irġiel. Għad iridu jingħalqu ħafna lakuni, u jridu jintrebħu ħafna aktar battalji.
Ftit jiem qabel ma niċċelebraw il-Jum Internazzjonali tan-Nisa u hekk kif qed nantiċipaw id-69 sessjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa fi New York, issa huwa ż-żmien opportun biex nirriflettu dwar il-kisbiet fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri u nevalwawhom. Huwa wkoll mument tajjeb biex inħarsu lejn il-futur u nkomplu nwittu t-triq ’il quddiem.
Ftit jiem qabel ma niċċelebraw il-Jum Internazzjonali tan-Nisa u hekk kif qed nantiċipaw id-69 sessjoni tal-Kummissjoni dwar l-Istatus tan-Nisa fi New York, issa huwa ż-żmien opportun biex nirriflettu dwar il-kisbiet fl-ugwaljanza bejn il-ġeneri u nevalwawhom. Huwa wkoll mument tajjeb biex inħarsu lejn il-futur u nkomplu nwittu t-triq ’il quddiem.
Fir-rigward tal-qafas leġiżlattiv, nosservaw titjib: hemm aktar nisa attivi fis-suq tax-xogħol, li qed jaqilgħu introjtu aħjar, jiksbu livelli ogħla ta’ edukazzjoni, jokkupaw aktar pożizzjonijiet ta’ poter u jżidu r-rappreżentanza politika tagħhom. Madankollu, il-progress kien kajman u mhuwiex uniformi fl-Istati Membri kollha.
Iżda sakemm jippersistu l-inugwaljanzi strutturali, l-istereotipi marbuta mal-ġeneru u r-rigressi tad-drittijiet tan-nisa, in-nisa se jkomplu jkunu sottorappreżentati fl-isfera pubblika, fil-politika u fl-istudji STEM, se jkunu esposti għal vjolenza online u offline u se jkollhom nuqqas ta’ aċċess għar-riżorsi u l-kapital għall-intraprenditorija. Se jkunu wkoll aktar vulnerabbli għal faqar tal-ħin u tal-flus u d-differenzi fil-pagi u l-irtirar se jieħdu wisq snin biex jingħelbu.
It-taħriġ, il-finanzjament u l-impenn huma lkoll meħtieġa biex nimxu ’l quddiem. Neħtieġu riżorsi biex nagħtu spinta lill-ħiliet tan-nisa għal tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali li tkun ġusta, biex niffinanzjaw pjani ta’ azzjoni nazzjonali għall-ġlieda kontra l-vjolenza fuq in-nisa, u biex nipprovdu taħriġ għall-persunal kollu li jaħdem mas-superstiti tal-vjolenza.
Jeħtieġ li niffinanzjaw proġetti intraprenditorjali u nistabbilixxu servizzi ta’ kura tat-tfal u tal-anzjani affordabbli, aċċessibbli u ta’ kwalità għolja biex jitneħħa l-piż tar-responsabbiltajiet ta’ għoti ta’ kura mhux imħallsa minn fuq in-nisa. Barra minn hekk, neħtieġu impenn qawwi biex noħolqu spazji sikuri, ninvolvu aktar nisa fil-parlamenti lokali, nazzjonali u tal-UE, u niżguraw il-parteċipazzjoni attiva tagħhom fi proċessi ta’ riżoluzzjoni mhux vjolenti tal-kunflitti u ta’ bini tal-paċi, u fl-istess ħin nippromovu wkoll approċċi inklużivi fir-rigward tal-ġeneru f’dawn l-isforzi.
Barra minn hekk, strateġija Ewropea wiesgħa għall-Aġenda 2030 tgħinna nimxu ħafna aktar malajr biex nagħmlu l-ugwaljanza bejn il-ġeneri parti ewlenija tal-politiki tagħna. L-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli għandhom jiġu indirizzati b’mod komprensiv, u mhux individwalment.
Fl-UE, il-progress huwa “tajjeb”. Iżda “tajjeb” mhuwiex biżżejjed għall-irġiel, in-nisa u l-bniet fl-UE li qed jiġġieldu għal ugwaljanza effettiva bejn il-ġeneri fis-snin li ġejjin. Ir-rwol tagħna bħala soċjetà ċivili huwa li nżidu l-pressjoni fuq dawk li jfasslu l-politika biex l-affarijiet jimxu ’l quddiem malajr.
