Il-progress tal-Ewropa biex jintlaħqu l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) naqas b’mod sinifikanti, u qed iqajjem tħassib dwar il-ksib tal-miri tal-2030. Ir-Rapport dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Ewropa 2025, ippubblikat min-Network ta’ Soluzzjonijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-NU (SDSN), jiżvela li r-rata tal-progress fil-qasam tal-SDGs mill-2020 sal-2023 kienet inqas minn nofs dik li kienet fil-perjodu preċedenti.

Bejn l-2016 u l-2019, il-progress żdied b’1.9 punti, iżda dan naqas għal 0.8 punti biss fis-snin ta’ wara. It-tnaqqis fir-ritmu jaħbat ma’ żmien ta’ sfidi ambjentali, soċjali u ġeopolitiċi dejjem akbar. L-SDG 2 (Ebda Ġuħ) għadu ta’ tħassib kbir, peress li għad hemm kwistjonijiet ta’ sigurtà u sostenibbiltà tal-ikel fl-Ewropa.

Studju separat li sar għall-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jenfasizza l-ħtieġa għal bidliet fid-dieta biex jiġu appoġġjati l-agrikoltura sostenibbli u s-saħħa pubblika.

Bi tmexxija ġdida tal-UE fis-seħħ, l-esperti qed jappellaw għal politiki u investimenti aktar b’saħħithom biex jaċċelleraw il-progress fil-qasam tal-SDGs. Il-kooperazzjoni u l-finanzjament globali huma meqjusa kruċjali, u r-Raba’ Konferenza Internazzjonali dwar il-Finanzjament għall-Iżvilupp li se ssir fi Spanja f’Ġunju 2025 hija mistennija tiffoka fuq żieda fl-appoġġ finanzjarju għas-sostenibbiltà.

Guillaume Lafortune, Viċi President tal-SDSN u l-awtur ewlieni tar-rapport, iwissi li t-tensjonijiet ġeopolitiċi li qed jiżdiedu qed jikkumplikaw l-isforzi ta’ sostenibbiltà, iżda għadu ottimist.

“Id-dinja qed issir dejjem aktar perikoluża, instabbli u inċerta,” jistqarr. “Fl-istess ħin, in-nies, speċjalment iż-żgħażagħ, iridu żvilupp sostenibbli. Bid-daqs tal-ekonomija globali u t-teknoloġiji disponibbli, id-dinja għandha l-potenzjal li tikseb bis-sħiħ żvilupp sostenibbli.”

“Sistemi tal-ikel sostenibbli huma mutur kruċjali għall-implimentazzjoni tal-SDGs. Biex naċċelleraw l-azzjoni, neħtieġu mekkaniżmi aktar ambizzjużi biex nissalvagwardjaw l-għajxien tal-bdiewa, tal-produtturi tal-ikel fuq skala żgħira, u ta’ partijiet ikkonċernati oħra tul il-katina tal-provvista tal-ikel. Iżda rridu nindirizzaw ukoll id-distribuzzjoni inġusta u niżguraw tranżizzjoni ġusta,” qal Peter Schmidt, President tas-Sezzjoni tal-KESE għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent(NAT), li appella wkoll għal involviment akbar tas-soċjetà ċivili.

Baqa’ ħames snin biss sad-data stabbilita u l-UE qed tiffaċċja deċiżjoni kritika: li taġixxi b’mod deċiżiv jew tirriskja li ma tilħaqx l-impenji tagħha fir-rigward ta’ futur sostenibbli u ekwu. (ks)

L-interessi leġittimi tal-UE fl-Artiku Ewropew se jiġu difiżi l-aħjar permezz ta’ strateġija tal-UE għall-Artiku li ssaħħaħ il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili fid-deċiżjonijiet rilevanti kollha. Il-kooperazzjoni mill-qrib ma’ Greenland hija wkoll essenzjali għal investiment sostenibbli fl-Artiku sabiex jiġu żgurati l-prosperità u r-reżiljenza tar-reġjun.

Il-KESE ressaq Opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar Niżviluppaw l-istrateġija tal-Ewropa għall-Artiku fi djalogu mas-soċjetà ċivili, li ġiet adottata fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar u tenfasizza r-rwol importanti li l-Artiku għandu għall-awtonomija strateġika, ir-reżiljenza u l-kompetittività tal-Ewropa.

Il-membru tal-KESE Anders Ladefoged, relatur tal-Opinjoni, qal: “Bl-Opinjoni ġdida tagħna dwar il-politika tal-UE dwar l-Artiku qed noffru perspettiva tas-soċjetà ċivili dwar kif l-UE tista’ tiżviluppa il-politika tagħha għal dan ir-reġjun. Kemm biex tieħu ħsieb l-interessi tagħha stess kif ukoll biex tgħin jiġi żgurat reġjun reżiljenti u prosperu għan-nies li jgħixu hemmhekk.”

Il-KESE jappoġġja u jħeġġeġ ukoll konsultazzjoni sħiħa u kooperazzjoni mal-popli indiġeni fl-Artiku. F’dan il-kuntest, il-membru tal-KESE Christian Moos, korelatur tal-Opinjoni, qal: “L-interessi tal-Istati Ewropej tal-Artiku jiġu difiżi l-aħjar flimkien, kemm permezz tal-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri tat-Tramuntana tal-UE kif ukoll permezz ta’ strateġija Ewropea għall-Artiku, li trid tiżgura l-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili u tiddefendi d-drittijiet tal-popli lokali u indiġeni.”

Greenland, li hija diskussa wkoll fl-Opinjoni, qed tiffaċċja sitwazzjoni simili għall-Artiku Ewropew fir-rigward kemm tal-opportunitajiet kif ukoll tal-isfidi relatati mat-trasformazzjoni rapida fir-reġjun.

Fir-rigward ta’ Greenland, is-Sur Moos qal: “Il-kooperazzjoni Ewropea msaħħa, inkluż fi Greenland, hija essenzjali għal investiment sostenibbli fl-Artiku Ewropew sabiex isir reġjun prosperu u reżiljenti.”

Għall-Greenlandiżi, wieħed mill-punti fokali ewlenin huwa t-tisħiħ tal-awtodeterminazzjoni tagħhom bħala nazzjon taħt is-slogan “xejn dwarna, mingħajrna”. Madankollu, l-UE hija meqjusa bħala alleat mill-qrib, fuq il-bażi ta’ valuri kondiviżi, bħad-drittijiet tal-bniedem, l-istat tad-dritt u d-djalogu soċjali. (at)

L-UE teħtieġ fokus aktar qawwi fuq il-politika tal-kompetizzjoni biex issaħħaħ il-kompetittività globali tagħha, tagħti spinta lill-produttività, u tiżgura li s-Suq Uniku jibqa’ pilastru tas-saħħa ekonomika.

Fil-plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) adotta l-Opinjoni bit-titolu Politika tal-kompetizzjoni fil-qalba tal-kompetittività tal-UE. L-Opinjoni tappella għal integrazzjoni aktar profonda tal-ekonomiji nazzjonali u strateġiji ta’ għajnuna mill-Istat aktar intelliġenti biex jiġi sfruttat il-potenzjal ekonomiku tal-Ewropa u jiġu indirizzati l-isfidi globali ewlenin, inklużi d-diġitalizzazzjoni, it-tibdil fil-klima u r-reżiljenza.

Il-KESE enfasizza li l-politika tal-kompetizzjoni hija kritika għat-trawwim tal-innovazzjoni, is-sostenibbiltà u t-tkabbir ekonomiku. “M’hemm l-ebda kunflitt bejn il-kompetizzjoni u l-kompetittività”, qalet ir-relatur Isabel Yglesias. “Bi proċeduri simplifikati, għodod flessibbli u riżorsi suffiċjenti, il-politika tal-kompetizzjoni tista’ tixpruna l-prosperità għan-negozji u ċ-ċittadini tal-UE.”

Ir-regoli l-ġodda tal-kompetizzjoni tal-UE, bħall-Att dwar is-Swieq Diġitali u r-Regolament dwar is-Sussidji Barranin, diġà qed jindirizzaw id-distorsjonijiet tas-suq u jsaħħu l-pożizzjoni globali tal-blokk. Madankollu, il-KESE jappella għal aktar miżuri biex jiġu modernizzati l-valutazzjonijiet tal-fużjonijiet u jiġi żgurat li l-fużjonijiet xprunati mill-innovazzjoni jiġu kkontrollati b’mod effettiv, anke jekk dawn jaqgħu taħt il-limiti attwali tal-UE.

L-Opinjoni tenfasizza r-rwol vitali tal-għajnuna mill-Istat fl-appoġġ tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Madankollu, is-sussidji kkoordinati ħażin jirriskjaw li jimminaw il-produttività u t-tkabbir. L-istudji juru li koordinazzjoni aħjar fi ħdan l-UE tista’ tagħti spinta lill-produttività b’aktar minn 30 %. Il-KESE jirrakkomanda l-allinjament tas-sussidji madwar l-Istati Membri biex jissaħħu l-ktajjen tal-valur Ewropej u jiġu evitati l-ineffiċjenzi.

Il-Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (IPCEIs) u l-Fond Ewropew għall-Kompetittività propost għandhom jitfasslu b’perspettiva pan-Ewropea sabiex jixprunaw l-innovazzjoni industrijali fuq skala kbira. Dawn l-għodod iridu jiżguraw li l-benefiċċji jitqassmu b’mod ġust madwar l-Unjoni, waqt li jippromwovu s-sostenibbiltà u r-reżiljenza.

Biex l-UE tiġi ppożizzjonata bħala mexxejja globali, il-KESE jenfasizza l-ħtieġa għal:

• Integrazzjoni akbar biex jitnaqqsu s-sussidji allokati ħażin u tingħata spinta lill-produttività;
• Regoli aktar b’saħħithom għall-protezzjoni tal-innovazzjoni Ewropea fil-kuntest ta’ akkwiżizzjonijiet barranin;
• Kompetizzjoni simplifikata u aktar mgħaġġla u proċeduri ta’ għajnuna mill-Istat biex tiżdied l-effiċjenza; u
• Politika bbilanċjata ta’ fużjonijiet li tippromovi l-innovazzjoni, is-sostenibbiltà u l-investiment fl-infrastruttura. (ll)

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) appella għal bidliet fir-regoli tal-Unjoni Ewropea dwar l-għajnuna mill-Istat sabiex jiġu rikonoxxuti u akkomodati aħjar il-ħtiġijiet tal-entitajiet tal-ekonomija soċjali, li jaqdu rwol kritiku fl-indirizzar tal-isfidi tas-soċjetà.

Fl-Opinjoni tiegħu dwar Kif għandhom jiġu appoġġjati l-entitajiet tal-ekonomija soċjali f’konformità mar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat: xi riflessjonijiet wara s-suġġerimenti li saru fir-rapport ta’ Enrico Letta, li ġiet adottata fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Jannar, il-KESE wissa li r-regolamenti eżistenti jonqsu milli jipprovdu appoġġ adegwat lil dawn l-intrapriżi, li ħafna drai jinvestu l-profitti tagħhom fi sforzi biex jintlaħqu l-objettivi soċjali minflok iqassumhom lill-investituri.

“Irridu nissensibilizzaw aktar nies rigward il-benefiċċji ta’ regolamentazzjoni effettiva b’rabta mal-kompetizzjoni u l-għajnuna mill-Istat kemm għall-intrapriżi tal-ekonomija soċjali kif ukoll għas-sistema kollha ta’ servizzi ta’ interess ġenerali”, sostna ir-relatur tal-Opinjoni, Giuseppe Guerini.

L-entitajiet tal-ekonomija soċjali – li jvarjaw minn kooperattivi għal soċjetajiet mutwi u fondazzjonijiet – jimpjegaw aktar minn 11-il miljun persuna madwar l-UE, jiġifieri 6.3 % tal-popolazzjoni attiva. Dawn joperaw f’oqsma bħas-servizzi soċjali u tas-saħħa, l-enerġija rinnovabbli u t-tnaqqis tal-faqar. Minkejja l-kontribut tagħhom, ħafna jiffaċċjaw ostakli sistemiċi biex jiżguraw kapital ta’ investiment fit-tul u jinnavigaw il-proċessi tal-akkwist pubbliku, peress li l-qafas regolatorju attwali spiss jonqos milli jqis in-natura mingħajr skop ta’ qligħ jew ibbażata fuq is-solidarjetà tagħhom.

Fost affarijiet oħra, l-Opinjoni tal-KESE tenfasizza l-fatt li l-awtoritajiet pubbliċi mhux qed jużaw biżżejjed l-għodod eżistenti bħar-Regolament Ġenerali ta’ Eżenzjoni ta’ Kategorija (GBER) u l-qafas għas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali.

Huwa għalhekk li l-Kumitat qed jappella għas-semplifikazzjoni u l-modernizzazzjoni tar-regoli kumplessi żżejjed u skaduti fl-ambitu tal-GBER għall-appoġġ tal-impjieg ta’ ħaddiema żvantaġġati u b’diżabilità, f’konformità ma’ xi wħud mir-rakkomandazzjonijiet tar-Rapport ta’ Letta dwar is-suq uniku.

Għalkemm iż-żieda reċenti fil-limiti massimi tal-għajnuna de minimis – EUR 300 000 għall-kumpaniji ordinarji u EUR 750 000 għall-entitajiet tas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali – hija milqugħa, il-KESE jargumenta wkoll li strumenti aktar imfassla apposta, bħall-GBER jew id-dispożizzjonijiet speċifiċi tas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali, jindirizzaw aħjar il-ħtiġijiet tal-entitajiet tal-ekonomija soċjali f’oqsma bħas-servizzi tas-saħħa u dawk soċjali. (ll)

minn Stefano Mallia, President tal-Grupp ta’ Min Iħaddem tal-KESE

Fid-29 ta’ Jannar, il-Kummissjoni Ewropea adottat il-Boxxla għall-Kompetittività, pass kritiku u f’waqtu biex tingħata spinta mill-ġdid lill-magna ekonomika tal-Ewropa li se tfassal it-triq tal-UE għall-ħames snin li ġejjin.

L-impjegaturi tal-UE ilhom ħafna favur aġenda globali tal-kompetittività, u nilqgħu t-tliet pilastri tal-boxxla: li jiċċekken id-distakk bejn l-innovazzjoni u l-produttività, li d-dekarbonizzazzjoni tiġi kkombinata mal-kompetittività, u li jitnaqqsu d-dipendenzi għall-iżgurar tal-ktajjen tal-provvista. Dawn huma kruċjali biex jiġi żgurat li l-Ewropa tkun tista’ tikkompeti globalment, tattira u żżomm it-talent u trawwem l-innovazzjoni.

Madankollu, is-suċċess aħħari tal-boxxla jiddependi fuq l-iżvilupp ta’ miżuri konkreti u l-implimentazzjoni f’waqtha tagħhom. Inizjattivi ewlenin bħall-pakkett ta’ Simplifikazzjoni Omnibus, il-Patt għal Industrija Nadifa u l-istrateġija orizzontali biex jiġi approfondit is-suq uniku se jkollhom rwol deċiżiv. Madankollu, strateġiji b'dehra ġdida u titli attraenti waħedhom ma jistgħux jipproteġuna mill-isfidi li għandna quddiemna.

Pereżempju, is-semplifikazzjoni tal-qafas regolatorju hija l-ewwel u l-aktar pass urġenti. It-tnaqqis mill-piż tal-burokrazija u l-promozzjoni tal-veloċità u l-flessibbiltà huma essenzjali. Għal żmien twil wisq, in-negozji tal-UE tħabtu ma’ kumplessità żejda u teħid ta’ deċiżjonijiet kajman. Neħtieġu wkoll implimentazzjoni sinifikanti tal-kontroll tal-kompetittività, sabiex miżuri leġiżlattivi u regolatorji ġodda jappoġġjaw, aktar milli jfixklu, it-tkabbir tan-negozju.

Il-boxxla ġustament tiffoka fuq it-trawwim tal-innovazzjoni permezz ta’ Unjoni tas-Swieq Kapitali robusta u l-indirizzar tal-ostakli strutturali biex jiġi sfruttat il-potenzjal tal-Ewropa fit-teknoloġija profonda, l-enerġija nadifa u l-manifattura avvanzata, waqt li tinħoloq ekosistema fertili għal kumpaniji start-up u negozji li qed jespandu.

L-Unjoni tas-Swieq Kapitali li qatt ma tlestietx hija tabilħaqq tfakkira li ma nistgħux naffordjaw dewmien. Filwaqt li l-boxxla tippromovi koordinazzjoni aħjar tal-investimenti tal-gvern nazzjonali, hija nieqsa minn pjan ċar dwar sorsi komuni oħra ta’ finanzjament. Iżda d-dinja mhijiex se tistenniena.

It-tellieqa bdiet u issa wasal iż-żmien li nagħtu s-salt. L-isfruttar tal-kompetittività mhuwiex biss imperattiv ekonomiku, iżda huwa l-muftieħ għall-prosperità kondiviża għal kulħadd. In-negozji Ewropej huma, u se jibqgħu, parti mis-soluzzjoni. 

Iż-żgħażagħ fir-reġjun tal-Mediterran jeħtiġilhom jiġu inklużi f’kull stadju, mit-tfassil tal-politika sal-implimentazzjoni. Huma jsawru mhux biss il-politiki iżda wkoll il-ħajja, kif enfasizzat fid-dibattitu organizzat mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE).

Id-dibattitu sar fis-sessjoni plenarja tal-KESE ta’ Jannar, u kien relatat mal-adozzjoni tal-Opinjoni dwar L-involviment taż-żgħażagħ fid-djalogu soċjali u ċivili fir-reġjun tal-Mediterran, li hija l-ewwel Opinjoni tal-KESE li tqis il-kontribut tar-rappreżentanti taż-żgħażagħ mir-reġjun. Tmien rappreżentanti żgħażagħ ikkontribwew għall-proċess ta’ abbozzar.

Matul id-dibattitu, il-Kummissarju għar-reġjun tal-Mediterran, Dubravka Šuica, saħqet dwar l-importanza taż-żgħażagħ għall-prosperità, l-istabbiltà u r-reżiljenza tar-reġjun. “Il-futur tal-Mediterran jinsab f’idejn iż-żgħażagħ ta’ dan ir-reġjun. Għal futur kondiviż u sostenibbli, jeħtiġilna ninvolvu ruħna direttament mal-ġenerazzjonijiet żgħażagħ, waqt li niżguraw li l-ilħna tagħhom jiggwidaw il-politiki u l-prijoritajiet tagħna. Flimkien, se nsawru l-patt il-ġdid għall-Mediterran billi ninvestu fl-edukazzjoni, l-impjiegi u t-tkabbir.”

Il-President tal-KESE Oliver Röpke wera l-appoġġ tiegħu għall-patt il-ġdid tal-Kummissarju Šuica, li huwa mmirat lejn l-investiment, is-sostenibbiltà u l-migrazzjoni, u żied jgħid li s-soċjetà ċivili jeħtiġilha tkun involuta b’mod attiv fit-tfassil tiegħu. “L-involviment taż-żgħażagħ huwa essenzjali għall-futur tar-reġjun, u l-KESE għandu l-impenn li jiżgura li l-ilħna tagħhom isawru l-politika u t-teħid tad-deċiżjonijiet. Flimkien mal-Unjoni għall-Mediterran u l-Fondazzjoni Anna Lindh, qed nistinkaw biex nibnu Mediterran paċifiku u mimli ħajja.”

Waqt li enfasizzat l-importanza tal-kontribut tar-rappreżentanti żgħażagħ għall-Opinjoni, il-Prinċipessa Rym Ali, President tal-Fondazzjoni Anna Lindh, qalet li l-ħidma maż-żgħażagħ mhijiex biss importanti, iżda urġenti u ġenerattiva. “Hemm ħafna x’jista’ jintilef jew jintrebaħ. Mingħajr l-involviment taż-żgħażagħ, jekk ma jiġux offruti għodod biex jipparteċipaw b’mod ugwali, ma nistgħux nibnu soluzzjoni għall-futur. Għandhom bżonn siġġu mal-mejda”, qalet.

Eliane El Haber, rappreżentanta taż-żgħażagħ għall-Opinjoni u konsulenta fin-Network taż-Żgħażagħ u l-Istudenti tal-Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli 4 tal-UNESCO, laqgħet l-inizjattiva tal-KESE li jinvolvi b’mod attiv liż-żgħażagħ li jirrappreżentaw sfondi ta’ reġjuni, ġeneri, edukazzjoni u kulturi differenti.

Hanna Jarzabek, fotografiċi għal produzzjonijiet ta’ dokumentarji, u nominata għall-Premju għal Impatt tal-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa 2024, tagħti stampa skoraġġanti tas-sitwazzjoni fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja fejn eluf ta’ refuġjati qed jippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża mlaqqma “Il-Ġungla”.

Minn Hanna Jarzabek

Minn Novembru 2021 ’l hawn, eluf ta’ refuġjati, primarjament minn pajjiżi tal-Lvant Nofsani u dawk Afrikani, ippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża, l-aħħar foresta primordjali fl-Ewropa, li tinsab tul il-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja. Il-foresta, imlaqqma “Il-Ġungla” minn xi refuġjati, hija post perikoluż u li diffiċli taqsamha, b’mod partikolari għal dawk li mhumiex familjari mal-klima ħarxa tal-Ewropa tal-Grigal. Ħafna refuġjati jinqabdu fil-foresta għal perjodi twal ta’ ħin, fejn jiffaċċjaw kundizzjonijiet estremi bħan-nuqqas ta’ ikel u ilma, u riskju għoli ta’ ipotermja u mewt matul ix-xitwa. Jekk jinqabdu mill-gwardji tal-fruntiera, dawn ir-refuġjati normalment jiġu mġiegħla jaqsmu lura l-fruntiera, li jfisser li jitħallew fil-boskijiet fuq in-naħa Belarussa, spiss billejl, mingħajr xhieda u bit-telefowns tagħhom meqrudin biex tiġi evitata l-komunikazzjoni mal-bqija tad-dinja. Dawn ir-ritorni furzati, magħrufa bħala push-backs, iseħħu anke f’kundizzjonijiet estremi, mingħajr ma ssir l-ebda eċċezzjoni għal nisa tqal jew individwi f’xifer l-ipotermja, li xorta jisfaw imkeċċijin lejn it-territorju Belarussu. Xi wħud mir-refuġjati sostnew li sofrew dawn il-push-backs f’diversi okkażjonijiet, anke sa 17-il darba.

Il-Gvern Pollakk preċedenti bena ħajt tal-fruntiera bil-barbed wire tat-tip "concertina" fuq in-naħa ta’ fuq u bil-bażi rinfurzata. Bħal ostakli simili fi bnadi oħrajn, dan ma jwaqqafx lin-nies milli jippruvaw jidħlu fl-Ewropa iżda minflok jesponihom għal korrimenti serji oħra. Il-gwardji tal-fruntiera installaw ukoll nases tal-kamera fil-foresta biex jidentifikaw movimenti ta’ refuġjati u ħaddiema umanitarji. Mingħajr kampijiet tar-refuġjati, ir-refuġjati jistaħbew fil-foresta biex jevitaw push-backs lejn il-Belarussja, u l-preżenza militari li qed tikber tfixkel l-aċċess għall-għajnuna umanitarja.

Sa mill-bidu, l-għoti ta’ għajnuna umanitarja f’din il-fruntiera ffaċċja sfidi sinifikanti. Wara li l-gvern tal-lemin estrem tilef il-poter f’Ottubru 2023, tqawwiet it-tama għal bidla fil-politika tal-migrazzjoni, iżda l-vjolenza, ir-rifjuti u l-aċċess limitat għall-kura medika ppersistew. Bħalissa, it-Tobba Mingħajr Fruntieri joperaw bi tliet membri tal-persunal part-time biss biex joffru kura medika tul il-fruntiera ta’ 400 kilometru. L-organizzazzjoni m’għandhiex bażi permanenti, għall-kuntrarju ta’ reġjuni oħra tal-fruntiera bi flussi migratorji simili. Jiffaċċjaw kundizzjonijiet diffiċli, u spiss jipprovdu għajnuna fid-dlam u mingħajr it-tagħmir adatt biex jagħmlu dijanjożi preċiża. Huma jadattaw it-trattament tagħhom għall-kundizzjonijiet tal-foresti, pereżempju billi jagħtu infużjonijiet fil-vini billejl jew jipprovdu attenzjoni medika urġenti f’każijiet severi bħal korrimenti tat-tqala.

Wara l-kostruzzjoni tal-ħajt, minbarra l-problemi tas-saħħa, issa qed ikun hemm diversi tipi ta’ ksur, peress li n-nies li jippruvaw jitilgħu minn fuq il-ħajt xi drabi jaqgħu minn għoli ta’ 5 metri. Xi wħud mill-ksur jeħtieġu operazzjonijiet ikkumplikati u xhur ta’ rkupru. F’dawn il-każijiet, kif ukoll f’każijiet ta’ ipotermja, l-unika soluzzjoni hija li tintalab ambulanza, bl-għarfien li l-persuna se tiġi arrestata u segwita mill-gwardji tal-fruntiera waqt is-soġġorn tagħha fl-isptar. Wara li l-persuni jinħelsu mill-isptar, il-gwardji tal-fruntiera jiddeċiedu, abbażi tal-kriterji tagħhom stess, jekk jibagħtuhomx f’ċentru magħluq għall-barranin jew f’ċentru miftuħ. Skont dak li qaluli ħafna minn dawk li intervistajt, kien hemm sitwazzjonijiet fejn xi refuġjati, wara li temmew is-soġġorn tagħhom fl-isptar, ġew ittrasportati mill-gwardji tal-fruntiera lura lejn il-foresta u mġiegħla jitilqu lura lejn in-naħa Belarussa, u l-istorja reġgħet bdiet mill-bidu.

F’dawn l-aħħar xhur, l-għadd ta’ suldati stazzjonati fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja żdied ukoll b’mod kostanti, u dan jirrifletti tensjonijiet dejjem akbar fir-reġjun. F’Ġunju 2024, migrant fuq il-fruntiera darab lil suldat Pollakk b’arma bil-ponta, li aktar tard miet minħabba l-ġrieħi tiegħu. B’reazzjoni għal dan, il-gvern il-ġdid intensifika l-kampanja tiegħu kontra l-migrazzjoni u introduċa liġi li tippermetti lis-suldati jużaw l-armi kulmeta jqisu li dan ikun meħtieġ, mingħajr ma jiffaċċjaw responsabbiltà għall-azzjonijiet tagħhom. Din id-deċiżjoni tqajjem tħassib sinifikanti, b’mod partikolari fid-dawl ta’ inċidenti allarmanti preċedenti li jinvolvu l-użu tal-forza. Pereżempju, f’Ottubru 2023, rifuġjat Sirjan intlaqat minn tiri b’arma tan-nar f’dahru matul is-sigħat ta’ binhar, u ġarrab korrimenti serji. Bl-istess mod, f’Novembru 2023, il-voluntiera umanitarji rrapportaw li l-gwardji tal-fruntiera sparaw fid-direzzjoni tagħhom mingħajr twissija minn qabel waqt li kienu qed jippruvaw jipprovdu l-għajnuna. Il-liġi l-ġdida mhux biss fiha r-riskju li tinnormalizza prattiki perikolużi bħal dawn, iżda toħloq ukoll klima ta’ impunità, li tkompli tipperikola kemm lir-refuġjati kif ukoll lil dawk li joffru assistenza umanitarja. Bl-għoti ta’ awtorità mingħajr limiti lis-suldati, din il-politika ddgħajjef id-drittijiet bażiċi tal-bniedem u tista’ teskala l-vjolenza f’reġjun tal-fruntiera li diġà huwa volatili.

Donald Tusk ifittex li jipproġetta immaġni li huwa aktar miftuħ u konxju mid-drittijiet tal-bniedem, madankollu l-gvern tiegħu jkompli jipperpetwa n-narrattiva tal-amministrazzjoni preċedenti li tagħti l-istampa li l-migranti f’din il-fruntiera huma theddida għas-soċjetà Pollakka, tiddiżumanizzahom u tittikkettahom bħala terroristi jew kriminali. Il-gvern preċedenti pprova wkoll jikklassifika lill-persuni li joffru għajnuna umanitarja bħala persuni li qed jgħinu fit-traffikar tal-bnedmin — reat b’piena ta’ massimu ta’ tmien snin ħabs. Jidher li din il-politika se tissokta taħt il-gvern ta’ Donald Tusk. Fit-28 ta’ Jannar 2025, ħames voluntiera umanitarji li għenu familja mill-Iraq u individwu Eġizzjan fl-2022, se jiffaċċjaw proċess, u b’hekk jirriskjaw l-istess piena ħarxa.

Barra minn hekk, ftit li xejn joħroġ ottimiżmu mill-politika tal-migrazzjoni li għadha kif tħabbret (Ottubru 2024). Iż-żona ta’ lqugħ, introdotta f’Lulju li għadda, għadha fis-seħħ, u tirrestrinġi mmens l-aċċess għall-organizzazzjonijiet umanitarji, inklużi t-Tobba Mingħajr Fruntieri, kif ukoll il-ġurnalisti, u b’hekk tfixkel l-għoti ta’ għajnuna lir-refuġjati u d-dokumentazzjoni ta’ abbużi tad-drittijiet tal-bniedem mill-awtoritajiet Pollakki.

Madankollu, l-aktar aspett kontroversjali ta’ din il-politika huwa l-pjan li jiġi sospiż id-dritt għall-ażil f’din il-fruntiera — miżura li tikkontradixxi b’mod sfaċċat id-drittijiet fundamentali tal-bniedem rikonoxxuti madwar l-Ewropa. Barra minn hekk, din il-politika se jkollha implikazzjonijiet estensivi għall-popolazzjoni lokali fir-reġjun tal-fruntiera, u minkejja dan ġiet żviluppata mingħajr ebda konsultazzjoni minn qabel magħhom jew ma’ organizzazzjonijiet umanitarji. Dawn l-organizzazzjonijiet, li kienu qed jaħdmu bla heda biex jipprovdu l-għajnuna, ġabru wkoll għarfien kritiku dwar is-sitwazzjoni, dwar il-ħtiġijiet tar-refuġjati li qed jippruvaw jaqsmu u dwar l-isfidi li jiffaċċjaw. Jekk dan l-għarfien jiġi injorat mhux biss idgħajjef l-isforzi umanitarji iżda fih ukoll ir-riskju li jaggrava sitwazzjoni diġà mwiegħra.

Dan ir-rapport investigattiv twettaq bl-appoġġ ta’ għotja mill-fond għall-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa.

Hanna Jarzabek hija fotografiċi għal produzzjonijiet ta’ dokumentarji, hija Spanjola-Pollakka bbażata f’Madrid, bi sfond fix-xjenza politika u b’esperjenza bħala analista tal-politiki għall-aġenziji tan-NU. Il-ħidma tagħha tiffoka fuq temi bħad-diskriminazzjoni, l-identità tal-ġeneru, id-diversità sesswali u l-flussi migratorji tul il-fruntieri tal-Lvant tal-UE b’approċċ sensittiv u rispettuż. Xogħolha ġie ppubblikat fi stabbilimenti ewlenin bħal El País u Newsweek Japan, u ġie esibit internazzjonalment u rikonoxxut b’bosta premjijiet, inkluża nomina għall-Premju għal Impatt tal-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa 2024 u l-Premju Leica Oskar Barnack 2023.

Ritratt mill-proġett “The Jungle”:

Sieq tat-trunċieri, infezzjoni fungali li taffettwa s-saqajn, hija waħda mill-aktar problemi tas-saħħa komuni fost ir-refuġjati li jippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża (Ottubru 2022).