Il-flussi transfruntiera tal-enerġija huma essenzjali għall-provvista tal-elettriku u l-gass lid-diversi Stati Membri tal-UE. Dan ifisser li l-infrastruttura tal-enerġija trid tiġi aġġornata permezz ta’ interkonnetturi bejn il-pajjiżi ġirien biex tiżdied il-kapaċità tal-enerġija sostenibbli tal-Unjoni.

Il-flussi transfruntiera tal-enerġija huma essenzjali għall-provvista tal-elettriku u l-gass lid-diversi Stati Membri tal-UE. Dan ifisser li l-infrastruttura tal-enerġija trid tiġi aġġornata permezz ta’ interkonnetturi bejn il-pajjiżi ġirien biex tiżdied il-kapaċità tal-enerġija sostenibbli tal-Unjoni.

Fl-Opinjoni li ntalab mill-Presidenza Belġjana tal-Kunsill tal-UE u li adotta fis-sessjoni plenarja tiegħu tat-18 ta’ Jannar 2024, il-KESE ta messaġġ ċar dwar din il-kwistjoni.

L-UE għandha tagħti attenzjoni partikolari lill-iżviluppi tal-grilja, u jrid isir investiment sostanzjali biex jistimola l-ekonomija Ewropea u joħloq impjiegi ta’ kwalità għolja li jirrispettaw l-ambjent.

“Aħna fil-KESE nemmnu li, sabiex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u l-awtonomija strateġika tal-enerġija, huwa ta’ importanza fundamentali li nagħmlu bidla strutturali fis-sistema tal-enerġija tagħna,” qal il-President tal-KESE, Oliver Röpke, matul id-dibattitu li sar b’rabta mal-adozzjoni tal-Opinjoni.

Il-Ministru tal-Enerġija għall-Belġju, Tinne Van der Straeten, enfasizzat li t-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa, li tirriżulta mill-ħtieġa tal-azzjoni klimatika, issa hija imperattiv ekonomiku u ta’ sigurtà, u li l-interkonnessjoni ħolqot sistema aktar flessibbli li tista’ tibbilanċja l-varjazzjonijiet ġeografiċi fil-ġenerazzjoni eolika u solari.

Hija qalet li “Il-livell tal-ambizzjonijiet tal-Ewropa għall-enerġija rinnovabbli bħalissa huwa ogħla mill-pjani tagħha f’termini ta’ infrastruttura, u għalhekk neħtieġu dawn l-infrastrutturi trans-Ewropej malajr. U jeħtieġ li jkunu kosteffiċjenti, siguri, sostenibbli u flessibbli”. (mp)

F’din il-ħarġa:

  • #CivSocWeek se ssir bejn l-4 u s-7 ta’ Marzu
  • Emilie Prouzet: Kompetittività fit-tul, l-identifikazzjoni tal-fatturi u l-atturi biex nidentifikaw il-passi li jmiss
  • Ana Gomes: Negħlbu l-lemin estrem fl-Ewropa – il-kawżi u r-rimedji meħtieġa
  • L-Ukrajna, wara sentejn
l-istituzzjonijiet Ewropej jeħtiġilhom jirrikonoxxu, jinvolvu u jappoġġjaw lis-soċjetà ċivili bħala parti minn djalogu ċivili strutturat

Ekonomija soċjali/Il-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali

Document Type
AC

Is-soċjetà ċivili hija, fil-qosor, gruppi ta’ komunitajiet kapaċi li jorganizzaw lilhom infushom u jiddefinixxu u jilħqu objettivi magħżula. F’sistemi demokratiċi, il-gruppi tas-soċjetà ċivili huma numerużi u diversi sabiex jirrappreżentaw kemm jista’ jkun id-diversità tal-ilħna u l-opinjonijiet tal-membri tagħhom. F’reġimi mhux demokratiċi, l-NGOs ħafna drabi jopponu lill-mexxejja. Is-soċjetà ċivili tista’ taġixxi permezz ta’ ċittadinanza attiva u xewqa li tikkoopera għall-ġid komuni, indipendentement mill-istituzzjonijiet tal-istat.

Is-soċjetà ċivili hija, fil-qosor, gruppi ta’ komunitajiet kapaċi li jorganizzaw lilhom infushom u jiddefinixxu u jilħqu objettivi magħżula. F’sistemi demokratiċi, il-gruppi tas-soċjetà ċivili huma numerużi u diversi sabiex jirrappreżentaw kemm jista’ jkun id-diversità tal-ilħna u l-opinjonijiet tal-membri tagħhom. F’reġimi mhux demokratiċi, l-NGOs ħafna drabi jopponu lill-mexxejja. Is-soċjetà ċivili tista’ taġixxi permezz ta’ ċittadinanza attiva u xewqa li tikkoopera għall-ġid komuni, indipendentement mill-istituzzjonijiet tal-istat.

Meta l-PiS kienet fil-poter, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili mmobilizzaw ruħhom kontra bidliet li kienu ta’ detriment għas-sistema tal-gvern tal-pajjiż u għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem. Mill-2016 sal-2022, kif jidher fir-rapport Pressjoni u mobilizzazzjoni: is-soċjetà ċivili u l-kriżi tal-istat tad-dritt mill-Fondazzjoni għad-Drittijiet tal-Bniedem ta’ Helsinki, komunitajiet mhux governattivi organizzaw ħafna protesti tal-massa biex jiddifendu l-istat tad-dritt u kontra l-ksur tal-valuri kostituzzjonali, u offrew assistenza legali lil gruppi li kienu fir-riskju ta’ diskriminazzjoni jew ripressjoni. Is-settur mhux governattiv kompla jfittex mezzi ġodda biex jipparteċipa fil-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet, inkluż permezz tal-organizzazzjoni ta’ koalizzjonijiet effettivi għall-elezzjoni tal-Kummissarju għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Ombudsman għad-Drittijiet tat-Tfal, u panels taċ-ċittadini.

Ir-riżultati tal-elezzjonijiet parlamentari li saru fil-15 ta’ Ottubru 2023 huma xhieda tas-saħħa tas-soċjetà ċivili fil-Polonja. Parteċipazzjoni storika tal-votanti ta’ 74.38% u l-gruppi tal-oppożizzjoni li kisbu vantaġġ elettorali huma prova ta’ mobilizzazzjoni ċivika effettiva li wasslet għal bidla fil-gvern. Il-kandidati tal-partit Liġi u Ġustizzja (PiS) kisbu 35.38% tal-voti. B’dan il-mod, dan il-partit kien l-ewwel wieħed mill-1989 li rebaħ l-elezzjonijiet parlamentari għat-tielet darba konsekuttiva, iżda, għall-kuntrarju tal-elezzjonijiet tal-2015 u l-2019, il-lista tal-kandidati tiegħu ma kisbitx il-maġġoranza tas-siġġijiet meħtieġa biex jiġi ffurmat gvern. Il-gruppi politiċi li daħlu wkoll fis-Sejm kienu: il-Koalizzjoni taċ-Ċittadini (30.7%), it-Tielet Triq PSL-PL (14.4%), ix-Xellug il-Ġdid (8.61%) u l-Konfederazzjoni Libertà u Indipendenza (7.16%). Tliet gruppi f’koalizzjoni – il-Koalizzjoni Ċivika, it-Tielet Triq PSL-PL u x-Xellug il-Ġdid – rebħu total ta’ 51.72% tal-voti, li tahom il-maġġoranza meħtieġa biex jiffurmaw gvern. Il-gvern b’Donald Tusk bħala Prim Ministru ġie ffurmat wara tentattiv inizjali li falla mill-PiS.

L-ebda wieħed mill-istħarriġiet ta’ qabel l-elezzjoni ma ppreveda parteċipazzjoni għolja bħal din. Biex infakkru, fl-elezzjonijiet parlamentari tal-2019 kienet 61.74% u 62.7% fl-elezzjonijiet storiċi tal-1989. Ir-riżultati tal-istħarriġiet (eż. CBOS u l-Fondazzjoni Batory) juru li x-xewqa għal bidla, ikkawżata mill-frustrazzjoni fit-tul tas-soċjetà, immotivat liċ-ċittadini biex jippreżentaw ruħhom quddiem il-kaxxa tal-vot. Ta’ min jinnota li qabel l-elezzjonijiet wieħed seta’ jara mobilizzazzjoni soċjali qawwija, li kienet tinkludi: l-għadd rekord ta’ votanti li rreġistraw biex jivvutaw minn barra l-post ta’ residenza tagħhom (sat-15:00 tat-12 ta’ Ottubru 960,000 persuna biddlu l-post tal-votazzjoni tagħhom u madwar 1 200 000 talbu li jagħmlu dan). L-għadd ta’ Pollakki li jgħixu barra mill-pajjiż li rreġistraw biex jivvutaw kważi rdoppja (madwar 600,000, meta mqabbel ma’ 350,000 fl-elezzjonijiet tal-2019).

It-tħabbir u l-organizzazzjoni ta’ referendum fil-pajjiż kollu setgħu kienu fattur ieħor fiż-żieda fil-mobilizzazzjoni ċivika għall-elezzjonijiet parlamentari. Il-parteċipazzjoni fir-referendum kien ta’ 40.91%, u għalhekk ma kienx vinkolanti. Fattur importanti ieħor f’din il-mobilizzazzjoni kien il-bosta azzjonijiet meħuda mill-NGOs biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tal-votanti. Ta’ min jinnota b’mod partikolari dawk immirati lejn in-nisa u ż-żgħażagħ (eż. Hija l-Għażla Tiegħek mill-Inizjattiva Leħen in-Nisa, Xbajna nibqgħu siekta mill-Inizjattiva Wschód [Lvant] jew Id-Deċiżjoni hija tiegħek minn SexEd), li kkontribwew għaż-żieda fil-parteċipazzjoni tal-votanti. Fl-elezzjonijiet parlamentari tal-2019, 61.5% tan-nisa vvutaw u 60.8% tal-irġiel. Il-parteċipazzjoni fost iż-żgħażagħ ta’ bejn it-18 u d-29 sena kien ta’ 46.4%. Aktar nisa (73.7%) minn-irġiel (72.0%) u 68.8% taż-żgħażagħ (18-29) ivvutaw fl-elezzjonijiet tal-2023. L-organizzazzjonijiet ibbażati fil-komunità wettqu mill-inqas 20 kampanja qabel l-elezzjonijiet biex iħeġġu lin-nies jivvutaw.

Il-kampanji twettqu prinċipalment fuq l-internet, iżda xi wħud kienu wkoll fuq it-TV, ir-radju u anke fis-swali taċ-ċinema. L-involviment ta’ ċelebritajiet, influwenzaturi, atturi u figuri pubbliċi żied il-kapaċità tagħhom li jilħqu udjenzi differenti. Skont l-istħarriġ tas-CBOS Motivi u deċiżjonijiet elettorali 2023, li sar f’Ottubru 2023, il-maġġoranza tal-votanti (madwar 70%) iddeċidew dwar il-vot tagħhom mill-inqas ftit ġimgħat qabel l-elezzjonijiet. Il-bqija għamlu dan aktar tard – fl-aħħar ġimgħa qabel l-elezzjonijiet (28%), fil-jum tal-elezzjoni (9%) jew lejliet l-elezzjonijiet (4%). Ir-relazzjoni tal-grupp mal-Unjoni Ewropea kienet partikolarment importanti għall-votanti tal-Koalizzjoni Ċivika (KO) (80%). Ix-xewqa għal bidla fit-tmexxija ssemmiet kważi bl-istess frekwenza bħala raġuni għal vot favur il-KO (77%). Sehem kbir tal-votanti għal dan ir-raggruppament (64%) ħassew li kien jirrappreżenta valuri u prinċipji li kienu qrib tagħhom. Il-votanti tal-PIS ħassew li dan il-partit irrappreżenta kemm l-interessi tagħhom (“jieħu ħsieb nies bħalhom” – 66%) kif ukoll il-valuri u l-prinċipji tagħhom (62%). Fl-istess waqt, s’issa kellhom opinjoni pożittiva dwar it-tmexxija ta’ dan il-grupp (64%) u l-programm ekonomiku tiegħu (59%).

F’Ġunju 2024 il-Pollakki se jivvutaw biex jeleġġu l-Membri tagħhom tal-Parlament Ewropew. L-elezzjonijiet tal-PE jistgħu jitqiesu bħala fażi oħra ta’ ċiklu elettorali li beda fl-2023 bl-elezzjonijiet parlamentari, peress li l-elezzjonijiet lokali se jsiru fil-Polonja f’April 2024. Is-suġġett tal-Ewropa se jkun preżenti fil-kampanji tal-gvern lokali, għalkemm sa ċertu punt inqas milli waqt l-elezzjonijiet parlamentari. Barra minn hekk, l-20 anniversarju tal-adeżjoni tal-Polonja fl-UE jista’ jkollu influwenza fuq il-parteċipazzjoni fl-elezzjonijiet Ewropej. Ftakar – għall-aħħar elezzjonijiet tal-PE fl-2019, il-parteċipazzjoni tal-votanti fil-Polonja kienet ta’ 45.68%.

Il-poplu Pollakk huwa ferm favur li pajjiżhom ikun parti mill-Unjoni Ewropea. Skont l-istudju tas-CBOS ta’ April 2023, 85% japprovaw is-sħubija fl-UE. Dan in-numru naqas, iżda għadu għoli ħafna. 10% huma kontra l-preżenza Pollakka fl-UE, u 5% m’għandhom l-ebda opinjoni dwar is-suġġett.

Għandna niftakru wkoll li din hija l-ewwel darba li se jsiru l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew fid-dell ta’ polikriżi: eż. il-gwerra li għaddejja fl-Ukrajna, il-kriżi klimatika, il-kriżi ekonomika, iż-żieda tal-lemin populista. Għalhekk, fid-dawl tal-intensifikazzjoni mistennija tal-attivitajiet ta’ diżinformazzjoni, se jkun importanti li jkun hemm politika ta’ komunikazzjoni effettiva u koerenti fil-kampanja li tkun adattata għal gruppi speċifiċi ta’ votanti. Dawn it-tensjonijiet internazzjonali jwasslu biex is-sostenituri tal-Unjoni Ewropea jaraw tama f’komunità li tiggarantixxi s-sigurtà tagħna.

Małgorzata Molęda-Zdziech

L-Iskola tal-Ekonomija ta’ Varsavja – Team Europe Direct Poland

Minn Diċembru ’l hawn, bdejna nippowstjaw l-opinjonijiet tal-mistednin tagħna dwar l-elezzjonijiet Ewropej fil-kolonna: “Jien se nivvota. U inti?” Din id-darba, il-mistiedna tagħna hija Malgorzata Molęda-Zdziech, soċjologa Pollakka, xjenzata politika u kummentatriċi attiva dwar avvenimenti fil-Polonja.

Minn Diċembru ’l hawn, bdejna nippowstjaw l-opinjonijiet tal-mistednin tagħna dwar l-elezzjonijiet Ewropej fil-kolonna: “Jien se nivvota. U inti?” Din id-darba, il-mistiedna tagħna hija Malgorzata Molęda-Zdziech, soċjologa Pollakka, xjenzata politika u kummentatriċi attiva dwar avvenimenti fil-Polonja.

Hija l-kap tad-Dipartiment tal-Istudji Politiċi fl-Iskola tal-Ekonomija ta’ Varsavja u r-rappreżentant tar-rettur għall-kooperazzjoni mal-Unjoni Ewropea. Fl-artiklu tagħha, hija tikkummenta dwar ir-rwol sinifikanti tas-soċjetà ċivili Pollakka fl-influwenzar tal-eżitu tal-aħħar elezzjonijiet nazzjonali Pollakki f’Ottubru 2023. Hija tirreferi wkoll għal waħda mill-prijoritajiet tal-Presidenza Pollakka futura tal-Kunsill tal-UE rigward ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-protezzjoni tal-istat tad-dritt. (ehp)

Jacques Delors ħalla din id-dinja wara ħajja twila ta’ impenn produttiv li kellu impatt dejjiemi. Huwa kkontribwixxa direttament għall-bini ta’ kapitoli sħaħ tal-proġett Ewropew kif nafuh illum: is-suq uniku, iż-żona Schengen, l-Erasmus, l-ewro, il-fondi ta’ koeżjoni. Wara l-kisba Ewropea, hemm l-etika tal-azzjoni.

Jacques Delors ħalla din id-dinja wara ħajja twila ta’ impenn produttiv li kellu impatt dejjiemi. Huwa kkontribwixxa direttament għall-bini ta’ kapitoli sħaħ tal-proġett Ewropew kif nafuh illum: is-suq uniku, iż-żona Schengen, l-Erasmus, l-ewro, il-fondi ta’ koeżjoni. Wara l-kisba Ewropea, hemm l-etika tal-azzjoni.

Jacques Delors ta ċertu sens ta’ nobbiltà lill-involviment pubbliku. Fil-ħidma tiegħu fil-komunità, dik trejdjunjonistika u aktar tard fil-politika, l-attivist, kif kien jippreferi jiddefinixxi b’mod umli lilu nnifsu, ispira ruħu b’mod partikolari mill-ħsibijiet personali ta’ Emmanuel Mounier. Huwa kien Kristjan devot b’mod diskret, u kien jara lil kull persuna bħala individwu uniku parti minn network ta’ rabtiet soċjali li huwa kien jaf kien għandhom jiġu mobilizzati sabiex tittieħed azzjoni fuq skala kbira.

Imħasseb dwar iż-żieda tal-individwaliżmu, is-soċjaldemokratiku emmen fl-involviment fis-soċjetà, fejn kulħadd jista’ jagħti sehmu għall-ġid komuni. Ismu għadu marbut b’mod inseparabbli mal-konsultazzjoni, mal-ġestjoni konġunta, mal-kolleġġjalità u ma’ forom oħra ta’ azzjoni kollettiva, li huwa ppromova u sostna. Huwa għalhekk li huwa ta importanza kbira lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, li huwa għen biex jinħolqu. Huwa kien jirrispetta l-korpi intermedjarji u kien jemmen fi djalogu soċjali sinċier, fl-ispirtu ta’ kompromess.

Huwa pprattika dan fil-livell Ewropew. Huwa estedna dan ukoll għad-djalogu mar-reliġjonijiet. Delors ma kienx bniedem tal-providenza. Għalkemm huwa kien bniedem li għallem lil nnifsu, huwa qatt ma qies ruħu bħala persuna li bdiet mix-xejn iżda bħala persuna li tfasslet minn oħrajn u flimkien ma’ oħrajn, u permezz tal-azzjoni. Il-mod kif huwa kien jaħseb kien il-ħin kollu jevovli skont il-feedback minn azzjoni f’ċirku vizzjuż. Għalkemm Delors kien raġel ta’ prinċipji u twemmin fl-għeruq tal-fidi b’saħħitha tiegħu, huwa ma kienx marbut mal-ideoloġija truxa. Peress li huwa kien jara biċ-ċar ir-realtajiet, jifhem is-sitwazzjonijiet u jirrispetta t-tradizzjonijiet nazzjonali, huwa seta’ jsib it-triq ’il quddiem.

Għalih, ir-realtà kienet tiġi qabel l-idea, u kien jagħraf kif ifassal it-triq ’il quddiem meta ċ-ċirkostanzi kienu jesiġu dan. Għalhekk, huwa għaraf li jikkunsidra l-idea ta’ munita unika, u jappoġġja mill-bidu nett ir-riunifikazzjoni tal-Ġermanja, li kienet saret inevitabbli wara l-waqgħa tal-Ħajt ta’ Berlin. Ċertament, id-dinja u t-taqlib attwali m’għadhomx l-istess bħal dawk li l-Ewropa kienet għaddejja minnhom fi żmien Delors. Il-kisbiet tiegħu, bħas-suq intern, iridu jiġu adattati u integrati biex jilqgħu għas-setgħat tat-theddid. Madankollu, huma jipprovdu l-bażi għall-azzjoni tal-lum. U l-approċċ tiegħu ta’ kif jinkorpora u jara biċ-ċar ir-realtajiet, filwaqt li jemmen bis-sħiħ fil-prinċipji u jibqa’ miftuħ għall-kompromess sabiex tinstab it-triq ’il quddiem flimkien, għandu jerġa’ jintuża mill-mexxejja Ewropej.

Sébastien Maillard, eks direttur (2017-2023) u kunsillier speċjali tal-Istitut Jacques Delors.

Jacques Delors, li ħalliena fis-27 ta’ Diċembru 2023, se jibqa’ mfakkar bħala l-akbar President tal-Kummissjoni Ewropea, l-aktar President effettiv, viżjonarju u jħares ’il quddiem, u “missier fundatur” ta’ Ewropa magħquda, bħal kif kienu Jean Monnet u Robert Schuman ħafna qablu.

Jacques Delors, li ħalliena fis-27 ta’ Diċembru 2023, se jibqa’ mfakkar bħala l-akbar President tal-Kummissjoni Ewropea, l-aktar President effettiv, viżjonarju u jħares ’il quddiem, u “missier fundatur” ta’ Ewropa magħquda, bħal kif kienu Jean Monnet u Robert Schuman ħafna qablu.

Qablu, il-President tal-Kummissjoni Ewropea ftit li xejn kien aktar minn uffiċjal Ewropew; kien hu li ta lil dan ir-rwol l-istatus, li mbagħad ġie rikonoxxut universalment, ta’ kap ta’ stat jew ta’ gvern. Matul il-mandat ta’ għaxar snin tiegħu, mill-1985 sal-1995, bis-saħħa wkoll tal-appoġġ tal-Kanċillier Ġermaniż Helmut Kohl u l-President Franċiż François Mitterrand, mexxa ’l quddiem b’mod qawwi u deċiżiv il-proċess tal-integrazzjoni Ewropea. Mill-ewwel beda billi tah ħajja ġdida bil-għan li jittrasforma s-suq komuni, abbażi tal-unjoni doganali, f’suq uniku ġenwin sal-1992. Imbagħad, hekk kif is-suq uniku kien għadu qed jinbena, nieda l-proġett il-kbir l-ieħor tiegħu – l-Unjoni Monetarja – waqt li fl-istess ħin ħadem fuq it-twessigħ tal-kompetenzi Komunitarji permezz tat-Trattat ta’ Maastricht li stabbilixxa l-Unjoni Ewropea.

Għall-ewwel darba, indirizza wkoll “id-defiċit demokratiku” tal-Unjoni, billi ppropona, u kiseb, aktar setgħat għall-Parlament Ewropew, l-ewwel permezz tal-proċedura ta’ kooperazzjoni (prevista fl-Att Uniku Ewropew), imbagħad b’dik ta’ kodeċiżjoni (li bdiet bir-riforma ta’ Maastricht), biex fl-aħħar l-Assemblea ta’ Strażburgu ngħatat rwol ġenwin ta’ koleġiżlatur fi kwistjonijiet soġġetti għal deċiżjoni b’maġġoranza kwalifikata fi ħdan il-Kunsill.

Il-perkors lejn l-objettiv strateġiku tas-suq uniku tnieda permezz ta’ żewġ dokumenti: ir-Rapport dwar il-Kost tan-Non-Ewropa, li ħareġ fid-dieher il-benefiċċji ekonomiċi tat-tneħħija tal-ostakli regolatorji interni li kien għad fadal, u l-ewwel White Paper li identifikat il-miżuri leġiżlattivi kollha (madwar 200) meħtieġa biex dawn l-ostakli jiġu eliminati.

Sa mill-bidu nett, Delors identifika t-tisħiħ tal-mekkaniżmi tat-teħid ta’ deċiżjonijiet u tal-istituzzjonijiet Ewropej bħala l-għodda essenzjali għat-twettiq tal-proġett. Għalhekk, ippropona l-Att Uniku Ewropew bħala l-ewwel riforma ġenwina tat-Trattat ta’ Ruma tal-1957 li stabbilixxa l-Komunitajiet Ewropej (is-suq komuni u l-Euratom), u kkonvinċa lill-Istati Membri japprovawh (1987).

Wara dan, Delors qeda rwol essenzjali fid-definizzjoni mill-ġdid tal-qafas finanzjarju Komunitarju, b’żieda sinifikanti fir-riżorsi baġitarji għal 1,20 % tal-PDG totali tal-Istati Membri bis-saħħa tal-Pakkett Delors I (1988-92) u għal 1,27 % bil-Pakkett Delors II (1993-99), u b’żieda sostanzjali fil-fondi għall-koeżjoni ekonomika u soċjali (politiki reġjonali u strutturali), li kienet kontroparti neċessarja għall-unifikazzjoni tas-suq intern. Iżda, l-aktar ħaġa importanti kienet il-bidla sistemika li seħħet fil-qafas tal-baġit Komunitarju peress li mad-dħul fis-seħħ taż-żewġ pakketti Delors ma baqax baġit annwali iżda sar baġit fuq perjodu medju (7 snin).

B’hekk, ġew evitati negozjati finanzjarji fit-tul bejn l-Istati Membri li ta’ kull sena kienu jtawlu b’diversi xhur l-ħidma tal-istituzzjonijiet Ewropej. Element ewlieni ieħor introdott minn Delors fil-politiki Ewropej kien l-enfasi fuq id-dimensjoni soċjali (kien hu li, fost l-oħrajn, nieda “djalogu soċjali” bejn in-negozji, it-trade unions u l-istituzzjonijiet Ewropej). Madankollu, il-programm soċjali tiegħu, li pprovda wkoll għall-armonizzazzjoni tal-istrumenti li jipproteġu lill-ħaddiema f’każ ta’ kriżi u intiżi biex imorru kontra l-pressjoni tar-rilokazzjoni tal-attivitajiet ta’ produzzjoni, kellu jkun wieħed mill-proġetti inkompluti tiegħu.

L-aktar telfa iebsa tiegħu, madankollu, kienet it-tieni White Paper dwar it-tkabbir, l-impjiegi u l-kompetittività, li tnediet b’mod grandjuż fl-1993 bħala l-aħħar proġett kbir tal-mandat tiegħu. Din kienet proposta biex titnieda mill-ġdid u tingħata spinta lill-ekonomija (li kellha tiġi ffinanzjata b’EUR 20 biljun fuq perjodu ta’ 20 sena) abbażi, fost l-oħrajn, ta’ ħruġ ta’ dejn komuni (EUR 8 biljun fis-sena) u kontribuzzjonijiet mill-baġit Komunitarju u self mill-Bank Ewropew tal-Investiment. L-għan kien li jiġi appoġġjat il-bini tal-infrastruttura tat-trasport u tat-telekomunikazzjoni u għadd ta’ inizjattivi ekonomiċi u soċjali oħra (essenzjalment huwa antiċipa n-NextGenerationEU li ġie stabbilit 20 sena wara b’reazzjoni għall-kriżi pandemika).

Għall-ewwel, il-pjan tiegħu intlaqa’ mill-Kunsill Ewropew, iżda wara ġie kkritikat u abbandunat mill-Ministri għall-Finanzi tal-UE. Id-deċennju ta’ Jacques Delors qabad in-niżla, hekk kif inqalbet il-paġna u ġie akkużat b’ambizzjoni eċċessiva, Ġakobiżmu ċentralizzat, u regolamentazzjoni esaġerata. Madankollu, xi wħud mill-ideat tiegħu ġew adottati aktar tard, bħan-Networks Trans-Ewropej u l-Istrument SURE għall-appoġġ tal-iskemi ta’ qgħad temporanju matul il-kriżi tal-COVID-19.

14-15 ta’ Frar 2024

Sessjoni plenarja tal-KESE

4-7 ta’ Marzu 2024

Ġimgħa tas-Soċjetà Ċivili

14-15 ta’ Frar 2024

Sessjoni plenarja tal-KESE

4-7 ta’ Marzu 2024

Ġimgħa tas-Soċjetà Ċivili