EKES info

Oświadczenie przewodniczącej EKES-u Christy Schweng

Z zadowoleniem przyjmuję podpisanie wspólnej deklaracji Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady, która ustala zasady konferencji w sprawie przyszłości Europy Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, zaproszony w charakterze obserwatora, jest gotów do aktywnego udziału w debacie.

Cieszę się, że potwierdzono ważną rolę oraz zaangażowanie zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w konferencję. EKES ma zamiar przygotować konkretny i wartościowy wkład, ściśle współpracując z setkami organizacji, które reprezentują nasi członkowie. Jesteśmy gotowi służyć naszą oddolną wiedzą fachową, by wzbogacić prace nad nową, przekonującą narracją na temat UE.

Konferencja w sprawie przyszłości Europy to jedyna w swoim rodzaju okazja dla społeczeństw w Unii Europejskiej. Przedsiębiorstwa, pracownicy, rolnicy, konsumenci i organizacje pozarządowe mogą wreszcie uczestniczyć w zorganizowany sposób w kształtowaniu przyszłej polityki UE i zabierać w tej sprawie głos. Jest to pilnie potrzebne, aby dać im poczucie, że chodzi o ich Unię Europejską. Kształtować przyszłość UE tak, by wyszła wzmocniona z kryzysu wywołanego pandemią COVID-19, można tylko pod warunkiem aktywnego włączenia obywateli i innych zainteresowanych stron posiadających różne doświadczenia.

Dyskusja o przyszłości Europy i stojących przed nią wyzwaniach stała się w czasach pandemii jeszcze ważniejsza i bardziej aktualna. Musimy wyciągnąć wnioski z tego kryzysu i zastanowić się, jak zwiększyć odporność naszych społeczeństw i gospodarek. Innym ważnym tematem do dyskusji mogłaby być wizja odpornej postpandemicznej Europy, której gospodarka rozkwita, jest inkluzywna społecznie i zrównoważona, i która potrafi rozwiązać problem napięcia między krajową suwerennością a potrzebą wspólnych europejskich rozwiązań.

Odbudowa po pandemii musi być szansą na odbudowę Europy w oparciu o nowe podstawy demokratycznego uczestnictwa. Podczas Dni Społeczeństwa Obywatelskiego w 2021 r. stwierdzono, że dużym błędem byłoby powierzenie losu i przyszłości tak wielu ludzi tak nielicznym.

Dni Społeczeństwa Obywatelskiego w EKES-ie, zorganizowane pod hasłem „Zrównoważona odbudowa dla przyszłości obywateli europejskich”, trwały od 1 do 5 marca. Obejmowały pięć dni interaktywnych debat online, w których wzięło udział ponad 1400 osób łączących się za pośrednictwem internetu nawet z miejsc tak odległych jak Afryka, Azja oraz Ameryka Północna i Południowa.

Prelegenci dostrzegli w pandemii pozytywny aspekt. Mimo że z jej powodu została przesunięta w czasie konferencja w sprawie przyszłości Europy, uwypukliła ona znaczenie organizacji społeczeństwa obywatelskiego jako punktu oparcia dla rządów, które zmagają się z ogromnym kryzysem. Jaki może być lepszy dowód na to, że społeczeństwo obywatelskie zasługuje na miejsce przy stole, przy którym będzie się decydować przyszłość Europy?

Cieszę się, że Komisja przywiązuje taką wagę do zaangażowania obywateli w konferencję w sprawie przyszłości Europy – stwierdziła przewodnicząca EKES-u Christa Schweng. Możecie liczyć na to, że Komitet wniesie znaczący wkład w debaty, angażując pracowników, pracodawców i zorganizowane społeczeństwo obywatelskie, oraz pełniąc rolę ambasadorów i realizując efekt mnożnikowy, jak również przenosząc debatę do organizacji członków.

Brikena Xhomaqi, współprzewodnicząca grupy łącznikowej, która współorganizowała to wydarzenie, zakończyła je słowami Zapraszam wszystkich do tego, by uczynić solidarność międzypokoleniową osią zrównoważonej odbudowy na rzecz przyszłości Europy. Fakt ten odzwierciedla wiodącą rolę organizacji młodzieżowych w warsztatach.

Konkluzje z ośmiu warsztatów nakreślają drogę ku lepszej przyszłości dla obywateli europejskich i podkreślają m.in. następujące potrzeby:

• wzmocnienia organizacji pośredniczących (organizacji społeczeństwa obywatelskiego, partii, związków zawodowych itd.), ulepszenia edukacji obywatelskiej i cyfrowej i utworzenia zgromadzeń obywatelskich z uprawnieniami decyzyjnymi;
• podnoszenia świadomości na temat gospodarki społecznej jako rentownego modelu biznesowego, działającego na rzecz zrównoważonej odbudowy wykraczającej poza zyski i przyczyniającego się do zwalczania nierówności i przeciwdziałania zmianie klimatu, z udziałem funduszy wydzielonych w ramach planu odbudowy instrumentu NextGenerationEU;
• inwestowania w kulturę i edukację w celu budowania bardziej odpornej i zrównoważonej przyszłości dla Europy. Inwestycje w infrastrukturę materialną to za mało. W centrum odbudowy muszą znaleźć się ludzie.
• odłączenia od polityki i lepszego rozważenia koncepcji powszechnego dochodu podstawowego oraz programów gwarancji zatrudnienia jako realistycznych rozwiązań, które przyniosłyby korzyści ludziom i naszej planecie; 
• umożliwienia młodym ludziom znaczącego udziału i zaangażowania w całej Europie, oraz na to, by ich głos był słyszalny nie tylko w kwestiach związanych z młodzieżą, lecz w rozmaitych obszarach polityki;
• zapewnienia, że Europejski Zielony Ład przyczynia się skuteczniej do wyeliminowania ubóstwa, niesprawiedliwości i nierówności ze względu na płeć.
• przyspieszenia renowacji budynków w Europie poprzez podniesienie świadomości na temat wyzwań i możliwości, jakie ta inicjatywa ze sobą niesie, oraz zmobilizowania grup społeczeństwa obywatelskiego takich jak przedstawiciele właścicieli budynków i architektów w celu osiągnięcia celów fali renowacji w Europie.
• ścisłego zaangażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego we wdrażanie krajowych planów odbudowy, co odwróciłoby tendencję dostrzegalną na etapie przygotowawczym, kiedy to ich udział był ograniczony. Decydenci polityczni muszą zrozumieć wartość wolontariatu nie tylko w kategoriach poświęconych godzin pracy, lecz raczej jako wyraz wartości europejskich i przykład wprowadzania zmian dla innych w oparciu o solidarność, inkluzywność i zasady demokratyczne, które – jak byśmy tego pragnęli – mają leżeć u podstaw Europy.

Pełne konkluzje z Dni Społeczeństwa Obywatelskiego zostaną wkrótce opublikowane na stronie internetowej EKES-u. (dm)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) z zadowoleniem przyjął nowy pakt o migracji i azylu, ale zaznacza, że przedstawione w nim propozycje będą trudne do wdrożenia i nie można ich uznać za wyraźny krok w kierunku stworzenia odpornej i przyszłościowej wspólnej strategii UE w dziedzinie migracji i azylu. EKES stwierdza w dwóch opiniach zawierających analizę kilka wniosków w sprawie rozporządzeń dotyczących procedur azylowych i zarządzania azylem, że nowy pakt może nie być w stanie zapewnić sprawiedliwego i skutecznego rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu.

Wręcz przeciwnie, ciężar odpowiedzialności i niedogonień dla państw członkowskich pierwszego wjazdu będzie przybierał na sile, ponieważ zaproponowany mechanizm solidarnościowy, który ma na celu regulowanie kontroli przepływu migracji na granicach, jest oparty na hipotetycznym, dobrowolnym systemie solidarności.

To oznacza, że w ramach nowego mechanizmu solidarności państwa członkowskie będą miały wybór czy uczestniczyć w relokacji lub sponsorowanym powrocie osób o nieuregulowanej sytuacji. Nie ma jednak żadnej wzmianki o środkach zachęty, które mogłyby skłaniać kraje do uczestniczenia w tym mechanizmie, ani o wyraźnych kryteriach określających należny wkład każdego kraju w tym zakresie.

Zaproponowany mechanizm, wraz z zawartymi w pakcie nowymi propozycjami dotyczącymi kontroli wstępnej i kontroli granicznej, które z dużym prawdopodobieństwem będą skutkować kompleksowymi i długotrwałymi procedurami na zewnętrznych graniach UE, może doprowadzić do transformacji państw członkowskich pierwszego wjazdu w ogromne ośrodki przetrzymywania osób w okresie poprzedzającym ich wyjazd lub w ośrodki detencyjne, co zwiększy ryzyko łamania praw człowieka i nasili presję na społeczności przyjmujące.

EKES z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zaproponowane w ramach paktu rozporządzenia odnoszą się do zasad solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, ale zobowiązania państw pierwszego wjazdu w zakresie solidarności są nieproporcjonalnie duże, powiedział Dimitris Dimitriadis,sprawozdawca opinii w sprawie zarządzania azylem.

Panagiotis Gkofas, sprawozdawca opinii w sprawie procedur azylowych, obawia się, że zaproponowane rozporządzenia ostatecznie znacząco obciążą państwa członkowskie w Europie Południowej: Będą one de facto zmuszone odrzucać wiele wniosków o udzielenie azylu, nawet te, które spełniają warunki jego udzielenia, aby uniknąć sytuacji, w których coraz więcej osób przetrzymywanych jest razem w nieludzkich warunkach – stwierdził.

I dodał: Nieuniknioną konsekwencją tego będzie niemożność wdrożenia tych rozporządzeń i nieosiągnięcie zamierzonego rezultatu. (ll)

Istnieje pilna potrzeba uregulowania finansów cyfrowych, a Komisja Europejska jest na dobrej drodze ku temu. Jest to główne przesłanie trzech opinii EKES-u przyjętych na lutowej sesji plenarnej, w których Komitet poparł najnowsze propozycje Komisji dotyczące regulacji sektora finansów cyfrowych.

W opinii opracowanej przez Petru Sorina Dandeę i Jörga Freiherra Franka von Fürstenwertha Komitet poparł wniosek Komisji w sprawie strategii w zakresie finansów cyfrowych i podkreślił, że należy podjąć zdecydowane działania, by stawić czoła głównym wyzwaniom związanym z digitalizacją, przed którymi stoi sektor finansowy UE. Cyfryzacja oferuje znaczące możliwości, ale niesie także zagrożenia, których nie należy lekceważyć i które wymagają podjęcia szybkich działań.

Podobne stanowisko przedstawiono w opinii sporządzonej przez Giuseppe Gueriniego, w której EKES poparł dwie inicjatywy Komisji: w sprawie rynków kryptoaktywów oraz w sprawie systemu pilotażowego na potrzeby infrastruktur rynkowych opartych na technologii rozproszonego rejestru (DTL). Należy w tym obszarze wprowadzić w trybie pilnym środki mające na celu uregulowanie coraz powszechniejszej technologii, która jest coraz częściej wykorzystywana w praktyce, a także stale i szybko się zmienia.

Wreszcie, w opinii sporządzonej przez Antoniego Garcíę del Riego, Komitet poparł wniosek Komisji w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej(DORA), ponieważ ma on na celu zapewnienie jasności prawa w zakresie przepisów dotyczących ryzyka związanego z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi (ICT), ograniczenie złożoności przepisów regulacyjnych, wprowadzenie wspólnego zbioru norm z myślą o ograniczeniu ryzyka związanego z ICT, a także umożliwienie wypracowania ujednoliconego podejścia nadzorczego. Jego celem jest również zapewnienie pewności prawa i niezbędnych zabezpieczeń dla przedsiębiorstw finansowych i dostawców usług ICT. (mp)

Krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności byłyby bardziej wydajne i skuteczne, gdyby organizacje społeczeństwa obywatelskiego były szybciej i szerzej w nie angażowane. Takie jest główne przesłanie rezolucji w sprawieZaangażowanie zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności – co zdaje egzamin, a co nie?, przyjętej na sesji plenarnej EKES-u w lutym i przedstawionej w trakcie debaty z udziałem przewodniczącej EKES-u Christy Schweng i europejskiego komisarza ds. budżetu i administracji Johannesa Hahna.

Nawiązując do wyników prac, Christa Schweng powiedziała: „Przyjęta rezolucja, która zawiera analizę różnorodnych aspektów gospodarczych i społecznych, stanowi wyraźny sygnał, że zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego ma kluczowe znaczenie. Plany odbudowy gospodarczej muszą być skuteczne, aby rzeczywiście wspierać wyjście z obecnego kryzysu oraz sprawiedliwą transformację ekologiczną i cyfrową. Na dalszym etapie, po uruchomieniu funduszy, członkinie i członkowie EKES-u będą w stanie ocenić, czy pieniądze są wydawane w skuteczny sposób i docierają do przedsiębiorstw, pracowników i organizacji społeczeństwa obywatelskiego potrzebujących pomocy.”

Ze swojej strony Johannes Hahn stwierdził, że odpowiednie przepisy istnieją i że Komisja będzie nadal nalegać na zaangażowanie zainteresowanych stron w procesy reform: „Rozporządzenie w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) zachęca do szerokich konsultacji, silnych interakcji i komunikacji z władzami lokalnymi i regionalnymi na wszystkich etapach wdrażania. Wzbudzi to prawdziwe poczucie odpowiedzialność za plany, ułatwiając ich pomyślne wdrożenie. Dokładniej rzecz ujmując, państwa członkowskie muszą poinformować nas, w jaki sposób Państwa wkład, jako przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, jest odzwierciedlany w planach.”

Rezolucję opracowali członkowie EKES-u: Gonçalo Lobo Xavier (Grupa Pracodawców), Javier Doz Orrit (Grupa Pracowników) i Luca Jahier (Grupa „Różnorodność Europy”). Koordynowali oni prace 27 delegacji, każdej złożonej z trzech członków, które monitorują udział zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu, wdrażaniu i ocenie krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności. (mp, na)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) zasadniczo popiera wnioski ustawodawcze Komisji dotyczące skuteczniejszego i sprawiedliwszego opodatkowania i zachwala ich koordynację na szczeblu globalnym.

W opinii przyjętej przez Zgromadzenie Plenarne 24 lutego EKES wyraża pełne poparcie dla pakietu Komisji Europejskiej na rzecz sprawiedliwego i prostego opodatkowania. Sprawozdawca opinii Krister Andersson twierdzi, że propozycje te powinny być skoordynowane z globalnymi dyskusjami prowadzonymi na na forum otwartych ram OECD w zakresie erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków. „Ma to kluczowe znaczenie dla osiągnięcia światowego konsensusu i uniknięcia jednostronnych działań” – wyjaśnił.

EKES podziela zdanie, że zapewnienie sprawiedliwego i skutecznego opodatkowania jest jeszcze istotniejsze w następstwie kryzysu związanego z COVID-19. W swej opinii organ doradczy przedstawia stanowisko w kluczowych sprawach, takich jak dobre zarządzanie w kwestiach podatkowych w UE, walka z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania, wymogi w zakresie sprawozdawczości podatkowej, objęcie podatkiem VAT usług finansowych oraz przepisy prawa podatkowego i prawa pracy w odniesieniu do platform cyfrowych. EKES proponuje między innymi europejski pakt na rzecz skutecznego zwalczania oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i prania pieniędzy. (na)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) przyjął stanowisko w sprawie priorytetów gospodarczych UE na 2021 r. Komitet z zadowoleniem przyjmuje kroki podjęte w ramach strategii w celu sprostania wyzwaniom związanym z pandemią COVID-19 w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu, ale wyraża rozczarowanie, że ta strategia zaproponowana przez Komisję Europejską poświęca zbyt mało uwagi kwestiom społecznym. Ostrzega również przed zbyt wczesnym wycofywaniem środków wsparcia i opowiada się za ustanowieniem nowych reguł fiskalnych odzwierciedlających realia społeczne i gospodarcze po pandemii.

EKES wyraża rozczarowanie, że w strategii gospodarczej zaproponowanej przez Komisję, którą uzupełniono w tym roku o wskazówki dotyczące wdrażania Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, niewiele uwagi poświęca się kwestiom społecznym. Podejście to nie doprowadzi do spójnego i długo oczekiwanego wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych. Ponadto postawi pod znakiem zapytania sprawiedliwą transformację w kierunku gospodarki ekologicznej i cyfrowej. Transformacja ta, jak zauważa EKES, nie może prowadzić do dalszego wzrostu ubóstwa i większego wykluczenia społecznego.

Obawa ta jest odzwierciedlona w jednej z konkluzji opinii „Roczna strategia zrównoważonego wzrostu gospodarczego na rok 2021”przyjętej przez EKES w dniu 24 lutego.

Krzysztof Balon, sprawozdawca opinii, stwierdził: „Kluczowe znaczenie będzie miała dbałość o równomierny rozkład korzyści z ożywienia gospodarczego, co przyczyni się nie tylko do lepszej realizacji sprawiedliwości społecznej, lecz również do ustabilizowania popytu jako koniecznego warunku ożywienia gospodarczego”. (na)

Europejska strategia Fala renowacji na potrzeby Europy jest absolutnie niezbędna dla Unii Europejskiej oraz jej obywatelek i obywateli. W opinii autorstwa Pierre’a Jeana Coulona i Laurențiu Plosceanu przyjętej na lutowej sesji plenarnej EKES popiera wniosek Komisji Europejskiej w sprawie renowacji budynków jako sposobu na ich ekologizację, tworzenie miejsc pracy i poprawę jakości życia.

Domy mieszkalne i inne budynki w całej UE odpowiadają za 40% całkowitego zużycia energii i muszą zostać poddane fali renowacji, która jest inicjatywą promowaną przez Unię Europejską. Strategia wpisuje się w całościowe podejście do długoterminowych inwestycji publicznych, rozwoju zrównoważonego, ochrony zdrowia (w tym obchodzenia się z azbestem podczas renowacji), ekologicznej transformacji i skutecznego wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych pod kątem zrównoważonego i przystępnego cenowo mieszkalnictwa.

Podczas debaty Pierre Jean Coulon stwierdził: „Fala renowacji to potrójny zysk dla Unii Europejskiej: zwycięstwo w zakresie klimatu, odbudowy gospodarczej dzięki tworzeniu lokalnych miejsc pracy i wreszcie – walki z pandemią i ubóstwem energetycznym, promujące zrównoważone mieszkalnictwo dla wszystkich, w tym dla osób w szczególnie niekorzystnym położeniu”.

W tym samym tonie co przedmówca Aurel Laurențiu Plosceanu skonkludował, że „strategia musi zbliżyć Unię Europejską do obywatelek i obywateli oraz ich miejsc zamieszkania, a Komitet będzie ją popierać i uwzględniać w swych przemyśleniach i propozycjach. Jej zalążkiem musi być odpowiednia kampania informacyjna na temat realizowanych programów innowacji oraz sposobu korzystania z nich”. (mp)

Oświadczenie w sprawie planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, przejrzystości wynagrodzeń i strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030

Z niecierpliwością oczekujemy prac nad trzema głównymi inicjatywami Komisji: nad komunikatem w sprawie planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, nad wnioskiem dotyczącym dyrektywy w sprawie wzmocnienia stosowania zasady równości wynagrodzeń dla kobiet i mężczyzn za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości za pośrednictwem mechanizmów przejrzystości wynagrodzeń oraz mechanizmów egzekwowania, a także nad strategią na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami na lata 2021–2030.

Znakiem rozpoznawczym Europy są najrówniejsze społeczeństwa na świecie, najwyższe normy w zakresie warunków pracy oraz szeroko zakrojona ochrona socjalna. Silna Europa socjalna jest podstawą dobrobytu i dobrostanu obywatelek i obywateli, a także konkurencyjnej, odpornej, zielonej i cyfrowej gospodarki opartej na wykwalifikowanej i innowacyjnej sile roboczej.
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny jest w pełni oddany wspieraniu instytucji i państw członkowskich UE w czasie, gdy wszyscy – decydenci i wszystkie zainteresowane strony – muszą ze sobą współpracować w celu odbudowania Europy po pandemii i zyskania w przyszłości większej siły i odporności. Należy przy tym optymalnie wykorzystać zieloną i cyfrową transformację, nie pozostawiając nikogo w tyle.
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny będzie dążyć do wniesienia znacznego wkładu w nowe inicjatywy Komisji w sposób odzwierciedlający wspólne stanowisko członkiń i członków wywodzących się z organizacji pracodawców, pracowników i innych organizacji społeczeństwa obywatelskiego ze wszystkich 27 państw członkowskich UE. EKES przygotuje rezolucję, która zostanie przyjęta na kwietniowej sesji plenarnej jako przyczynek do Szczytu Społecznego w Porto, który odbędzie się w maju 2021 r. Komitet opracuje również dwa projekty opinii w sprawie: wniosku dotyczącego dyrektywy na temat przejrzystości wynagrodzeń oraz strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnościami.

Christa Schweng, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES-u), oraz
Laurenţiu Plosceanu, przewodniczący Sekcji Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa (SOC)