EESC info

Ní mór gurb é an Coimisiún um Méadú an chéad Choimisiún eile. Ní hé an cheist ar cheart an tAontas a mhéadú, ach conas is féidir é a dhéanamh i gceart, ba é sin conclúid an Fhóraim Ardleibhéil maidir leis an Méadú a reáchtáil Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) Bhí Uachtarán CESE, Oliver Röpke, an Coimisinéir Eorpach um Poist agus um Chearta Sóisialta, Nicolas Schmit, agus airí ó Bhallstáit an Aontais agus ó thíortha is iarrthóirí araon.

Chomheagraigh CESE, in éineacht leis an gCoimisiún Eorpach, Fóram Ardleibhéil um Méadú, a bhí ar siúl i gcomhthráth leis an seisiún iomlánach a bhí aige i mí Dheireadh Fómhair. Tháinig níos mó ná 140 ionadaí na sochaí sibhialta ó thíortha is iarrthóirí le chéile den chéad uair riamh. Bhí príomhphointe na rannpháirtithe soiléir: ní mór ról lárnach i bpróiseas méadaithe an Aontais a thabhairt don tsochaí shibhialta agus do chomhpháirtithe sóisialta, ar minic nach dtugtar aird orthu sa phróiseas aontachais.

Chuir Oliver Röpke béim ar an méid seo a leanas: ‘Ní le méadú an Aontais amháin a bhaineann sé sin - baineann sé le tíortha atá le bheith ina mBallstáit a ullmhú chun páirt ghníomhach a ghlacadh i múnlú an Aontais, chun a chinntiú go mbeidh siad lánábalta aghaidh a thabhairt ar na dúshláin atá romhainn. Trí chomhoibriú leis an tsochaí shibhialta, leis na cónaidhmeanna fostóirí agus leis na ceardchumainn, tá an bonn riachtanach d’Eoraip níos cuimsithí agus níos láidre á chruthú againn.

Sa díospóireacht, leagadh béim ar an ngá atá ann an fuinneamh maidir leis an méadú a choinneáil, ós rud é go mbeidh ról ríthábhachtach ag Coimisiún 2024-2029 maidir le próiseas an mhéadaithe a thabhairt chun críche.

Príomhtheachtaireacht eile sa díospóireacht ab ea an tábhacht a bhaineann le comhtháthú céim ar chéim, atá intuartha agus bunaithe ar fhiúntas, ina mbíonn fíor-ionchais aontachais i ndán dóibh a dhéanann dul chun cinn.

Chuir Nicolas Schmit i dtreis an ról lárnach atá ag an tsochaí shibhialta, agus dúirt sé: ‘Is gnéithe ríthábhachtacha iad an t-idirphlé sóisialta dea-fheidhmiúil, bíodh sé dépháirteach nó trípháirteach, agus rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe sóisialta i gcomhthéacs aontachas an Aontais, ós rud é gur cuid dár ngeilleagar sóisialta margaidh iad’.

Bhí an méid seo a leanas le rá ag Rúnaí Stáit na Gearmáine, Rolf Schmachtenberg: ‘Tá na gnéithe saothair agus sóisialta ríthábhachtach chun go n-éireoidh le haontachas leis an Aontas Eorpach’. Iad siúd ar mian leo feabhas a chur ar shaol na saoránach uile, deiseanna a chruthú agus éagothromaíochtaí sóisialta a chomhrac, tá beartais éifeachtacha fostaíochta, dálaí maithe oibre agus córais slándála sóisialta fheidhmiúla ag teastáil uathu, le comhpháirtithe sóisialta láidre.’

Le linn na díospóireachta, chuir Naida Nišić, Aire Saothair, Fostaíochta agus Idirphlé Shóisialta Mhontainéagró, béim ar a thábhachtaí atá an fóram ardleibhéil mar ardán don idirphlé lena dtugtar deis do Mhontainéagró measúnú a dhéanamh ar an dul chun cinn.

Chuir Niki Kerameus, Aire Saothair agus Slándála Sóisialta na Gréige, béim ar an méid seo a leanas: ‘Ba mhór an onóir dom páirt a ghlacadh sa phlé thábhachtach seo maidir le méadú an Aontais agus an ról lárnach atá ag na comhpháirtithe sóisialta maidir leis an tírdhreach a mhúnlú don aimsir atá ag teacht i dtaca le cúrsaí saothair agus cearta sóisialta na hEorpa’.

Dúirt Olta Manjani, Leas-Aire Geilleagair, Cultúir agus Nuálaíochta na hAlbáine: ‘Tá an Albáin ag cur go gníomhach lena láithreacht in institiúidí, coistí agus meithleacha an Aontais, agus ar cheann de na hiarrachtaí atá á ndéanamh aici tá Comhchoiste Comhairleach a bhunú le Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa’.

Tá méadú an Aontais molta ag CESE le fada an lá. In 2024, sheol sé treoirthionscadal, an tionscnaimh comhaltaí as na tíortha is iarrthóirí, rud a chuireann ar chumas na sochaí sibhialta sna tíortha is iarrthóirí rannchuidiú le hobair CESE. Léiríonn an tionscnamh an dóigh a neartaíonn rannpháirtíocht ghníomhach na sochaí sibhialta ó thíortha is iarrthóirí próiseas an mhéadaithe.  (mt)

Tá tionscnamh sláinte á éileamh ag CESE, mar atá Aontas Sláinte Eorpach a bhunú, agus iarrann sé ar an gCoimisiún Eorpach Plean Gníomhaíochta um Ghalair Neamhchoitianta a fhoilsiú a mbeadh spriocanna arbh fhéidir a bhaint amach ag gabháil leis.

Le linn díospóireacht maidir le ‘Tionscnamh suaitheanta Eorpach a chur ar bun don tsláinte’, a reáchtáladh sa seisiún iomlánach i mí Dheireadh Fómhair, d’iarr CESE ar an Aontas tionscnamh uaillmhianach a sheoladh, a dhíreodh ar ollstruchtúr sláinte trasearnálacha a thógáil laistigh den Aontas. Ar an gclár oibre freisin bhí Plean Gníomhaíochta Eorpach um Ghalair Neamhchoitianta a chruthú.

Agus tús á chur leis an díospóireacht aige, dúirt Uachtarán CESE Oliver Röpke an méid a leanas: ‘Tá sé ríthábhachtach go mbeadh ag gach duine a bhfuil cónaí air san Aontas teacht ar chúram sláinte ardchaighdeáin inacmhainne inrochtana. Caithfimid infheistíocht a dhéanamh i gcórais sláinte nuálacha inbhuanaithe agus beart daingean a dhéanamh le cur i gcoinne an neamhionannais sláinte laistigh den Aontas agus ar fud an domhain araon. Fágann na galair neamhchoitianta gur léire fós an neamhionannas agus an leochaileacht atá ann. Is dá bharr sin atá gá le gníomhaíocht Eorpach chuimsitheach um ghalair neamhchoitianta.’

An rapóirtéir don tuairim maidir leis an tionscnamh suaitheanta Eorpach don tsláinte, Alain Coheur, dúirt sé an méid a leanas: ‘Tá iarracht á déanamh inniu againn treochlár a ghlacadh thar ceann na gcoimisinéirí Eorpacha a bheidh ann amach anseo, ceann a chuireann an cúram sláinte do chách chun cinn agus a chosnóidh an pobal ar ghéarchéimeanna na todhchaí.’ Ágnes Cser, an rapóirtéir don tuairim maidir le galair neamhchoitianta, chuir sise an méid seo lenar dúradh: ‘Ní mór dúinn plean gníomhaíochta a chur le chéile. Mar sin féin, níor cheart dúinn an bhéim a leagan ar an bplean gníomhaíochta um ghalair neamhchoitianta agus air sin amháin, ach ar an tsláinte féin freisin – is gné lárnach den iomaíochas an tsláinte. Ó thaobh an Aontais Sláinte de, ní féidir leanúint de na focail mhóra is na mogaill fholmha.’

Sa tuairim maidir le tionscnamh suaitheanta Eorpach don tsláinte, leagtar amach colúin straitéiseacha d’fhonn an cur le chéile agus an comhar idir na Ballstáit a threisiú i réimse na sláinte. Ina measc sin tá ráthaíocht Eorpach um chúram agus um chúram sláinte a bhunú, rud lena leagfaí síos cuspóirí sláinte ilbhliantúla ar leibhéal an Aontais. D’fhéadfadh sé go mbeadh de thoradh air sin téacs atá ceangailteach ó thaobh dlí a chruthú (Treoir, cuir i gcás).

Colún eile ná Cur Chuige na hAon Sláinte Amháin a chur chun feidhme, cur chuige a thógann nasc idir na beartais a bhaineann leis an duine daonna, an t-ainmhí, an planda, agus an comhshaol. Sa tuairim maidir le haghaidh a thabhairt ar na galair neamhchoitianta, iarrtar ar an gCoimisiún Teachtaireacht a fhoilsiú a mbeadh ina chuid de Plean Gníomhaíochta Eorpach cuimsitheach um Ghalair Neamhchoitianta, lena leagfaí amach spriocanna sonracha, intomhaiste, indéanta, réalaíocha agus faoi cheangal ama a bheifí in ann a bhaint amach faoi 2030. (lm) 

Tá moladh láidir déanta ag CESE go gcuirfidh an tAontas Eorpach borradh faoin infheistíocht a dhéanann sé i nascacht shlán, i mbonneagar athléimneach agus i slabhraí soláthair athléimneacha chun a chinntiú go leanfaidh sé de bheith iomaíoch i réimse na hintleachta saorga ilchuspóirí atá ag athrú go tapa. Meastar go bhfuil na bearta sin ríthábhachtach chun na tairbhí is fearr is féidir a bhaint as an intleacht shaorga ghiniúnach i gcomhréir le luachanna, riachtanais agus cearta bunúsacha na hEorpa.

Sa tústuairim uaidh An Intleacht Shaorga/an bealach chun cinn ina ndírítear ar phríomhghnéithe na hintleachta saorga ilchuspóirí, cuireann CESE i bhfios go láidir gur gá nuashonrú a dhéanamh ar bhonn leanúnach ar Ghníomh an Aontais um an Intleacht Shaorga toisc a dhinimiciúla agus a chasta atá earnáil na hintleachta saorga. Cé gur samhlacha teicniúla go bunúsach atá sna samhlacha intleachta saorga ilchuspóireacha agus gur san earnáil gnólacht le gnólacht is mó a chuirtear i bhfeidhm iad, ní hé sin le rá nach mbíonn tionchar indíreach acu ar oibrithe agus ar thomhaltóirí.

‘Táimid den tuairim gur tábhachtach an ní é luachanna Eorpacha a bheith mar bhonn ag IS ar bith a úsáidimid anseo san Eoraip. An smacht reachta agus cearta an duine atá i gceist leis sin dar ndóigh, ach tá trédhearcacht, inchreidteacht agus iontaofacht i gceist leis freisin. Is iad sin na príomhthosca nach mór a chur san áireamh in aon chóras intleachta saorga atá le hoibriú ar son na ndaoine,’ a dúirt Sandra Parthie, rapóirtéir na tuairime, a d’iarr an Coimisiún Eorpach agus Uachtaránacht na hUngáire ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh.

Tacaíonn CESE leis an nGníomh um an Intleacht Shaorga ach cuireann sé i bhfios go láidir gur gá dlúthfhaireachán a dhéanamh air agus é a choigeartú má chuireann sé srian ar nuálaíocht chuideachtaí an Aontais atá dírithe ar an intleacht shaorga. D’fhéadfadh sin tarlú i gcás ina bhfuil éiginnteachtaí ann maidir leis an gcaoi ar cheart an rialachán a chur i bhfeidhm nó má tá an rialachán féin róchasta, rud a bheadh ina spreagadh d’infheisteoirí agus nuálaithe margadh na hEorpa a fhágáil.

Chun cur i gcoinne rócheannasacht na gcuideachtaí digiteacha móra neamh-AE ar mhargadh an Aontais, tá iarrtha ag CESE go mbainfí leas as uirlisí beartais iomaíochta an Aontais chun aghaidh a thabhairt ar iompar criticiúil nó ar aon neamhchomhlíonadh le caighdeáin an Aontais.

Ní mór don Aontas agus dá Bhallstáit infheistíocht a dhéanamh sa nuálaíocht chun líonraí láidre a fhorbairt lena bhféadfar táirgí intleachta saorga a chruthú agus a fheabhsú agus lena bhfeabhsófar na tairbhí a bhaineann leis an intleacht shaorga do dhaoine agus don gheilleagar. Mura dtugtar faoin intleacht shaorga ilchuspóireach a fhorbairt agus a úsáid san Eoraip, d’fhéadfadh drochthionchar a bheith aige sin ar iomaíochas na gcuideachtaí Eorpacha, rud a bheadh laghdú díolacháin, caillteanais post, marbhántacht eacnamaíoch agus an bhochtaineacht mar thoradh air.

‘Tá cuideachtaí agus taighdeoirí maithe inár measc; tá áiseanna taighde den scoth ar leac an dorais againn, agus is cinnte nach ndéanaimid ár ndóthain le hiad a chur chun cinn. Ní mór dúinn tallann a mhealladh agus an Eoraip a dhéanamh níos tarraingtí do dhaoine mar áit oibre. Ní mór dúinn forbairt a dhéanamh ar an intleacht shaorga arb í an Eoraip áit a déanta,’ a dúirt Sandra Parthie mar fhocal scoir. (ll)

Ba cheart do Bhallstáit an Aontais rannpháirtíocht chuimsitheach, oscailteacht agus trédhearcacht leis an tsochaí shibhialta a éascú i ngach réimse de bhainistiú dramhaíola radaighníomhaí. Baineann sé sin le pobail óstacha atá ann faoi láthair agus pobail óstacha a d’fhéadfadh a bheith ann, go háirithe ós rud é go dtiocfaidh méadú ar ghiniúint bhliantúil na dramhaíola radaighníomhaí sna deich mbliana amach romhainn agus ina dhiaidh sin.

I dtuairim a glacadh le linn an tseisiúin iomlánaigh a bhí aige i mí Dheireadh Fómhair, ghlac CESE seasamh docht. Tá sé maíte aige gur cheart an cistiú atá ar fáil a úsáid chun gur fearr is féidir le grúpaí na sochaí sibhialta, go háirithe pobail áitiúla atá gar do shuiteálacha núicléacha, páirt neamhspleách a ghlacadh i dtionscadail agus i staidéir ina ndéantar measúnú ar an rannpháirtíocht agus ar an trédhearcacht i mbainistiú dramhaíola radaighníomhaí.

Molann CESE do na Ballstáit tuairisc a thabhairt ar na bealaí inar féidir leis an bpobal páirt a ghlacadh sa phróiseas cinnteoireachta maidir le bainistiú dramhaíola radaighníomhaí, agus ar an dóigh a gcinntítear an trédhearcacht. ‘Iarrann CESE ar na Ballstáit bearta a dhéanamh lena chinntiú go ndéanfar faireachán agus nochtadh rialta ar an bhforbairt chomhshaoil, ar fhorbairt na sláinte poiblí agus ar an bhforbairt shocheacnamaíoch i réimsí a bhaineann le bainistiú dramhaíola radaighníomhaí,’ a dúirt an rapóirtéir, Alena Mastantuono.

Ba cheart do na Ballstáit an fhreagracht a ghlacadh orthu féin ionas nach mbeidh ualach ar na glúnta atá le teacht dramhaíl núicléach a phróiseáil, beag beann ar chineál, saolré ná leibhéal guaise na dramhaíola sin.

Ós rud é gur féidir sciar ard de bhreosla núicléach úsáidte a athphróiseáil, ba cheart ábhair inscoilte a athchúrsáil chun laghdú a dhéanamh ar an ngá atá le soláthar úráiniam nádúrtha chun imoibreoirí núicléacha a oibriú. Dá mbainfí úsáid as straitéisí an gheilleagair chiorclaigh d’fhéadfadh na Ballstáit íoslaghdú a dhéanamh ar an méid dramhaíola ar gá dul i ngleic léi le straitéisí bainistithe dramhaíola.

‘Ba cheart do na Ballstáit a chinntiú go gcuirfear san áireamh sna measúnuithe costais maidir le díchoimisiúnú agus bainistiú breosla spíonta agus dramhaíola radaighníomhaí méaduithe costais le himeacht ama. Ba cheart dóibh a chinntiú freisin gur leor an cistiú chun na costais iarbhír a chlúdach,’ a dúirt an comhrapóirtéir, Christophe Quarez. (mp)

San Eoraip, is beag an úsáid atá á baint as na féidearthachtaí suntasacha a ghabhann leis an bhfuinneamh geoiteirmeach agus ba ceart don Aontas Eorpach gníomhaíocht phráinneach a dhéanamh chun straitéis Eorpach maidir le fuinneamh geoiteirmeach a ghlacadh arb é is aidhm di tairbhe a bhaint as na buntáistí a bhaineann leis.

Ag an seisiún iomlánach a bhí aige i mí Dheireadh Fómhair, ghlac CESE seasamh doshéanta maidir leis an bhfuinneamh. Sa tuairim a chuir Zsolt Kükedi agus Thomas Kattnig le chéile, cuireann CESE i bhfáth go mbaineann astaíochtaí gás ceaptha teasa an-íseal le táirgeadh an fhuinnimh gheoiteirmigh, agus gur féidir ról lárnach a bheith aige in aistriú glas an Aontais tríd an spleáchas atá aige ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus trí dhícharbonú a éascú.

‘D’fhéadfadh saothrú an fhuinnimh gheoiteirmigh cur go mór le spriocanna 2050 an Aontais maidir le haeráidneodracht a bhaint amach,’ a dúirt Zsolt Kükedi. ‘Ní bhaintear tairbhe as na féidearthachtaí atá ann agus ba cheart don Choimisiún Eorpach bearta a dhéanamh láithreach chun straitéis chuimsitheach a chur le chéile chun úsáid a bhaint as na hacmhainní a chuirtear ar fáil leis,’ a dúirt Thomas Kattnig freisin.

Cuireann CESE in iúl nach n-oibreoidh infheistíochtaí i ngléasraí cumhachta geoiteirmeacha gan cúnamh airgeadais ar an leibhéal náisiúnta. Go sonrach, beidh gá le cistiú agus dreasachtaí rialtais chun an infheistíocht tosaigh a mhealladh agus an riosca a bhaint dí.

Ina theannta sin, is fiú a rá go bhféadfadh athruithe ar bheartas fuinnimh nó ar mhaoiniú fuinnimh difear a dhéanamh do tharraingteacht eacnamaíoch na dtionscadal geoiteirmeach.

Bíonn rioscaí i gceist le gléasraí cumhachta geoiteirmeacha a thógáil agus is gá na rioscaí sin a shainaithint go cruinn, go háirithe ó thaobh an tionchair ar an gcomhshaol de. Ar an ábhar sin, tá sé ríthábhachtach go dtugtar faoin bpróiseas sin le rannpháirtíocht na bpobal áitiúil, d’fhonn glacadh an phobail leis a mhéadú.

É sin ráite, is mó na tairbhí comhshaoil agus aeráide a bhaineann le fuinneamh geoiteirmeach ná na rioscaí toisc go bhfuil sé ar cheann de na foinsí fuinnimh in-athnuaite is fearr ó thaobh úsáid talún, úsáid acmhainní agus spleáchas ar allmhairí de. (mp)

Tá CESE ag tathaint ar an Aontas seasamh i mbéal an chomhraic ar son bithgheilleagar comhleanúnach inbhuanaithe, bithgheilleagar a bheidh ailínithe leis an gComhaontú Glas don Eoraip agus le spriocanna aeráide.

Sa tuairim uaidh maidir leis ‘an ngeilleagar ciorclach agus an bithgheilleagar a ailíniú’, leag CESE amach conas is féidir le bithgheilleagar láidir borradh a chur faoi thairbhí eacnamaíocha agus éiceolaíocha na hEorpa, athléimneacht a neartú, agus tacú le haistriú cóir. Is féidir le hinfheistíochtaí straitéiseacha i gcomhar trasearnála agus i rannpháirtíocht an phobail bithgheilleagar an Aontais a shuíomh mar shamhail dhomhanda don fhás inbhuanaithe.

Ní mór bithgheilleagar inbhuanaithe a ailíniú le creataí an Aontais amhail an Comhaontú Glas, an geilleagar ciorclach agus spriocanna bithéagsúlachta. Áirithítear leis sin go rannchuidíonn gníomhaíochtaí bithgheilleagair le spriocanna aeráide agus bithéagsúlachta agus go bhfanann siad laistigh de theorainneacha pláinéadacha ag an am céanna.

Is rud ríthábhachtach straitéis bhithgheilleagair atá cuimsitheach uaillmhianach. Agus é ag teacht leis an ngeilleagar ciorclach agus leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe, is féidir leis an mbithgheilleagar buntáiste iomaíoch a chothú don Aontas trí phoist inbhuanaithe ar phá maith a chruthú agus trí fhás a áirithiú a urramaíonn teorainneacha éiceolaíocha,” a dúirt Cillian Lohan, rapóirtéir na tuairime.

Cuireann an bithgheilleagar le prionsabail an gheilleagair chiorclaigh, dramhaíl a laghdú agus éifeachtúlacht a fheabhsú trí chascáidiú acmhainní agus athchúrsáil ábhair bhitheolaíoch. Cuireann sé sochair shóisialta ar fáil, go háirithe i gceantair thuaithe, trí phoist agus deiseanna tógála scileanna a chruthú. Is ríthábhachtach tacú le pobail tuaithe agus le rannpháirtíocht na hóige san earnáil sin.

Is féidir le hoideachas bithgheilleagair cuidiú le lucht saothair oilte a thógáil agus feasacht inbhuanaitheachta a ardú. Cuidíonn sé freisin le sláinte phoiblí níos fearr trí chostais chúraim sláinte a laghdú. Tá dul chun cinn sa teicneolaíocht agus in úsáid inbhuanaithe talún, amhail feirmeoireacht athghiniúnach agus foraoiseacht, a chuireann borradh faoi stóráil carbóin agus faoin mbithéagsúlacht ríthábhachtach don iarracht sin.

Tharlódh don fheirmeoireacht uirbeach agus d na moil chiorclacha bhia diomailt an bhia a laghdú agus córais bhia áitiúla a neartú. Ba cheart don Aontas cloí le hardchaighdeáin sa ghnó agus sa nuálaíocht, agus glacadh luath teicneolaíochtaí bithbhunaithe a spreagadh. Ba cheart do chistiú tús áite a thabhairt do cheannairí nuálacha agus tacú le fiontair bheaga agus mheánmhéide.

Chun an bithgheilleagar a chomhtháthú i mbeartais an Aontais, tá gá le sainmhíniú soiléir. De nuashonrú an Straitéis Bhithgheilleagair faoi 2025, ba cheart ailíniú a dhéanamh leis an gComhaontú Glas agus le Comhaontú Pháras, lena gcuirfear treochlár ar fáil do gheilleagar bithbhunaithe inbhuanaithe athléimneach. (ks) 

Tá fís leagtha amach ag CESE d’fhonn córais talmhaíochta, iascaigh agus bhia an Aontais a athrú ar mhaithe leis an athléimneacht agus an inbhuanaitheacht a chinntiú in am an ghátair. 

I dtuairim a glacadh i mí Dheireadh Fómhair, d’iarr CESE go dtabharfaí isteach córas bia a bheadh iomaíoch, a sheasfadh gach géarchéim agus a bheadh ag teacht le spriocanna comhshaoil agus sóisialta an Aontais. Cuireadh béim inti ar an tslándáil bia, ar ioncam cóir do tháirgeoirí, ar athléimneacht an chomhshaoil agus ar thacaíocht a thabhairt don chéad ghlúin eile de tháirgeoirí bia.

‘Tá sé ríthábhachtach ioncam cobhsaí inbhuanaithe a áirithiú do tháirgeoirí, mar aon le beartas bia eolasbhunaithe a chothú lena spreagtar an nuálaíocht’ a dúirt Arnold Puech d’Alissac, Uachtarán Eagraíocht Dhomhanda na bhFeirmeoirí agus duine de thriúr rapóirtéirí na tuairime.

Chun tacú leis sin, molann CESE cumhacht mhargála na hearnála feirmeoireachta a neartú a mhéid a bhaineann le caibidlíocht praghsanna agus maoiniú talmhaíochta agus iascaigh an Aontais a mhéadú. Iarrann sé freisin go gcuirfí na caighdeáin a leagtar síos sa Chomhaontú Glas agus sa stráitéis ‘Ón bhFeirm go dtí an Forc’ san áireamh i gcomhaontuithe trádála a bheidh ann amach anseo, rud a chinnteoidh go mbeidh iomaíocht chóir agus ardcháilíocht bia ann.

‘Tá sé ríthábhachtach ioncam cothrom a áirithiú do tháirgeoirí príomhúla’, a dúirt Piroska Kállay, duine eile de rapóirtéirí na tuairime.

Chuige sin, d’iarr CESE go ndéanfaí forfheidhmiú níos déine ar chleachtais chóir trádála agus go gcuirfí toirmeasc ar dhíol faoi bhun an chostais chun slabhra an tsoláthair bia a athchothromú. Tá an-tábhacht freisin le beartais lena gcuirtear athnuachan ó ghlúin go glúin chun cinn, lena ndírítear ar dhaoine óga agus ar mhná, an t-oideachas, an oiliúint agus tacaíocht do chomharchumainn san áireamh.

Chun tacú leis an inbhuanaitheacht, mhol CESE iarrachtaí ceaptha carbóin a chúiteamh, mar shampla bainistiú inbhuanaithe ithreach, agus sceitheadh carbóin a chosc. ‘Chuideodh na bearta sin le táirgeadh bia a chur i gcomhréir le spriocanna aeráide agus le gealltanais chomhshaoil dhomhanda an Aontais,’ a dúirt Joe Healy, rapóirtéir eile.

Moladh eile atá ann córas árachais phoiblí a thabhairt isteach chun táirgeoirí a chosaint ar thubaistí a bhaineann leis an aeráid, rud a chinnteodh leanúnachas an tsoláthair bia.

D’iarr CESE go dtabharfaí beartais isteach chun sláinte ithreach agus uisce a athbhunú, chun éifeachtúlacht uisce a fheabhsú agus úsáid uisce a laghdú, mar aon leis an maorlathas a bhaint agus an trédhearcacht a threisiú trí rianú digitithe a dhéanamh ar phraghsanna agus ar an gcostas.

Ar deireadh, mhol CESE Comhairle Eorpach um Beartas Bia a bhunú le go bhféadfaí idirphlé a chothú maidir le saincheisteanna a bhaineann le bia agus chun an beartas bia a chur i gcomhréir le cuspóirí sóisialta agus comhshaoil níos leithne. Leis na moltaí sin, cuirtear treochlár ar fáil chun córais bhia an Aontais a dhéanamh níos athléimní, níos inbhuanaithe agus níos cothroime tráth atá dúshláin dhomhanda le freagairt.(ks)

I mí Dheireadh Fómhair, ghlac CESE tuairim inar moladh athmhachnamh bunúsach a dhéanamh ar an gcaoi a n-oibríonn airgeadas an Aontais. D’iarr sé go mbeadh níos mó trédhearcachta ann agus breis rannpháirtíochta ag na saoránaigh ar fud an Aontais, rud a chuirfeadh feabhas ar an daonlathas agus ar mhuinín an phobail. 

Chun a dhéanamh, mhol CESE comhchreat trédhearcachta fioscaí a fhorbairt, creat ina mbeadh na saoránaigh rannpháirteach i bpróisis bhuiséadaithe, agus uirlisí digiteacha a chruthú le haghaidh faisnéis bhuiséadach níos soiléire.

‘Samhlaigh go bhféadfaí gach euro de mhaoiniú AE a rianú – ón mBruiséil trí rialtais náisiúnta síos go dtí do phobal áitiúil’, a dúirt rapóirtéir na tuairime, Elena Calistru.

Dar le CESE, i gcreat coiteann maidir le trédhearcacht fhioscach, is amhlaidh a leagfar síos caighdeáin shoiléire agus chomhsheasmhacha do na cláir uile arna gcistiú ag an Aontas agus áiritheofar tuairisciú aonfhoirmeach agus rochtain éasca ar shonraí airgeadais ar fud na mBallstát. Is ar chur chun cinn na ndea-chleachtas a bheifí ag díriú seachas ar rialacháin nua a thabhairt isteach.

Chuirfeadh buiséadú rannpháirteach ar chumas na saoránach tionchar díreach a bheith acu ar chinntí maidir le caiteachas poiblí, go háirithe ar an leibhéal áitiúil, agus gnéithe rannpháirtíochta á n-ionchorprú i bpróisis bhuiséadaithe ar leibhéal an Aontais san am céanna.

D’iarr CESE go mbeadh ardán digiteach aontaithe soláimhsithe ann lena gcuirfí sonraí buiséid fíoraimseartha soiléire ar fáil, sin agus léargas ar an gcaoi a bhfuil torthaí á mbaint amach ag cistí an Aontais. Mhéadódh sé sin tuiscint agus rannpháirtíocht an phobail san fhaisnéis ar chúrsaí airgeadais.

Chuir CESE béim freisin ar a thábhachtaí atá sé feasacht an phobail a mhúscailt, maoirseacht níos láidre a áirithiú, agus cleachtais airgeadais a ailíniú le spriocanna an Aontais, an comhtháthú, cuir i gcás, sin agus inbhuanaitheacht chun comhar agus cuntasacht a chothú.

'Tá rud i gceist le hairgeadas an Aontais seachas uimhreacha. Baineann siad le muinín agus daonlathas agus leis an Eoraip a chur ag obair dá cuid saoránach’. Sin é b’fhocal scoir do Bn. Calistru. (tk)

Tacaíonn CESE leis na hiarrachtaí chun éiceachóras tionsclaíoch a fhorbairt a bheidh níos dírithe ar an duine agus a sheasfaidh an aimsir. Ag an am céanna, iarrann sé go ndéanfaí díospóireacht chríochnúil maidir le Tionscal 5.0 agus na himpleachtaí sóisialta agus eacnamaíocha a ghabhfaidh leis.

Le Tionscal 5.0, táthar ag iarraidh saincheisteanna sóisialta agus comhshaoil a chur i gcroílár próisis ghnó. Leis sin, bogtar ar aghaidh ó shaincheisteanna Thionscal 4.0, mar atá an digitiú agus an t-uathoibriú. Ghlac CESE an tuairim Tionscal 5.0 – conas é a chur i bhfeidhm le déanaí ina moltar samhail thionsclaíoch atá dírithe ar an duine, samhail ina bhfuil meas ar scileanna agus ar chruthaitheacht an duine.

Is beag aird a tugadh le linn Thionscal 4.0 ar thionchar an uathoibrithe ar an duine. Ar an gcaoi chéanna, ba bheag spéis a cuireadh i dtosaíochtaí comhshaoil, laghdú dramhaíola, ciorclaíocht, fuinneamh glas agus mar sin de. Cuireann CESE i bhfios go láidir gur gá aghaidh a thabhairt ar na bearnaí sin faoi Thionscal 5.0 agus tús áite a thabhairt do luachanna daonlathacha, cothromas sóisialta agus iomaíochas inbhuanaithe. Dar le Giuseppe Guerini, rapóirtéir na tuairime maidir le Tionscal 5.0, ba cheart oibriú i dtreo ‘Comhaontú nua maidir le Tionsclaíocht Ghlan’ sa chlaochlú digiteach agus ról lárnach a thabhairt ann do thosca daonna agus don chruthaitheacht.

Le Tionscal 5.0, cuirtear na daoine ar ais i gcroílár an táirgthe agus breathnaítear ar na scileanna atá acu mar chuid riachtanach dár mbuntáiste iomaíoch. Aimsítear cothromaíocht idir an t-uathoibriú agus cruthaitheacht an duine; déanann róbait chomhoibríocha na tascanna leamha céanna fad agus go ndíríonn na hoibrithe ar dhearadh, pleanáil agus seirbhís custaiméara. Leis an aistriú sin cuirtear béim ar shláinte agus sábháilteacht an oibrí agus tacaítear leo siúd ar easáitíodh iad de bharr an uathoibrithe.

Iarrann CESE ar institiúidí an Aontais tacú le héiceachóras tionsclaíoch a sheasfaidh an aimsir, a bheidh dírithe ar an duine agus a bheidh fréamhaithe sa cheartas sóisialta agus san iomaíochas cuimsitheach. Is fíor go dtacaíonn CESE le Tionscal 5.0. San am céanna, áfach, cuireann sé i bhfáth nach mór a thionchair eacnamaíocha, shóisialta agus theicneolaíocha a chíoradh a thuilleadh. Tá tús na hoibre sin déanta cheana féin faoi roinnt beartais Eorpacha, cuir i gcás an Comhaontú Glas, an Gníomh um an Intleacht Shaorga agus an Clár Oibre Scileanna. Mar sin féin, caithfear na beartais sin a thabhairt cothrom le dáta le hiad a ailíniú le prionsabail Thionscal 5.0.

Le go n-éireoidh le Tionscal 5.0, caithfidh na comhpháirtithe sóisialta agus na hoibrithe a bheith mar chuid de ar gach leibhéal. Leis an gcur chuige cuimsitheach sin, cothófar timpeallacht chomhoibríoch oibre ina dtabharfar le chéile láidreachtaí an duine agus buanna na meaisín. Ionaid oibre níos nuálaí, níos tarraingtí agus níos inbhuanaithe, sin a bheidh ina thoradh ar an méid sin. (gb)

Thionóil CESE comhdháil maidir leis an hidrigin ísealcharbóin in Pärnu, an Eastóin, an 12 Samhain. Ba é a bhí mar aidhm don ócáid gníomhaíochtaí straitéiseacha a phlé agus a shainaithint chun bonneagar inbhuanaithe a fhorbairt don hidrigin agus do dhíorthaigh na hidrigine, agus díríodh inti ar an maoiniú agus ar úsáid.

Agus an teideal Cumhacht Amach ón gCósta go Leictribhreoslaí: Dlús a chur leis an nGeilleagar Nua Hidrigine leis an gcomhdháil, tugadh le chéile léi Ambasáid na hÍsiltíre san Eastóin, Láraonad Forbartha Chontae Pärnu, Aonad Taighde Feidhmigh Metrostart, Invest Estonia agus forbróir stáisiún cumhachta leictrimheatánóil, Power2X.

Is comhpháirteanna ríthábhachtacha san aistriú fuinnimh iad an hidrigin ghlas agus ísealcharbóin, agus léiríodh le tionscnaimh a rinneadh le déanaí, amhail an Banc Eorpach Hidrigine, go bhfuil an móiminteam ann chun margaí inbhuanaithe hidrigine a fhorbairt. Chuige sin, ní mór do lucht ceaptha beartas an Aontais agus lucht ceaptha beartas náisiúnta na modhanna is gá a chur ar fáil chun na huaillmhianta sin a chur i bhfeidhm agus chun comhar a éascú i measc na mBallstát chun straitéisí éifeachtacha a ghlacadh.

Agus í ag labhairt faoin ngéarghá sin, bhí an méid a leanas le rá ag Baiba Miltoviča, cathaoirleach na Rannóige um Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise in CESE: ‘Tá sé ríthábhachtach an hidrigin in-athnuaite a chur in úsáid go tapa – ní hamháin chun ár gcóras fuinnimh a chlaochlú ach ar mhaithe le leas sóisialta agus eacnamaíoch an Aontais Eorpaigh freisin. Mar sin féin, tá sé ríthábhachtach go gcaithfimid lenár n-acmhainní ar bhealach ciallmhar. D'fhonn an tionchar a bheidh againn a uasmhéadú, ní mór dúinn tosaíocht a thabhairt d’earnálacha ar deacair iad a mhaolú agus caighdeáin éifeachtacha éiceolaíocha agus shóisialta a bhunú lena n-áiritheofar dálaí oibre cothroma agus sábháilte’. (mp)

I ráiteas comhpháirteach a síníodh an 14 Samhain, d’iarr Baiba Miltoviča, cathaoirleach na Rannóige um Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise (TEN) in CESE, agus Andres Jaadla, rapóirtéir na tuairime ó Choiste na Réigiún (CnaR) maidir leis an tithíocht, ar na hinstitiúidí Eorpacha bearta práinneacha a ghlacadh chun an tAontas Eorpach a thabhairt slán as an ngéarchéim tithíochta atá ann faoi láthair. Ba dhíol sásaimh dóibh freisin ceapachán an Choimisinéara Eorpaigh um Fhuinneamh agus Tithíocht, a mbeidh sé de chúram air an chéad Phlean Eorpach um Thithíocht Inacmhainne a thíolacadh.

Dearbhú maidir le Tithíocht

• Iarraimid ar an gCoimisiún Eorpach Cruinniú Mullaigh bliantúil an Aontais maidir le Tithíocht Shóisialta agus Inacmhainne a eagrú i gcomhpháirtíocht le Parlaimint na hEorpa, le CESE agus le CnaR. Leis an gcruinniú mullaigh bliantúil sin de chuid an Aontais, ba cheart na geallsealbhóirí uile a bhfuil baint acu le cur chun feidhme ghníomhaíochtaí na mBallstát maidir le tithíocht shóisialta agus inacmhainne a thabhairt le chéile, ar bhonn cur chuige il-leibhéil agus malartú dea-chleachtas i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta;
• Tacaímid le plean an Choimisinéara ainmnithe atá i gceannas ar an tithíocht chun ardán infheistíochta uile-Eorpach a bhunú do thithíocht inacmhainne agus inbhuanaithe chun tacú go práinneach le comhpháirtíochtaí náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla chun deireadh a chur le heisiamh tithíochta, agus an méid sin a dhéanamh i gcomhpháirtíocht le CESE agus le CnaR;
• Tugaimid le fios gur gá féachaint ar bhealaí nuálacha chun borradh a chur faoin infheistíocht phoiblí agus chun an leas is fearr is féidir a bhaint as cistí an Aontais atá ann cheana chun teacht ar réiteach fadtéarmach ar an ngéarchéim tithíochta;
• Iarraimid ar institiúidí an Aontais tacú le hathchóiriú domhain a dhéanamh ar fhoirgnimh chónaithe ar bhonn tacaíocht airgeadais éagsúlaithe, fhadtéarmach agus nuálach agus creataí dlíthiúla comhleanúnacha, lena ndíreofar ar phobail leochaileacha chomh maith le príomhghníomhaithe ar an láthair, go háirithe pobail fuinnimh agus údaráis áitiúla;
• Iarraimid go mbeadh comhar níos dlúithe ann idir na gníomhaithe ar na leibhéil éagsúla rialachais: na Ballstáit, institiúidí an Aontais, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, na rialtais réigiúnacha agus na húdaráis áitiúla.

Geallaimid rannchuidiú le cur chun feidhme na mbeart a leagtar amach i nDearbhú Liège trí ghníomhú mar ghuth eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus na n-údarás áitiúil agus réigiúnach ó gach cearn den Aontas mar chuid d’iarracht chomhpháirteach institiúidí uile an Aontais an ghéarchéim tithíochta a réiteach agus comhtháthú na hEorpa a neartú ó gach taobh.

Beidh taispeántas grianghraf dar teideal Teagmhálaithe Cumhachtacha: Ag smaoineadh ar thodhchaí ina bhfuil deireadh curtha leis an mbochtaineacht fuinnimh á óstáil ag Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE). Is taispeántas grianghraf an-spéisiúil é ina léirítear saothar an ghrianghrafadóra Miriam Strong. Eagraithe i gcomhpháirtíocht le Cairde na Cruinne san Eoraip, tugtar aird sa taispeántas ar ghníomhaíochas, ar chomhsheilbheachas agus ar chumhachtú pobal ar fud na hEorpa atá ag dul i ngleic leis an mbochtaineacht fuinnimh. Grúpa Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta de chuid CESE a d’eagraigh an taispeántas, a bheidh ar taispeáint i bhfoirgneamh JDE de chuid CESE sa Bhruiséil, 99-101 rue Belliard, ón 4 go dtí an 16 Nollaig.

Ag an oscailt oifigiúil, chuir an Leas-Uachtarán um an gCumarsáid in CESE, Aurel Laurenţiu Plosceanu, agus cathaoirleach Grúpa Eagraíochtaí na Sochaí Sibhialta de chuid CESE, Séamus Boland, béim ar thiomantas CESE chun deireadh a chur leis an mbochtaineacht, an fuinneamh inacmhainne a chur chun cinn, athrú sistéamach a chothú agus na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) a bhaint amach. 

San aitheasc a thug sé, phléigh an tUasal Boland an costas maireachtála atá ag dul i méid agus an leibhéal bochtaineachta atá ag méadú san Eoraip, agus é ag leagan béime ar an ngá le freagairt láidir pholaitiúil ón gCoimisiún Eorpach nua agus ó Pharlaimint na hEorpa. ‘Ní mór don chéad Straitéis Eorpach i gcoinne na bochtaineachta agus an Comhaontú maidir le Tionsclaíocht Ghlan, a d’fhógair Uachtarán an Choimisiúin, Ursula von der Leyen, sna treoirlínte polaitiúla don Choimisiún Eorpach nua, réitigh inbhuanaithe a sholáthar don fhíorstaid ar an láthair’, a dúirt Séamus Boland.

Threisigh an Feachtasóir um Cheartas Fuinnimh Laia Segura agus Oifigeach Cumarsáide Chairde na Cruinne Yvonne Lemmen go ndéantar iniúchadh sa tionscadal grianghraf seo ar an dóigh a dtugann daoine aghaidh ar an mbochtaineacht fuinnimh agus a dtroideann siad ar son a gceart chun tithe fónta atá seasmhach ó thaobh na haeráide de, arna gcumhachtú ag fuinneamh glan inacmhainne. Le haghaidh tuilleadh eolais, cliceáil anseo.

Is í Martina Cikojević, eagarthóir agus iriseoir le Ceardchumann Oibrithe Poist na Cróite, buaiteoir chomórtas grianghraf Connecting EU 2024.

A bhuí lena grianghraf Brussels Grand Place in the Moonlight, bronnadh uirthi cuairt dhá lá sa Bhruiséil le linn Sheachtain na Sochaí Sibhialta in CESE i mí an Mhárta 2025.

Ghlac Martina Cikojević páirt i seimineár Connecting EU 2024 i mbliana, an 17 agus an 18 Deireadh Fómhair sa Bhruiséil. Le linn an tseimineáir, tháinig oifigigh phreasa agus chumarsáide as eagraíochtaí na sochaí sibhialta, maille le hiriseoirí, le chéile. ‘Dún deiridh an daonlathais: an iriseoireacht a thabhairt slán agus a chur chun cinn’ an teideal a bhí air agus díríodh ann ar na dúshláin nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo ar gá d’iriseoirí a n-aghaidh a thabhairt orthu ar an saol seo ina bhfuil an intleacht shaorga ag teacht chun cinn go tapa agus an brú polaitíochta ag dul in olcas.

Ghlac na rannpháirtithe páirt freisin i seisiún líonraithe dar theideal ‘Ról an oifigigh preasa nó cumarsáide i ré seo Instagram, TikTok agus na hintleachta saorga – mar is féidir do theachtaireacht a chur in iúl’, a raibh dhá cheardlann mar chuid de. An comórtas grianghraf, ba chuid é den cheardlann ‘Ceachtanna maidir le hábhair chumarsáide’, a bhí faoi stiúir an speisialtóra cumarsáide Tom Moylan.

Maidir lena grianghraf, a bhfuil an oíche á soilsiú ann ag solas na gealaí agus é ag briseadh trí na scamaill dhorcha, dúirt Martina go bhféadfaí nasc siombalach a dhéanamh le hábhar an tseimineáir freisin. ‘Ní féidir le duine ar bith stop a chur leis an ngealach an dorchadas a shoilsiú. Níor cheart do dhuine ar bith stop a chur le hiriseoirí an fhírinne a thabhairt slán, óir is fearr, is sábháilte, agus is cothroime an tsochaí dá bharr’, ar sise.

Ós í buaiteoir an chomórtais í, glacfaidh Martina páirt i Seachtain na Sochaí Sibhialta in CESE, atá á reáchtáil den dara huair, agus a bheidh ar siúl ón 17 go dtí an 21 Márta in áitreabh CESE sa Bhruiséil. Is é ábhar na bliana seo An Comhtháthú agus an Rannpháirtíocht a threisiú sa tSochaí a bhfuil an tEasaontas i réim inti.

Tréaslaíonn Aonad Preasa CESE a héacht le Martina agus gabhann sé a bhuíochas le gach duine a chuir grianghraf isteach. (ll)