EKES info

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) opublikował pełny program kadencji nowej przewodniczącej Christy Schweng na lata 2020–2023. Dostępny jest online we wszystkich językach UE.

W swoim programie Christa Schweng przedstawia śmiałą wizję silniejszej i odporniejszej Europy po pandemii COVID-19 i przewiduje znaczny wkład EKES-u w odbudowę i demokrację uczestniczącą Europy.

Kładzie duży nacisk na jedność pod hasłem „Zjednoczeni z myślą o przyszłości Europy”, która to jedność będzie kluczowym słowem jej przewodnictwa. Christa Schweng postuluje odbudowę EKES-u poprzez zwiększenie jedności i skuteczności we wpływaniu na politykę UE.

Przedstawia cztery priorytety, które są zgodne z jej wyobrażeniem o Europie po pandemii umożliwiającej obywatelom prężny rozwój i życie w otwartym i opartym na wartościach społeczeństwie.

Pierwszym priorytetem jest dostatnia Europa z naciskiem na wspomożenie państw członkowskich, przedsiębiorstw, pracowników i ogółu społeczeństwa w przetrwaniu i odbudowie gospodarek. Przestawienie się na bardziej cyfrową i zieloną gospodarkę powinno się wiązać również z odbudową społeczną.

Drugim priorytetem jest Europa sprzyjająca włączeniu społecznemu, w której nikt nie pozostaje w tyle w trakcie transformacji cyfrowej i ekologicznej. Zasadnicze znaczenie ma zapewnienie wszystkim pracownikom zatrudnienia i dochodów, ze szczególnym uwzględnieniem słabszych grup. W programie stwierdza się, że wspólne wartości UE nie podlegają w żadnym razie negocjacjom. Istotny aspekt, którym jest solidarność, przyczynia się również do stworzenia Europejskiej Unii Zdrowotnej.

Zgodnie z trzecim priorytetem – Europą zrównoważoną pod względem środowiskowym – motorem planu odbudowy dla Europy jest bardziej ekologiczna i zdigitalizowana gospodarka. By osiągnąć ten cel, trzeba postrzegać przedsiębiorstwa jako element rozwiązania i zachęcać je do aktywnej roli w kształtowaniu transformacji w kierunku niskoemisyjnej i zasobooszczędnej gospodarki.

Czwartym priorytetem jest zadbanie o to, by EKES odgrywał kluczową rolę w konferencji w sprawie przyszłości Europy. Jest to ważna inicjatywa, która powinna dać Europejczykom poczucie współodpowiedzialności za ich Unię, umożliwiając im omawianie głównych tematów związanych z UE w celu poprawy jej funkcjonowania. Jako zaangażowany orędownik demokracji uczestniczącej, skupiający członków ze wszystkich grup społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu lokalnym wszystkich państw członkowskich, EKES ma okazję, by pokazać swą wartość dodaną i działać jako pośrednik. (ll)

Podczas dorocznej konferencji, która odbyła się w całości online w dniach 3–4 listopada, EKES wyraził determinację, by europejska platforma zainteresowanych stron stała się prawdziwym ośrodkiem wspólnych wysiłków na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym.

Przewodnicząca EKES-u Christa Schweng zainaugurowała wydarzenie wraz z wiceprzewodniczącym wykonawczym Komisji Fransem Timmermansem. Przy tej okazji przypomniała 3 pierwsze lata działalności europejskiej platformy zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym, które posłużą za skarbnicę najlepszych praktyk i forum dyskusji dla praktyków, a także wybiegła myślą w przyszłość do nowej kadencji, która rozpoczyna się teraz zgodnie z nowym planem działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym.

„Ostatnie 3 lata pokazały, że jest to preferowany model współpracy” – powiedziała. „Europejska platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym, Wasza platforma, jest doskonałym przykładem współdziałania polityki i praktyki.

„Proszę, byście nadal dzielili się wnioskami i inspirującymi przykładami, czy to produktów konsumenckich przeznaczonych do obiegu zamkniętego, nowatorskich pomysłów dotyczących zmniejszenia ilości odpadów i gospodarowania nimi, biżuterii zaprojektowanej z recyklatów, krajowych rządowych strategii obiegu zamkniętego czy też szkół kształcących następne pokolenia.

Wokół widać już początek naszej wspólnej przemiany, lecz będziemy musieli jeszcze dołożyć starań, by UE mogła prawdziwie przewodzić globalnej transformacji w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym”.

Christa Schweng podkreśliła, że gospodarka o obiegu zamkniętym będzie miała kluczowe znaczenie dla powodzenia Europejskiego Zielonego Ładu, który jest sztandarowym planem UE na nadchodzące lata. Wskazała na wpływ gospodarki o obiegu zamkniętym na tworzenie zatrudnienia (w latach 2012–2018 dzięki niej powstało około 4 mln nowych miejsc pracy) w czasie, gdy powszechną bolączką są cięcia zatrudnienia, a także na potrzebę wsparcia transformacji przedsiębiorstw, które zmagają się jednocześnie ze skutkami pandemii COVID-19.

Wiceprzewodniczący EKES-u ds. komunikacji Cilian Lohan, jeden z pomysłodawców platformy przekonany o jej potencjale, otworzył drugi dzień konferencji, zaznaczając, że współpraca jest i musi pozostać w centrum projektu.

„Od samego początku platforma opiera się na współpracy” – dodał Cilian Lohan. „Istotne jest, by pamiętać tę historię, bardzo jeszcze świeżą, gdyż od razu obecny był duch współpracy. Wiedzieliśmy, że projekt uda nam się zrealizować wspólnie, a nie w drodze konfliktu czy też rywalizacji”. Platforma zaczęła działać w tym duchu. 

„Gospodarka o obiegu zamkniętym to transformacja, której wszyscy dokonują, w sposób oparty na współpracy, a na jej czele stoją zainteresowane strony. Dzisiaj pragniemy poczynić dalsze postępy w jej rozwoju pod Waszym przewodnictwem.

Ponad 700 osób wzięło udział w tym dwudniowym wydarzeniu, które w Belgii stało się jednym z gorących tematów na Twitterze.

Platforma zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym jest wspólną inicjatywą EKES-u i Komisji Europejskiej. Jej celem jest stworzenie „sieci skupiającej sieci” z myślą o wsparciu transformacji, którą kierują zainteresowane strony. Jest to pionierski projekt, który służył za wzorzec podobnych platform zarówno w państwach członkowskich UE, jak i w USA.

Wyniki dyskusji przeprowadzonej na konferencji zostaną wkrótce udostępnione na stronie internetowej platformy. (dm)

Szczególne potrzeby kobiet i dzieci starających się przezwyciężyć dyskryminację lub przeszkody w integracji nie zawsze są w pełni uwzględniane w polityce integracyjnej państw członkowskich UE. EKES przedstawił sposoby zaradzenia tej sytuacji w opinii rozpoznawczej przedstawionej na październikowej sesji plenarnej.

Prezydencja niemiecka w Radzie Unii Europejskiej zwróciła się do EKES-u o przedyskutowanie sposobów ułatwienia integracji kobiet, matek i rodzin ze środowisk migranckich.

Stosowna opinia została opracowana przez byłą członkinię Indrė Vareikytė. Na sesji plenarnej w dniu 29 października przedstawił ją sprawozdawca generalny Ákos Topolánszky.

Zwrócił on uwagę zebranym, że mniej niż połowa państw członkowskich wdrożyła działania wyraźnie wspierające kobiety i dzieci ze środowisk migranckich mające do czynienia z dyskryminacją i przeszkodami w integracji. Żyjąc w izolacji, zbyt często padają ofiarą samotności i przemocy – powiedział. Jeżeli chodzi o możliwe rozwiązania, sprawozdawca podkreślił znaczenie przyjęcia całościowej polityki integracyjnej obejmującej rynek pracy, edukację, zdrowie, wymiar sprawiedliwości i mieszkalnictwo.

Zdaniem EKES-u należy lepiej informować migrantów o celach szkoleń językowych i związanych z nimi korzyści w życiu codziennym. Komitet zachęca także do głębszego przeanalizowania, czy europejski system opisu kształcenia językowego mógłby zostać wykorzystany do usprawnienia procesu szkolenia językowego migrantów i zapewnienia podejścia bardziej dostosowanego do ich potrzeb.

Migrujące kobiety mają do czynienia z różnymi formami dyskryminacji jednocześnie i w wielu obszarach życia społecznego.
W związku z tym EKES zachęca państwa członkowskie do ratyfikowania konwencji stambulskiej i wzywa je, by zapewniły migrującym kobietom będącym ofiarami przemocy taki sam dostęp do odpowiednich usług, wsparcia i rozwiązań, jak swoim obywatelkom.

Kryzys wywołany pandemią COVID-19 w szczególny sposób dotknął słabsze grupy, takie jak migrantki z mniejszości etnicznych. W związku z tym EKES nalega, by Komisja, podczas opracowywania nowej inicjatywy dotyczącej integracji i włączenia społecznego, uwzględniła wnioski płynące z obecnego kryzysu w całej UE i w poszczególnych państwach członkowskich.

W załączniku do opinii zamieszczono przykłady inspirujących projektów socjalnych, których celem jest wsparcie kobiet i dzieci ze środowisk migranckich w integracji i nauce języków. (ll/tk)

Wziąwszy pod uwagę katastrofalne skutki społeczne i gospodarcze kryzysu związanego z pandemią COVID-19, EKES przedstawił w dwóch opiniach swoje poglądy na temat obecnego kryzysu gospodarczego i perspektyw odbudowy gospodarczej w UE.

Z jednej strony organ doradczy przyjmuje z zadowoleniem propozycje Komisji dotyczące planu Next Generation EU i uważa, że pojawiają się w odpowiednim czasie. Wszelkie niepotrzebne opóźnienia w zatwierdzaniu i wdrażaniu tego planu stanowią poważne zagrożenie dla odbudowy gospodarczej UE.

Z drugiej strony członkowie EKES-u zwracają uwagę, że państwa członkowskie muszą stymulować inwestycje publiczne i tworzyć synergie z inwestycjami prywatnymi: klauzula korekcyjna w ramach paktu stabilności i wzrostu oraz maksymalna elastyczność w zakresie zasad dotyczących pomocy państwa powinny obowiązywać przynajmniej do czasu, kiedy dojdzie do szeroko rozumianej pełnej odbudowy gospodarczej i znacznego spadku bezrobocia.

Ogólnie UE musi przejść na zarządzanie gospodarcze ukierunkowane na dobrobyt i oparte na solidarności, gdyż powrót do polityki oszczędnościowej zmniejszyłby korzyści wynikające z Next Generation EU.

Philip von Brockdorff, sprawozdawca opinii w sprawie „Roczna strategia zrównoważonego wzrostu gospodarczego na 2020 r.” powiedział: EKES postrzega roczną strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego jako okazję, by dominujący model gospodarczy uczynić o wiele bardziej odpornym i zrównoważonym oraz by nadać równą wagę celom gospodarczym i społecznym.

Judith Vorbach, współsprawozdawczyni opinii w sprawie „Zalecenie co do polityki gospodarczej w strefie euro”, podkreśliła: Aby zapobiec poważnym skutkom pandemii COVID-19 i zmiany klimatu lub ograniczyć je do minimum, EKES zaleca zarządzanie gospodarcze ukierunkowane na dobrobyt, zwiększenie inwestycji w zrównoważony wzrost, wdrożenie Europejskiego filaru praw socjalnych i zreformowanie polityki podatkowej.

Obie opinie, przyjęte na sesji plenarnej w październiku 2020 r., są wkładem EKES-u w przygotowywany przez Komisję Europejską jesienny pakiet dotyczący europejskiego semestru i związane z nim dyskusje międzyinstytucjonalne. Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj. (na)

5 i 6 listopada Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) i Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop) zorganizowały trzecie forum uczenia się dot. ścieżek poprawy umiejętności. Zgromadziło ono partnerów społecznych oraz przedstawicieli rządów i społeczeństwa obywatelskiego aktywnych w tej dziedzinie, którzy ostrzegli, że obecna pandemia może jeszcze bardziej przyspieszyć zmiany w świecie pracy zapoczątkowane rewolucją cyfrową, co czyni podnoszenie kwalifikacji i przekwalifikowanie tym bardziej istotnymi.

Uczestnicy forum podkreślili zatem pilny charakter wdrożenia ścieżek poprawy umiejętności, zważywszy, że wniosek legislacyjny przyjęty jako zalecenie Rady sięga 2016 r. Jest to podstawowym elementem programu UE na rzecz umiejętności, który dąży do wyposażenia wszystkich mieszkańców Europy w umiejętności niezbędne do aktywności na rynku pracy oraz pobudzenia ich potencjału, tak aby mogli się rozwijać zarówno indywidualnie, jak i jako członkowie społeczeństwa.

Według badań Cedefopu 128 mln dorosłych osób w Europie będzie musiało zaktualizować swoje umiejętności lub nabyć nowe, by zachować pracę lub znaleźć nową pozycję odpowiadającą ich kompetencjom i poziomowi umiejętności. Są to dane dla UE-27, Islandii, Norwegii i Zjednoczonego Królestwa i dotyczą aż 46,1% społeczeństwa.

„Musimy podkreślić, że to, co oferujemy, to swego rodzaju zestaw przetrwania dla pracowników i pracodawców, ponieważ firmy zupełnie się zmienią. Dobre umiejętności napędzają konkurencyjność w wymiarze całej UE, a także pomagają w indywidualnym i zawodowym rozwoju ludzi”, stwierdził przewodniczący Sekcji Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Obywatelstwa w EKES-ie Laurenţiu Plosceanu.

„Musimy dopilnować, by każda osoba dorosła miała możliwość doskonalenia umiejętności i nabywania nowych przez całe życie, tak aby mogła poradzić sobie w niepewnych czasach i rozwijać się prywatnie i zawodowo”, powiedział Jürgen Siebel, dyrektor wykonawczy Cedefopu. Dodał, że systemy podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowania powinny także uwzględniać potrzeby przedsiębiorstw, które są elementem ważnym dla osiągania ambitnych celów.

Podczas trzeciego forum przyjrzano się bliżej doświadczeniom z zakresu kształtowania i wdrażania ścieżek poprawy umiejętności w Finlandii, Irlandii i Holandii, gdzie rządy nakreśliły ambitne cele i kompleksowe strategie, a także przynoszącym już rezultaty reformom wprowadzonym w dziedzinie uczenia się przez całe życie i edukacji dorosłych.

Uczestniczki i uczestnicy forum omówili także rządowy program w Portugalii, dzięki któremu udało się zwiększyć dostępność opcji szkolenia dla dorosłych w kraju, w którym (dane z 2016 r.) połowa ludności nie skończyła szkoły średniej. (ll)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wyraził poparcie dla wspierania skutecznego dialogu społecznego w państwach członkowskich UE, gdyż odgrywa on kluczową rolę w kształtowaniu polityki gospodarczej, polityki rynku pracy i polityki społecznej, które zapewniają lepsze warunki życia i pracy w całej UE. Jest więc konieczny dla promowania i urzeczywistnienia zrównoważonego rozwoju gospodarczego.

W opinii „Dialog społeczny jako istotny filar stabilności gospodarczej oraz odporności gospodarek, z uwzględnieniem wpływu ożywionej debaty publicznej w państwach członkowskich” EKES przyjrzał się krajowym praktykom w zakresie dialogu społecznego, analizując je w kontekście kryzysów w przeszłości. Zbadał także, jak koncepcja dialogu społecznego, a zwłaszcza jego forma trójstronna angażująca władze publiczne, może być czymś więcej niż tylko negocjacjami zbiorowymi, a także dlaczego stanowi zasadniczy instrument prawidłowego zarządzania wszelkimi zmianami.

Opinia została przygotowana na wniosek prezydencji niemieckiej przez byłą członkinię EKES-u Vladimírę Drbalovą i obecną członkinię Cinzię Del Rio.

Kraje z ugruntowanym mechanizmem dialogu społecznego lepiej i szybciej reagują na kryzysy, w tym o zasięgu globalnym jak pandemia COVID-19. Mimo tego w wielu krajach dialog społeczny nadal jest fragmentaryczny i sporadyczny lub został osłabiony, a autonomia partnerów społecznych podważona, jak stwierdzono w opinii.

Przedstawiono więc szereg zaleceń na najbliższą przyszłość dla prawidłowego zarządzania po pandemii, w tym zadbanie o aktywne zaangażowanie partnerów społecznych podczas przygotowywania i wdrażania krajowych planów odbudowy oraz zachęcanie do prawidłowego ładu korporacyjnego opartego na dialogu społecznym i negocjacjach zbiorowych.

Jednak aby dialog społeczny był skuteczny, muszą być w niego zaangażowani reprezentatywni i uprawnieni partnerzy społeczni, a rządy muszą się zobowiązać do brania w nim udziału. Równie niezbędne jest poszanowanie autonomii partnerów społecznych oraz wolności zrzeszania się i prawa do negocjacji zbiorowych.

Europejski dialog społeczny jest zapisany w Traktatach UE i partnerzy społeczni powinni wykorzystać związany z tym pełen potencjał.

Powinni brać udział w europejskim semestrze zarządzania gospodarczego, a zwłaszcza w przygotowywaniu i wdrażaniu reform i polityk z zakresu zatrudnienia, polityki społecznej oraz – w stosownych przypadkach – polityki gospodarczej.

„Potrzebujemy wiążącego mechanizmu konsultacji dla partnerów społecznych w ramach europejskiego semestru. Obecnie, mając na uwadze gospodarcze i społeczne skutki pandemii, ważniejsze niż kiedykolwiek jest zaangażowanie partnerów społecznych w opracowywanie planów odbudowy i zwiększania odporności, w tym rządowych narzędzi sprawozdawczych”, stwierdziła Cinzia Del Rio. (ll)

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wzywa Unię Europejską i państwa członkowskie do przyjęcia całościowego podejścia do propagowania różnorodności i włączenia społecznego oraz apeluje o zdwojenie wysiłków prawnych i politycznych na rzecz przeciwdziałania narastającej fali rasizmu i ksenofobii w Europie.

Wobec wzrostu liczby napaści i przejawów mowy nienawiści, których ofiarami padają migranci i mniejszości etniczne, oraz w związku z tym, że obecna pandemia potęguje strukturalną dyskryminację wobec tych grup, Europa musi podjąć pilne działania obejmujące m.in. upowszechnianie zarządzania różnorodnością.

EKES przedstawił swoje propozycje na ten temat w opinii w sprawie „Zarządzanie różnorodnością w państwach członkowskich UE” opracowanej na wniosek prezydencji niemieckiej w UE. Przygotowując opinię, EKES przeprowadził studia przypadków w czterech krajach – Finlandii, Francji, Włoszech i Polsce – reprezentujących cztery różne części Europy. Wyniki tej analizy przedstawiono w opinii i załączniku do niej.

Studia przypadków wykazały, że pracownicy ze środowisk migracyjnych zajmują w większości nisko płatne i niepewne stanowiska pracy we wszystkich czterech krajach. Jest to zwłaszcza widoczne we Włoszech, a także we Francji. Polska również zmierza w tym kierunku. Kobiety innego koloru skóry niż biały doświadczają najwyższego wskaźnika dyskryminacji w zatrudnieniu we wszystkich czterech krajach w porównaniu z białymi Europejkami i mężczyznami z tych samych grup etnicznych. We wszystkich czterech krajach najwyższego stopnia marginalizacji wśród mniejszości doświadczają Romowie.

Opinię przygotował były polski członek EKES-u Adam Rogalewski, a na październikowej sesji plenarnej przedstawił ją sprawozdawca generalny Carlos Trindade.

COVID-19 zaostrza rasizm strukturalny w Europie. Mniejszości etniczne i migranci nie tylko są w większym stopniu narażeni na tę chorobę, lecz w ich przypadku występuje także większe ryzyko doświadczenia wynikających z niej nierówności ekonomicznych i społecznych, a ich szanse na uzyskanie wsparcia są mniejsze – zauważył Carlos Trindade.

Walka z rasizmem strukturalnym we wszystkich instytucjach wymaga sprawiedliwości społecznej dla mniejszości etnicznych i migrantów – podkreślił, dodając, że EKES wezwał UE i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków prawnych i politycznych na rzecz walki z rasizmem i ksenofobią.

EKES stwierdził w opinii, że skuteczne zarządzanie różnorodnością powinno koncentrować się na wszystkich aspektach pracy i życia codziennego migrantów i mniejszości etnicznych. Obejmuje to sposób traktowania w miejscu pracy, i edukację i dostęp do usług publicznych, prawa społeczne i integrację ze społecznościami lokalnymi. (ll)

Dnia 9 listopada Komisja Konsultacyjna ds. Przemian w Przemyśle (CCMI) dyskutowała zdalnie na temat przemysłu stalowego UE. Dyskusja pod przewodnictwem nowego przewodniczącego CCMI Pietra Francesca De Lotta skupiła się na kwestiach nadwyżki zdolności produkcyjnych i obniżenia emisyjności w międzynarodowym przemyśle stalowym. Prelegenci poruszyli kwestię wyzwań stojących przed europejskim przemysłem stalowym: planu odbudowy po pandemii COVID-19, dekarbonizacji procesów produkcji, unijnych środków ochronnych i handlu.

Stal jest surowcem podstawowym we wszystkich krajach rozwiniętych i rozwijających się. Pandemia COVID-19 obnażyła kruchość globalnych łańcuchów dostaw, zwłaszcza w sytuacji, gdy wiele krajów zależnych jest od jednego dostawcy.

Nadprodukcja chińskiego przemysłu stalowego jest powodem do zaniepokojenia, gdyż Chiny zdominowały obecnie ponad połowę światowego rynku. W 2018 r. Stany Zjednoczone wprowadziły protekcjonistyczne podatki, aby zmniejszyć zależność swojej gospodarki od chińskich surowców. Środek ten okazał się jednak bardzo szkodliwy dla rynku UE, gdyż USA są istotnym importerem stali produkowanej w UE.

Jednocześnie kraje na całym świecie podejmują wysiłki, by zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych, i pojawia się coraz więcej inicjatyw na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym.

„Musimy zapewnić konkurencyjność sektorów stalowych, które respektują normy ochrony środowiska niezbędne do tej transformacji i konkurują równocześnie z innymi regionami świata, w których takie normy nie istnieją lub są nieodpowiednie” – podsumował debatę Pietro Francesco De Lotto. „Dotyczy to również norm w zakresie warunków pracy i praw pracowniczych”.

Dlatego też EKES apeluje o stworzenie równych warunków działania dla producentów z Europy i państw trzecich. (tk/ks)

Prezentujemy nową rubrykę.

Co miesiąc zapraszamy Was do zapoznania się z naszym niespodziewanym gościem. Będzie to osoba znana w środowisku kultury europejskiej i zaznajomiona z aktualnymi problemami, która przedstawi swą wizję świata, tchnie nowego ducha, otworzy nowe horyzonty, pobudzi naszą wyobraźnię i wprawi nas w błogi nastrój.

W pierwszej edycji naszym niespodziewanym gościem jest Pierre Kroll, belgijski karykaturzysta i etatowy rysownik gazety „Le Soir”.

Dzięki swym rysunkom znany jest z poczucia humoru i niepowtarzalnego, oryginalnego i zaskakującego stylu, w którym komentuje sprawy europejskie i międzynarodowe.

Przychylając się do naszej prośby, by podsumować najgorętszy w tej chwili temat, Pierre Kroll był łaskaw udostępnić nam ten rysunek. (ehp)