KESE info

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) stieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri jiżviluppaw Strateġija Ewropea ġdida għall-Persuni Akbar fl-Età, li tmur lil hinn mill-perċezzjoni attwali tal-persuni akbar fl-età bħala piż u spiża għas-soċjetà. Minflok, l-istrateġija għandha tisfrutta l-potenzjal soċjali, ekonomiku u intellettwali tagħhom, li spiss jiġi injorat.

Fin-nuqqas ta’ politika komprensiva dwar il-persuni akbar fl-età u l-etaiżmu, din għandha tkun l-ewwel strateġija tal-UE li tipproteġi d-drittijiet tal-persuni akbar fl-età u tiżura l-parteċipazzjoni sħiħa tagħhom fis-soċjetà u fl-ekonomija.

L-appelli tal-KESE ġew ippreżentati f’Opinjoni li ġiet adottata fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Lulju, li matulha sar dibattitu mal-Viċi President tal-Kummissjoni għad-Demokrazija u d-Demografija, Dubravka Šuica, u mal-President ta’ AGE Platform Europe, Dr Heidrun Mollenkopf. L-Opinjoni ġiet mitluba mill-Presidenza Spanjola tal-Kunsill tal-UE.

L-Istrateġija tgħin sabiex teqred il-fehmiet tal-etaiżmu li jżidu d-diskriminazzjoni kontra n-nies akbar fl-età, li, flimkien mad-diskriminazzjoni fuq il-bażi tal-ġeneru, ikomplu jkunu fil-quċċata tal-lista tal-aktar forom komuni ta’ diskriminazzjoni fl-UE, minkejja l-fatt li l-Ewropa qiegħda tixjieħ b’rata mgħaġġla. Il-Eurostat jistma li sal-2050, l-għadd ta’ persuni fl-UE ta’ bejn il-75 u l-84 sena se jiżdied b’56.1 %, filwaqt li l-għadd ta’ persuni ta’ bejn il-65 u l-74 sena ser jiżdied b’16.6 %.

“Il-KESE qed jagħmel appell ċar u inekwivoku lill-Kummissjoni biex tfassal Strateġija Ewropea għall-Persuni Akbar fl-Età qabel it-tmiem tal-mandat attwali tagħha. Nemmen li din tirrappreżenta punt tat-tluq li se jkollha effetti estensivi għall-politika soċjali u demografika Ewropea”, qal ir-relatur tal-Opinjoni, Miguel Angel Cabra de Luna.

Il-Viċi President tal-Kummissjoni Dubravka Šuica qalet: “Il-persuni akbar fl-età la huma spiża u lanqas piż. Huma ta’ vantaġġ. Ma nistgħux inħarsu lejn it-tibdil demografiku b’mod iżolat. Jeħtieġ li nosservaw kif it-tibdil demografiku jinteraġixxi mal-megatendenzi bħat-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali”.

“Il-persuni akbar fl-età ma għandhomx jitieqsu bħala benefiċjarji soċjali, iżda bħala ċittadini bl-istess drittijiet għal ħajja sħiħa mingħajr diskriminazzjoni bħall-persuni ta’ kull età. Dawn id-drittijiet iridu jiġu garantiti fl-oqsma kollha tal-ħajja”, qal Dr Mollenkopf.

Barra minn hekk, il-persuni akbar fl-età għandhom porzjon sinifikanti ta’ ġid f’diversi pajjiżi, b’mod partikolari l-kapaċità tal-akkwist. L-ekonomija tal-anzjani, xprunata minn konsumaturi akbar fl-età, hija pproġettata li tgħaddi minn tkabbir sostanzjali u hija stmata li tilħaq EUR 5.7 triljun sal-2025. Biex tindirizza dan il-potenzjal, l-UE teħtieġ strateġiji effettivi li jqisu d-dinamika reġjonali u l-opportunitajiet offruti li toffri din l-ekonomija. (ll)

L-adozzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq id-drittijiet tal-bniedem għall-ġestjoni tal-ilma, it-tisħiħ tal-investiment, l-introduzzjoni ta’ tikketti tal-konsum, u r-ristrutturar tal-prezzijiet huma fost ir-rakkomandazzjonijiet ewlenin stabbiliti f’sitt Opinjonijiet tal-KESE dwar l-ilma adottati fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Lulju. Dawn jiffurmaw l-ewwel mewġa ta’ proposti tal-KESE għal politika komprensiva tal-UE dwar l-ilma taħt l-inizjattiva tiegħu dwar il-Patt Blu.

Bi tweġiba għall-isfidi urġenti f’dan il-qasam, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew qiegħed fuq ta’ quddiem b’sensiela komprensiva ta’ rakkomandazzjonijiet għal politika tal-ilma sostenibbli għall-Ewropa. L-inizjattiva tiegħu dwar il-Patt Blu ssejjaħ għal approċċ unifikat fl-Ewropa kollha għall-eradikazzjoni tal-faqar tal-ilma u l-iżgurar tal-aċċess għal ilma sikur u affordabbli kif ukoll għal sanitazzjoni bħala dritt tal-bniedem.

Sabiex jintlaħqu dawn l-objettivi, il-KESE jenfasizza l-importanza li jiġu żviluppati networks tal-infrastruttura u tad-distribuzzjoni tal-ilma reżiljenti. Dan jibda billi jitwettqu valutazzjonijiet tal-istat attwali tal-infrastruttura u d-disponibbiltà tal-ilma f’kull Stat Membru sabiex jiġu identifikati l-ħtiġijiet ta’ investiment u tiġi żgurata ġestjoni effiċjenti tal-ilma.

Is-sensiela ta’ rakkomandazzjonijiet tal-KESE dwar l-ekonomija ta’ Patt Blu tal-UE tinkludi l-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ pprezzar li jiskoraġġixxu konsum ħali tal-ilma u l-proposta ta’ mezzi ġodda ta’ finanzjament tal-politiki tal-ilma. Il-Kumitat għandu l-għan li jippożizzjona lill-UE bħala mexxejja globali fit-teknoloġiji effiċjenti fl-użu tal-ilma. Huwa jipproponi li l-ilma jiġi inkluż fil-politiki industrijali kollha tal-UE sabiex jitnaqqas il-konsum tal-ilma, jiġu promossi l-użu mill-ġdid u r-riċiklar, u jiġi indirizzat it-tniġġis tal-ilma. F’dak li jirrigwarda l-agrikultura, il-KESE jissuġġerixxi approċċ simili li jiżgura li d-dimensjoni tal-ilma tkun inkorporata bis-sħiħ fi ħdan il-qafas tal-Politika Agrikola Komuni (PAK).

Filwaqt li jirrikonoxxi s-setgħa tal-konsumaturi fl-ixprunar tal-bidla, il-KESE jixtieq jippromovi wkoll l-użu ta’ tagħmir effiċjenti fl-użu tal-ilma billi jintroduċi tikketti tal-konsum tal-ilma u prattiki ċirkolari ta’ konsum tal-ilma, li jawtonomizzaw lill-individwi biex jikkontribwixxu għas-soluzzjoni.
Dawn il-proposti ser ikunu konsolidati minn sensiela ta’ prinċipji u azzjonijiet ewlenin li ser jiġu ppreżentati lill-istituzzjonijiet Ewropej fil-konferenza dwar Sejħa għal Patt Blu tal-UE fis-26 ta’ Ottubru 2023. L-objettiv tal-KESE huwa li l-ilma jkun wieħed mill-prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni Ewropea li jmiss. (gb)

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) appella għal riforma tas-sistemi tas-saħħa fl-UE fit-tentattiv li jiġi żgurat approċċ komprensiv għas-saħħa mentali, fost żieda fid-disturbi tas-saħħa mentali u l-anomaliji fl-imġiba fost l-Ewropej, b’mod partikolari l-popolazzjoni żagħżugħa tal-Ewropa.

F’Opinjoni mitluba mill-Presidenza Spanjola tal-Kunsill tal-UE, adottata fis-sessjoni plenarja ta’ Lulju, il-KESE stqarr li l-kura tas-saħħa mentali għandha tiffoka fuq il-prevenzjoni f’waqtha, detezzjoni bikrija u kura bbażata fil-komunità.

Milena Angelova, ir-relatur tal-Opinjoni qalet li neħtieġu b’mod urġenti riforma tas-sistemi tas-saħħa madwar l-UE biex jiġi żgurat li dawn iwasslu għal interventi u kura fit-tul integrati u ppjanati, mhux biss biex jikkuraw, iżda wkoll biex jiġu evitati kundizzjonijiet mediċi, bl-użu ta’ timijiet multidixxiplinari, minflok ma jiġu organizzati madwar mudelli episodiċi ta’ kura.

Ivan Kokalov, il-korelatur tal-Opinjoni, qal li neħtieġu nibdlu s-sistemi tagħna tal-kura tas-saħħa mentali, u li neħtieġu aktar speċjalisti u aktar appoġġ għall-persuni li jeħtieġuha.
Iż-żgħażagħ, it-tfal, in-nisa u gruppi żvantaġġati, iżda wkoll persuni esposti għal stress fit-tul, huma f’riskju partikolari li jiżviluppaw disturbi mentali.

Wara l-pandemija tal-COVID-19, is-saħħa mentali kompliet tmur għall-agħar, b’madwar 20 % tal-Ewropej jesperjenzaw problemi gravi jew moderati tas-saħħa mentali. Fost affarijiet oħra, dan affettwa wkoll il-ħajja tax-xogħol u l-introjtu. Stimi attwali juru li s-saħħa mentali u l-anomaliji fl-imġiba jiswew lill-UE madwar 4 % tal-PDG tagħha fis-sena.
Id-disturbi tas-saħħa mentali qegħdin iħallu effett sever fuq il-ħajja u huma responsabbli għal madwar 4 % tal-imwiet fl-Ewropa kull sena; huma t-tieni l-aktar kawża prevalenti ta’ mewt fost iż-żgħażagħ.

Il-KESE jfaħħar lill-Kummissjoni Ewropea dwar il-Pjan Komprensiv reċenti tagħa dwar is-Saħħa Mentali u jħeġġeġ li dan il-Pjan jiġi traspost malajr kemm jista’ jkun fi Strateġija tal-UE għas-Saħħa Mentali ffinanzjata b’mod xieraq. L-Istrateġija għandu jkollha skeda ta’ żmien, tiddefinixxi responsabbiltajiet ċari u tinkludi indikaturi tal-progress li jistgħu jitkejlu.

Fil-fehma tal-KESE, is-sistemi tas-saħħa mentali għandhom ikunu bbażati fuq id-drittijiet, iffukati fuq il-persuni u jipprijoritizzaw ir-responsabbilizzazzjoni u l-parteċipazzjoni attiva tal-individwi fl-irkupru tagħhom.
Il-KESE jirrakkomanda bil-qawwa li l-Kummissjoni Ewropea tiddikjara l-2024 bħala s-Sena Ewropea tas-Saħħa Mentali. Dan jibgħat sinjal qawwi u jħeġġeġ il-ħolqien ta’ alleanza b’saħħitha biex tittejjeb u tiġi promossa s-saħħa mentali fl-UE kollha.

Il-KESE laqa’ rappreżentanti mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili minn pajjiżi kandidati fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Lulju, u ħabbar l-inizjattiva li jaħtar Membri Onorarji tat-Tkabbir u jistedinhom jipparteċipaw fil-ħidma konsultattiva ta’ kuljum tal-Kumitat

Bħala l-ewwel pass konkret lejn dak l-għan, il-KESE organizza dibattitu fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Lulju dwar l-importanza tas-soċjetà ċivili fil-proċess tat-tkabbir tal-UE. Il-President tal-KESE, Röpke, iffirma wkoll Memorandum ta’ Qbil mal-Kunsill għall-Kooperazzjoni Reġjonali (KKR) biex jintlaħaq progress rigward l-impenn strutturat tas-soċjetà ċivili u ż-żgħażagħ fil-promozzjoni tal-paċi u l-prosperità fix-Xlokk tal-Ewropa.

Il-Kummissarju għall-Viċinat u t-Tkabbir, Olivér Várhelyi, faħħar l-inizjattiva tal-KESE “Membri Onorarji tat-Tkabbir” bħala mod kif il-politika tat-tkabbir tinżamm kontinwament fuq quddiem fl-aġenda tal-UE. 

Il-Prim Ministru tal-Moldova, Dorin Recean, indika li din l-inizjattiva l-ġdida mill-KESE kienet f’waqtha u ser issaħħaħ il-kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili fil-Moldova. 

Majlinda Bregu, Segretarju Ġenerali tal-KKR, qalet, “Aħna fil-KKR ma nistgħux nimmaġinaw il-koordinazzjoni tal-isforzi reġjonali b’rabta mal-isfida tal-Aġenda Ekoloġika għall-Balkani tal-Punent mingħajr il-Forum Konsultattiv tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili tagħna, u lanqas il-koordinazzjoni tal-isforzi lejn suq reġjonali mingħajr il-vuċi qawwija tal-kmamar tal-kummerċ tagħna”. 

Bosko Savkovic, mill-Unjoni ta’ Min Iħaddem tas-Serbja, faħħar lis-soċjetà ċivili Serba talli ssemma’ l-opinjoni tagħha, tiġġieled id-diżinformazzjoni barranija u tfakkar lis-Serbi dwar il-prospett ta’ sħubija fl-UE. 

Oleksandr Yavorskyi, mill-Federazzjoni ta’ Min Iħaddem fl-Ukrajna, qal: “L-Ukrajna għażlet li tibda l-vjaġġ tagħha biex issir membru tal-UE ħafna qabel ma bdiet il-gwerra. L-imsieħba soċjali u s-soċjetà ċivili tal-Ukrajna issa jeħtieġu t-taħriġ it-tajjeb biex jgħinhom fil-proċess ta’ adeżjoni mal-UE”.

Anisa Subashi, Viċi President tal-Konfederazzjoni tat-Trade Unions tal-Albanija, enfasizzat ir-rwol tat-trade unions fit-tisħiħ tad-djalogu soċjali, speċjalment fi żmien meta l-gvern Albaniż qed jagħmel sforzi biex inaqqas l-ispazju tas-soċjetà ċivili. 

Kemm Dajana Cvjetkovic, Ċentru għall-Promozzjoni tas-Soċjetà Ċivili, il-Bożnija-Ħerzegovina, u Daliborka Uljarevic, Direttur Eżekuttiv, Ċentru għall-Edukazzjoni Ċivika fil-Montenegro, appoġġjaw ir-rwol tas-soċjetà ċivili fil-proċess tat-tkabbir. “Aħna s-sinsla tas-soċjetà tagħna u l-aspirazzjonijiet taċ-ċittadini tagħna. Aħna l-eqreb alleati tal-istituzzjonijiet tal-UE u din l-inizjattiva se tkompli tapprofondixxi l-kooperazzjoni tagħna” qalet is-Sinjura Uljarevic. (mt)

Il-pjan ta’ azzjoni għal industrija b’emissjonijiet żero netti m’għandux viżjoni li tiżgura li l-industrija tal-Ewropa tibqa’ kompetittiva u tattira l-investiment.

Il-KESE jemmen li l-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u l-Att dwar l-Industrija Netta Żero huma tajbin b’mod ġenerali, iżda għandhom ikunu aktar speċifiċi fir-rigward tal-azzjonijiet li se jittieħdu biex jittejbu l-fatturi tal-lokalità, biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-ekonomiji Ewropej u biex jiddistingwu lill-UE mir-rival sistemiċi tagħha.

“Nilmentaw ħafna l-fatt li kellu jkun l-Att dwar it-Tnaqqis tal-Inflazzjoni fl-Istati Uniti li mbotta lill-UE tieħu azzjoni,” qalet Sandra Parthie, relatur tal-Opinjoni tal-KESE dwar il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u l-Att dwar l-Industrija Netta Żero. “Xtaqna li dan seħħ qabel. Xtaqna li kieku l-UE rreaġixxiet b’mod aktar b’saħħtu u b’aktar konvinzjoni, biex turi lill-kumpaniji u lis-soċjetajiet tagħna li verament irridu li l-Ewropa tibqa’ rilevanti bħala post industrijali, b’impjiegi tajbin u pagi tajbin għall-ħaddiema.”

L-industrija Ewropea saret inqas kompetittiva minn dik tar-rivali ewlenin tagħha tul dawn l-aħħar għexieren ta’ snin. Il-PDG per capita fl-UE naqas minn madwar 70 % ta’ dak fl-Istati Uniti fis-snin 2000 għal inqas minn 66 %. L-ishma tal-Istati Uniti u tal-UE tal-investiment gross tad-dinja naqsu minn 29 % għal 20 % u minn 23 % għal 15 % rispettivament bejn l-1999 u l-2020. 

Sabiex titreġġa’ lura din ix-xejra ‘l isfel, il-KESE jirrakkomanda li jsir awditu biex jiġi identifikat kif l-UE tista’ tikkontrolla u ttejjeb il-ktajjen tal-valur tagħha u tevita dipendenzi eċċessivi. Jissuġġerixxi wkoll li l-abbozzi kollha ta’ leġiżlazzjoni tal-UE jkunu soġġetti għal kontroll tal-kompetittività.

Il-KESE jenfasizza li l-problema tal-burokrazija u tal-ħin ta’ proċessar teħtieġ azzjoni aktar b’saħħitha. Pereżempju fir-rigward tal-finanzjament pubbliku: id-deċiżjonijiet dwar l-għoti ta’ appoġġ finanzjarju u l-aċess għall-finanzjament għall-proġetti jdumu wisq. Il-KESE jargumenta li, jekk irridu nevitaw li l-investituri jirrilokaw in-negozju tagħhom band’oħra, neħtieġu miżuri biex niżguraw finanzjament f’waqtu u aċċessibbli, kemm għall-ispejjeż operattivi kif ukoll għan-nefqa kapitali, li jkopru t-tipi kollha ta’ negozji, kbar u żgħar. 

Il-proċess għall-ħruġ tal-permessi huwa punt ieħor li fir-rigward tiegħu l-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku mhuwiex aġġornat: dan jidentifika għadd ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero li għandhom jingħataw permessi rapidi u aktar appoġġ finanzjarju għall-proġetti, u b’hekk setturi oħra jispiċċaw jiffaċċjaw aktar diffikultajiet.

Fil-fehma tal-KESE, il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u l-Att dwar l-Industrija Netta Żero jiffokaw b’mod strett wisq fuq il-promozzjoni tat-teknoloġiji ekoloġiċi u l-għażla tar-rebbieħa. Minflok, għandhom jinkoraġġixxu industrija diversa b’firxa wiesgħa ta’ setturi.  
L-Ewropa tospita ħafna industriji peżanti u primarji intensivi fl-enerġija li jeħtieġu dekarbonizzazzjoni u li mhumiex inklużi fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku. 

It-tħaffif tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat huwa nassa potenzjali oħra, peress li jista’ jwessa’ d-distakk bejn l-Istati Membri aktar sinjuri u dawk ifqar, li ma għandhomx l-ispazju fiskali biex jinvestu fit-tranżizzjoni ekoloġika u biex jappoġġjaw lill-industriji avvanzati u l-unitajiet domestiċi tagħhom. Huwa għalhekk li għandu jkun hemm dibattitu serju dwar Fond Ewropew għas-Sovranità biex jipprovdi finanzjament addizzjonali fil-livell tal-UE għat-tranżizzjoni. 

Iċ-ċifri tal-Kummissjoni Ewropea juru li hemm potenzjal sinifikanti ta’ ħolqien ta’ impjiegi fil-qasam tat-teknoloġija b’emissjonijiet żero netti, meta wieħed iqis li hemm 180 000 ħaddiem meħtieġa fil-manifattura tal-idroġenu taċ-ċelloli tal-fjuwil, 66 000 fil-manifattura solari fotovoltajka u 800 000 fil-produzzjoni tal-batteriji. 

Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku jappoġġja l-iżvilupp tal-ħiliet ekoloġiċi, iżda l-KESE jsostni li għandu jappoġġja l-iżvilupp tal-firxa sħiħa ta’ ħiliet meħtieġa fl-industrija. Għandu wkoll iħaffef u jistandardizza l-permessi tax-xogħol għal ħaddiema kwalifikati li ġejjin minn barra l-Unjoni Ewropea. (dm)
 

F’Opinjoni adottata fis-sessjoni plenarja tiegħu ta’ Lulju, il-KESE jħeġġeġ lill-UE biex tieħu approċċ komprensiv għall-politiki dwar il-materja prima. Huwa jipproponi l-espansjoni tal-listi ta’ materjali kritiċi, l-iżgurar ta’ prezzijiet ġusti tal-enerġija, is-simplifikazzjoni tal-permessi, il-prijoritizzazzjoni tar-riċiklaġġ, u l-promozzjoni tal-bini tal-kapaċità fil-politiki tal-UE dwar il-materja prima.

Iċ-Ċina bħalissa tiddomina l-provvista globali tal-materja prima kritika, filwaqt li l-Ewropa tipproduċi inqas minn 5% tal-materja prima minerali tad-dinja. Azzjoni hija imperattiva billi d-domanda għal materja prima globali se tirdoppja sal-2060.

Sabiex jiġu indirizzati dawn l-isfidi, il-KESE jirrakkomanda li tiġi estiża l-lista ta’ materja prima kritika sabiex tinkludi dawk li huma vitali għal teknoloġiji ekoloġiċi u sostenibbli u jkunu jistgħu jitwettqu politiki u investimenti mmirati, Huwa favur ukoll prezzijiet tal-enerġija ġusti, appoġġ finanzjarju, proċeduri ta’ permessi semplifikati, u sħubijiet ma’ pajjiżi oħrajn sabiex tissaħħaħ is-sigurtà tar-riżorsi u tiġi xprunata t-tranżizzjoni ekoloġika tal-UE.

Ir-relatur tal-KESE għall-Opinjoni, Maurizio Mensi, enfasizza l-ħtieġa li jiġu prijoritizzati l-irkupru u l-użu mill-ġdid tal-materja prima fil-leġiżlazzjoni dwar l-iskart bħala mod kif titnaqqas id-dipendenza fuq sorsi primarji u jiġi stimolat it-tkabbir ekonomiku. Madankollu, il-Kumitat iwissi dwar l-importanza li s-sigurtà tar-riżorsi tkun ibbilanċjata ma’ konsiderazzjonijiet ambjentali sabiex jiġu allinjati l-għanijiet ta’ sostenibbiltà tal-UE.

Il-korelatur tal-KESE, Michal Pintér, argumenta favur bini tal-kapaċità madwar l-UE kollha fl-industriji estrattivi. L-Opinjoni tappella biex issir enfasi fuq l-iżvilupp tal-kapital uman fl-industriji estrattivi, u fuq it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol attwali sabiex jitrawwem settur tal-materja prima b’saħħtu.

Billi jiġu indirizzati b’mod kollettiv dawn l-aspetti, l-UE tista’ tagħmel tranżizzjoni li tirnexxi lejn ekonomija ekoloġika, u tqiegħed pedamenti għal settur tal-materja prima sostenibbli u kompetittiv madwar id-dinja. (gb)

Il-KESE jilqa’ b’sodisfazzjon l-istrateġija tal-Kummissjoni Ewropea dwar it-tranżizzjoni tal-enerġija fis-settur tas-sajd u tal-akkwakultura tal-UE, f’Opinjoni mitluba mill-Presidenza Spanjola u li ġiet adottata fis-sessjoni plenarja ta’ Lulju. Huwa u jirrikonoxxi l-ħtieġa urġenti li jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-karbonju u li jiġu promossi alternattivi tal-enerġija sostenibbli, rinnovabbli u kummerċjalment vijabbli, il-KESE jenfasizza l-importanza li tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050.

Il-KESE jenfasizza li l-industrija tas-sajd taqdi rwol vitali biex ittaffi l-effetti tat-tibdil fil-klima. Is-sajjieda jipprovdu waħda mill-aktar proteini tajbin għas-saħħa tal-annimali b’impronta tal-karbonju minima, meta wieħed iqis li l-emissjonijiet mis-settur huma mbassra li jammontaw għal frazzjoni żgħira tat-total dinji fl-2023, b’enfasi fuq l-impatt ambjentali relattivament baxx tal-industrija. Madankollu, il-KESE jħeġġeġ li jsiru aktar sforzi biex tissaħħaħ l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u jkomplu jitnaqqsu l-emissjonijiet.

“Id-dekarbonizzazzjoni tas-settur tas-sajd tirrikjedi approċċ komprensiv, inċentivi finanzjarji u t-tħaddin ta’ sorsi tal-enerġija b’emissjonijiet żero”, qal ir-relatur tal-Opinjoni, Javier Garat Pérez. “Irridu nsibu bilanċ bejn ir-realiżmu u l-ambizzjoni. Neħtieġu skeda ta’ żmien adatta u realistika għad-dekarbonizzazzjoni li tqis l-iżviluppi teknoloġiċi, loġistiċi u leġiżlattivi. L-ispiża tat-tranżizzjoni m’għandhiex tkun ta’ piż għal min iħaddem u għall-ħaddiema fis-setturi marittimi u jeħtieġ li tiżgura li ħadd jitħalla jibqa’ lura. Li jinstab bilanċ bejn l-għanijiet tad-dekarbonizzazzjoni u l-vijabbiltà ekonomika huwa kruċjali għal tranżizzjoni tal-enerġija b’suċċess.”

Il-KESE jirrikonoxxi l-isfidi marbuta mal-iżvilupp u d-disponibbiltà globali ta’ teknoloġiji ekoloġiċi alternattivi u innovattivi. Il-KESE jissuġġerixxi l-ibridizzazzjoni bħala soluzzjoni intermedja, u fl-istess ħin għandhom jiġu eżaminati wkoll għażliet lil hinn mill-fjuwils fossili. Barra minn hekk, huwa jinnota li kwalunkwe bidla fis-sors tal-enerġija se teħtieġ bastimenti ġodda ddisinjati b’mod kompletament ġdid u b’kapaċità akbar abbord (tunnellaġġ gross) biex jakkomodaw il-makkinarju l-ġdid. Għalhekk, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tirrevedi d-definizzjoni tal-“kapaċità tas-sajd” sabiex tkun tista’ timplimenta teknoloġiji ġodda relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija. (ks)

Ir-regoli għandhom jistabbilixxu obbligi għall-influwenzaturi, iżda wkoll għall-pjattaformi ta’ video-sharing u għan-networks tal-media soċjali

Ir-reklamar u l-kummerċjalizzazzjoni permezz tal-influwenzaturi hija waħda mill-industriji li kibret b’rata mgħaġġla f’dan l-aħħar deċennju. Il-kunsumaturi jqisu lill-influwenzaturi bħala persuni eqreb tagħhom, aktar awtentiċi u ta’ min jafdahom aktar mir-reklamar tradizzjonali jew l-approvazzjoni minn personalitajiet famużi, għaldaqstant, l-influwenzaturi qed jattiraw dejjem aktar l-investiment tal-kumpaniji.

Madankollu, għall-kuntrarju tar-reklamar tradizzjonali, li huwa soġġett għal regoli stretti ħafna, ir-reklamar mill-influwenzaturi jista’ jevita r-regoli dwar id-divulgazzjoni tar-reklamar. In-natura kummerċjali tal-posts tal-influwenzaturi mhux dejjem tkun identifikabbli faċilment, peress li r-reklami jidhru flimkien ma’ kontenut ppreżentat b’mod simili, iżda li jkun kontenut editorjali indipendenti. 

Dan in-nuqqas ta’ trasparenza huwa ta’ periklu għall-konsumaturi b’mod ġenerali u għall-minorenni b’mod partikolari. L-esponiment ta’ dan il-grupp vulnerabbli għal reklamar bil-moħbi jista’ potenzjalment jagħmel ħsara lill-iżvilupp fiżiku, psikoloġiku, soċjali u emozzjonali tagħhom. 

L-UE għandha taġixxi? “Fil-fatt, l-UE diġà għandha xi mekkaniżmi fis-seħħ biex tittratta l-influwenzaturi, li huma koperti mil-leġiżlazzjoni kemm dwar dawk li jirreklamaw kif ukoll dwar il-bejjiegħa/in-negozjanti. Madankollu, aħna tal-fehma li huwa xieraq li jkun hemm approċċ komprensiv fid-dawl taż-żieda rapida ta’ dan il-fenomenu”, qal Bernardo Hernández Bataller, relatur tar-rapport tal-KESE dwar din il-kwistjoni.

Il-Kumitat jissuġġerixxi li l-UE għandha tistabbilixxi obbligi speċifiċi kemm għall-amministraturi kif ukoll għall-pjattaformi ta’ video-sharing u n-networks tal-media soċjali dwar kif joperaw l-influwenzaturi, u għall-ħallieqa ta’ kontenut/l-influwenzaturi nfushom. 

L-influwenzaturi għandhom:

• jimmarkaw b’mod prominenti u mill-ewwel biex jenfasizzaw li l-post hija komunikazzjoni ta’ kummerċjalizzazzjoni;
• jikkonformaw mar-regoli speċifiċi tas-settur imfassla biex jipproteġu s-saħħa u s-sikurezza tal-konsumaturi u tal-utenti, speċjalment il-minuri u gruppi oħra vulnerabbli;
• ikunu responsabbli jekk jonqsu milli jagħmluha ċara meta huma jkunu mħallsa biex japprovaw jew jippromovu prodott jew servizz.

L-amministraturi tal-pjattaformi u n-networks tal-media soċjali għandhom:

• ikunu wkoll responsabbli għall-kontenut ippubblikat mill-ħallieqa tal-kontenut u mill-influwenzaturi li huma jospitaw; 
• ikollhom l-obbligu li jneħħu kontenut illegali u li jirrapportaw attività illegali;
• jitolbu lill-ħallieqa tal-kontenut/lill-influwenzaturi kollha li joperaw barra l-UE biex jindikaw b’mod ċar min huwa responsabbli legalment għall-attività tagħhom fl-UE u li jkollhom assigurazzjoni professjonali li tkopri kontra d-dannu kkawżat minn attivitajiet illegali.

Sabiex jiġu protetti l-minuri, il-pjattaformi u l-amministraturi tan-network soċjali, flimkien mal-influwenzaturi, għandhom jiżguraw li: 

• huwa teknikament possibbli li jimpedixxu utenti taħt l-età milli jaraw kontenut sensittiv, li fi kwalunkwe każ irid ikun immarkat bħal “ipprojbit għal tfal taħt it-18-il sena”, jitolbu verifika tal-età u jippermettu l-użu tal-kontroll mill-ġenituri;
• il-posts tal-influwenzaturi li jkunu mmirati għall-minuri jridu jinkludu l-kliem “reklamar”, “komunikazzjoni ta’ kummerċjalizzazzjoni”, jew “sponsorjat minn”; u li immaġni mmodifikati jiġu mmarkati bħala “immaġni modifikata” u prodotti tal-intelliġenza artifiċjali bħala “immaġni virtwali”.

L-Opinjoni tal-KESE tfasslet għall-Presidenza Spanjola tal-Kunsill tal-UE, li qed tqis jekk għandhiex tiġi adottata regolamentazzjoni speċika, u talbet għall-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar din il-kwistjoni. (dm)
 

L-inflazzjoni fl-Unjoni Ewropea qiegħda fl-ogħla livell li qatt ġie rreġistrat wara l-introduzzjoni tal-euro. Attwalment, hemm 96,5 miljun persuna Ewropea f’riskju ta’ faqar u esklużjoni soċjali: dawn in-nies huma dawk l-iktar milquta miż-żieda ġenerali fil-prezzijiet tal-prodotti u s-servizzi, l-ispejjeż dejjem jogħlew tal-enerġija u t-telf tal-kapaċità tal-akkwist.

Dawn huma biss ftit miċ-ċifri allarmanti żvelati fl-Opinjoni tal-KESE abbozzata minn Felipe Medina Martín u adottata fis-sessjoni plenarja ta’ Lulju.

L-impatt tal-kriżi tal-enerġija fuq l-ekonomija Ewropea huwa serju. Il-prezzijiet għoljin tal-enerġija, il-materja prima, is-servizzi u l-prodotti industrijali wasslu għal inflazzjoni għolja, dgħajfu t-tkabbir ekonomiku, qiegħdu pressjoni kbira fuq il-finanzi pubbliċi u n-negozji, u fl-istess ħin ipperikolaw il-kompetittività ekonomika esterna.

Biex din it-tendenza titreġġa’ lura, il-KESE jinnota li l-unitajiet domestiċi u s-setturi ewlenin (is-settur agroalimentari, tat-trasport, dak ferrovjarju, eċċ.) għandhom jibbenefikaw minn pjani għat-tnaqqis tal-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija, u jitlob lill-istituzzjonijiet Ewropej jistabbilixxu mekkaniżmi ta’ kontroll. Il-politiki futuri għandhom ikunu mfassla apposta, immirati u reżistenti għat-tranżizzjoni, u għandhom jappoġġjaw b’mod partikolari lill-familji b’introjtu aktar baxx u b’diffikultajiet akbar.

Xi miżuri nazzjonali ta’ kontroll tal-prezzijiet urew li huma l-aktar miżura adatta biex jittaffew l-effetti tal-prezzijiet għoljin ta’ prodotti bażiċi fuq il-baġits tal-familji. Pereżempju, l-“eċċezzjoni Iberika” fuq is-sistema tal-prezzijiet tas-suq tal-elettriku ppermettiet lil Spanja u lill-Portugall jillimitaw il-prezz tal-gass fl-impjanti tal-produzzjoni tal-elettriku u, b’hekk, inaqqsu drastikament il-kontijiet. It-tnaqqis temporanju tal-VAT fuq il-prezzijiet tal-elettriku, l-ikel u l-fjuwil adottat f’xi Stati Membri huwa eżempju ieħor. (mp)

Wara l-kriżijiet bankarji reċenti fl-Istati Uniti u l-każ ta’ Credit Suisse, il-KESE rrieżamina l-Proposta tal-Kummissjoni għar-rieżami tal-qafas dwar il-ġestjoni tal-kriżijiet bankarji u l-assigurazzjoni ta' depożitu (CMDI). Fost miżuri oħra, il-Kumitat jitlob li jiġu protetti l-interessi tal-banek iżgħar u lokali, tad-depożitanti u tal-kontribwenti, u li l-pakkett tas-CMDI jiġi kkoordinat mar-riforma futura tar-Regolament dwar l-għajnuna mill-Istat.

Kien il-Gvern Spanjol li talab lill-KESE janalizza l-kwistjoni u jipprovdi rakkomandazzjonijiet ta’ politika lill-koleġiżlaturi u lill-Presidenza Spanjola tal-Kunsill tal-UE. Il-Proposta tal-Kummissjoni dwar ir-rieżami tal-qafas CMDI għandha l-għan li tindirizza r-riskji li għad baqa’ fis-settur bankarju Ewropew, li jkompli jsir progress fit-tkomplija tal-Unjoni Bankarja u li jissaħħaħ is-suq uniku tal-UE fl-interess tad-depożitanti u l-kontribwenti.

“Il-KESE jagħraf l-importanza tal-ħeffa, il-flessibbiltà u l-kooperazzjoni fl-indirizzar tal-kriżijiet bankarji u li, fl-istess ħin, jiġu protetti d-depożitanti u l-kontribwenti”, qal ir-relatur tal-KESE Giuseppe Guerini. “Il-Proposta tal-Kummissjoni hija pass lejn it-tkomplija tal-Unjoni Bankarja, li hija kruċjali għall-konsolidazzjoni sħiħa tas-sistema finanzjarja tal-UE u għat-tnaqqis tal-frammentazzjoni tas-suq”.

Fl-Opinjoni tiegħu, il-KESE jinsisti li l-armonizzazzjoni tal-protezzjoni tad-depożiti u l-evalwazzjoni ta’ alternattivi ta’ riżoluzzjoni u insolvenza huma kruċjali biex jiġu protetti l-interessi tad-depożitanti u biex tiġi preservata d-diversità tal-ekosistema bankarja Ewropea. (tk)
 

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali nħoloq fl-1957 u ngħata setgħat konsultattivi sabiex iressaq, permezz tal-Opinjonijiet tiegħu u ta’ varjetà wiesgħa ta’ attivitajiet oħra, il-perspettiva u t-tħassib tas-soċjetà ċivili organizzata quddiem il-korpi Ewropej tat-teħid tad-deċiżjonijiet, u permezz ta’ dan iqarreb lill-UE lejn iċ-ċittadini tagħha.

Is-sena ta’ wara – u 65 sena ilu – il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew kellu l-ewwel sessjoni plenarja tiegħu. Aqra iktar dwar il-65 anniversarju hawnhekk: www.eesc.europa.eu/65

X’għamilna s-sena li għaddiet? Dan tista’ ssibu fir-rapport tagħna dwar l-attivitajiet tal-2022: analiżi tas-sena. X’kienu l-punti ewlenin u l-aktar suġġetti importanti tas-sena li għaddiet?

L-2022 kienet ikkaratterizzata minn avvenimenti drammatiċi. Fl-24 ta’ Frar 2022, ir-Russja bdiet gwerra mhux provokata kontra l-Ukrajna. B’segwitu għal din l-aggressjoni, il-KESE qed jappoġġja kontinwament lis-soċjetà ċivili Ukrena permezz ta’ għadd ta’ Opinjonijiet, konferenzi u riżoluzzjonijiet. Ftaħna l-bini tagħna għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili Ukreni attivi fi Brussell, u pprovdejna post sikur biex inkomplu naħdmu u nżommu lis-soċjetà ċivili Ukrena ħajja. Il-Premju għas-Soċjetà Ċivili tagħna ppremja inizjattivi li jgħinu liċ-ċittadini li qed ibatu b’riżultat tal-gwerra.

B’risposta għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, il-KESE propona approċċ komprensiv għat-tranżizzjoni tal-enerġija, ibbażat fuq il-ħtieġa għal mudell ġdid tal-enerġija u UE li tkun indipendenti mil-lat tal-enerġija. U għalkemm l-UE għadha qed tiġġieled il-konsegwenzi tal-pandemija tal-COVID-19, l-investimenti fit-tranżizzjoni doppja ekoloġika u diġitali issa saru aktar essenzjali minn qatt qabel. Għalhekk il-Kumitat qed jappoġġja l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-pjani nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza.

Jekk tixtieq tkun taf aktar, niżżel il-fuljett:
https://www.eesc.europa.eu/mt/our-work/publications-other-work/publications/2022-year-review.