EESC info

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft de Europese Commissie en de lidstaten opgeroepen om werk te maken van een nieuwe Europese ouderenstrategie. Cruciaal is dat wordt afgestapt van de huidige perceptie van ouderen als een last en kostenpost voor de samenleving, en dat de blik wordt gericht op hun sociaal, economisch en intellectueel potentieel, dat vaak onderbelicht blijft.

Bij gebrek aan een alomvattend ouderen- of vergrijzingsbeleid zou het gaan om de eerste EU-strategie die erop gericht is de rechten van ouderen te beschermen en hun volwaardige deelname aan de samenleving en de economie te waarborgen.

Het EESC verwoordde zijn aanbevelingen in een advies dat werd opgesteld op verzoek van het Spaanse voorzitterschap van de Raad en tijdens de julizitting werd goedgekeurd. Daar vond ook een debat plaats met Dubravka Šuica, vicevoorzitter van de Commissie en commissaris voor Democratie en Demografie, en Heidrun Mollenkopf, voorzitter van AGE Platform Europe.

De beoogde strategie moet de strijd aanbinden met leeftijdsstereotypen en zodoende met leeftijdsdiscriminatie, die samen met discriminatie op grond van gender nog steeds een van de meest voorkomende discriminatievormen in de EU is, ondanks de snelle vergrijzing van de Europese bevolking. Volgens schattingen van Eurostat zal het aantal 75-84-jarigen in de EU in 2050 met 56,1 % zijn gestegen, en het aantal 65-74-jarigen met 16,6 %.

“Het EESC roept de Commissie duidelijk en ondubbelzinnig op om voor het einde van haar huidige ambtstermijn een Europese ouderenstrategie op te stellen. Dit is een eerste stap die volgens mij verstrekkende gevolgen zal hebben voor het Europees sociaal en demografisch beleid”, aldus Miguel Ángel Cabra de Luna, rapporteur van het advies.

Vicevoorzitter van de Commissie Dubravka Šuica: “Ouderen zijn geen kostenpost of last maar een troef. Demografische veranderingen zijn geen geïsoleerd gegeven: we moeten aandacht hebben voor hun wisselwerking met megatrends zoals de groene en de digitale transitie”.

“Ouderen mogen niet worden gezien als uitgavenpost voor de sociale zekerheid, zij zijn burgers met dezelfde rechten op een volwaardig leven zonder discriminatie als mensen van elke andere leeftijd. Hun rechten moeten in alle facetten van het leven worden gewaarborgd”, aldus dr. Mollenkopf.

Voorts spelen ouderen een belangrijke rol voor de economie. In veel landen hebben zij een aanzienlijk deel van de rijkdom en koopkracht in handen. De zilveren economie, aangedreven door oudere consumenten, zal naar verwachting een sterke groei doormaken en in 2025 een waarde van 5,7 biljoen euro bereiken. Om dit potentieel te realiseren, heeft de EU doeltreffende strategieën nodig waarin rekening wordt gehouden met de regionale dynamiek en de kansen die deze economie biedt. (ll)

Tijdens de julizitting zijn zes EESC-adviezen over water goedgekeurd. Een greep uit de belangrijkste aanbevelingen: mensenrechten moeten voorop staan bij waterbeheer, er zijn meer investeringen nodig, er moeten verbruikslabels komen en de prijsstelling moet worden herzien. Zij vormen de eerste reeks voorstellen van het EESC voor een alomvattend Europees waterbeleid als onderdeel van het Blue Deal-initiatief.

Als reactie op de dringende uitdagingen op dit gebied neemt het Europees Economisch en Sociaal Comité het voortouw en komt het met een uitgebreid pakket aanbevelingen voor een duurzaam waterbeleid voor Europa. Met het Blue Deal-initiatief pleit het EESC voor een uniforme aanpak in heel Europa omwaterarmoede uit te bannen en toegang tot veilig en betaalbaar water en adequate sanitaire voorzieningen als mensenrecht te garanderen.

Om deze doelstellingen te bereiken, benadrukt het EESC dat het belangrijk is om veerkrachtige waterinfrastructuur en distributienetwerken te ontwikkelen. Om de investeringsbehoeften vast te stellen en te zorgen voor een efficiënt waterbeheer, moet eerst de huidige toestand van de waterinfrastructuur en de beschikbaarheid van water in elke lidstaat in kaart worden gebracht.

De aanbevelingen van het EESC over de economische aspecten van een Europese Blue Deal omvatten de invoering van prijsstrategieën die waterverspilling tegengaan en voorstellen voor nieuwe financieringsmethodes van het waterbeleid. Het EESC wil dat de EU wereldleider wordt op het gebied van waterefficiënte technologieën. Om het watergebruik te verminderen, hergebruik en recycling van water te bevorderen en waterverontreiniging aan te pakken, stelt het EESC voor om water in het gehele industriebeleid van de EU te integreren. Voor de landbouwstelt het EESC een soortgelijke aanpak voor, waarbij de waterdimensie volledig wordt geïntegreerd in het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB).

Het EESC erkent dat de consument de drijvende kracht achter verandering is en wil daarom het gebruik van waterefficiënte apparaten bevorderen door labels in te voeren waarop het waterverbruik wordt vermeld en door circulair watergebruik te promoten, zodat de burgers zelf hun steentje kunnen bijdragen.
Deze voorstellen zullen worden samengevat in een reeks kernbeginselen en acties die op 26 oktober 2023 tijdens de conferentie “Call for a European Blue Deal” aan de EU-instellingen zullen worden gepresenteerd. Het EESC wil dat de volgende Europese Commissie het thema water hoog op de agenda zet. (gb)

Het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) heeft opgeroepen tot een EU-brede hervorming van de gezondheidstelsels en daarbij te streven naar een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid, nu we getuige zijn van een piek in mentale en gedragsstoornissen onder de Europese bevolking, met name bij jongeren.

In een advies dat op verzoek van het Spaanse voorzitterschap van de Raad van de EU is opgesteld en dat tijdens de zitting van juli is goedgekeurd, wijst het EESC erop dat de geestelijke gezondheidszorg gericht moet zijn op preventie, vroegtijdige opsporing en zorg in gemeenschapsverband.

“De gezondheidsstelsels in de hele EU moeten dringend worden hervormd zodat zij geïntegreerde en geplande langetermijninterventies en zorg gaan leveren – niet alleen om te genezen, maar ook om medische aandoeningen te voorkomen – met behulp van multidisciplinaire teams, en niet langer worden georganiseerd op basis van occasionele zorgmodellen”, zei de rapporteur van het advies, Milena Angelova.

“Onze stelsels voor geestelijke gezondheidszorg moeten anders worden georganiseerd. We hebben meer specialisten nodig en er moet meer steun komen voor mensen die zorgbehoevend zijn”, zo zei de corapporteur van het advies, Ivan Kokalov.
Vooral jongeren, kinderen, vrouwen en kansarme groepen, maar ook mensen die worden blootgesteld aan langdurige stress, lopen het risico een psychische stoornis te ontwikkelen.

Sinds de COVID-19-pandemie is de geestelijke gezondheid verder verslechterd: ongeveer 20 % van de Europeanen kampt met ernstige tot matige geestelijke gezondheidsproblemen. Dit heeft onder meer ook gevolgen voor het beroepsleven en het inkomen. Uit de huidige ramingen blijkt dat geestelijke gezondheidsproblemen en gedragsstoornissen jaarlijks ongeveer 4 % van het bbp van de EU opslorpen.
Psychische stoornissen eisen ook een zware menselijke tol: zij zijn verantwoordelijk voor ongeveer 4 % van de sterfgevallen in Europa per jaar en vormen de op één na meest voorkomende doodsoorzaak onder jongeren.

Het EESC is ingenomen met de recente mededeling van de Europese Commissie betreffende een alomvattende aanpak van geestelijke gezondheid, en dringt erop aan dat deze snel wordt omgezet in een EU-strategie voor geestelijke gezondheid, met voldoende financiering. De strategie zou een tijdschema moeten bevatten, alsook indicatoren om de vooruitgang te kunnen meten, en er zou goed in moeten worden omschreven wie waarvoor verantwoordelijk is.

Naar de mening van het EESC moet worden gewerkt aan op rechten gebaseerde en persoonsgerichte stelsels voor geestelijke gezondheidszorg waarin prioriteit wordt gegeven aan de empowerment van personen en hun actieve deelname aan hun eigen herstel.
Het EESC beveelt de Commissie sterk aan om 2024 uit te roepen tot Europees Jaar van de geestelijke gezondheid. Dit zou een krachtig signaal afgeven en aanzetten tot de vorming van een sterke alliantie om de geestelijke gezondheid in de hele EU te verbeteren en te bevorderen.

Het EESC heeft tijdens zijn zitting in juli vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties uit de kandidaat-lidstaten van de EU verwelkomd en het initiatief aangekondigd om “ereleden uit de uitbreidingslanden” aan te wijzen. Zij zullen worden uitgenodigd om deel te nemen aan de dagelijkse advieswerkzaamheden van het EESC.

Als eerste stap op weg daar naartoe heeft het EESC tijdens de julizitting een debat gehouden over het belang van het maatschappelijk middenveld in het EU-uitbreidingsproces. Ook tekende EESC-voorzitter Oliver Röpke een memorandum van overeenstemming met de Raad voor regionale samenwerking (RCC) om het maatschappelijk middenveld en jongeren op een meer gestructureerde manier te betrekken bij de bevordering van vrede en welzijn in Zuidoost-Europa.

Europees commissaris Olivér Várhelyi voor Nabuurschapsbeleid en Uitbreiding prees het EESC voor zijn initiatief voor ereleden uit de uitbreidingslanden, omdat dit een manier is om de uitbreiding hoog op de EU-beleidsagenda te houden. 

De Moldavische premier Dorin Recean wees erop dat dit nieuwe EESC-initiatief op het juiste moment komt en zal leiden tot nauwere samenwerking met het maatschappelijk middenveld in Moldavië. 

Majlinda Bregu, secretaris-generaal van de RCC, zei: “In de RCC kunnen we ons niet voorstellen dat we ons adviesforum van maatschappelijke organisaties niet zouden betrekken bij onze regionale inspanningen voor de uitdagende groene agenda voor de Westelijke Balkan. Evenmin zouden we onze initiatieven voor een regionale markt niet coördineren zonder goed te luisteren naar onze kamers van koophandel.” 

Bosko Savkovic van de Unie van Servische werkgevers sprak zijn lof uit voor het maatschappelijk middenveld in Servië, dat zich durft uit te spreken, buitenlandse desinformatie probeert te weerleggen en de Serviërs eraan blijft herinneren dat EU-lidmaatschap mogelijk is. 

Oleksandr Yavorskyi van het Oekraïens werkgeversverbond zei: “Allang voordat de oorlog begon heeft Oekraïne ervoor gekozen de weg in te slaan die uiteindelijk moet leiden tot EU-lidmaatschap. De Oekraïense sociale partners en maatschappelijke organisaties hebben nu de juiste ondersteuning nodig in het EU-toetredingsproces.”

Anisa Subashi, vicevoorzitter van het Verbond van Albanese vakverenigingen, benadrukte de belangrijke rol die de vakbonden in zijn land spelen bij het versterken van de sociale dialoog, met name toen de Albanese regering pogingen deed om het maatschappelijk middenveld minder ruimte te geven. 

Dajana Cvjetkovic van het Centrum voor de promotie van het maatschappelijk middenveld uit Bosnië en Herzegovina en Daliborka Uljarevic, uitvoerend directeur van het Centrum voor burgereducatie uit Montenegro, toonden zich voorstanders van de rol die het maatschappelijk middenveld in het uitbreidingsproces speelt. “Wij zijn de ruggengraat van onze samenleving en verwoorden de aspiraties van onze burgers. Wij zijn de trouwste bondgenoten van de EU-instellingen en dit nieuwe initiatief van het EESC zal onze samenwerking verder verdiepen”, aldus Uljarevic. (mt)

De blauwdruk voor een nettonulindustrie vertelt niet hoe we ervoor kunnen zorgen dat de Europese industrie concurrerend blijft en investeringen aantrekt.

Over het geheel genomen kan het EESC zich vinden in het industrieel plan voor de Green Deal en de verordening voor een nettonulindustrie. Wel moet er duidelijker in worden aangegeven welke maatregelen de EU zal nemen om haar vestigingsklimaat aantrekkelijker te maken, haar concurrentievermogen te vergroten en zich te onderscheiden van haar systeemconcurrenten.

“Kennelijk was er iets als de Inflation Reduction Act in de VS nodig om de EU tot actie te bewegen. Daar staan wij erg kritisch tegenover”, aldus Sandra Parthie, rapporteur van het EESC-advies over het industrieel plan en de verordening. “We hadden graag gezien dat de EU eerder stappen had ondernomen. Ze had krachtdadiger en met meer overtuiging moeten reageren, om onze bedrijven en samenlevingen te laten zien dat we echt willen dat Europa relevant blijft als industriële locatie, met goede banen en goede lonen voor werknemers.”

De Europese industrie heeft de afgelopen decennia terrein moeten prijsgeven aan haar belangrijkste concurrenten. Bedroeg het bbp per capita in de EU in de jaren 2000 nog zo’n 70 % van het bbp per capita in de VS, inmiddels ligt het onder de 66 %. Het aandeel van de VS en de EU in de bruto mondiale investeringen is tussen 1999 en 2020 gedaald, respectievelijk van 29 % tot 20 % en van 23 % tot 15 %. 

Om deze neerwaartse trend om te buigen beveelt het EESC aan een audit uit te voeren om na te gaan hoe de EU haar waardeketens kan beheersen en verbeteren en buitensporige afhankelijkheden kan vermijden. Het EESC stelt ook voor om alle ontwerpwetgeving van de EU aan een concurrentievermogenstest te onderwerpen.

Het wijst er daarnaast op dat er kordater moet worden opgetreden op het gebied van administratieve rompslomp en afhandelingstermijnen. Zo duurt het te lang voordat subsidiebesluiten worden genomen en de financiering beschikbaar wordt gesteld. Willen we voorkomen dat investeerders hun blik van de EU afwenden, dan moeten alle soorten bedrijven, ongeacht hun grootte, tijdig toegang hebben tot financiering voor zowel exploitatiekosten als kapitaaluitgaven. 

Vergunningverlening is een ander aspect waarop het nodige valt aan te merken: in het industrieel plan worden een aantal nettonultechnologieën aangemerkt waarbij projecten sneller een vergunning en meer financiële steun zouden krijgen, terwijl andere sectoren daar meer moeite voor moeten doen.

Het is belangrijk dat met het industrieel plan en de verordening de aandacht niet te zeer wordt toegespitst op het bevorderen van groene technologieën en op het kiezen van vermeende “winnaars”. In plaats daarvan moeten zij de ontwikkeling van een diverse industriële sector met een breed scala aan sectoren bevorderen.  
Europa herbergt veel energie-intensieve zware en primaire industrieën die koolstofvrij moeten worden gemaakt en die niet in het industrieel plan zijn opgenomen. 

Het versoepelen van de staatssteunregels van de EU is een andere potentiële val, aangezien dit de achterstand kan vergroten van armere lidstaten die niet over de begrotingsruimte beschikken om in de groene transitie te investeren en huishoudens en hun belangrijkste industrieën te ondersteunen. Daarom moet er een serieus debat worden gevoerd over een Europees Soevereiniteitsfonds om de transitie met aanvullende EU-financiering te ondersteunen. 

Uit cijfers van de Europese Commissie blijkt dat nettonultechnologie flink wat banen kan opleveren: er zijn 180 000 werknemers nodig voor de productie van waterstofbrandstofcellen, 66 000 voor de productie van zonnepanelen en 800 000 voor de productie van batterijen. 

Voorts wordt in het industrieel plan de ontwikkeling van groene vaardigheden gesteund. Het EESC vindt echter dat de ontwikkeling van alle vaardigheden die in de industrie nodig zijn, ondersteund zou moeten worden. Daarnaast zouden de werkvergunningen voor gekwalificeerde werknemers van buiten de Europese Unie gestandaardiseerd en sneller afgegeven moeten worden. (dm)
 

In een tijdens de junizitting goedgekeurd advies dringt het EESC er bij de EU op aan een alomvattende aanpak van het grondstoffenbeleid te volgen. Het stelt voor de lijsten van kritieke grondstoffen uit te breiden, eerlijke energieprijzen te waarborgen, vergunningen te vereenvoudigen, prioriteit te geven aan recycling en de capaciteitsopbouw in de grondstoffensector van de EU te bevorderen.

China domineert momenteel de wereldwijde aanvoer van kritieke grondstoffen, terwijl Europa minder dan 5 % van de wereldwijde productie van minerale grondstoffen voor zijn rekening neemt. Aangezien de wereldwijde vraag naar grondstoffen tegen 2060 naar verwachting twee keer zo groot zal zijn, moeten er absoluut maatregelen worden genomen.

Om deze uitdagingen het hoofd te bieden, beveelt het EESC aan de lijst van kritieke grondstoffen uit te breiden met grondstoffen die cruciaal zijn voor groene en duurzame technologieën, zodat gerichte beleidsmaatregelen en investeringen mogelijk worden. Ook pleit het voor eerlijke energieprijzen, financiële steun, vereenvoudigde vergunningsprocedures en partnerschappen met derde landen om de hulpbronnenzekerheid te vergroten en de groene transitie van de EU te stimuleren

De rapporteur van het advies, Maurizio Mensi, benadrukt dat in de afvalwetgeving prioriteit moet worden gegeven aan terugwinning en hergebruik van grondstoffen als een manier om de afhankelijkheid van primaire bronnen te verminderen en economische groei te stimuleren. Om de duurzaamheidsdoelstellingen van de EU te halen moet echter het juiste evenwicht worden gevonden tussen hulpmiddelenzekerheid en milieuoverwegingen.

De corapporteur van het advies, Michal Pintér, is voorstander van een EU-brede capaciteitsopbouw ten behoeve van de winningsindustrieën. In het advies wordt opgeroepen om de nadruk te leggen op de ontwikkeling van menselijk kapitaal in de winningsindustrieën en op de om- en bijscholing van de huidige beroepsbevolking teneinde een robuuste grondstoffensector te bevorderen.

Door deze aspecten gezamenlijk aan te pakken, kan de EU met succes overschakelen naar een groene economie en de basis leggen voor een veerkrachtige, duurzame en wereldwijd concurrerende grondstoffensector. (gb)

In een advies dat werd opgesteld op verzoek van het Spaanse voorzitterschap en tijdens de julizitting werd aangenomen, betoont het EESC zich ingenomen met de strategie voor de energietransitie in de visserij- en aquacultuursector van de EU. Het EESC erkent dat de CO₂-uitstoot dringend moet worden teruggebracht en dat moet worden ingezet op duurzame, hernieuwbare en commercieel levensvatbare energiealternatieven, en onderstreept dan ook het belang van de verwezenlijking van klimaatneutraliteit tegen 2050.

Het EESC benadrukt dat de visserijsector een cruciale rol speelt bij het beperken van de gevolgen van de klimaatverandering. Vissers leveren een van de gezondste dierlijke eiwitten met een minimale koolstofvoetafdruk, en de emissies van de sector zullen in 2023 naar verwachting maar een fractie van de totale mondiale emissies uitmaken, wat duidelijk aantoont dat de impact van de sector op het milieu relatief gering is. Toch dringt het EESC aan op voortdurende inspanningen om de energie-efficiëntie te vergroten en de uitstoot verder te verminderen.

“Het koolstofvrij maken van de visserijsector vereist een brede aanpak, financiële prikkels en het gebruik van emissievrije energiebronnen”, aldus rapporteur Javier Garat Pérez. “We moeten realisme en ambitie met elkaar in evenwicht brengen. Er is een passend en realistisch tijdschema voor decarbonisatie nodig, waarbij rekening wordt gehouden met technologische, logistieke en wetgevende ontwikkelingen. De kosten van de transitie mogen de werkgevers en werknemers in de maritieme sectoren niet belasten, en niemand mag aan zijn lot worden overgelaten. Om de energietransitie te doen slagen moeten de doelstellingen van decarbonisatie en economische levensvatbaarheid met elkaar in evenwicht zijn”.

Het EESC erkent dat de ontwikkeling en wereldwijde beschikbaarheid van alternatieve en innovatieve groene technologieën geen sinecure is. Het stelt voor hybridisatie te beschouwen als een tussenoplossing en tegelijk na te denken over opties waarbij verder wordt gekeken dan fossiele brandstoffen. Ook wijst het erop dat voor elke verandering van energiebron nieuwe schepen nodig zijn die op een geheel nieuwe manier zijn ontworpen en over een groter laadvermogen (“brutotonnage”) beschikken om plaats te bieden aan de nieuwe machines. Het EESC verzoekt de Europese Commissie dan ook de definitie van “vangstcapaciteit” te herzien, zodat nieuwe technologieën in het kader van de energietransitie kunnen worden toegepast. (ks)

De verplichtingen van influencers, maar ook van videoplatforms en sociale netwerken, moeten met nieuwe regels worden vastgesteld.

Reclame en marketing via influencers is een van de sterkst groeiende markten van het voorbije decennium. Influencers worden door consumenten gepercipieerd als nabijer, authentieker en betrouwbaarder dan klassieke reclame en reclame via aanprijzing door een beroemdheid, en komen daardoor steeds meer in het vizier van adverterende merken.

Maar, in tegenstelling tot traditionele reclame, waarvoor zeer strikte regels gelden, kan bij “posts” van influencers al eens worden verhuld dat er in feite reclame wordt verspreid. Reclame via influencers is dus niet altijd als zodanig herkenbaar, omdat advertenties vermengd zijn met redactionele inhoud van niet-commerciële aard. 

Dit gebrek aan transparantie is gevaarlijk voor consumenten in het algemeen en minderjarigen in het bijzonder. Wanneer minderjarigen worden blootgesteld aan sluikreclame kan dit schadelijk zijn voor hun fysieke, psychologische, sociale en emotionele ontwikkeling. 

Moet de EU hier iets aan doen? “In feite beschikt de EU reeds over een aantal mechanismen om met influencers om te gaan; zij vallen immers onder de wetgeving inzake adverteerders en verkopers/handelaren. Gezien de snelle opkomst van dit fenomeen lijkt het ons echter wenselijk dat er een alomvattende aanpak komt” aldus Bernardo Hernández Bataller, rapporteur van een EESC-rapport over dit onderwerp.

Het EESC stelt voor dat de EU specifieke verplichtingen vastlegt voor zowel de beheerders van de videoplatforms en sociale netwerken waarop influencers actief zijn als voor de makers van inhoud/influencers zelf. 

Influencers moeten:

• de commerciële aard van bepaalde “posts” duidelijk kenbaar maken;
• voldoen aan de sectorspecifieke regels ter waarborging van de gezondheid en veiligheid van consumenten en gebruikers, met name in het geval van minderjarigen en andere kwetsbare groepen;
• aansprakelijk zijn wanneer zij nalaten om voldoende duidelijk te maken wanneer ze worden betaald om een product of dienst aan te prijzen of te promoten.

Platformbeheerders en sociale netwerken moeten:

• eveneens aansprakelijk zijn voor de inhoud die wordt gepubliceerd door de makers van inhoud en influencers die zij hosten; 
• de verplichting hebben om illegale inhoud te verwijderen en illegale activiteiten te melden;
• van alle makers van inhoud/influencers van buiten de EU eisen dat zij duidelijk aangeven wie wettelijk aansprakelijk is voor hun activiteiten in de EU, en dat zij beschikken over een beroepsaansprakelijkheidsverzekering voor gevallen van schade als gevolg van illegale activiteiten.

Ter bescherming van minderjarigen moeten de beheerders van platforms en van sociale netwerken samen met de influencers zorgen voor: 

• de technische mogelijkheid om gevoelige inhoud af te schermen voor minderjarigen; dit soort inhoud moet in ieder geval de vermelding “verboden voor minderjarigen” bevatten, gepaard gaan met een leeftijdscontrole en het gebruik van ouderlijk toezicht mogelijk maken;
• toevoeging van vermeldingen als “reclame”, “commerciële boodschap” of “gesponsord door” in op minderjarige gerichte “posts” van influencers; toevoeging van vermeldingen als “bewerkte beelden”, in voorkomend geval, of “virtuele beelden”, in het geval van met artificiële intelligentie gecreëerde beelden.

Dit EESC-advies werd opgesteld op verzoek van het Spaanse voorzitterschap van de Raad van de EU, dat zich beraadt op de wenselijkheid om hiervoor specifieke regelgeving op te stellen, en het Comité hierover heeft geraadpleegd. (dm)
 

De inflatie in de Europese Unie bevindt zich op het hoogste peil sinds de invoering van de euro. Momenteel worden 96,5 miljoen Europeanen met armoede en sociale uitsluiting bedreigd: zij worden het hardst getroffen door de sterke stijging van de prijzen van goederen, diensten en energie, en door koopkrachtverlies.

Dit zijn slechts enkele van de alarmerende cijfers uit het EESC-advies van Felipe Medina Martín, dat tijdens de julizitting werd goedgekeurd.

De energiecrisis heeft grote gevolgen voor de Europese economie. De hoge prijzen voor energie, grondstoffen, diensten en industriële goederen hebben geleid tot hoge inflatie, een zwakkere economische groei, sterke druk op overheidsfinanciën en het bedrijfsleven en een verlies van extern economisch concurrentievermogen.

Het EESC benadrukt dat, om deze trend te keren, huishoudens en sleutelsectoren (agrovoeding, vervoer, detailhandel enz.) moeten kunnen profiteren van plannen om de gevolgen van hoge energieprijzen te beperken. Ook dringt het bij de Europese instellingen aan op de invoering van controlemechanismen. Toekomstige maatregelen moeten op maat gesneden, doelgericht en transitiebestendig zijn en met name huishoudens met lagere inkomens die het moeilijk hebben te ondersteunen.

Sommige nationale prijscontrolemaatregelen zijn het doeltreffendst gebleken om de gevolgen van de hoge prijzen van basisgoederen voor huishoudens te verzachten. Zo zorgde de “Iberische uitzondering” wat betreft de prijsstelling op de elektriciteitsmarkt voor drastisch lagere energierekeningen nadat Spanje en Portugal een plafond invoerden voor de prijs van gas in elektriciteitscentrales. Een ander voorbeeld is de tijdelijke verlaging van de btw op elektriciteit, voedsel en brandstoffen in sommige lidstaten. (mp)

In de nasleep van de recente bankencrises in de VS en de gebeurtenissen rond Credit Suisse heeft het EESC zich gebogen over het voorstel van de Commissie tot hervorming van het kader voor bankencrisisbeheer en depositoverzekering (CMDI). Het EESC dringt er onder meer op aan dat de belangen van kleinere en lokale banken, depositohouders en belastingbetalers worden beschermd en dat het CMDI-pakket en de toekomstige hervorming van de staatssteunverordening op elkaar worden afgestemd.

De Spaanse regering had het EESC verzocht zich in deze kwestie te verdiepen en beleidsaanbevelingen op te stellen voor de medewetgevers en het Spaanse voorzitterschap van de Raad van de EU. Het voorstel van de Commissie tot hervorming van het CMDI heeft tot doel de resterende risico’s in de Europese banksector aan te pakken en daarbij verdere stappen in de richting van de bankenunie te zetten en de Europese interne markt te versterken, in het belang van depositohouders en belastingbetalers.

“Het EESC erkent hoe belangrijk het is om in geval van een bankencrisis snel en flexibel te reageren en samen te werken en daarbij depositohouders en belastingbetalers te beschermen”, aldus EESC rapporteur Giuseppe Guerini. Met het voorstel van de Commissie komt de voltooiing van de bankenunie, die van cruciaal belang is om het financiële stelsel van de EU volledig te consolideren en de versnippering van de markt terug te dringen, een stap dichterbij.”

In zijn advies benadrukt het EESC dat het voor de bescherming van de belangen van depositohouders en de instandhouding van het pluriforme bancaire ecosysteem in Europa van cruciaal belang is dat de depositobescherming wordt geharmoniseerd en wordt gekeken naar alternatieven voor afwikkeling en insolventie. (tk)
 

In 1957 werd het Economisch en Sociaal Comité opgericht en voorzien van raadgevende bevoegdheden om via zijn adviezen en allerlei andere activiteiten het perspectief en de zorgen van het maatschappelijk middenveld onder de aandacht te brengen van de Europese besluitvormingsorganen en zo de EU dichter bij de burgers te brengen.

Het jaar daarop, 65 jaar geleden, hield het Economisch en Sociaal Comité zijn eerste plenaire vergadering. Meer over het 65-jarig bestaan van het EESC vindt u hier.

Wat hebben we vorig jaar gedaan? Dat leest u in ons activiteitenverslag “Terugblik op 2022: een jaaroverzicht”. Wat waren de hoogtepunten en belangrijkste onderwerpen van het afgelopen jaar?

Het jaar 2022 werd gekenmerkt door dramatische gebeurtenissen. Op 24 februari 2022 begon Rusland een niet-uitgelokte oorlog tegen Oekraïne. Sindsdien heeft EESC het Oekraïense maatschappelijk middenveld op allerlei manieren gesteund, met name door adviezen en resoluties uit te brengen en conferenties te organiseren. We hebben onze kantoren ter beschikking gesteld aan in Brussel actieve Oekraïense maatschappelijke organisaties, zodat ze hun werk op een veilige plek kunnen voortzetten en het Oekraïense maatschappelijk middenveld van hieruit kunnen blijven ondersteunen. Met onze prijs voor het maatschappelijk middenveld hebben we initiatieven bekroond die de getroffen burgerbevolking te hulp komen.

In reactie op de stijging van de energieprijzen heeft het EESC een alomvattende aanpak van de energietransitie voorgesteld, waarin de behoefte aan een nieuw energiemodel en een energieonafhankelijke EU vooropstaan. En hoewel de EU nog steeds worstelt met de gevolgen van de COVID-19 pandemie, zijn investeringen in de groene en de digitale transitie nu belangrijker dan ooit. Het Comité heeft zich dus ook sterk gemaakt voor de uitvoering en handhaving van de nationale herstel- en veerkrachtplannen.

Meer weten? De brochure “Terugblik op 2022: een jaaroverzicht” kunt u
hier downloaden.