EESC info

Waterschaarste en waterverontreiniging blijven wereldwijde problemen. Het huidige beleidskader van de EU lijkt tekort te schieten. Tegen deze achtergrond kwamen vooraanstaande waterdeskundigen op 27 februari in het EESC bijeen om op zoek te gaan naar mogelijke oplossingen. De hoorzitting vormde het startschot voor de werkzaamheden van het EESC op het gebied van water. 

Het EESC bereidt momenteel een reeks initiatiefadviezen voor en zal in het najaar aanbevelingen van het maatschappelijk middenveld presenteren over de toekomst van het water in de EU.

In de zomer van 2022 kende Europa de ergste droogte in 500 jaar. Hoewel de Green Deal van de EU voorstellen bevat om de waterproblematiek aan te pakken, zijn de doelstellingen niet genoeg geïntegreerd in het EU-beleid. Er is een opschaling nodig om te voorkomen dat de fouten die in het verleden in het energiebeleid zijn gemaakt, worden herhaald. 

EESC-voorzitter Christa Schweng zei hierover: “De EU heeft de kans om het voortouw te nemen op het gebied van water.”

Ook het Europees Parlement pleitte onlangs voor een EU-waterstrategie. Pernille Weiss, voorzitter van de watergroep van het Europees Parlement, zei: “Ik hoop dat Europa een rolmodel wordt voor de bescherming van onze watervoorraden.”

Met een reeks initiatiefadviezen zal het EESC aandringen op een alomvattende EU-waterstrategie, waarin voorstellen worden gedaan voor de bescherming van voorraden schoon water, voor het anticiperen op en beperken van de gevolgen van internationale conflicten als gevolg van watergerelateerde kwesties en voor duurzaam waterbeheer.

Pietro Francesco de Lotto, voorzitter van de adviescommissie Industriële Reconversie (CCMI), benadrukte de industriële dimensie van water: “Waterefficiënte technologieën zijn een belangrijk onderdeel van de oplossing, niet alleen voor de industrie, maar ook voor de samenleving als geheel.”

Salla Saastamoinen, adjunct-directeur-generaal van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (JRC), zei: “Het JRC streeft net als het EESC naar een holistische benadering van waterbeheer.”

Oliver Röpke, voorzitter van de groep Werknemers van het EESC, benadrukte het belang van water als mensenrecht: “Solidariteit en duurzaamheid moeten centraal staan in onze oplossingen.” (gb)

Tijdens de februarizitting van het EESC heeft Sviatlana Tichanovskaja, leider van de Belarussische democratische oppositie, de EU-instellingen opgeroepen het Belarussische volk te steunen in zijn strijd tegen het autoritaire bewind. Belarus verdient het deel uit te maken van de Europese familie, zei ze, en dat kan alleen met de actieve steun van alle EU-instellingen. 

De mensenrechtensituatie in Belarus verslechtert zienderogen. Ongeveer 1500 burgers worden om politieke redenen vastgehouden en elke dag komen er zo'n zeventien bij. 

EESC-voorzitter Christa Schweng zei hierover: “Alle politici met autoritaire neigingen zijn bang voor hun volk. Ze vrezen het maatschappelijk middenveld omdat het in staat is nieuwe en creatieve krachten voort te brengen die het verschil zouden kunnen maken.”

Tichanovskaja wees erop dat de bevrijdingsstrijd in Belarus en Oekraïne rechtstreeks met elkaar verbonden zijn: “Over de toekomst van Europa wordt beslist op de slagvelden van Oekraïne, in het Belarussische ondergrondse verzet en natuurlijk in de Europese hoofdsteden”. Ze riep de EU-instellingen op om de mensen te steunen die ter plaatse en in ballingschap vechten, en stelde voor het Oostelijk Partnerschap, waaruit de Belarussische regering zich in 2021 heeft teruggetrokken, in samenwerking met de Belarussische oppositie nieuw leven in te blazen. 

“We roepen de autoriteiten op om de gearresteerde burgers en vakbondsleden onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten”, aldus Oliver Röpke, voorzitter van de groep Werknemers van het EESC.

“Als vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld zijn we bereid uw spreekbuis te zijn en uw ideeën over hoe de situatie in Belarus kan worden verbeterd aan alle EU-instellingen voor te leggen”, benadrukte Stefano Mallia, voorzitter van de groep Werkgevers van het EESC.

Simo Tiainen, vicevoorzitter van de groep Maatschappelijke Organisaties, zei: “Mevrouw Tichanovskaja, u bent een sterke en moedige vrouw. U vecht onverschrokken voor een betere toekomst voor uw land. Wij staan aan uw kant. Belarus heeft democratie nodig, geen dictatuur.” (mt)
 

Eén dag voordat het een jaar geleden was dat Rusland Oekraïne binnenviel, heeft het EESC een resolutie aangenomen waarin wordt gepleit voor een snelle toetreding van Oekraïne tot de EU, met inachtneming van de uitbreidingsbeginselen. Het EESC is voorstander van de oprichting van een speciaal internationaal tribunaal voor het misdrijf agressie tegen Oekraïne en benadrukt dat het maatschappelijk middenveld Oekraïne moet blijven steunen zo lang als dat nodig is.

Het EESC heeft op zijn zitting van februari een derde resolutie over Oekraïne uitgebracht, getiteld Oekraïne, één jaar na de Russische invasie – de kijk van het Europees maatschappelijk middenveld. De resolutie werd aangenomen nadat er over de gevolgen van de oorlog voor de bevolking in Oekraïne en de EU was gedebatteerd met Oleksandra Matviichuk, hoofd van het Centrum voor burgerlijke vrijheden en winnaar van de Nobelprijs voor de vrede in 2022, en Lora Pappa, voorzitter van de Griekse ngo METAdrasi – Actie voor migratie en ontwikkeling.

Het EESC breekt in zijn resolutie een lans voor toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie. “Wij zouden graag zien dat Oekraïne snel toetreedt tot de EU, waarbij in het proces daarnaartoe wel de uitbreidingsbeginselen in acht dienen te worden genomen. Het Oekraïense maatschappelijk middenveld en de Oekraïense bevolking blijven voor het EESC de hoogste prioriteit houden”, aldus EESC-voorzitter Christa Schweng.

In de resolutie wordt aangedrongen op de oprichting van een speciaal internationaal tribunaal voor het misdrijf agressie tegen Oekraïne. In een emotionele toespraak wees mevrouw Matviichuk op het ongekende aantal oorlogsmisdaden die door Russische troepen zijn gepleegd: “Het is tijd om de daad bij het woord te voegen en werk te maken van juridische procedures, want zonder gerechtigheid is er geen duurzame vrede mogelijk.”

Seamus Boland, voorzitter van de groep Maatschappelijke Organisaties, zei: “Ook wij staan achter de oproep om een speciaal internationaal tribunaal voor het misdrijf agressie tegen Oekraïne op te richten”.

Sinds de Russische inval, nu een jaar geleden, hebben maatschappelijke organisaties acht miljoen vluchtelingen en zes miljoen binnenlandse ontheemden geholpen. Maar “de vermoeidheid begint zichtbaar te worden”, aldus mevrouw Pappa.

Oliver Röpke, voorzitter van de groep Werknemers, zei dat “het Oekraïense maatschappelijk middenveld zich hier thuis zou moeten voelen en niet slechts het gevoel zou moeten hebben dat het bij ons te gast is”. Stefano Mallia, voorzitter van de groep Werkgevers, voegde eraan toe dat “het maatschappelijk middenveld bereid is alles te doen wat nodig is om Oekraïne te steunen op de weg naar herstel, hoe lang het ook duurt”. (mt)

Tijdens zijn zitting van 22 februari hield het EESC een debat waarin erop gewezen werd dat bedrijven steeds meer moeite hebben om goed geschoolde arbeidskrachten aan te trekken en dat er snel op alle niveaus een brede vaardighedenstrategie moet komen. 

Het debat vond plaats ter gelegenheid van het Europees Jaar van de Vaardigheden en in verband met de goedkeuring van het EESC-advies Ondersteuning van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Tot de deelnemers behoorden Stefano Scarpetta, directeur Werkgelegenheid, Arbeid en Sociale Zaken van de OESO, Marianna Panebarco, vicevoorzitter van SMEunited, en Juan Antonio Pedreño, voorzitter van Social Economy Europe.

Bij de opening van het debat zei EESC-voorzitter Christa Schweng: “In de nasleep van de pandemie is door de versnelde digitalisering, de vergroening en de veranderende werkorganisatie gebleken hoe belangrijk bij- en omscholing van werknemers is om hun inzetbaarheid en productiviteit op peil te houden, vooral in onze vergrijzende samenleving.”

De sprekers spraken de hoop uit dat het Europees Jaar van de Vaardigheden geen dode letter zal blijven, maar zal uitgroeien tot een instrument om levenslang leren, opleiding en omscholing te bevorderen.

Zij wezen op allerlei problemen met opleidingen, zoals de beperkte deelname van werknemers door onder meer tijd- of geldgebrek, of opleidingen die niet aansluiten bij de behoeften van bedrijven. 

De nadruk lag op de essentiële rol die de sociale partners kunnen spelen door aan te dringen op de erkenning van vaardigheden en zo mensen te helpen inzetbaar te blijven. Ook de rol van de sociale dialoog, als onmisbaar instrument om behoeften in kaart te brengen en vaardigheden op de werkplek te ontwikkelen, werd onderstreept.

Net als in het EESC-advies ging in het debat de aandacht speciaal uit naar kleine en middelgrote ondernemingen, omdat zij nu al moeite hebben om geschoolde arbeidskrachten te vinden of op maat gesneden opleidingsprogramma's aan te bieden. 

“De transformatie van de Europese arbeidsmarkt vereist een goed inzicht in het soort vaardigheden dat nodig zal zijn bij toekomstige veranderingen op de arbeidsmarkt, ook in het midden- en kleinbedrijf”, aldus Mariya Mincheva, rapporteur van het EESC-advies. 

In het advies wijst het EESC erop dat een leven lang leren een integraal onderdeel moet zijn van bredere economische groeistrategieën en herstel- en veerkrachtplannen. Het is ook van mening dat kleine en middelgrote bedrijven moeten worden aangemoedigd om in netwerken met elkaar samen te werken en, in reactie op de uitdagingen die samenhangen met de dubbele transitie, hun capaciteiten te bundelen.

Uit schattingen blijkt dat 128 miljoen Europeanen zich zullen moeten bij- en omscholen om actief te kunnen blijven op de arbeidsmarkt. Laaggeschoolde werknemers, wier banen heel gemakkelijk te automatiseren zijn en daarom het meest gevaar lopen, nemen het minst deel aan opleidingen: hun participatie bedroeg in een bepaalde periode slechts 4 % in de EU27. 

De participatie van volwassenen in het algemeen is ook gering: slechts 11 % volgde in een bepaalde periode een opleiding. Werknemers in de leeftijdsgroep 25-34 jaar volgen het vaakst een opleiding, met een participatiegraad van 22 %, tegenover slechts 8 % voor alle leeftijdsgroepen tezamen. (ll)
 

In een advies van februari stelt het EESC dat nationale en lokale overheden moeten worden aangespoord om middels effectbeoordelingen na te gaan hoe de kortetermijnverhuur van accommodatie via onlineplatforms van invloed is op het leven van omwonenden en op lokale ondernemingen, zoals hotels en andere horecabedrijven.

In het advies spreekt het EESC zich uit over de door de Europese Commissie voorgestelde verordening inzake kortetermijnverhuur. Het EESC zou graag zien dat de Commissie de nationale en lokale overheden aanbeveelt om periodiek na te gaan hoe activiteiten op het gebied van kortetermijnverhuur al dan niet rechtstreeks van invloed zijn op het lokale toeristische potentieel, het leven van omwonenden, de beschikbare accommodatie voor langetermijnverhuur, de lokale woningmarkt, de kosten van het levensonderhoud in de regio, de werkgelegenheid, milieuvervuiling en de eerbiediging van lokale tradities.

Door de hoge vlucht die de kortetermijnverhuur van accommodatie via onlineplatforms inmiddels heeft genomen – ongeveer een kwart van alle toeristische accommodaties in de EU wordt nu op deze wijze verhuurd – zijn verscheidene gemeenschappen onder druk komen te staan. Terwijl sommige minder bekende regio’s en steden dankzij de betaalbaardere accommodaties meer toeristen hebben weten aan te trekken, zijn populairdere toeristische bestemmingen inmiddels op het punt gekomen dat zij de toestroom niet meer aankunnen. In Venetië, Florence en Barcelona, om enkele voorbeelden te noemen, zijn hotels en andere traditionele vormen van verhuur door deze concurrentie op ramkoers met Airbnb en andere onlineplatforms gekomen en is het lokale leven nagenoeg vastgelopen.

“Wat we interessant vonden, zijn de mogelijke overloopeffecten van de verordening”, aldus Marinel Dănuű Mureșan, rapporteur voor het advies. “Hoewel de verordening zelf alleen betrekking heeft op het verzamelen en delen van gegevens over de kortermijnverhuur van accommodatie op EU-niveau, kunnen we indirect, als de nationale autoriteiten deze gegevens van de platforms kunnen verkrijgen, meer substantiële resultaten behalen. De effectbeoordelingen zouden een belangrijk instrument voor beleidsmakers zijn.”

Het EESC pleit ook voor een systeem waarbij verhuurders een verzekering moeten afsluiten. Die verzekeringen zouden in de plaats kunnen komen van omslachtige vergunningsprocedures, die volgens de verordening niet door de lokale autoriteiten opgelegd mogen worden, al worden verder geen aanwijzingen gegeven. Dergelijke verzekeringen zouden de meeste risico’s van kortetermijnverhuur dekken, waarbij het aan de verzekeraar is om na te gaan of de verhuurder aan de regels voldoet.

Andere voorstellen van het EESC ter verbetering van de verordening hebben betrekking op een vereenvoudigde registratieprocedure met een uniform, EU-breed format en een gestandaardiseerde aanpak ten aanzien van de hoeveelheid informatie die in verband met alle kortetermijnverhuuractiviteiten verstrekt moet worden. (dm)

Het EESC heeft tijdens zijn zitting van 24 februari een advies over de mededeling van de Commissie goedgekeurd waarin zij haar voorstellen voor een hervorming van het kader voor economische governance uiteenzet. Er moet snel een akkoord worden bereikt, maar het plan behoeft nog enige finetuning, aldus het EESC.

Sinds het verdrag van Maastricht (1992) heeft het EU-kader voor economische governance de voorwaarden helpen scheppen voor economische stabiliteit, groei en meer werkgelegenheid in Europa. Hoewel het kader in de loop der tijd is geëvolueerd, is het ook steeds complexer geworden en niet alle instrumenten en procedures ervan hebben de tand des tijds doorstaan. 

Het EESC is het ermee eens dat er snel overeenstemming moet worden bereikt in de aanloop naar de nationale begrotingen voor 2024, maar benadrukt dat veel details nog moeten worden vastgesteld. De voorgestelde “structurele begrotingsplannen” moeten ervoor zorgen dat de schuldquote daalt of op een prudent niveau blijft. Tegelijkertijd moeten de regels voldoende budgettaire ruimte laten voor investeringen in de groene en de digitale transitie. Maar het allerbelangrijkste blijft: om een hervormd kader succesvol te laten zijn, is eigen inbreng in het proces van cruciaal belang. 

“Het begrotingskader moet dringend worden hervormd. Veel lidstaten hebben hun overheidsfinanciën onvoldoende geconsolideerd”, aldus EESC-rapporteur Krister Andersson. “Het gebrek aan voorzichtig beleid in goede tijden brengt de meest kwetsbaren in de samenleving schade toe. Verminderde schuldniveaus en schuldhoudbaarheid zijn van cruciaal belang. Ook wij zijn van mening dat er snel een akkoord moet worden bereikt, voordat de lidstaten met hun begrotingsprocedure voor 2024 beginnen.” (tk)

In een op 23 februari goedgekeurd advies heeft het EESC zich uitgesproken over de mededeling van de Europese Commissie over de jaarlijkse duurzamegroeianalyse 2023 (ASGS); het dringt er bij de Commissie op aan te investeren in communicatie over de uitdagingen waar de EU voor staat en de vraag wat er moet worden gedaan om deze uitdagingen het hoofd te bieden. 

De ASGS 2023, waarin de prioriteiten van het economisch en werkgelegenheidsbeleid van de EU voor de komende 12 tot 18 maanden worden geschetst, heeft tot doel de negatieve gevolgen van energieschokken op korte termijn te verzachten, duurzame en inclusieve groei te bevorderen en de economische en sociale veerkracht van de EU op middellange termijn te vergroten. 

In zijn advies toont het Comité zich ingenomen met de prioriteiten op het gebied van concurrerende duurzaamheid en met de aandacht voor de versterking van de sociale dialoog in de EU. Voorts benadrukt het EESC het belang van goede communicatie en verzoekt het de Commissie daarin te investeren. Om de interne markt beter te laten werken, dringt het EESC aan op eerlijke arbeidsvoorwaarden, doeltreffende concurrentie en meer aandacht voor de zorgen van het maatschappelijk middenveld. Ook moedigt het Comité de lidstaten aan om bij de aanpak van de inflatie een realistische, gematigde en evenwichtige aanpak te volgen. 

"Een overtuigende, betrouwbare, gezamenlijke boodschap over onze uitdagingen en de manier waarop de EU deze te boven is gekomen, is van fundamenteel belang voor de burgers, zal misverstanden over het Europese project voorkomen en het idee van “een Europa voor iedereen” kracht bijzetten”, aldus EESC-rapporteur Gonçalo Lobo Xavier. (tk)

De Dagen van het maatschappelijk middenveld 2023 van het EESC, die van 1 tot 3 maart plaatsvonden, hebben een reeks voorstellen opgeleverd om de civiele ruimte van de EU niet alleen te beschermen, maar ook uit te breiden en jongere generaties een solide basis te bieden waarop zij een bruisend maatschappelijk middenveld kunnen opbouwen.

Het driedaagse evenement vond plaats van 1-3 maart onder het motto: “Maatschappelijke organisaties: pijlers van de democratie en belangrijke spelers om de huidige uitdagingen het hoofd te bieden”. Het evenement opende met een pleidooi om de civiele ruimte in de EU tegen interne en externe bedreigingen te beschermen en eindigde met de presentatie van een reeks conclusies die tijdens acht interactieve workshops waren getrokken. De voorstellen betreffen belangrijke kwesties voor de toekomst van het maatschappelijk middenveld, variërend van de EU-verkiezingen van 2024 tot de toekomst van burgerpanels in de EU-beleidsvorming, het Europees Semester, de financiering van het maatschappelijk middenveld en nog veel meer.

Bij de opening benadrukte EESC-voorzitter Christa Schweng dat het EESC herhaaldelijk de aandacht heeft gevestigd op de bedreigingen voor het maatschappelijk middenveld. “Daarom waren wij glashelder in onze reactie op het actieplan van de Commissie voor de Europese democratie. Wij hebben de Commissie opgeroepen een speciale pijler voor het maatschappelijk middenveld te creëren en hebben het verzoek van Europese maatschappelijke organisaties en netwerken om een Europese strategie voor het maatschappelijk middenveld doorgegeven.”

Dubravka Šuica, Europees commissaris voor democratie en demografie, gaf toe dat “we democratie niet als vanzelfsprekend mogen beschouwen. Net zo min mogen we het maatschappelijk middenveld als vanzelfsprekend beschouwen.” Zij benadrukte het optreden van de Commissie naar aanleiding van de Conferentie over de toekomst van Europa, waarbij 80 % van de wetgevingsinitiatieven dit jaar rechtstreeks voortvloeiden uit voorstellen van burgers op de Conferentie. “Wij namen uw inzet serieus, evenals de voorstellen van de Conferentie.”

Ongeveer 500 deelnemers namen deel aan dit evenement, dat voor het eerst sinds het begin van de COVID-19-pandemie volledig fysiek plaatsvond.

De volledige conclusies vindt u binnenkort op de website van het EESC. Het EESC zal er ook voor zorgen dat zij de grotere EU-instellingen bereiken.

De Dagen van het maatschappelijk middenveld worden georganiseerd door het EESC, in samenwerking met zijn verbindingsgroep, die pan-Europese maatschappelijke organisaties en netwerken bijeenbrengt.