EKES info

Ponieważ niedobór wody i jej zanieczyszczenie nadal stanowią globalne wyzwania, obecne ramy polityki UE wydają się niewystarczające. Aby rozwiązać ten problem, 27 lutego w EKES-ie zebrali się wysocy rangą eksperci ds. wody w celu wskazania możliwych rozwiązań. Wysłuchanie to zapoczątkowało prace EKES-u w dziedzinie wody. 

EKES przygotowuje serię opinii z inicjatywy własnej i jesienią przedstawi zalecenia społeczeństwa obywatelskiego dotyczące przyszłej polityki w dziedzinie wody w UE.

Latem 2022 r. w Europie wystąpiły najgorsze od 500 lat susze. Chociaż w Europejskim Zielonym Ładzie przedstawiono propozycje dotyczące wody, cele te nie są dobrze zintegrowane we wszystkich obszarach polityki UE. Konieczna jest zmiana skali, aby uniknąć błędów popełnionych wcześniej w polityce energetycznej. 

Przewodnicząca EKES-u Christa Schweng stwierdziła: UE ma okazję, by stać się liderem w dziedzinie wody.

Parlament Europejski również wezwał niedawno do opracowania unijnej strategii wodnej. Pernille Weiss, przewodnicząca Grupy ds. Wody w PE, powiedziała: Mam nadzieję, że Europa stanie się wzorem, jak dbać o zasoby wodne.

EKES będzie działać na rzecz całościowej unijnej strategii wodnej za pomocą serii opinii z inicjatywy własnej, które będą zawierać propozycje dotyczące ochrony czystych zasobów wody, przewidywania i łagodzenia skutków konfliktów międzynarodowych spowodowanych kwestiami związanymi z wodą oraz zrównoważonego zarządzania wodą.

Pietro Francesco De Lotto, przewodniczący Komisji ds. Przemian w Przemyśle (CCMI), podkreślił znaczenie wody dla przemysłu: Technologie wodooszczędne to ważna część potrzebnych rozwiązań, nie tylko dla przemysłu, ale także dla całego społeczeństwa.

Salla Saastamoinen, zastępczyni dyrektora generalnego Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) powiedziała: JRC podziela ambicje EKES-u dotyczące całościowego podejścia do zarządzania wodą.

Oliver Röpke, przewodniczący Grupy Pracowników w EKES-ie podkreślił znaczenie wody w kontekście praw człowieka: Rozwiązania muszą być ukierunkowane na solidarność i zrównoważony rozwój. (gb)

Na lutowej sesji plenarnej EKES-u Swiatłana Cichanouska, przywódczyni białoruskiej opozycji demokratycznej, wezwała instytucje UE do wspierania Białorusinek i Białorusinów w walce z autorytaryzmem. Dodała, że Białoruś zasługuje na przynależność do europejskiej rodziny, co może jej umożliwić jedynie aktywne poparcie ze strony wszystkich instytucji UE. 

Pogarsza się sytuacja w zakresie praw człowieka w Białorusi – około 1500 obywateli zostało zatrzymanych z powodów politycznych, a średnio siedemnaście osób wtrącanych jest co dzień do więzienia. 

Przewodnicząca EKES-u Christa Schweng stwierdziła: Wszyscy politycy o tendencjach autorytarnych boją się obywateli. Odczuwają lęk przed społeczeństwem obywatelskim i jego rolą jako katalizatora nowych sił twórczych, które mogą się wyłonić i zmieniać rzeczywistość.

Swiatłana Cichanouska podkreśliła bezpośredni związek między wyzwoleniem Białorusi i Ukrainy: Przyszłe losy Europy ważą się na polach bitwy w Ukrainie, w białoruskim podziemnym ruchu oporu, a także – rzecz jasna – w stolicach europejskich. Wezwała instytucje UE do wsparcia osób, które walczą na miejscu i na uchodźstwie, i zaproponowała odnowienie – we współpracy z opozycją białoruską – Partnerstwa Wschodniego, z którego rząd białoruski wycofał się w 2021 r. 

Apelujemy do władz o natychmiastowe i bezwarunkowe zwolnienie zatrzymanych osób i związkowców – powiedział przewodniczący Grupy Pracowników EKES-u Oliver Röpke.

Jako przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego możemy przedstawiać Wasze stanowisko wszystkim instytucjom UE, by przeforsować pomysły, które Waszym zdaniem mogą poprawić sytuację w Białorusi – zaznaczył Stefano Mallia, przewodniczący Grupy Pracodawców EKES-u.

Wiceprzewodniczący Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego Simo Tiainen oświadczył: Jest Pani silną i odważną kobietą. Nieustraszenie dąży Pani do zbudowania lepszej przyszłości dla swojego kraju. Jesteśmy po Pani stronie. W Białorusi zamiast dyktatury powinna rozkwitać demokracja. (mt)
 

Na dzień przed rocznicą rosyjskiej inwazji na Ukrainę EKES przyjął rezolucję, w której zaapelował o szybką akcesję Ukrainy do UE z należytym uwzględnieniem zasad rozszerzenia. Poparł też powołanie specjalnego międzynarodowego trybunału do spraw zbrodni agresji przeciwko Ukrainie i zaznaczył, że społeczeństwo obywatelskie musi dalej wspierać Ukrainę przez tak długi czas, jak to będzie konieczne.

Na lutowej sesji plenarnej EKES przyjął trzecią rezolucję w sprawie Ukrainy, zatytułowaną „Ukraina: Rok po rosyjskiej inwazji – perspektywa europejskiego społeczeństwa obywatelskiego”. Uchwalono ją podczas debaty z Ołeksandrą Matwijczuk, szefową ukraińskiego Centrum Wolności Obywatelskich i ubiegłoroczną laureatką Pokojowej Nagrody Nobla, oraz z Lorą Pappą, prezeską greckiej organizacji pozarządowej METAdrasi – Działanie na rzecz rozwoju i migracji. Dyskusja była poświęcona wpływowi wojny na mieszkańców Ukrainy i UE.

W rezolucji EKES opowiada się za przystąpieniem Ukrainy do Unii Europejskiej. Apelujemy, by przewidziano szybki proces przystąpienia Ukrainy do UE z należytym uwzględnieniem zasad rozszerzenia. Ukraińskie społeczeństwo obywatelskie i naród ukraiński pozostają dla EKES-u najwyższym priorytetem – podkreśliła przewodnicząca Komitetu, Christa Schweng.

W dokumencie wzywa się także do ustanowienia specjalnego międzynarodowego trybunału do spraw zbrodniczej agresji na Ukrainę. W poruszającym wystąpieniu Ołeksandra Matwijczuk mówiła o ogromnej liczbie zbrodni wojennych popełnionych przez rosyjskich żołnierzy: Czas najwyższy, by zamienić słowa w decyzje i umożliwić odpowiednie procedury prawne, bo trwały pokój jest niemożliwy bez sprawiedliwości.

Seamus Boland, przewodniczący Grupy Organizacji Społeczeństwa Obywatelskiego, oświadczył: Popieramy też apel o ustanowienie specjalnego międzynarodowego trybunału do spraw zbrodni agresji przeciwko Ukrainie.

W ciągu roku od inwazji organizacje społeczeństwa obywatelskiego udzieliły wsparcia ośmiu milionom uchodźców i sześciu milionom uchodźców wewnętrznych. Jednakże – jak ubolewała Lora Pappa: Zaczyna być widać zmęczenie.

Oliver Röpke, przewodniczący Grupy Pracowników, zauważył: Ukraińskie społeczeństwo obywatelskie nie powinno tu być gościem, lecz powinno czuć się u siebie. Stojący na czele Grupy Pracodawców Stefano Mallia dodał zaś: Społeczeństwo obywatelskie jest gotowe zrobić wszystko, co będzie trzeba, i tak długo, jak będzie to konieczne, aby wspierać Ukrainę na drodze do odbudowy. (mt)

Na sesji plenarnej w dniu 22 lutego EKES przeprowadził debatę, w której ostrzegł przed coraz większymi problemami przedsiębiorstw z ze znalezieniem wykwalifikowanej siły roboczej i zwrócił uwagę na pilną potrzebę opracowania kompleksowej strategii na rzecz umiejętności na wszystkich szczeblach. 

Debata odbyła się w kontekście Europejskiego Roku Umiejętności i w związku z przyjęciem przez EKES opinii „Wspieranie rozwoju sytuacji na rynku pracy”. W dyskusji udział wzięli: dyrektor ds. zatrudnienia, pracy i spraw socjalnych OECD Stefano Scarpetta, wiceprzewodnicząca SMEunited Marianna Panebarco oraz przewodniczący Social Economy Europe Juan Antonio Pedreño.

Otwierając debatę, przewodnicząca EKES-u Christa Schweng stwierdziła: W następstwie pandemii doszło do przyspieszonej cyfryzacji, ekologizacji i zmian w organizacji pracy. Uświadomiło nam to, jak ważne są podnoszenie i zmiana kwalifikacji pracowników, by utrzymać zdolność do zatrudnienia i produktywność, zwłaszcza w starzejącym się społeczeństwie.

Mówcy wyrazili nadzieję, że Europejski Rok Umiejętności nie pozostanie martwą literą, ale stanie się narzędziem propagowania uczenia się przez całe życie, szkolenia i przekwalifikowania.

Podkreślili liczne problemy dotyczące szkoleń, takie jak ograniczony udział pracowników, ze względu m.in. na brak czasu i środków finansowych lub niedopasowanie szkoleń do potrzeb przedsiębiorstw. 

Położono nacisk na kluczową rolę, jaką partnerzy społeczni mogą odegrać w dążeniu do uznawania umiejętności, tak aby pomóc ludziom utrzymać zdolność do zatrudnienia. Zwrócono również uwagę na rolę dialogu społecznego jako ważnego narzędzia określania potrzeb i rozwijania umiejętności w miejscu pracy.

Tak w opinii EKES-u, jak i w debacie skupiono się szczególnie na małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP), gdyż już obecnie mają one trudności ze znalezieniem wykwalifikowanych pracowników lub programów szkoleniowych dostosowanych do ich potrzeb. 

Transformacja europejskiego rynku pracy wymaga dobrego zrozumienia, jakich rodzajów umiejętności będą wymagały przyszłe przemiany na rynku pracy, w tym w sektorze MŚP, stwierdziła sprawozdawczyni opinii Marija Minczewa. 

W swej opinii EKES opowiedział się za tym, by uczenie się przez całe życie stało się integralną częścią szerszych strategii wzrostu gospodarczego oraz planów odbudowy i zwiększania odporności. Zasugerował też, że należy zachęcać MŚP do pracy w sieciach i łączenia zdolności w celu reagowania na wyzwania związane z dwojaką transformacją

Szacuje się, że 128 mln Europejczyków będzie musiało zaktualizować umiejętności lub przekwalifikować się, by pozostać na rynku pracy. Pracownicy o niskich kwalifikacjach, których miejsca pracy są najbardziej narażone na szeroką automatyzację, mają najniższy udział w szkoleniach: tylko 4% z nich wzięło udział w szkoleniach w UE-27 w obserwowanym okresie. 

Udział dorosłych jest również ogólnie niski, gdyż tylko 11% szkoliło się w danym okresie. Najczęściej uczestniczą w szkoleniach pracownicy w wieku 25–34 lat – w tej grupie wiekowej szkoli się ich 22%, podczas gdy ogólnie odsetek ten to zaledwie 8%. (ll)
 

W opinii z lutego EKES podkreśla, że należy wezwać władze krajowe i lokalne do przeprowadzania ocen skutków w celu przekonania się, w jaki sposób krótkoterminowy najem lokali mieszkalnych za pośrednictwem platform internetowych rzutuje na życie lokalnych mieszkańców i przedsiębiorstw takich jak hotele i inne obiekty turystyczne.

W opinii przedstawiono stanowisko EKES-u dotyczące rozporządzenia Komisji Europejskiej w sprawie krótkoterminowego najmu lokali mieszkalnych (STR). EKES chciałby, żeby Komisja zaleciła władzom krajowym i lokalnym sporządzanie ocen okresowych bezpośredniego i pośredniego wpływu najmu krótkoterminowego (STR) na lokalny potencjał turystyki, życie lokalnych mieszkańców, dostępne oferty najmu długoterminowego, lokalny rynek mieszkaniowy, koszty życia na danym obszarze, zatrudnienie, zanieczyszczenie, a także poszanowanie lokalnych tradycji i przedsiębiorstwa lokalne.

Niedawny wzrost popularności najmu krótkoterminowego za pośrednictwem platform internetowych odpowiada obecnie za około jedną czwartą całego zakwaterowania turystycznego i stanowi obciążenie dla wielu społeczności. Podczas gdy niektóre mniej znane regiony i miasta odniosły korzyści z rozwoju turystyki lokalnej dzięki bardziej przystępnemu cenowo STR, to popularniejsze ośrodki turystyczne są bliskie granicy wytrzymałości. Na przykład w takich miastach jak Wenecja, Florencja czy Barcelona hotele i inne tradycyjne obiekty noclegowe zderzają się z konkurencją ze strony Airbnb i innych platform internetowych, a życie lokalne zamiera z powodu zatłoczenia.

Ciekawe są dla nas potencjalne efekty mnożnikowe rozporządzenia – powiedział sprawozdawca opinii Marinel Dănuț Mureșan. Chociaż samo rozporządzenie dotyczy jedynie gromadzenia i udostępniania danych dotyczących krótkoterminowego zakwaterowania na szczeblu UE, to pośrednio możemy uzyskać istotniejsze wyniki, jeżeli organom krajowym uda się zdobyć te dane od platform. Oceny skutków są ważnym narzędziem dla decydentów.

EKES zaproponował również system polis ubezpieczeniowych, z którego korzystaliby wynajmujący. Mogłyby one zastąpić uciążliwe procedury uzyskiwania zezwoleń. W rozporządzeniu stwierdza się, że władze lokalne powinny unikać nakładania tych procedur na przedsiębiorstwa prowadzące działalność polegającą na świadczeniu usług STR, lecz nie precyzuje się, w jaki sposób. Polisy ubezpieczeniowe obejmowałyby większość rodzajów ryzyka wynikających z prowadzenia działalności STR i zakłady ubezpieczeń weryfikowałyby przestrzeganie przepisów przez wynajmujących.

Inne propozycje EKES-u mające na celu udoskonalenie rozporządzenia dotyczą uproszczonego procesu rejestracji z zastosowaniem jednego formatu na poziomie UE oraz ujednoliconego podejścia do poziomu informacji wymaganego w przypadku wszystkich rodzajów STR. (dm)

Na sesji plenarnej w dniu 24 lutego EKES przyjął opinię w sprawie komunikatu Komisji, w którym zaproponowano zreformowanie ram zarządzania gospodarczego. Komitet podkreśla, że szybkie porozumienie jest potrzebne, ale przedstawiony plan jest za mało szczegółowy.

Od czasu traktatu z Maastricht z 1992 r. unijne ramy zarządzania gospodarczego pomogły stworzyć warunki sprzyjające stabilności gospodarczej, wzrostowi i większemu zatrudnieniu w Europie. Z biegiem czasu te ramy zmieniały się, stając się coraz bardziej złożone, i nie wszystkie instrumenty i procedury przetrwały próbę czasu. 

EKES zgadza się co do tego, że należy szybko osiągnąć porozumienie, zanim państwa członkowskie rozpoczną procesy budżetowe dotyczące 2024 r., ale podkreśla, że wiele szczegółów nie zostało jeszcze dopracowanych. Zaproponowane plany fiskalno-strukturalne muszą doprowadzić do spadkowej tendencji w relacji długu do PKB lub utrzymania tego wskaźnika na ostrożnym poziomie. Jednocześnie przepisy muszą pozostawić wystarczającą przestrzeń fiskalną na inwestycje w zieloną i cyfrową transformację. Najważniejsze jest zwiększenie poczucia odpowiedzialności za przyjęte reguły, gdyż przesądzi to o udanej reformie ram zarządzania gospodarczego. 

Należy pilnie zreformować ramy budżetowe. Wiele państw członkowskich nie konsolidowało w wystarczającym stopniu swoich finansów publicznych w okresach dobrej koniunktury – zauważył sprawozdawca EKES-u Krister Andersson. Brak rozważnej polityki szkodzi najsłabszym grupom społecznym – dodał. Bardzo ważne jest obniżenie poziomów zadłużenia i zapewnienie stabilności długu. Komitet zgadza się z Komisją, że trzeba szybko osiągnąć porozumienie, zanim państwa członkowskie rozpoczną procesy budżetowe dotyczące 2024 r. (tk)

W opinii przyjętej 23 lutego EKES wypowiedział się na temat komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie rocznej analizy zrównoważonego wzrostu gospodarczego 2023, wzywając do inwestowania w informowanie o stojących przed UE wyzwaniach oraz sposobach ich przezwyciężenia. 

Roczna strategia zrównoważonego wzrostu gospodarczego 2023, w której określono unijne priorytety w zakresie polityki gospodarczej i zatrudnienia na najbliższe 12–18 miesięcy, ma na celu złagodzenie negatywnych skutków wstrząsów energetycznych w perspektywie krótkoterminowej, wspieranie zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz zwiększenie odporności gospodarczej i społecznej UE w perspektywie średnioterminowej. 

W swojej opinii Komitet z zadowoleniem przyjął priorytety ustalone w odniesieniu do konkurencyjnej zrównoważoności i uwagę poświęconą wzmocnieniu dialogu społecznego w UE. Podkreślił także znaczenie dobrej komunikacji i wezwał Komisję do inwestowania w nią. Zaapelował również o zapewnienie sprawiedliwych warunków pracy, skutecznej konkurencji i lepszego uwzględnienia obaw społeczeństwa obywatelskiego, by poprawić funkcjonowanie jednolitego rynku. Ponadto zachęcił państwa członkowskie do przyjęcia realistycznego, umiarkowanego i wyważonego podejścia do kwestii inflacji. 

Wspólne informowanie obywateli w przekonujący i wiarygodny sposób o stojących przed nami wyzwaniach i o tym, co robi UE, by je przezwyciężyć, jest bardzo ważne i pozwoli uniknąć nieporozumień dotyczących projektu europejskiego oraz wzmocni ideę „Europy dla wszystkich” – stwierdził sprawozdawca EKES-u Gonçalo Lobo Xavier. (tk)

Podczas tegorocznych Dni Społeczeństwa Obywatelskiego EKES-u, które odbyły się w dniach 1–3 marca, przedstawiono szereg propozycji mających na celu nie tylko ochronę, ale również rozszerzenie przestrzeni obywatelskiej UE oraz zapewnienie młodszym pokoleniom solidnej podstawy, na której będą mogły budować dynamiczne społeczeństwo obywatelskie.

Hasło przewodnie wydarzenia zorganizowanego w dniach 1–3 marca brzmiało: „Organizacje społeczeństwa obywatelskiego: filar demokracji i kluczowy podmiot w radzeniu sobie z obecnymi wyzwaniami”. Imprezę otworzono apelem o wsparcie przestrzeni obywatelskiej w UE wobec zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, a zakończono przedstawieniem listy wniosków sformułowanych podczas ośmiu interaktywnych warsztatów. Wnioski te odnoszą się do zagadnień istotnych dla przyszłości społeczeństwa obywatelskiego, takich jak: wybory do Parlamentu Europejskiego w 2024 r., przyszłość paneli obywatelskich w kształtowaniu polityki UE, semestr europejski, finansowanie społeczeństwa obywatelskiego i inne.

Rozpoczynając to wydarzenie, przewodnicząca EKES-u Christa Schweng podkreśliła, że Komitet wielokrotnie sygnalizował zagrożenia, wobec których stoi społeczeństwo obywatelskie. Dlatego wyraźnie informowaliśmy o tym Komisję w kontekście europejskiego planu działania na rzecz demokracji. Wezwaliśmy Komisję do utworzenia specjalnego filaru poświęconego społeczeństwu obywatelskiemu i przedłożyliśmy wniosek europejskich organizacji i sieci o europejską strategię społeczeństwa obywatelskiego.

Dubravka Šuica, europejska komisarz ds. demokracji i demografii, przyznała: Nie możemy traktować demokracji jako wartości danej raz na zawsze. Również o nasze społeczeństwo obywatelskie musimy stale zabiegać. Podkreśliła, że odpowiedź Komisji na Konferencję w sprawie przyszłości Europy to fakt, iż 80% podjętych w tym roku inicjatyw legislacyjnych bezpośrednio wynika z propozycji Konferencji. Potraktowaliśmy Państwa zaangażowanie bardzo poważnie. I tak samo traktujemy postulaty z Konferencji w sprawie przyszłości Europy.

Wydarzenie, które po raz pierwszy od wybuchu pandemii odbyło się w pełni w trybie fizycznym, zgromadziło około pół tysiąca uczestników.

Pełna lista wniosków zostanie wkrótce opublikowana na stronie internetowej EKES-u. EKES zadba również, by wnioski te dotarły do większych instytucji UE.

Dni Społeczeństwa Obywatelskiego są organizowane przez EKES we współpracy z Grupą Łącznikową, która skupia ogólnoeuropejskie organizacje i sieci społeczeństwa obywatelskiego.